BăGIỄOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH NGUYN TÍNH
NHăHNG CA CM NHN TRÁCH
NHIM XÃ HI DOANH NGHIPăN
S TINăTNGăTHNGăHIU
VÀăụăNH MUA HÀNG
LUNăVNăTHC S KINH T Tp. H Chí Minh ậ Nmă2013
BăGIỄOăDCăVÀăÀOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.ăHăCHệăMINH
Trangăph
i thc hin lu NGUYN TÍNH MCăLC
Trang ph
L
MC LC
DANH SÁCH CÁC HÌNH
DANH SÁCH CÁC BNG
Chngă1:ăGII THIU 1
1.1 Gii thiu 1
1.2 Mc tiêu ca nghiên cu 5
1.3 Phngăpháp,ăđiătng và phm vi nghiên cu 5
1.4 Kt cu ca báo cáo nghiên cu 6
Chngă2:ăCăS LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU 7
2.1 Căs lý thuyt 7
2.1.1 Khái nim trách nhim xã hi, cm nhn trách nhim xã hi 7
2.1.2 Các thành phn ca trách nhim xã hi 10
2.1.3 Khái niu 18
2.1.4 Khái ninh mua hàng 19
2.2 Các gi thuyt và mô hình nghiên cu 20
2.3 Tóm tt 27
Chngă3:ăPHNGăPHỄPăNGHIểNăCU 28
3.1 Quy trình nghiên cu 28
Ph lc 1: Dàn bài tho lunh tính
Ph lc 2: Bng câu hi kho sát vu Vinamilk
Ph lc 3: Bng câu hi kho sát vu Coca-cola
Ph lc 4: Kt qu phân tích mô t
Ph lc 5: Kt qu kinh Cronbach Anpha
Ph lc 6: Kt qu phân tích EFA các thành phn CSR
Ph lc 7: Kt qu phân tích CFA các thành phn CSR
Ph lc 8: Kt qu kinh ng ca các thành phn cm nhn trách
nhim xã hu
Ph lc 9: Kt qu kinh ng ca các thành phn cm nhn trách
nhim xã hnh mua hàng
Ph lc 10: Kt qu kinh nh
mua hàng
Ph lc 11: Kt qu so sánh theo nhóm
DANH SÁCH CÁC HÌNH
tháp CSR ca Carroll. 11
n trách nhim xã hi. 18
u. 26
u. 29
n trách nhim xã hi. 61
u. 71
so sánh theo gii tính. 73
so sánh theo nhóm tui. 74
so sánh theo nhóm hc vn. 75
55
n phân tích nhân t EFA. 56
57
c trong phân tích EFA. 57
n phân tích nhân t EFA cui cùng 58
s phù hp ca mô hình CFA. 60
s ng chun hóa ca mô hình CFA. 60
n CSR. 62
t qu hi quy tuy nht. 64
t qu hi quy tuy hai. 66
t qu hi quy tuy ba. 67
t qu kinh các gi thuyt nghiên cu. 67
u. 70
1
Chngă1: GII THIU
1.1 Gii thiu
Mc tiêu quan trng nht ca doanh nghip là tìm kim li nhun, to ra
giá tr lp, mang li li ích cho các bên liên quan n
ng. Tuy nhiên, u này không có
p ch có trách nhim cho các li ích ca các bên liên
quan bên trong doanh nghip mà cn phn các li ích lâu dài,
bn vng s kin din ra g cn
v ng, an toàn thc ph Vedan làm ô nhim Sông
Th Vlàm ng rt lu, gây thit hi rt ln
vi các doanh nghip. Nhng áp lc trên i doanh nghip phi có mt
cách nhìn mi - tng th và dài h mc
Doanh nghip là mt tác nhân trong xã hi, s dng ngun lc xã hi và
ch ra, có rt ít nghiên cu bit v ng ca các hong CSR trên
i tiêu dùng dù ngày càng nhn mnh vào trách nhim xã hi trên th
ng. Vì vy, trong nghiên cu tra nhn thc ci tiêu v
trách nhim xã hi và s ng cn phn ng ci tiêu dùng
v trách nhim xã hi doanh nghip, mi quan h gia nhn thc ci
tiêu dùng v các hong CSR vi s nh mua
hàng ca h.
CSR là v nóng bng trong th gii kinh doanh toàn cu hóa ngày
nay. Hàng ngàn các công ty ni lên nhanh chóng rt quan tâm, tiêu tn hàng
t sáng kin trách nhim xã hi (Yang, 2007; Mendonca và
Oppenheim, 2006). Hu ht các nhà qun lý tin rng danh ting ca công ty
phát trin tt bn ví d t
ng t thin, tip th xanh, tr dân tc thiu sng
giá tr u công ty và cui cùng dn hiu qu hong cao ca
3
công ty. Bng chng nghiên cu thc nghim cho th
tri qua quá trình quynh mua hàng ca hc s và hu hình
và ch hoàn thành quá trình quynh mua
hàng ca h, nhng thu ng u,
u, danh ting công ty, hình nh công ty và lòng trung
thành ca khách hàng là thành phn rt quan trng (Mudambi và các cng s,
1997; Cretu và Brodie, 2007).
Trong thp k ng kin s phát trin ca mt dòng ca nhng
nghiên cu v trách nhim xã hi ca doanh nghip. Các nghiên cu cho thy
CSR có th giúp mt công ty và các sn phm, dch v ca mình n vi
n ng nghiên c n
mnh m, các sáng kin trách nhim xã hi bao gm c bo v ng,
ng n trách nhim xã hi. Công ty C phn Sa Vit Nam
(Vinamilk) là mt nhà sn xut các sn phm liên quan trc ti n dinh
ng và sc khii vi các u này, s i
vu là yu t rt cn thi to lp nii quan
h vi cng, xã hi là ht sc quan trng. Vi b dày hình thành và phát
trin, Coca-cola và Vinamilk hinhng u danh ting và
tr thành mt trong nhu ti Vic sn
xut, kinh doanh các loi c gii khát và sa. Chính vì vy, Coca-cola và
Vinamilk là hai c s dng trong nghiên cu này.
Nghiên cu thc hin phn kho sát và thu thp d liu v cm nhn
trách nhim xã hng ci vi s ng tu và ý
nh mua hàng c i v u Coca-cola và
Vinamilk.
5
1.2 Mc tiêu ca nghiên cu
- nh các nhân t ng cm nhn trách nhim xã hi.
- ng ca cm nhn trách nhim xã hi vi ng
u.
- ng ca cm nhn trách nhim xã hi vi nh mua
hàng ca khách hàng.
- ng ca i vi ý nh mua hàng
ca khách hàng.
1.3 Phngăpháp,ăđiătng và phm vi nghiên cu
Nghiên cc thc hin bng.
Nghiên cc thc hic trình bày
o sát, quy mô mu kh nh quy trình và
liu nghiên cu: ki, kim
nh các gii thuyt nghiên cu.
- t qu kho sát Kim nh
ng các khái nim nghiên ct qu có
c.
- ng 5: Kt lun và kin ngh Tóm tt kt qu nghiên cc
ra các hàm ý ng dng thc tin. ng thi nêu lên nhng hn
ch nghiên c ngh c nghiên cu tip theo.
7
Chngă2: CăS LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
i thiu tng quan v tài nghiên c
bày nhng nn v các lý thuyn các khái ni
làm nn tng cho nghiên cu này, bao gm các khái nim trách nhim xã hi,
cm nhn trách nhim xã hi và các thành phn cu,
nh mua hàng và mi quan h gia các khái nim này, t ng các
gi thuyt nghiên cu và mô hình nghiên cu.
2.1 Căs lý thuyt
2.1.1 Khái nim trách nhim xã hi, cm nhn trách nhim xã hi
Trách nhim xã hi (Corporate Social Responsibility - CSR) ngày càng
nhc s quan tâm nhi ng kinh doanh và các
n truyn thông (De Los Salmones và cng s, 2005; Pivato và cng
s, 2008).
60
hnày bao gm các quynh và chính sách
hong kinh doanh và chinca Carroll (1999) bao gm
c các , nhng n
trách nhim xã hi ca doanh nghip, mu ca trách
nhim xã hi không bao gm các bên liên quan này mà ch bao gm các bên
i, cng.
nh trách nhim xã hi là "phi tránh gây hi
và thc hin t kinh doanh" (trích dn, Mohr và các cng s, 2001).
Mohr và các cng s (2001nh trách nhim xã h
kt c gim thiu hoc loi b bt k ng có hi và t
ng có li vi xã hi".
9
Porter và Kramer (2002) mô t trách nhim xã hi là mt hình thc hot
ng t thin ca công ty, có th c kt hp vi li ích kinh t cung cp
mt li th cnh tranh.
Khái quát h ng phm vi trách nhim xã hi
doanh nghip là rng lu so vi các hong t thin, nó bao gm
c s ng, h thng qung và chính
sách ngun nhân lc.
Deetz (2003) cho bing trách nhim xã hng vi
nhu cu ca cng.
H ng doanh nghip th gii vì s phát trin bn vng (WBCSD)
(2004) cam kt ca mt doanh nghi góp phn
phát trin kinh t bn vng, làm vic va
nâng cao chng cuc sng ca h."
Kotler và Lee (2005) cung cp m th trách nhim
xã hu hành mt doanh nghing mi
Vi ma nghiên cu này là xem xét trách nhim xã hi và tác
ng cng nh mua hàng, nghiên cu xem
xét trách nhim xã hi là s cam kt và tham gia ca doanh nghip trong vic
tích hp phát trin kinh t vi các v xã hng.
Cm nhn trách nhim xã hi ca khách hàng, gi tc là cm nhn trách
nhim xã hi là s cm nhn ca khách hàng v hong trách nhim xã hi
ca doanh nghip.
2.1.2 Các thành phn ca trách nhim xã hi
Có nhng lý thuyt cho thc nh các thành
phn ca CSR (Walton và Rawlins, 2010; Turker, 2009; Maignan và Ferrell,
2004). Murillo và Lozano (2006) ch ra rng các thành phn ca CSR là khác
11
nhau ph thuc vào quy mô ca các t chng lc cho các hong xã
hi thc t.
Theo Carroll (1979), trách nhim xã hi là mt công c "bao gm nhng
k vng kinh ti t các t chc ti mt
thp lun rng nhng trách nhim này không
ch phc v vì li ích ca t chc mà còn phi ti vi xã hi. Nó to ra
mt tha thun xã hi gia các t chc và các bên liên quan mà buc các t
chc xem xét li ích xã h nh (Andreasen và
Drumwright, 2001). Theo Carroll (1991) các trách nhim kinh t, pháo
c và t thin là nhng yu t quan trng ca trách nhim xã hi doanh
nghic gi là Kim t tháp CSR ca c trình bày hình
2.1.
Hìnhă2.1: Mô hình Kim t tháp CSR ca Carroll.
Tráchănhimătăthin
Trách nhim pháp lý là trách nhii vi chính quyn/ lut pháp.
cn các quy tnh áp dng trong sut quá trình hong
ca t chc, trong khuôn kh ca pháp lut, chính là s cam kt ca doanh
nghip vi xã hi. Các doanh nghii mc tiêu kinh t trong khuôn
kh pháp lut mt cách công bc các chun mc và giá tr
n mà xã hi. Trách nhim kinh t và pháp lý là hai b ph
bn, không th thiu ca trách nhim xã hi ca doanh nghip.
Trách nhim đo đc là trách nhii vi xã hi. Nó ch o t
chc phi thc hin theo các quy tc và các giá tr ca xã hi c chp nhn
n lut. Doanh nghip tuân th pháp lut ch
c coi là s ng nhi, chun mc ti thiu mà xã ht ra.
Doanh nghip còn cn phi thc hin c các cam kt ngoài lut. Trách nhim
c là t nguyi chính là trung tâm ca trách nhim xã hi. Ví
d: ngày ngh th 7, tin làm thêm giu king, quan h vi cng
i tiêu dùng, uy tín vu là các v m
và m cam k nào ph thuc vào trách nhic ca doanh
nghip.
Trách nhim t thin là trách nhii vi cng, hay còn gi
ng. Nó bao gm nhng hành vi ca doanh nghit ra
ngoài s i ca xã hng h
hc b án c m ging nhau gia trách
13
nhim t thic là doanh nghip hoàn toàn t nguyn. Nu doanh
nghip thc hin trách nhim xã hn m
các chun mc mà xã hi.
Bng 2.1 tng kt nhng tiêu chí ca các thành phn CSR trong mô hình
kim t tháp ca Carroll.
tình nguyn và
t thin trong
ca
a h.
2. Duy trì mt
v th cnh tranh
mnh m là mt
mc tiêu quan
trng
2. Thành công
trong vic thc
hin t
pháp lý
2. Chun mc
c phi
c công nhn
và tôn trng
2. Cung cp
h tr cho các
t chc giáo
d
3. Hong
hiu qu là mt
yêu cu bt buc
3. Cung cp
hàng hóa và dch
v ng yêu
cu pháp lý ti
thiu là chìa khóa
gi cho các
vu tip theo trách nhim t thic.
Saleh (2009) lp lun rng xã hi chp nhn mc tiêu c t
hóa doanh thu trong phm vi mà h gi c s phát trin xã hi và nh
ng.
Ngoài ra còn có mt s nghiên cu phát trin mt s
c và trách nhim cng
ng. Ni dung ca trách nhi a
Carroll. Ni dung v trách nhim c trách
nhim kinh tc bit là t thin.
Bhattacharya và ra
trách
nhim vi
15
Nghiên cu ca Turker (2009) s dng các bên liên quan t phân loi
c cho vic xây dng mô hình CSR.
Mô hình trách nhim xã hi bao gm ca pháp lut, kinh t ng,
c.
Aimie-Jade (2011) tip tc s dng mô hình ca Turker (2009) trong
nghiên cu ca mình.
Ki-n trách nhim xã
hi bao gm phát trin kinh t o v i tiêu dùng, phúc li
xã hc, bo v ng, các ho
trin c tham gia ca ct
qu phân tích hong trách nhim xã hi gm các thành phn sau: (1) công
i (phát trin kinh t o v i tiêu dùng,
charya
và Sen
(2004)
Dash
(2006)
Turker
(2009)
Ioannis
và
George
(2010)
Aimie-
Jade
(2011)
Henri
và Ane
(2012)
Jersan
và ctg
(2012)
Adnan
và ctg
(2013)
Eun và
ctg
(2013)
1
Trách nhim kinh t
x
x
x
x
x
4
Trách nhim t thin/
cng
x
x
x
x
x
x
x
x
x
5
Trách nhim vi
ng x
x
x
x
8
Sn phm x 9
Công bng mu dch x 10
Trách nhi ng
hóa
Mô hình ca Carroll (1979, 1991, 1999) c s dng rng rãi trong các
nghiên cu. Mt khác, v ng là mt v c quan tâm mnh
m trong nh ek, 2002; y ban Châu Âu, 2006; Ki-
Hoon và Dongyoung, 2010; Henri và Ane, 2012; Eun và các cng s, 2013)
và tiêu chí trách nhim xã hi trong các th ng khu vi Vit
Nam (Chan Shirley và các cng s, 2009). ghiên cu tip tc s dng
mô hình ca Carroll (1979, 1991, 1999) và xut b sung thành phn th 5
là trách nhiy mô hình các thành phn ca CSR trong
nghiên cu, th hin hình 2.2, bao gm: (1) trách nhim kinh t, (2) trách
nhim pháp lý, (3) trách nhic, (4) trách nhim t thi
cng, (5) trách nhi ng. Cm nhn trách nhim xã hi ca
c xem xét 4 khía cnh này.
18
Hìnhă2.2: Mô hình các thành phn trách nhim xã hi.