B GIÁO DC VÀ TO
TRNGăI HC KINH T H CHÍ MINH NGUYNăTRÚCăPHNG TỄCăNGăCAăCỄCăYUăT KINHăTăVăMÔ
IăVIă RIăROăTệNăDNGăCAă
HăTHNGăNGỂNăHĨNGăăTHNGăMIă
VITăNAM LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H CHÍ MINH - NMă2013

B GIÁO DC VÀ TO
TRNGăI HC KINH T H CHÍ MINH

NGUYNăTRÚCăPHNG


Tác gi

Nguyn Trúc Phng

MCăLC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANHăMCăCÁCăCHăVITăTT
DANHăMCăCÁCăBNG
DANHăMCăCÁCăHÌNH
TịMăTT
PHN M U
1. Lý do chnăđ tài
2. Mc tiêu nghiên cu
3. Vnăđ nghiên cu
4. Phngăphápănghiênăcu
5. ụăănghaăcaăđ tài

1.4. Phngăphápăthc hinăđoălngătácăđng ca các yu t kinh t viămôăđi
vi ri ro tín dng ngân hàng 14

KT LUNăCHNGă1 16
CHNGă 2:ă THC TRNG RI RO TÍN DNG CA H THNG NGÂN
HĨNGăTHNGăMI VITăNAMăVĨăTÁCăNG CA CÁC YU T KINH
T VăMỌăN RI RO TÍN DNG 17
2.1. Thc trng kinh t vămôăVităNamătrongăgiaiăđon 2004 ậ 2013 17
2.1.1. Tcăđ tngătrng GDP 17
2.1.2. T l tht nghip 18
2.1.3. Lm phát 18
2.1.4. Ch s giá btăđng sn 19
2.1.5. Lãi sut danh ngha 21
2.1.6. T giá hiăđoái 21
2.2. Thc trng ri ro tín dng ca h thngăNgơnăhƠngăthngămi Vit Nam giai
đon 2004 - 2013 22
2.2.1. H thngăNgơnăhƠngăthngămi Vit Nam 22
2.2.2. Hotăđng tín dng caăcácăNgơnăhƠngăthngămi VităNamăgiaiăđon 2004
ậ 2013 24
2.2.2.1. Th phn cho vay 24
2.2.2.2.ăăTngătrng tín dng 25
2.2.2.3. Mt s đánhăgiá 27
2.2.3. Ri ro tín dng và n xu 28
2.2.3.1. Ri ro tín dng 28

3.3. Kim tra sc chuăđng ca h thngăNgơnăhƠngăthngămi VităNamătrc
tácăđng ca các nhân t vămô 55
3.3.1. Phân tích phn ng xung lc 55
3.3.2. Phơnătíchăphngăsai 57
3.3.3 Phân tích kch bn 59
KT LUNăCHNG 3 64
CHNGă4:ăMT S GII PHÁP HN CH RI RO TÍN DNG H THNG
NGÂNăHĨNGăTHNGăMI VITăNAMăDOăTÁCăNG CA CÁC YU T
KINH T VăMỌ 65
4.1. Gii pháp hn ch ri ro tín dngăchoăcácăNgơnăhƠngăthngămi Vit Nam
65
4.1. 1. Các gii pháp mang tính phòng nga 65
4.1.1.1. Hoàn thin b phn qun lý ri ro tín dng theo chun quc t. 65
4.1.1.2. Nâng cao chtălng ngun nhân lc 66
4.1.1.3. Xây dng chính sách lãi sut và t giá hp lý 67
4.1.1.4. Hoàn thin th ch kim soát ni b và kim toán ni b 67
4.1.2. Các gii pháp nâng cao chtălng x lý n xu . 68
4.1.2.1.ăaădngăhóaăcácăphngăthc x lý n xu 68

4.1.2.2. ánhăgiáăli các khonăvayăvƠăcăcu li n 68
4.2. Mt s gii pháp cho vic hochăđnh chính sách kinh t vămôăvƠăqun lý ri ro
tín dng ca h thngăNgơnăhƠngăthngămi Vit Nam 69
4.2.1. Mt s kin ngh viăNgơnăhƠngăNhƠănc Vit Nam 69
4.2.1.1. Minh bch hóa h thng thông tin 69
4.2.1.2. Giám sát h thng qun tr ri ro ca các NHTM 70
4.2.1.3.ăyănhanhăquáătrìnhătáiăcăcu h thng NHTM 71
4.2.2. Mt s kin ngh vi Chính ph 72

NPL : N xu (Non-performing loan)
NR : Lãi sutădanhănghaă(Nominalărate)
PCA : Phân tích thành phn chính (Principal component analysis)
PNTR : Quy ch quan h thngămiăbìnhăthngăvnhăvin
RRTD : Ri ro tín dng
RPI : Ch s giá btăđng sn (Real property index)
TCTD : T chc tín dng
VAMC : Công ty qun lý tài sn ca các t chc tín dng Vit Nam

UEP : T l tht nghip (Unemployment rate)
WB : Ngân hàng th gii (World bank)
WTO : T chcăthngămi th gii (World trade organization)

dngăcaăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNam 63

DANH MC CÁC HÌNH
Hình 1.1. Săđ phân loi các ri ro tín dng 2
Hìnhă2.1.ăTngătrng tín dngăvƠătngătrng GDP VităNamăgiaiăđon 2004-2013
27
Hình 2.2. T l n xu ca h thng Ngân hàng VităNamăgiaiăđon 2004 ậ 2013
29
Hình 2.3. N có kh nngămt vn vn ca 16 NHTM VN ti thiăđim 30/9/2013
31
Hìnhă2.4.ăCăcu n xu ca VAMC ti thiăđim 20/10/2013 32
Hìnhă2.5.ăTácăđng tcăđ tngătrngăGDPăđi vi n xu 33
Hình 2.6. Tácăđng t l tht nghipă(UEP)ăđi vi n xu 34
Hìnhă2.7.ăTácăđng lmăphátă(CPI)ăđi vi n xu 35
Hìnhă2.8.ăTácăđng ch s giá btăđng snă(RPI)ăđi vi n xu 36
Hìnhă2.9.ăTácăđng lãi sutădanhănghaă(NR)ăđi vi n xu 37
Hìnhă2.10.ăTácăđng t giá hiăđoáiă(ER)ăđi vi n xu 38
Hìnhă3.1.ăPhơnătíchăphnăngăxungălcăcaăcácăbinătrongămôăhình 56
Hìnhă3.2.ăPhơnătíchăphngăsaiăcaăcácăbinătrongămôăhình 58
Hìnhă3.3.ăPhơnătíchăkchăbnăcácăcúăscăkinhătăvămôătácăđngăđnăriăroătínădngă
caăhăthngăngơnăhƠng VităNam 62
PHNăMăU
1. LỦădoăchnăđătƠi
Trongăgiaiăđonăhinănay,ădoăchuănhăhngăcaăkhngăhongătƠiăchínhătoƠnăcuăvƠă
khngăhongănăcôngăChơuăÂu,ătìnhăhìnhăkinhătăVităNamăliênătcăbtăn,ăcácăchă
săkinhătăvămôăkhôngăđcăkhăquanăkhinăhotăđngăcaăhăthngăNgơnăhƠngă
VităNamăgpăphiărtănhiuăkhóăkhn,ăriăroătínădngătngăcao,ănăxuătngănhanh.ă
Chínhăvìăvy,ăcơuăhiăđtăraălƠăliuăhăthngăNgơnăhƠngăăVităNamăcóăthătrăvngă
đcătrongăhoƠnăcnhăvƠăbiăcnhăhinănayăhayăkhôngă?ăCácăyuătăkinhătăvămôă
quanătrngănhtănhăhngăđnăriăroătínădngăcaăhăthngăNgơnăhƠngăVităNamălƠă
gì? MiăquanăhăcăthăgiaăriăroătínădngăcaăhăthngăNgơnăhƠngăVităNamăvƠă
nhngăyuătăkinhătăvămôălƠănhăthănƠo?
Xutăphátătănhngăyêuăcuătrên,ătácăgiălaăchnănghiênăcuăđătƠiăắTácăđngăcaă
cácă yuă tă kinhă tă vă môă điă viă riă roă tínă dngă caă hă thngă Ngơnă hƠngăă
thngămiăVităNam”ăviămcăđíchăkimătraăkhănngăchuăđngăriăroătínădngă
caăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNam,ătăđóăđaăraănhngăgiiăphápăthită
thcăđiăviăhotăđngăchoăvayăcaăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNam.
2. Mcătiêuănghiênăcu
ătƠiăđiăsơuăphơnătíchăvătìnhăhìnhăkinhătăvămôăcaăVităNamănhătcăđătngă
trngăGDP,ătălăthtănghipă(UEP),ălmăphátă(CPI),ăchăsăgiáăbtăđngăsnă(RPI),ă
lưiăsutădanhănghaă(NR)ăvƠătăgiáăhiăđoáiă(ER)ătácăđngănhăthănƠoăđiăviăriăroă
tínădngăcaăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNam,ătăđóăphơnătíchăvăvicăhă
thngăNgơnăhƠngăthngămiăsăgpăphiănhngăriăroănƠoăkhiănhăhngăcaăcácă
yuătăkinhătăvămôăngƠyăcƠngătrmătrngăhn.ăThôngăquaăktăquăphơnătích,ătácăgiă
đaăraămtăsăgiiăphápănhmăhnăchăriăroătínădngăhăthngăngơnăhƠngăthngă
miăVităNamădoătácăđngăcaăcácăyuătăkinhătăvămô.

roătínădngăcaăhăthngăNgơnăhƠngăthngămiăVităNam.ăNgoƠiăra,ătácăgiăđaăraă
baăkchăbnă"btăthngănhngărtădăxyăra"ăvƠăsădngăphngăphápămôăphngă
MonteăCarloăđătìmăraăsăphơnăbăriăroătínădng. Cuiăcùng,ădaătrênălỦăthuytăvă
giáătrăchuăriăroă(VaR),ătácăgiăsoăsánhăsăphơnăbăriăroătínădngădiănhngăkchă
bnăđưăđaăra.
TácăgiăsădngăMicrosoftăExcelăđătínhătoánă cácădăliuăvƠălcă cácădăliuăcnă
thit.ăSauăđó,ătácăgiăsădngăphnămmăEviewsăđăphơnătíchădăliuăvƠăchyămôă
hình.
5. ụănghaăcaăđătƠi
Vicăđánhăgiáătácăđngăcaăcácăyuătăkinhătăvămôăđiăviăriăroătínădngăcaăhă
thngăngơnăhƠngăthngămiăVităNamănhmăcungăcpăthêmămtăbngăchngăthcă
nghimăvămiăquanăhăchtăchăgiaăriăroătínădngătrongăhotăđngăNgơnăhƠngă
thngămiăvƠăcácăyuătăvămôăcaănnăkinhăt.ăThôngăquaămôăhình,ăviăvicăxemă
tălănăxuăđiădinăchoăriăroătrongăhotăđngătínădngăcaăNgơnăhƠngăthngămi,ă
bƠiănghiênăcuăxácăđnhămiătngăquanăcaăcácănhơnătăvămôănhăhngăriăro tín
dngăcácăNgơnăhƠngăthngă miăăVităNamăđngăthiăchoăthyă btăcăsăbină
đngănƠoă caănnăkinhă tăvă môăcngă nhăhngăđnăriăroătínădngăvƠădnăđnă
nguyăcă timănă trongă hotăđngă NgơnăhƠngăthngămi.ăiuănƠyăchngănhngă
giúpăchoăhăthngăNgơn hƠngăthngămiăVităNamăchăđngăđiăphóănhngătìnhă
hungăvămôăxuănhtămƠăcònăcóănhngăđiuăchnhăphùăhpătrongăhotăđngăqunălỦă
riăroătínădngătrcăsăbinăđngăcaănnăkinhătăvămô.
6. KtăcuăcaăđătƠi
NgoƠiăphnătómătt,ăphnămăđu,ădanhămc cácăchăvitătt,ădanhămcăbng,ădanhă
mcăhình,ăktălunăchung,ă tƠiă liuă thamăkho,ă phă lc,đă tƠiăgmă 4ăchng,ăbaoă
gm:
Chngă1: Căs lý thuyt và nhng bng chng thc nghim trên th gii v tác
đng ca các yu t kinh t vămôăđi vi ri ro tín dng ca h thng ngân hàng.

CHNGă 1: Că Să Lụă THUYTă Vă TỄCă NGă CAă CỄCă YUă Tă
KINHăTă VăMỌ IăVIăRIăROăTệNăDNGăCAăHă THNGăNGÂN
HÀNG THNGăMI
1.1. CăsălỦăthuytăvăriăroătínădngăca hăthngăNgân hàng
1.1.1. Cácăquanăđim văriăroătínădngă
Nmă1999,ăy ban Basel v giám sát Ngơnă hƠngă thngă mi (BCBS)ăđưăđaăraă
nhng nhnăđnh v ri ro tín dng :
Th nht, ri ro tín dng là kh nng mt khách hàng vay NgơnăhƠngăthngămi
hoc đi tác mà khôngăđápăng nghaăv ca mình theoăcácăđiu khon tha thun.
Th hai, các NgơnăhƠngăthngămi đangăngƠyăcƠng phiăđi mt vi ri ro tín dng
trong các công c tài chính khác nhau ngoài hotăđng cho vay, bao gm các giao
dch liên NgơnăhƠngăthngămi, tài tr thngămi, giao dch ngoi hi, hpăđng
hoánăđi, trái phiu, c phiu, hpăđng quyn chn, hpăđngătngălaiăk c các
cam kt và bo lãnh.
Th ba, gia tng ri ro tín dng s lƠmătng chi phí cn biên ca n và vn ch s
hu,ădoăđóălƠmătng chi phí vn cho NgơnăhƠngăthngămi.
Bên cnhăđó,ătheoăquytăđnh s 493/2005Q-NHNN ngày 22/04/2005 ca Thng
đc NgơnăhƠngăNhƠănc Vit Nam v vicăbanăhƠnhăQuyăđnh v phân loi n,
trích lp và s dng d phòngăđ x lý ri ro tín dng trong hotăđng Ngân hàng
thngămi ca t chc tín dng, cho rng:ăắRi ro tín dng là kh nngăxy ra tn
tht trong hotăđng NgơnăhƠngăthngămi ca t chc tín dng do khách hàng
không thc hin hoc không có kh nngăthc hinănghaăv ca mình theo cam
kt”.
Nhăvy, riăroătínădngătrongăhotăđngăNgơnăhƠngăthngămi lƠăkhănngăxyăraă
tnăthtătrongăhotă đngă Ngơnă hƠngăthngă mi doă kháchăhƠngăkhôngăthcăhină
hocăkhôngăcóăkh nngăthcăhinănghaăvăcaămìnhătheoăcamăkt. Ri ro tín dng
2

qun lý danh mc cho vay ca Ngân hàng. Bao gm:
Ri ro ni ti : xut phát t đcăđim hotăđng và s dng vn ca khách hàng vay
vn,ălnhăvc kinh t.
Ri ro tp trung: ri ro do Ngân hàng tp trung cho vay quá nhiu vào mt s
khách hàng, mt ngành kinh t hoc trong cùng mtă vùngă đa lý nhtă đnh hoc
cùng mt loi hình cho vay có ri ro cao.
1.1.2.2. c đim ca ri ro tín dng
 ch đng phòng nga RRTD có hiu qu thì vic nhn bităcácăđcăđim ca
RRTD là rt cn thit và hu ích. Ri ro tín dng có nhngăđcăđimăcăbn sau:
 Ri ro tín dng mang tính gián tip
Trong quan h tín dng, khi Ngân hàng chuyn giao quyn s dng vn cho khách
hàng thì RRTD xy ra là khi khách hàng gp nhng tn tht và tht bi trong quá
trình s dng vn, hay nói cách khác nhng ri ro trong hotăđng kinh doanh ca
khách hàng là nguyên nhân ch yu gây nên RRTD ca Ngân hàng.
 Ri ro tín dng có tính chtăđaădng và phc tp
căđim này biu hin  s đaădng, phc tp ca nguyên nhân, hình thc, hu qu
caăRRTDădoăđcătrngăNgân hàng là trung gian tài chính kinh doanh tin t.ăDoăđóă
khi phòng nga và x lý RRTD phiăchúăỦăđn mi du hiu ri ro, xut phát t
nguyên nhân, bn cht và hu qu doăRRTDăđemăliăđ có bin pháp phòng nga
phù hp.
4
 Ri ro tín dng có tính tt yu tc là luôn tn ti và gn lin vi hotăđng
tín dng ca H thng Ngân hàng
Tình trng thông tin bt cân xngăđưălàm cho Ngân hàng không th nm btăđc
các du hiu ri ro mt cách toàn dinăvƠăđyăđ,ăđiu này làm cho bt c khon
vayănƠoăcngătim n riăroăđi vi Ngân hàng. Kinh doanh Ngân hàng thc cht là
kinh doanh ri ro  mc phù hpăvƠăđtăđc li nhun tngăng.

1.1.3.3. H s ri ro tín dng

H s này cho thy t trng ca các khon mc tín dng trong tài sn có, khon
mc tín dng trong tng tài sn càng ln thì li nhun càng lnănhngăđng thi ri
ro tín dngăcngărt cao.
Thôngăthng, tngădăn cho vay ca Ngân hàng đc chia thành ba nhóm:
 Nhómădăn ca các khon tín dng có chtălng tt: là nhng khon cho
vay có mcăđ ri ro thpănhngăcóăth mang li thu nhp không cao cho Ngân
hàng .
 Nhómădăn ca các khon tín dng có chtălng trung bình: là nhng
khon cho vay có mcăđ ri ro có th chp nhnăđc và thu nhp mang li cho
Ngân hàng là va phi.ăơyălƠăkhon tín dng chim t trng ln trong tngădăn
cho vay ca Ngân hàng .
 Nhómădăn ca các khon tín dng có chtălng xu: là nhng khon cho
vay có mcă đ ri ro lnă nhngă cóă th mang li thu nhp cao cho Ngân hàng .
Thôngăthng,ăđơyălƠăkhon tín dng chim t trng thp trong tng dăn cho vay
ca Ngân hàng .
6
1.1.4. Nguyên nhân dnăđn ri ro tín dng ti h thng Ngân hàng
1.1.4.1. Nguyên nhân ch quan
 Tácăđng caămôiătrng kinh t
Nhiu khách hàng kinh doanh các ngành mang tính thi v và ph thuc nhiu vào
các yu t t thiênănhiênănhăhn hán,ălălt hay các thiên tai, dch bnhăđt ngt
kéoăđn s d dàng và nhanh chóng làm cho các hotăđng kinh doanh ca khách
hàng d ắđ v”ădnăđn kh nngăhoƠnătr các khon n rtăkhóăkhnăhoc không
th tr n làm cho chtălng các khon tín dng b gim sút.
NgoƠiăra,ămôiătrng cnh tranh ngày càng gay gt, nhiu khách hàng ca các Ngân

lý là nguyên nhân dnăđn s phá sn caăcácăphngăthcăkinhădoanhăđy kh thi
mƠăkháchăhƠngăđưăđ raăđ vay vn Ngân hàng .
 T phía Ngân hàng cho vay
Khi Ngân hàng quytăđnh cho vay thiuăcnăc khoa hc, không phân tích tình
hình kh nngăs dng vn và hoàn tr n ca doanh nghip, do vyăđưăđaăvn vào
nhng doanh nghip kém hiu qu s dnăđn n quá hn, n tnăđng.
K thut cp tín dngăchaăhinăđi,ăđaădngănhăvicăxácăđnh hn mc tín dng
choăkháchăhƠngăcònăquáăđnăgin, thi hnăchaăphùăhp, sn phm tín dng còn
nghèo nàn. Bên cnhăđó,ămt s cán b tín dng hocălưnhăđo Ngân hàng cu kt
vi khách hàng, xy ra nhng tiêu ccătrongăchoăvayăthìănguyăcăxy ra riăroăđi
viămónăvayăđóălƠărt cao.
1.1.5. Hu qu ca ri ro tín dng
Ri ro tín dng nhăhng nng n đn hotăđng ca các ch th tham gia quan h
tín dng. Khi khách hàng vay gp ri ro, h phiăđi mt vi vic mt kh nngăchiă
tr và thm chí là phá sn.

Trích đoạn ngă3.6.ăM căđ ăt năth tătínăd ngătrongăm iăk chăb n

---