1
B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP.HCM

 
PHAN HNG NHUNG

VN DNG MÔ HÌNH TOC TRONG VICăXÁCăNH
KT CU SN PHM SN XUT TIăUăTI CÔNG TY
C PHN MAY KHÁNH HÒA

LUNăVNăTHCăSăKINHăT
VN DNG MÔ HÌNH TOC TRONG VICăXÁCăNH
KT CU SN PHM SN XUT TIăUăTI CÔNG TY
C PHN MAY KHÁNH HÒA
Chuyên ngành: K toán

Mã s: 60340301 LUNăVNăTHCăSăKINHăT NGIăHNG DN KHOA HC
TS. TRN ANH HOA TP. H Chí Minh – Nm 2013
3

LIăCAMăOAN

Tôi xin cam đoan rng lun vn “Vn dng mô hình TOC trong vic xác đnh
kt cu sn phm sn xut ti u ti Công ty c phn May Khánh Hòa” là công
trình nghiên cu ca riêng tôi.

1.1.4 Mô hình TOC 13
1.1.4.1 Nm bc trng tâm ca quá trình ci tin liên tc 14
1.1.4.2 Quá trình suy ngh TP (Thinking process) 18
1.1.4.3 Các thc đo kt qu hot đng 21
1.1.5 u đim ca mô hình TOC 22
1.1.6 Nhc đim ca mô hình TOC 22
1.2 Vn dng mô hình TOC đ xác đnh kt cu sn phm sn xut ti u 24
1.2.1 Trng hp doanh nghip ch có mt ngun lc b gii hn 26
1.2.2 Trng hp doanh nghip có nhiu hn mt ngun lc b gii hn 27
1.3 Vai trò ca thông tin k toán trong vic vn dng mô hình TOC đ xác đnh kt cu
sn phm sn xut ti u 27
Kt lun chng 1 29
5

CHNGă 2:ă THC TRNGă CỌNGă TÁCă XÁCă NH KT CU SN PHM
SN XUT TI CÔNG TY C PHN MAY KHÁNH HÒA 30
2.1 Tng quan v Công ty c phn May Khánh Hòa 30
2.1.1 Tình hình hot đng kinh doanh ca công ty 30
2.1.1.1 Lch s hình thành và phát trin công ty 30
2.1.1.2 Chc nng và nhim v 33
2.1.1.3 T chc b máy qun lý và sn xut ti công ty 34
2.1.1.4 ánh giá chung v tình hình hot đng ca công ty và phng
hng phát trin 39
2.1.2 T chc công tác k toán ca công ty 45
2.1.2.1 T chc b máy k toán 45
2.1.2.2 T chc h thng thông tin k toán 46
2.1.3 Quy trình sn xut các sn phm ch yu ca công ty 51
2.1.3.1 c đim sn phm 51
2.1.3.2 Quy trình công ngh 51
2.2 Thc trng công tác xác đnh kt cu sn phm sn xut ti Công ty c phn May


7

DANH MC CM T VIT TT

Cm vit tt
Tênăđyăđ ting Anh
Tênăđyăđ ting Vit
ABC
Activity Based Costing
H thng chi phí da trên mc
đ hot đng
JIT
Just in Time
Va kp lúc
LF
Loads Factor
H s quá ti
MRP I
Materials Requirements
Planning
Hoch đnh nhu cu vt t
MRPII
Manufacture Resources
Planning
Hoch đnh ngun lc sn xut
OPT
Optimized Production
Timetables
Lch trình sn xut ti u

Công ty c phn May Khánh Hòa
9

DANH MC HÌNH V
Hình 2.1: Biu đ tng trng ca Công ty c phn May Khánh Hòa qua các nm
t nm 2009 - 2012
Hình 2.2: Biu đ vn ch s hu ca Công ty c phn May Khánh Hòa qua các
nm t nm 2009 - 2012
Hình 2.3: Biu đ hiu sut s dng tài sn ca Công ty c phn May Khánh Hòa
qua các nm t nm 2009 – 2012
Hình 2.4: Biu đ kh nng sinh li ca Công ty c phn May Khánh Hòa qua các
nm t nm 2009 – 2012
Hình 2.5: Giao din chng trình k toán máy ti Công ty c phn May Khánh
Hòa
Hình 3.1: Công c Microsoft Excel (Tools/Add-in/Solver) đ xác đnh kt cu sn
phm ti u trong trng hp có nhiu ngun lc b gii hn
Hình 3.2: Công c Microsoft Excel (Tools/Add-in/Solver) đ xác đnh kt cu sn
phm ti u khi doanh nghip tng thêm ngun lc b gii hn 10

DANH MCăSă
Săđ 1.1: Nm bc trng tâm ca quá trình ci tin liên tc
Săđ 1.2: Nhng tình hung ngun lc b gii hn là nguyên nhân gây  đng
hàng tn kho
Săđ 1.3: iu chnh các ngun lc không b gii hn đ h tr cho vic ci thin
ngun lc b gii hn
Săđ 1.4: Mô hình xác đnh kt cu sn phm sn xut ti u da trên vic s
dng hiu qu các ngun lc b gii hn trong doanh nghip

Doanh nghip cn phi đa ra quyt đnh sn xut nhng sn phm gì, sn xut bao nhiêu
mt cách phù hp thì mi có th tn dng ht nng lc hin có đ đt đc mc tiêu ti
đa hóa li nhun khi ngun lc đang b gii hn. ây là mt bài toán phc tp, nht là
trong giai đon hin nay khi các loi sn phm sn xut ca doanh nghip ngày càng tr
nên đa dng. Lý thuyt v các ngun lc b gii hn (Theory of Constraint – TOC) là mt
trong nhng công c tt nht đ giúp doanh nghip có th gii đc bài toán đó.
Công ty c phn May Khánh Hòa cng không phi là trng hp ngoi l, các
ngun lc đc s dng đ phc v cho hot đng sn xut kinh doanh ti đn v luôn b
gii hn vì nhiu lý do. Vì vy, doanh nghip cn tìm ra nhng cách thc và phng
pháp phù hp đ có th khai thác và s dng đc các ngun lc này mt cách ti u
nht, hiu qu nht nhm nâng cao kt qu hot đng kinh doanh ca mình.
Xut phát t vn đ đó, đ tài “Vn dng mô hình TOC trong vic xác đnh kt
cu sn phm sn xut ti u ti Công ty c phn May Khánh Hòa” đc thc hin vi
mc đích giúp Công ty c phn May Khánh Hòa tìm ra nhng cách thc và phng pháp
đ có th khai thác và s dng các ngun lc b gii hn mt cách ti u, qua đó góp
phn gia tng hiu qu hot đng sn xut kinh doanh cho đn v.
2. Tng quan v các công trình nghiên cuătrcăđơy
12

K t khi đc Goldratt đa ra ti Hi ngh quc t APICS ln th 23 vào nm
1980, đn nay trên th gii đư có rt nhiu sách, bài báo và các công trình nghiên cu
khác vit v TOC trên nhiu tp chí khoa hc khác nhau. Theo tng hp ca Mabin và
Balderstone (2003), k t đu nm 1998 đn nm 2003 đư có hn 20 cun sách mi vit
v TOC bao gm ca các tác gi Corbett (1998), Cox và Spencer (1998), Kendall (1998),
Newbold (1998), Scheinkopf (1999), Schragenheim (1999), Leach (2000), Ptak và
Schragenheim (2000), Smith (2000), Lepore và Cohen (1999), Mabin và Balderstone
(2000) và Goldratt cùng cng s (2000). iu này làm cho tng s sách vit v TOC đn
nm 2003 là gn 50 cun k t ln đu phát hành cun The Goal (Goldratt and Cox,
1984).
Các bài báo vit v TOC xut hin  hn 100 tp chí khác nhau, trong đó có

Jaydeep Balakrishnan (2003) đư tin hành so sánh cách xác đnh kt cu sn phm
ti u da trên h s thông lng (throughput) trên mt đn v ngun lc b gii hn s
dng theo cách làm ca TOC vi cách xác đnh kt cu sn phm ti u da trên mô hình
hi quy tuyn tính vi công c h tr là Microsoft Excel/Add-in/Solver trong trng hp
có nhiu ngun lc b gii hn. Kt qu nghiên cu cho thy, cách xác đnh kt cu sn
phm ti u da trên mô hình hi quy tuyn tính trong trng hp này đem đn mc li
nhun cao hn. Do vy, theo Balakrishnan (2003) mô hình hi quy tuyn tính là công c
h tr hiu qu cho trit lý TOC trong vic xác đnh kt cu sn phm ti u trong trng
hp có nhiu ngun lc b gii hn.
Julie Lockhart và Audrey Taylor (2007) đư thc hin mt nghiên cu so sánh v
hiu qu gia hai mô hình ABC và TOC trong vic xác đnh kt cu sn phm ti u khi
quá trình sn xut sn phm gây ra s ô nhim môi trng, và ngun lc b gii hn là
máy x lý cht thi. Theo đó, TOC t ra tt hn so vi ABC khi mô hình TOC giúp
doanh nghip tìm ra kt cu sn phm to ra mc li nhun cao hn mà li ít gây ô nhim
môi trng hn. Theo hai tác gi này, TOC luôn là s la chn tt nht trong nhng điu
kin sau:
- Các sn phm cùng s dng chung ngun lc sn xut.
- Nhu cu th trng đi vi các sn phm ca doanh nghip cao hn so vi mc
công sut hin có ca ít nht mt ngun lc.
14

- Doanh nghip mun ti đa hóa li nhun trên mc đ ngun lc hin có.
- Doanh nghip khó có th gia tng công sut ca bt k ngun lc nào trong ngn
hn.
- Khi thc hin vic ci tin công sut, ngun lc b gii hn s đc la chn trc
tiên.
- Giá c ca sn phm là do th trng quyt đnh, doanh nghip đư bit v mc giá
và nhu cu ca tng loi sn phm trc khi xác đnh k hoch sn xut.
2.2 Ti Châu Âu
Snichev và Shmakov (2006) thì đư da trên trit lý ca TOC đ xây dng mt mô

dng kt hp gia mô hình ABC và TOC trong vic xác đnh kt cu sn phm ti u ti
các doanh nghip sn xut  Vit Nam. Ni dung mô hình ABC và TOC đc Nguyn
Phong Nguyên xây dng bao gm tính giá thành sn phm và phân b chi phí ngoài sn
xut vào sn phm theo ABC; và thit lp mô hình hi quy tuyn tính da trên nguyên lý
ca TOC vi hàm mc tiêu là ti đa hóa s d đm phí, và các điu kin ràng buc là
nhng ngun lc b gii hn trong doanh nghip đ xác đnh kt cu sn phm ti u.
ng thi, Nguyn Phong Nguyên cng đư ch ra phng hng và mt s gii pháp cn
thc hin đ t chc vn dng mô hình ti các doanh nghip sn xut  Vit Nam bao
gm t chc xây dng h thng thông tin cho mô hình ABC và TOC, xác lp mô hình k
toán qun tr phc v cho ABC và TOC.
Mc dù vy, theo s tìm hiu ca bn thân tác gi thì hin nay vn cha có tác gi
nào thc hin mt công trình nghiên cu hoàn chnh v vic vn dng mô hình TOC
trong vic xác đnh kt cu sn phm sn xut ti u  các doanh nghip hot đng trong
ngành may mc hoc các ngành sn xut có đc đim tng t ngành may. Vì vy, đ tài
ca tác gi s cho thy mt hng vn dng khác ca mô hình TOC trong vic xác đnh
kt cu sn phm sn xut ti u ti các doanh nghip sn xut.
3. Mc đích nghiên cu
Th nht, lun vn đc thc hin nhm tìm hiu v c s lý lun, ni dung lý
thuyt cng nh các quan đim và mt s nghiên cu ca các tác gi trong và ngoài nc
v mô hình TOC và cách thc vn dng mô hình này trong vic xác đnh kt cu sn
phm ti u cho các doanh nghip sn xut.
16

Th hai, lun vn tp trung tìm hiu thc trng quy trình sn xut các loi sn
phm ca Công ty c phn May Khánh Hòa trên c s đó, xác đnh các loi ngun lc
cn cho hot đng sn xut sn phm ca doanh nghip, và mc đ tiêu tn tng loi
ngun lc ca tng loi sn phm. T đó nghiên cu nhng cách thc phù hp nhm vn
dng mô hình TOC vào công tác xác đnh kt cu sn phm sn xut ti u cho đn v.
Th ba, trên c s nhng lý lun đư tìm hiu đc v mô hình TOC và thc trng
công tác sn xut ti Công ty c phn May Khánh Hòa, lun vn c gng tìm ra mt s

 tài s dng ngun d liu đc thu thp t b phn sn xut và phòng k toán
ca Công ty c phn May Khánh Hòa.
6. ụănghaăkhoaăhc và thc tin caăđ tài
 tài đư h thng hóa nhng lý lun c bn v mô hình TOC đ giúp ngi đc
có th có đc nhng hiu bit khái quát v mô hình TOC và cách thc vn dng mô
hình này vào vic xác đnh kt cu sn phm sn xut ti u ti các doanh nghip sn
xut.
Giúp Công ty c phn May Khánh Hòa nói riêng và các doanh nghip sn xut
trong ngành may nói chung và các doanh nghip sn xut nhng ngành tng t nh giày
da, túi xách… có th nâng cao hiu qu sn xut và hot đng ca mình thông qua vic
xác đnh đc kt cu sn phm sn xut phù hp.
Ngoài ra, đ tài cng s là ngun tài liu tham kho b ích cho các bn sinh viên
hoc hc viên cao hc, nghiên cu sinh chuyên ngành qun tr và k toán trong quá trình
thc hin nhng công trình nghiên cu ca mình v mô hình TOC sau này.
7. B cc caăđ tài
Ngoài danh mc các bng biu, s đ, hình v, ch vit tt và phn ph lc, ni
dung chính ca đ tài có 80 trang chính vi b cc gm 3 chng:
Chng 1: C s lý lun v vic vn dng mô hình TOC trong vic xác đnh kt
cu sn phm sn xut ti u
Chng 2: Thc trng công tác xác đnh kt cu sn phm sn xut ti Công ty c
phn May Khánh Hòa
Chng 3: Vn dng mô hình TOC trong vic xác đnh kt cu sn phm sn xut
ti u ti Công ty c phn May Khánh Hòa.
18

CHNGă1:ăCăS LÝ LUN V VIC VN DNG MÔ HÌNH
TOC TRONG VICăXÁCăNH KT CU SN PHM SN
XUT TIăU

1.1 Tng quan v lý thuyt ngun lc b gii hn (Theory of Constraints - TOC)

ngun lc b gii hn thông qua đn v đo lng ch yu là thông lng (throughput)
trên mt đn v ngun lc b gii hn s dng (Balakrishnan, 2003). Vic xác đnh các
ngun lc b gii hn theo lý thuyt TOC là vic làm trc quan và c th đi vi mt t
chc. Theo đó, t chc s s dng nng lc ni ti đ thc hin các phng pháp xác
đnh các ngun lc b gii hn, cách thc đ gii quyt chúng và trên c s đó đ tin
hành ci tin liên tc.
1.1.2 Khái nim v thôngălng (throughput)
Thông lng (throughput) là mt thut ng đc Goldratt đa ra bt đu t cun
tiu thuyt The Goal và đc phát trin, ph bin mt cách rng rãi trong sut 10 nm
sau đó thông qua mt chui các cun sách và các hot đng ca Hc vin Avharam Y.
Goldratt đc sáng lp vào gia nhng nm 1980. Theo Goldratt, thông lng
(throughput) là khon tin h thng to ra thông qua doanh s, đc tính toán bng cách
ly giá bán tr chi phí nguyên vt liu (Goldratt và Cox, 1993, tr.59).
Có th thy rng, khái nim thông lng trong lý thuyt TOC khá ging vi khái
nim s d đm phí trong k toán qun tr truyn thng, s khác bit c bn là  cách
xem xét chi phí nhân công trc tip. Trong k toán qun tr truyn thng, s d đm phí
đc tính bng cách ly giá bán tr bin phí, bin phí này bao gm c chi phí nguyên vt
liu và chi phí nhân công trc tip theo sn phm, nhng theo quan đim ca TOC, chi
phí nhân công đc xem là đnh phí và đc phân loi là chi phí hot đng. Lý do cho
vn đ này là bi theo Goldratt các quyt đnh sn xut đc đa ra rt ít khi dn đn
vic sa thi hay gim bt công nhân mà ch đn gin là b trí li lao đng đ tng cng
tính hiu qu cho hot đng sn xut.
Goldratt cho rng k toán chi phí truyn thng b “ám nh” quá nhiu bi quan
đim v chi phí và luôn c gng chy theo vic h ch tiêu chi phí đn v sn phm dn
20

đn xu hng sn xut sn phm vi s lng ln vt quá kh nng có th bán vì th
làm gia tng chi phí hàng tn kho và nhng chi phí hot đng khác. Ngc li vi điu
này, quan đim JIT tp trung vào vic gim lng hàng tn kho, gim thi gian sn xut
và ci thin kh nng đáp ng nhu cu khách hàng. Tuy nhiên, theo ông, vic gim hàng

1997).
1.1.3 Nhóm ngun lc b gii hn trong doanh nghip
Các ngun lc b gii hn trong doanh nghip có th phân chia thành hai nhóm:
nhóm các ngun lc b gii hn hu hình và nhóm các ngun lc b gii hn liên quan
đn hot đng qun lý.
1.1.3.1 Nhóm ngun lc b gii hn hu hình
Nhóm này thng là nhng ngun lc b gii hn nm bên trong doanh nghip,
bao gm nhng ngun lc b thiu ht liên quan đn nhng yu t đu vào ca quá trình
sn xut nh: ngun nguyên vt liu, ngun nhân lc, công sut máy móc thit b.
Nguyên vt liu b gii hn có th là do mc cung trên th trng thp, doanh
nghip ch yu ph thuc vào ngun nguyên vt liu nhp khu, mi quan h vi nhà
cung cp không đc tt nên hay b giao hàng tr hn và không đúng cht lng yêu cu.
Nguyên vt liu b thiu ht gây ra s ngng tr đi vi quá trình sn xut ca doanh
nghip nhng trong thi gian b ngng tr doanh nghip vn phi tr lng cho công
nhân, vn phi tr tin thuê mt bng, vn phi khu hao nhà xng, máy móc thit b…
Vì th, các ngun lc nh nhân công, máy móc thit b, vn không đc tn dng ht đ
tham gia vào hot đng sn xut, nh hng đn hiu qu hot đng ca doanh nghip.
Ngun nhân lc b gii hn có th là do doanh nghip không kp hoc không th
tuyn dng đ s lao đng cn thit hoc lao đng thiu kinh nghim, cha đc đào to
đy đ. iu này đư cn tr vic tn dng ti đa công sut ca các loi máy móc, thit b
hin có.
Gii hn v máy móc thit b liên quan đn mt s lng máy móc thit b b thiu
ht gây cn tr hot đng sn xut ca mt công đon nào đó trong quá trình sn xut sn
phm hoc cn tr vic tng thêm sn phm sn xut. Cng có th máy móc, thit b quá
c k, lc hu không đáp ng đc yêu cu v cht lng ca sn phm.
22

Ngoài ra, ngun lc b gii hn hu hình cng có th liên quan đn nhng yu t
đu ra ca doanh nghip do nhng hn ch v t chc bán hàng nh thiu nhân viên bán
hàng, thiu phng tin vn chuyn hàng đi bán, thiu mt bng, thiu ch gi xe cho

hin mc tiêu đư đnh, nu mt hot đng nào đó trong h thng có nng lc b gii hn
s tr thành đim gây tc nghn cn tr nhng hot đng còn li. Vì vy, ni dung ca
TOC bao gm hai thành phn chính: trit lý v nm bc trng tâm ca quá trình ci tin
liên tc (five focusing steps of on-going improvement) và cách tip cn logic đi vi quá
trình điu tra, phân tích và gii quyt nhng vn đ phc tp có tên gi là TP (Quá trình
suy ngh - Thinking process). Ngoài ra, TOC còn đa ra nhng cách thc đo lng hiu
qu hot đng mi khá khác bit vi h thng k toán chi phí truyn thng (Rahman,
1998).
1.1.4.1ăNmăbc trng tâm ca quá trình ci tin liên tc
Nguyên lý hot đng ca mô hình TOC do Goldratt đ xut là mt quá trình ci
tin liên tc không có đim dng bao gm nm bc trng tâm đc mô t trong s đ
1.1
Săđ 1.1: Nm bc trng tâm ca quá trình ci tin liên tc

(1) Xác đnh các
ngun lc b gii
hn trong doanh
nghip
(2) Quyt đnh
cách thc khai thác
các ngun lc b
gii hn đư xác
đnh
(3) iu chnh các
ngun lc khác đ
h tr cho nhng
quyt đnh đư chn
(4) M rng công
sut ca ngun lc
b gii hn đã xác

ngun lc b gii hn trong mt h thng mà không cn phi tính toán c th v công
sut hay hiu qu hot đng ca tng b phn là tìm hiu v hàng tn kho trong doanh
nghip. Ngun lc b gii hn s là nguyên nhân ca tình trng hàng tn kho luôn  mc
cao.
25

Y
X
X
Y
X
Công đon
lp ráp, kt
hp X và Y
Th trng
X
Th trng
Ngun lc hoc công sut công đon X d tha dn đn
ngun lc hoc công sut công đon Y sau đó b gii hn.
Tn kho s nm  công đon X
Trong mt công đon lp ráp, kt hp. Ngun lc hoc công
sut công đon X d tha dn đn ngun lc hoc công
đon Y b gii hn. Tn kho s nm  công đon X
Ngun lc hoc công sut quy trình sn xut sn phm X cao
hn so vi nhu cu th trng nên th trng là mt ngun lc
gii hn. Tn kho s  các ca hàng, đi lý, kho hàng….
Ngun lc hoc công sut công đon X sau cùng thp hn so
vi nhu cu th trng nên X là ngun lc gii hn. Tn kho
có th không có hoc d dang  các giai đon trc X
Săđ 1.2: Nhng tình hung ngun lc b gii hn là nguyên nhân gây  đng