B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN HNG DU NGHIÊN CU CÁC YU T CA GIÁ TR
CÁ NHÂN DCH V NH HNG N
XU HNG TIÊU DÙNG XE HI CA
KHÁCH HÀNG TI TP.HCM LUN VN THC S KINH T
TP.H Chí Minh - Nm 2013
hoàn thành lun vn này, tôi xin chân thành gi li cm n đn:
Quý Thy, Cô Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đư ht
lòng truyn đt kin thc, kinh nghim quý báo trong sut thi gian tôi hc
trng. c bit, xin gi li cm n sâu sc đn Phó giáo s, Tin s Nguyn
ình Th - Ging viên Khoa Qun tr kinh doanh, ngi đư tn tình hng
dn tôi v phng pháp khoa hc và ni dung đ tài.
Các bn hc viên cao hc khóa 20 ca Trng i hc Kinh T Thành
ph H Chí Minh đư h tr tôi trong sut quá trình hc tp và thc hin đ tài.
Cui cùng, xin cho tôi đc gi li cm n đn gia đình, bn bè, ngi
thân và đng nghip đư ng h, to điu kin, giúp đ đ tôi hoàn thin lun
vn này.
Trong quá trình thc hin, mc dù đư c gng ht sc đ hoàn thin
lun vn, trao đi và tip thu các ý kin đóng góp ca Quý Thy cô và bn
đc, tham kho nhiu tài liu song cng không th tránh khi sai sót. Mong
nhn đc ý kin đóng góp t Quý thy cô và bn đc
Thành ph H Chí Minh, tháng 09 nm 2013
Ngi vit
Nguyn Hng Du
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan đ tài “ Nghiên cu các yu t ca giá tr cá nhân
dch v nh hng đn xu hng tiêu dùng xe hi ca khách hàng ti
Tp.HCM” là công trình nghiên cu ca bn thân tôi đc thc hin di s
hng dn khoa hc ca PGS.TS Nguyn ình Th.
Các s liu, kt qu nghiên cu nêu trong lun vn là trung thc và
cha tng đc công b trong bt k tài liu nào khác.
Tôi hoàn toàn chu trách nhim v tính pháp lý cho nghiên cu khoa
hc này.
CHNG 3. PHNG PHÁP NGHIÊN CU 21
3.1 Gii thiu 21
3.2 Thit k nghiên cu 21
3.2.1 Nghiên cu đnh tính 21
3.2.2 Nghiên cu đnh lng 22
3.2.2.1 C mu nghiên cu 22
3.2.2.2 Quy trình nghiên cu 24
3.3Phng pháp phân tích d liu 25
3.4 Xây dng thang đo 25
3.4.1 Thang đo giá tr cuc sng hnh phúc 26
3.4.2 Thang đo giá tr công nhn xư hi 26
3.4.3 Thang đo giá tr hòa nhp xư hi 27
3.4.4 Thang đo xu hng tiêu dùng 28
3.5 Tóm tt 28
CHNG 4. PHÂN TÍCH KT QU KHO SÁT 30
4.1 Gii thiu 30
4.2 c đim ca mu kho sát 30
4.3 Kim đnh các gi thuyt mô hình nghiên cu 32
4.3.1 Kim đnh Cronbach Alpha đi vi các thang đo lý thuyt 32
4.3.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA) 36
4.3.3 Kim đnh gi thuyt và mô hình nghiên cu bng phng pháp phân
tích hi quy bi 40
4.4 Tóm tt 44
CHNG 5. Ý NGHA VÀ KT LUN 45
5.1 Gii thiu 45
5.2 Ý ngha và kt lun 45
5.3 Hàm ý chính sách cho doanh nghip 46
5.4 Hn ch ca đ tài và hng nghiên cu tip theo 50
TÀI LIU THAM KHO
MC LC PH LC
dùng 39
Bng 4.8 Các thông s ca tng bin trong phng trình hi quy bi 42
Bng 4.9 Tóm tt kt qu kim đnh các gi thuyt ca mô hình 43
1
CHNG 1. TNG QUAN
1.1 Lý do chn đ tài
Doanh s bán xe hi toàn cu đư tng 4% trong na đu nm 2013 và
đc d đoán rng s tip tc tng vào cui nm nay. Doanh s xe hi khu vc
Châu Á và Nam M đt đc mt cách n đnh, tng 9% so vi cùng k nm
ngoái.
Trung Quc đc d đoán dn đu v doanh s xe hi trong nm nay vi
con s tng 20% vào k đu nm 2013, và tng 8% so vi c nm 2012. Trung
Quc mong đi tng 15% cho c nm 2013. Trong khi vic thâm nhp th trng
xe hi hin ti Trung Quc là thp khong 70 chic trong s 1,000 ngi. Mt
cuc điu tra gn đây cho thy rng nhng ngi Trung Quc đc sinh ra t
nm 1980 tr v sau ngh rng vic s hu mt chic xe hi là cn thit.
Doanh s xe hi khu vc NAFTA cng tng cao vào nm 2013. Xuyên
khu vc Bc M, vic mua xe hi đang tng lên n đnh vi s lng đt đc là
1,72 triu chic, vt xa so vi nm 2012 là 1,70 triu chic. Trong khi đó, s
lng này cng tng lên M và Mêxico, đt mc cao nht k t nm 2007.
Doanh s bán xe hi mi ti Châu Âu trong tháng 6 gim mnh so vi
cùng k nm ngoái, đt 6,205 chic. Tây Âu là th trng rng ln th ba sau
Trung Quc và M, có doanh s tng đi bt đu n đnh. Trong sut quý 2
nm 2012, s lng bán ra đt 12 triu chic, tng 3% so vi quý trc. iu
này cho thy tình trng ci thin so vi các nm trc và mong đi s đt con s
cao hn trong tng lai khong 7%. Vng quc Anh đc xem là th trng
tiêu th xe hi ln mnh nht Châu Âu có kt qu kh quan, vi doanh s bán
xe mi tng 13,4% trong tháng 6 và tng 10% trong 6 tháng đu nm. Sc tiêu
qua. Tình cnh khng hong khó khn chung ca nn kinh t cng vi s thay
đi và phát sinh liên tc các chính sách thu phí đư nh hng ln đn s st
gim doanh s ca th trng.
Tuy nhiên, th trng Vit Nam vn còn rt ln vì hin nay vi li th là
nn kinh t đang phát trin và hi nhp vi th gii, thu nhp ca ngi dân càng
ngày càng cao và vic s dng xe hi nh là phng tin đi li tr nên ph bin.
Thêm vào đó, hin nay theo s liu thng kê, đn nay có khong 1,6 triu xe hi
vi s lng ngi s hu xe hi là 18 xe trên 1,000 ngi. Do đó, vi dân s
khong 90 triu ngi thì th trng Vit Nam đc xem nh là mt th trng
tim nng vô cùng ln.
Có th thy rng mc dù các doanh nghip sn xut và kinh doanh ngành ô
tô trong giai đon này gp không ít khó khn và th thách, nhng h cho rng
Vit Nam là quc gia có dân s tr, đc xem là làn gió mi ca tng trng
toàn cu, đng thi h tin vào chính sách khuyn khích đu t ca Vit Nam và
tin tng trong thi gian ti, nn kinh t ca đt nc s phát trin. nm c
hi chim lnh th trng, hin nay, nhiu hưng ô tô đư liên tc đa ra các
chng trình khuyn mi, các chính sách h tr v giá, v dch v nhm thu hút
hn na lng khách hàng. ng thi, tip tc m rng kinh doanh bng cách
đu t thêm nhiu đim bán hàng trên toàn quc đ có th cnh tranh gia các
hưng xe hi khác nhau bng nhiu phng thc marketing khác nhau đ gi
vng th trng và m rng th trng.
Do đó, ngoài vic sn xut xe hi bao gm giá c, mu mã, kiu dáng,
cht lng và đc tính k thut ra, doanh nghip cn phi đa ra chính sách dch
4
v mà có th to ra nhng giá tr cá nhân dch v cng nh phi hiu đc xu
hng tiêu dùng khách hàng đ t đó có th điu chnh cho k hoch kinh doanh
ca mình đt đc hiu qu.
Vic kho sát các nhân t giá tr cá nhân dch v và xu hng tiêu dùng
ca khách hàng là cn thit, vì t đó có th đa ra nhng ci tin nhm nâng cao
Nghiên cu này đc thc hin ti th trng Thành ph H Chí Minh
thông qua hai giai đon chính là: (1) nghiên cu đnh tính và (2) nghiên cu đnh
lng. Nghiên cu đnh tính nhm xây dng và hoàn thin bng phng vn và
nghiên cu đnh lng nhm thu thp, phân tích d liu kho sát, c lng và
kim đnh mô hình và các gi thuyt nghiên cu.
Nghiên cu này s dng công c h s tin cy Cronbach Alpha và phân
tích nhân t khám phá EFA thông qua phn mm x lý d liu thng kê SPSS
16.0 đ kim đnh thang đo, và phng pháp phân tích hi qui bi đ kim đnh
mô hình nghiên cu và các gi thuyt nghiên cu trong mô hình.
1.4 Ý ngha thc tin ca đ tài
tài nghiên cu này đem li mt s ý ngha v lý thuyt cng nh thc
tin cho các doanh nghip sn xut kinh doanh xe hi, các công ty qung cáo và
nghiên cu th trng, cng nh nhng ai quan tâm đn lnh vc này. C th nh
sau:
Th nht, kt qu nghiên cu s góp phn giúp cho các doanh nghip hiu
bit hn v vai trò ca giá tr cuc sng hnh phúc, giá tr công nhn xã hi và
giá tr hòa nhp xã hi trong xu hng tiêu dùng xe hi. T đó, các doanh nghip
trong lnh vc xe hi có th nm bt đc trong các yu t nêu trên, yu t nào
6
là yu t nh hng đn vic quyt đnh tiêu dùng xe hi, cng nh mc đ nh
hng ca tng yu t; iu này s nhm góp phn giúp cho các doanh nghip
trong vic hoch đnh các chng trình xây dng, qung bá thng hiu và đnh
v thng hiu trên th trng có hiu qu hn.
Th hai, kt qu ca nghiên cu này s giúp cho các công ty qung cáo và
nghiên cu th trng nm bt đc vai trò ca các yu t trên cng nh các
thang đo lng chúng. T đó, giúp cho các công ty này xây dng các chng
trình qung cáo và thc hin các d án nghiên cu th trng đc đúng hng
và có hiu qu, đ làm tng giá tr thng hiu cho các công ty khách hàng.
Ngoài ra, nghiên cu này có th làm tài liu tham kho cho nhng ai quan
trong lnh vc sn phm dch v nói chung và lnh vc xe hi nói riêng; Tác gi
xin nêu ra mt vài mô hình nghiên cu tiêu biu trong và ngoài nc di đây đ
làm c s hình thành mô hình nghiên cu ca tác gi trong bài nghiên cu này.
Nghiên cu ca Hosein (2012) đc thc hin ti M, nhm xem xét kim
tra các nhân t nh hng tim nng đn quyt đnh mua sm ca ngi tiêu
dùng khi h ving thm ca hàng trng bày xe hi; ng thi nhm kim đnh
gi thuyt mi quan h ca các yu t nh hng và xu hng tiêu dùng. Nghiên
cu ch ra rng các yu t nh s thích, vic tham gia có mt ti ca hàng xe hi,
tip nhn thông tin và s đánh giá ca cá nhân có tác đng đn xu hng tiêu
dùng ca khách hàng.
8
Karbala and Wandebori (2012) có bài nghiên cu v xu hng tiêu dùng
ca khách hàng trong lnh vc đ g có thit k đc bit, nghiên cu đc thc
hin ti ca hàng Toimoi, Jarkata, Indonesia; Nghiên cu ch ra các nhân t nh
sn phm, giá c, đa đim phân phi có nh hng đn xu hng tiêu dùng ca
khách hàng và chng trình chiêu th không nh hng đn quyt đnh mua sm
ca h.
Nghiên cu ca Shah et al. (2011) đc thc hin ti Islamabad Campus,
Pakistan vi mc tiêu kim đnh mi quan h ca hình nh thng hiu, thái đ
đi vi thng hiu và s gn kt ca thng hiu đi vi xu hng tiêu dùng;
Nghiên cu ch ra rng tt c các yu t v thng hiu k trên đu có nh hng
dng đi vi xu hng tiêu dùng.
Yulihasri et al. (2011) đư thc hin nghiên cu ti Malaysia v các yu t
nh hng đn xu hng mua hàng trc tuyn ca sinh viên; Kt qu cho thy
xu hng ca sinh viên v vic mua sm trc tuyn nh hng bi s tin tng
ca h v tính hu dng, vic d dàng mua sm trc tuyn, tính cnh tranh, tính
bo mt, s bo đm.
Cheng et al. (2011) đư thc hin nghiên cu ti Vit Nam v các yu t
quyt đnh đn xu hng tiêu dùng trong lnh vc mua hàng gi; Tác gi nghiên
T vic tham kho nhng nghiên cu đi trc, tác gi thy rng xu hng
tiêu dùng ca khách hàng đư đc nghiên cu nhiu ngành, nhiu lnh vc
khác nhau; Trên c s lý thuyt ca Cronin et al. (2000), cho thy rng yu t
giá tr dch v có nh hng đn xu hng tiêu dùng. ng thi kt hp vi
10
nghiên cu ca Phm Ngc Thúy và Lê Nguyn Hu (2010) đư cho thy rng
giá tr cá nhân dch v bao gm 3 nhân t: giá tr cuc sng hnh phúc, giá tr
hòa nhp xã hi và giá tr công nhn xã hi; Tuy nhiên, trong nghiên cu này,
nhóm tác gi nghiên cu s nh hng ca giá tr cá nhân dch v đi vi s
tha mưn và lòng trung thành. Do đó tác gi mun s dng hai mô hình nghiên
cu này đ làm c s cho mô hình nghiên cu ca mình nhm kim đnh có hay
không có s nh hng ca giá tr cá nhân dch v đi vi xu hng tiêu dùng
ti th trng xe hi Thành ph H Chí Minh.
2.3 ngh mô hình nghiên cu các yu t nh hng đn xu hng tiêu
dùng ca khách hàng trong lnh vc xe hi ti Thành ph H Chí Minh
Mc dù có rt nhiu yu t nh hng đn xu hng tiêu dùng nh cht
lng dch v, s tha mãn, nim tin thái đ,…Tuy nhiên, da vào mô hình
nghiên cu tng hp ca Cronin et al. (2000), Phm Ngc Thúy và Lê Nguyn
Hu (2010) và vì tác gi ch quan tâm đn yu t giá tr cá nhân dch v, nên tác
gi tin hành nghiên cu yu t này ti Thành ph H Chí Minh bao gm: Giá tr
cuc sng hnh phúc (VPL), Giá tr công nhn xã hi (VSR) và Giá tr hòa nhp
xã hi (VSI).
2.3.1 Mô hình nghiên cu
Mô hình đ ngh đ nghiên cu các yu t tác đng đn xu hng tiêu
dùng ca khách hàng trong lnh vc xe hi ti Thành ph H Chí Minh đc
minh ha nh hình v di đây, trong đó, ba yu t: Giá tr cuc sng hnh phúc
(VPL), Giá tr công nhn xã hi (VSR) và Giá tr hòa nhp xã hi (VSI) đc đt
gi thuyt có nh hng đn xu hng tiêu dùng ca khách hàng (PI).
H1
H2
H3
Giá tr cuc sng
hnh phúc
12
đó hay không, nhng hiu bit ca cá nhân đó v dch v s đc chú ý, ch yu
4 mc đ theo th t sau:
Th nht, các đc tính ca dch v, theo Young and Feigi (1975), Olson
and Reynolds (1983), Gronroos (1984) cho rng khách hàng xem xét nhng đc
tính hoc ích li mà dch v mang li cho h.
Th hai, cht lng dch v, theo Parasuraman et al. (1988), Cronin and
Taylor (1992) cho rng khách hàng đánh giá rng dng nh có mt s khác bit
gia nhng điu mà h mong đi và cm nhn thc s ca h khi h s dng
mt dch v nào đó.
Th ba, giá tr dch v, theo Zeithaml (1988), Cronin et al. (1997), Jen and
Hu (2003), Ladhari and Morales (2007), ngi tiêu dùng xem xét gia li ích mà
anh ta nhn đc và chi phí mà anh ta b ra.
Th t, giá tr cá nhân, theo Zeithaml (1988), Lages and Femandes (2005),
Liu et al. (2009) cho rng ngi tiêu dùng xem xét giá tr cá nhân có mang li
cho h khi s dng dch v nào đó hay không. Giá tr cá nhân giúp to đng lc
cho ngi tiêu dùng đ chn la sn phm hoc dch v.
nh hng ca giá tr dch v trong hành vi tiêu dùng đư đc nghiên cu
bi rt nhiu nhà nghiên cu; Durgee (1996) cho rng mt trong nhng cách tt
nht đ hiu và chim đc khách hàng là hiu h thng giá tr cá nhân ca h.
Theo Carlson (2000) cho rng giá tr dch v hình thành nên tiêu chun mà dn
đn vic hình thành nên nim tin, đc tính và cui cùng là hành vi mua hàng.
Gutman (1990), Corfman et al. (1991), McCarty and Shrum (1993) đư chng
minh mi quan h gia giá tr cá nhân và hành vi ngi tiêu dùng, s tn ti ca
14
la chn s giúp chúng ta có mt la chn sáng sut. Mc khác, đánh giá cao
thuc v khía cnh cm xúc, nó đn gin là khen ngi và công nhn mt ai đó
khi h thc hin tt công vic đc giao. Cui cùng, hành đng gn lin vi khía
cnh hành vi, có ngha rng chúng ta chuyn ti nhng gì chúng ta đang suy ngh
trong đu thành hành đng; Nó bao gm hành đng cùng vi s la chn, không
ch là li nói suông; Vic đánh giá phi đc thc hin thng xuyên vì mt giá
tr đích thc không ch tn ti trong mt thi gian ngn.
Theo Rokeach (1973), giá tr cá nhân là mt nim tin tn ti thuc v cá
nhân hay xã hi cách thc hành x thích hp, rõ ràng đi vi nhng điu trái
ngc vi quy tc đo đc trong cách c x đang tn ti trong xã hi.
H thng giá tr cá nhân ca mi ngi là nn tng cho cách sng ca anh
ta; Nó cung cp mt khung mu tham chiu cho cá nhân đó phán đoán cái gì là
đúng hay sai, cái nào là quan trng hay không quan trng. Nói cách khác, theo
Schwartz (1994), giá tr cá nhân có th đc hiu nh là “mc tiêu mong mun,
thay đi đ tr nên quan trng, điu đó nh là nhng yu t c bn hng dn
con ngi cách sng”. Còn Anana and Nique (2007) cho rng giá tr cá nhân
hình thành trong mi ngi nhng tiêu chun, quy tc đ hng hành vi ca anh
ta đi vi ngi khác hay nhng đi tng khác. Theo Schiffman and Kanuk
(1997), giá tr cá nhân là mt phn ca nim tin cá nhân gm 5 đc tính:
Tng đi ít trong đám đông.
Nhm đnh hng thc hin hành vi phù hp vn hóa.
Kéo dài hoc khó khn trong vic thay đi
Không b ép cht trong mt tình hung c th, và
15
c các thành viên xã hi chp nhn mt cách rng rãi
T quan đim nhn thc, giá tr cá nhân chng minh c s cho cách nhìn
nhn và thái đ ca mt cá nhân đi vi ngi khác hoc nhng đi tng khác;
Nó dùng đ đánh giá và so sánh ngi này vi ngi khác (Kamakura and
tinh thn đc thanh thn.
Thanh thn là mt trong nhng quyn li c bn ca con ngi và là c s
đ con ngi mong mun cuc sng hnh phúc. Ngi ta không th làm điu gì
đó nu h không cm thy thanh thn trong tim ca h. Vi cm giác thanh thn,
sau đó mi th đc làm mt cách k diu và đáng nh, đc bit là cng nhm
truyn cm giác thanh thn đn ngi khác mt cách trc tip hoc gián tip.
Thanh thn là cn thit cho hoàn cnh sng hin ti, mi ngi nên có mt cm
giác thanh thn, an tâm trong trái tim đ h có th phân bit cái tt, cái đúng và
sau đó có th hành đng theo cái đúng.
Theo Rokeach (1973), nu mt dch v làm tng cuc sng hnh phúc,
mang đn hoc ci thin cm giác hài lòng, an toàn, an tâm, và ngi s dng
dch v đó nhn thy đc giá tr ca dch v mang li cho h. Nói chung, dch
v này có th ci thin cuc sng ca h, và bo v ngi tiêu dùng tránh khi
cm giác b áp lc trong cuc sng ca h.
Lý thuyt v giá tr cuc sng hnh phúc giúp liên kt gia giá tr cá nhân
dch v và s tha mưn, lòng trung thành và xu hng tiêu dùng. Tuy nhiên,
trong nghiên cu này, ngoài giá tr cá nhân dch v ra thì tác gi ch quan tâm
17
đn xu hng tiêu dùng. Vi lý thuyt giá tr cuc sng hnh phúc là mt phn
ca giá tr cá nhân dch v, tác gi mun kim đnh có hay không có s tác đng
cng nh mc đ tác đng ca giá tr cuc sng hnh phúc lên xu hng mua
sm ca khách hàng trong lnh vc xe hi.
T đó, có th đa ra gi thuyt H1 nh sau:
Giá tr cuc sng hnh phúc càng cao thì càng làm tng xu hng tiêu
dùng.
2.3.2.4 Lý thuyt v giá tr công nhn xã hi
Lý thuyt v công nhn xã hi đc s dng đ phân tích bn cht ca s
công nhn xã hi và hành đng phn ng li nhm kim đnh gi thuyt vi
nhng nh hng khác nhau.