B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NG ANH C G
G
I
I
I
IP
P
H
H
Á
Á
P
PP
P
P
PV
V
N
N
G
G
Â
Â
N
NH
H
À
À
N
N
G
G
Â
Â
N
NH
H
À
À
N
N
G
GT
T
M
M
C
C
P
P
I
I
N
N
V
V
I
I
T
TN
N
A
A
M
M
-
-2
2
0
0
1
1
5
5
LUN VN THC S KINH T P
P
H
H
Á
Á
T
TT
T
R
R
I
I
N
N
N
N
G
G
N
N
G
GB
B
Á
Á
N
NL
L
T
T
I
I
U
UT
T
V
V
À
ÀP
P
H
H
Á
Á
T
T
G
G
I
I
A
A
I
I
O
O
N
N2
2
0
0
1
1TP. H CHÍ MINH ậ NM 2012
LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan: Lun vn “Gii pháp phát trin nghip v ngân hàng
bán l ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam giai đon
2013 - 2015” là công trình do chính tôi nghiên cu và thc hin.
Các s liu trong lun vn đc s dng trung thc. Các thông tin trong lun
vn đc ly t nhiu ngun và đc ghi chú chi tit v ngun ly thông tin.
Tôi xin chân thành cám n các Thy Cô Trng i hc Kinh t TPHCM đã
truyn đt cho tôi kin thc trong sut nhng nm hc trng.
Tôi xin chân thành cám n Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam
cng nh chi nhánh ni tôi đang công tác đã to điu kin cho tôi kho sát
trong thi gian làm Lun vn.
Tôi xin chân thành cm n PGS.TS Nguyn ng Dn đã tn tình hng
dn tôi hoàn thành tt lun vn này.
TPHCM, ngày tháng nm 2012
Tác gi lun vn
ng Anh c
KH Khách hàng
KHKD K hoch kinh doanh
KKH Không k hn
KHCN Khách hàng cá nhân KHTH K hoch tng hp
NHBL Ngân hàng bán l
NHTM Ngân hàng thng mi
NHNN Ngân hàng nhà nc
NQD Ngoài quc doanh
PGD Phòng giao dch
POS Máy chp nhn thanh toán th
QHKHCN Quan h khách hàng cá nhân
QTK Qu tit kim
SMS Dch v tin nhn ngn
SXKD Sn xut kinh doanh
SGD S Giao dch
TDH Trung dài hn
TDBL Tín dng bán l
TMCP Thng mi c phn
TPHCM Thành ph H Chí Minh
TW Trung ng
VCB Ngân hàng TMCP Ngoi thng
VPD Vn phòng đi din
47
Bng 2.7: C cu huy đng dân c theo nhóm khách hàng ti BIDV
tính đn ht 30/09/2012
48
Bng 2.8: Tình hình thc hin các ch tiêu tín dng bán l ti BIDV
giai đon 2009 – 30/09/2012
50
Bng 2.9: Quy mô tín dng bán l ca BIDV so vi mt s NHTM
Vit Nam giai đon 2009 – 2011
50
Bng 2.10: Kt qu thc hin các ch tiêu bán l theo dòng sn phm
dch v phi tín dng ti BIDV giai đon 2010 – 30/09/2012 ………
53
Bng 2.11: V trí BIDV trên th trng th tín dng quc t ti Vit
Nam tính đn ht 31/12/2011 ………………………………………
55
Bng 2.12: V trí BIDV trên th trng th ghi n ni đa ti Vit
Nam tính đn ht 31/12/2011 ………………………………………
55
Bng 2.13: V trí BIDV trên th trng thanh toán qua POS ti Vit
Nam tính đn ht 31/12/2011 ………………………………………
56
Bng 2.14: Kt qu thc hin dch v IBMB ti BIDV t nm 2011
đn ht 30/09/2012 …………………………………………………
58
Biu
Biu 2.1: Quy mô tng tài sn ca BIDV và mt s NHTM Vit Nam
tính đn ht 31/12/2011 ………………………………………
54
MC LC
TRANG PH BÌA
LI CAM OAN
DANH MC Kụ HIU, CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG BIU
15
1.3.1. S cn thit phát trin nghip v ngân hàng bán l …………
15
1.3.2. Các tiêu chí đánh giá s phát trin nghip v NHBL…………
17
1.3.3. Mt s kinh nghim v phát trin nghip v NHBL trên th gii
và bài hc kinh nghim cho Vit Nam ……………………………….
20
Kt lun chng 1 ………………………………………………
25
CHNG 2: Thc trng phát trin nghip v ngân hàng bán l
ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam ……………
26
2.1. Gii thiu đôi nét v Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit
Nam …………………………………………………………………
26
2.1.1. Gii thiu chung
26
2.1.2. Lch s hình thành và phát trin ……………………………….
28
2.1.3. C cu t chc và mô hình hot đng …………………………
31
2.1.4. ánh giá chung tình hình hot đng kinh doanh ca BIDV qua
34 các nm
2.2. Thc trng phát trin nghip v NHBL ti BIDV ………………
42
2.2.1. ánh giá các mt hot đng ngân hàng bán l ti BIDV
1
LI M U
1. Lý do chn đ tài:
Phát trin nghip v ngân hàng bán l là xu hng tt yu ca các ngân
hàng thng mi trên th gii. Do đó, nhm tn ti và phát trin mt cách bn
vng, các ngân hàng thng mi ngày nay đu hng ti vic cng c và phát
trin mt nn khách hàng vng chc, đc bit là nhóm khách hàng cá nhân.
Kt hp và s dng mt cách có hiu qu các kênh phân phi sn phm, dch
v là hot đng mang li doanh thu chc chn, đng thi hn ch và phân tán
ri ro trong hot đng ngân hàng. Hot đng ngân hàng bán l luôn đc coi
là mt hot đng ct lõi, nn tng đ t đó m rng các hot đng kinh doanh
khác ca các ngân hàng thng mi.
Vi mc tiêu tr thành mt Tp đoàn Tài chính Ngân hàng có uy tín
trong nc, khu vc và vn ra th gii, Ngân hàng TMCP u t và Phát
trin Vit Nam đã xây dng và thng nht k hoch chin lc giai đon 2011
- 2015 và tm nhìn đn nm 2020. Theo đó, Ngân hàng TMCP u t và Phát
hàng bán l, bài hc kinh nghim v phát trin dch v ngân hàng bán l ti
các nc trên th gii và Vit Nam.
- Phân tích thc trng trin khai và các hot đng nghip v ngân hàng
bán l ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam; phân tích môi
trng kinh doanh ti Ngân hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam, t đó
xây dng các gii pháp phát trin nghip v ngân hàng bán l ti BIDV.
6. Kt cu ca lun vn:
Ngoài phn m đu, kt lun, danh mc tài liu tham kho…; ni dung
ca Lun vn gm 3 chng:
3
- Chng 1: Tng quan v Ngân hàng thng mi.
- Chng 2: Thc trng phát trin nghip v ngân hàng bán l ti Ngân
hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam.
- Chng 3: Gii pháp phát trin nghip v ngân hàng bán l ti Ngân
hàng TMCP u t và Phát trin Vit Nam giai đon 2013 – 2015.
T nhng đnh ngha trên v ngân hàng, có th rút ra đc ngân hàng
thng mi là loi hình ngân hàng giao dch trc tip vi các doanh nghip, t
chc kinh t và cá nhân thông qua nghip v tin gi, tin tit kim ri s
dng s vn đó đ cho vay, chit khu, cung cp các phng tin thanh toán
và cung ng các dch v ngân hàng cho các đi tng trên.
1.1.2. Các hot đng ca ngân hàng thng mi:
1.1.2.1. Hot đng huy đng vn
5
Ngoài ngun vn t có, hot đng huy đng vn có ý ngha quan trng
đi vi ngân hàng thng mi trong vic to lp ngun vn đ hot đng kinh
doanh. Trong hot đng này, ngân hàng thng mi đc s dng các công
c và bin pháp mà pháp lut cho phép đ huy đng các ngun vn nhàn ri
trong xã hi làm ngun vn tín dng cho vay đáp ng nhu cu ca nn kinh
t. Hot đng huy đng vn ca ngân hàng thng mi bao gm:
- Nhn tin gi và phát hành giy t có giá.
- Vay vn.
- Huy đng vn khác.
1.1.2.2. Hot đng tín dng
Hot đng tín dng là hot đng cu thành nên tài sn có và có ý ngha
quan trng đi vi kh nng tn ti và phát trin ca mi ngân hàng. Hot
đng tín dng ca ngân hàng thng mi bao gm:
- Cho vay.
- Chit khu, tái chit khu, cm c thng phiu và các giy t có giá.
- Bo lãnh ngân hàng.
- Cho thuê tài chính.
1.1.2.3. Hot đng dch v thanh toán và ngân qu
ti bo him, mi dch v ngân hàng và dch v tài chính khác (ngoi tr bo
him). Nh vy, dch v ngân hàng đc đt trong ni hàm ca dch v tài
chính.
Theo Hip đnh chung v thng mi dch v (GATS): dch v ngân
hàng là nhn tin gi, cho vay, cho thuê tài chính, chuyn tin và thanh toán
th, séc,…, bo lãnh và mua các công c th trng tài chính, phát hành
chng khoán, môi gii tin t, qun lý tài sn, dch v thanh toán và bù tr,
7
cung cp và chuyn giao thông tin tài chính, dch v t vn, trung gian và h
tr v tài chính.
Theo Lut các t chc tín dng do NHNN ban hành, ti khon 1 và
khon 7 - iu 20, hot đng kinh doanh tin t và dch v ngân hàng bao
gm c 3 ni dung: nhn tin gi, cp tín dng và cung ng dch v thanh
toán nhng không phân bit c th lnh vc nào là kinh doanh tin t, lnh vc
nào là dch v ngân hàng.
Kt hp vi thc t cung cp các dch v ngân hàng ti các Ngân hàng
thng mi Vit Nam, có th thng nht cách hiu v dch v ngân hàng nh
sau: Dch v ngân hàng theo ngha rng là toàn b các hot đng tin t, tín
dng, thanh toán, ngoi hi…ca h thng ngân hàng nhm đáp ng nhu cu
ca khách hàng và vì mc tiêu li nhun.
1.2.2. Dch v ngân hàng bán l ca Ngân hàng thng mi:
1.2.2.1. Khái nim dch v ngân hàng bán l
Thut ng “Ngân hàng bán l” có t gc ting Anh là Retail banking.
Theo ngha đen, cung cp dch v ngân hàng bán l ngha là cung cp các sn
phm đn tn tay ngi tiêu dùng vi s lng nh. Nó ngc vi bán buôn
là vic cung cp cho ngi trung gian vi s lng ln.
Theo T chc thng mi th gii (WTO): dch v ngân hàng bán l là
loi hình dch v đin hình ca ngân hàng ni mà khách hàng cá nhân có th
rng, đa dng; còn giá tr các khon giao dch nh vì mc đích cung cp dch
v ch yu phc v cho tiêu dùng. Tuy nhiên, mun m rng quy mô ca
giao dch thì phi thu hút khách hàng bi s đa dng v chng loi giao dch
và có nhiu hình thc khuyn mi cng nh nhiu tin ích đi kèm.
9
- Nhu cu khách hàng mang tính thi đim: i tng khách hàng ca
ngân hàng bán l ch yu là cá nhân. Nhóm khách hàng này không ging nh
các t chc kinh t thng xuyên có nhu cu đi vi ngân hàng. Cá nhân thì
ngc li, nhu cu ca h mang tính thi đim do h không bit trc đc
trong tng lai s phát sinh nhu cu gì nh đi du hc, mua xe ô tô, hoc khi
có nhng món tin nhàn ri gi vào ngân hàng…
- phc tp cao: Nn tng các sn phm ngân hàng bán l da vào s
h tr rt nhiu ca h thng công ngh hin đi, đ phc tp cao, các công
ngh mi nh: Internet, mobile phone Vì th, đòi hi cán b ngân hàng
phi có k nng và kin thc đ có th ng dng tt sn phm da trên nhiu
công ngh cao. Bên cnh đó, nhng sn phm dch v này cn đ bo mt cao
đ đm bo an toàn trong mi giao dch ngân hàng cng nh quyn li ca
khách hàng. i vi khách hàng, nhng sn phm dch v ca ngân hàng bán
l rt đa dng và da trên công ngh cao nên đòi hi phi có kin thc nht
đnh đ có th s dng sn phm mt cách hiu qu nht.
- H thng kênh phân phi: cung ng sn phm dch v cho mt
phm vi khách hàng rng khp, các ngân hàng cn phi có nhiu chi nhánh,
đa đim giao dch, cùng s lng nhân viên đ đ tip cn và đáp ng nhu
cu ln ca khách hàng. Bên cnh các kênh phân phi truyn thng, các
NHBL hin nay cn phát trin nhng kênh phân phi mi nhm đáp ng tt
hn nhu cu ca khách hàng và gim chi phí c đnh cho ngân hàng.
Trên c s đó, dch v Ngân hàng bán l có th đc phân bit vi dch
đn v nhiu
S lng ít nhng
khi lng ln.
4
Phng thc giao dch
Ch yu thông qua các
giao dch đin t
Ch yu giao dch
trc tip
5
Mc đ ri ro
Ri ro đc san s cho
nhiu khách hàng
Ri ro cao do quy
mô ln
1.2.2.3. Các sn phm dch v ngân hàng bán l
Huy đng vn
NHBL tp trung huy đng ngun vn nhàn ri t khu vc dân c, h
gia đình và nhng DNNVV. Tuy nhiên, ngun tin gi huy đng ch yu t
khách hàng cá nhân, h gia đình. ây là ngun tin đc s dng đ tit
kim, thanh toán, chi tr các nhu cu thông thng. Ngun vn huy đng t
khu vc dân c gi vai trò ht sc quan trng:
- Cùng vi s phát trin ca nn kinh t xã hi, đi sng dân c ngày
càng đc ci thin và điu này dn đn s gia tng t l tit kim trong dân
11
c. T đó, góp phn to ngun vn n đnh trong tng lai cng nh đm bo
an toàn đi vi thanh khon ca ngân hàng.
- Gia tng giá tr các sn phm dch v ngân hàng khác thông qua vic
Hin ngân hàng đang cung cp dch v thanh toán cho các khách hàng có tài
khon giao dch ti ngân hàng bao gm tài khon tin gi thanh toán và tin
gi tit kim di nhiu hình thc. Khi đó, khách hàng đc đáp ng các nhu
cu thanh toán thông qua các sn phm dch v ngân hàng nh: thanh toán
séc, y nhim chi, lnh chuyn tin…
- Séc là lnh chuyn tin vô điu kin ca ngi phát hành lp trên mu
in sn theo quy đnh, yêu cu t chc cung ng dch v thanh toán trích mt
s tin t tài khon tin gi ca mình đ tr cho ngi th hng có tên ghi
trên séc hoc tr cho ngi cm séc. Séc có th s dng đ lnh tin mt trc
tip t ngân hàng (séc lnh tin mt), hoc dùng đ thanh toán cho ngi bán
thay vì tr trc tip bng tin mt (séc bo chi, séc chuyn khon).
- y nhim thu, y nhim chi, nh thu, chuyn tin, thanh toán L/C… là
nhng phng thc thanh toán không dùng tin mt truyn thng ca các
Ngân hàng thng mi.
Vi vic cung cp các dch v thanh toán không dùng tin mt, NHTM
đem đn cho các cá nhân, h gia đình và DNNVV nhiu tin ích trong vic
thanh toán. Vì vy, NHTM có th tng thêm thu nhp t thu phí dch v và là
tin đ đ phát trin các dch vu khác đi kèm nh: th ATM, Internet –
Banking, BIDV mobile …
Dch v th
Dch v th là mt trong nhng ngun thu phí dch v quan trng ca
ngân hàng. Bên cnh các dch v thanh toán khác, th ngân hàng đang đc
13
khách hàng s dng nh mt công c thanh toán thông minh và ngày càng
đáp ng các nhu cu thông thng ca khách hàng. Th có th s dng đ rút
tin, gi tin, cp tín dng, thanh toán hoá đn dch v hay đ chuyn khon.
Ngoài ra, th cng đc s dng cho nhiu dch v phi tài chính nh truy vn
thông tin tài khon, các khon chi phí sinh hot…
Bo lãnh ngân hàng là cam kt ca ngân hàng bo lãnh đc lp trên
mt vn bn đ cam kt vi bên có quyn (gi là bên th hng bo lãnh).
ây là hình thc tín dng bng vn bn, không thc hin gii ngân ngay khi
phát hành nhng mc đ ri ro không thp và tùy vào tng loi hình bo lãnh.
Dch v bo lãnh đáp ng ch yu nhu cu ca DNNVV. Mt s loi hình
bo lãnh: bo lãnh d thu, thc hin hp đng, hoàn tin ng trc, thanh
toán, bo hành…; trong đó bo lãnh thanh toán có mc đ ri ro tng đng
mt khon vay thông thng.
Dch v khác
Cùng vi vic phát trin nhanh chóng ca CNTT, các sn phm dch v
ngân hàng cng tng bc đc hin đi hóa. Nhiu ngân hàng đã cho ra đi
các sn phm dch v ngân hàng hin đi vi nhiu tin ích nhm đáp ng
nhu cu ngày càng đa dng ca các khách hàng là cá nhân, h gia đình và
DNNVV. Mt s sn phm dch v ngân hàng bán l đin hình đang trin
khai mnh trong thi gian qua nh:
- Dch v t vn tài chính: ngân hàng có th cung cp các dch v t vn
da trên khi lng thông tin và trình đ cán b đc đào to chuyên sâu v
nghip v. Mt s lnh vc t vn cung cp cho khách hàng nh: t vn thu,
15
t vn thành lp doanh nghip, t vn đu t bt đng sn, t vn cho hot
đng kinh doanh chng khoán….
- Dch v qun lý y thác đu t: ngân hàng s thay mt khách hàng
đng tên trên các danh mc đu t và gii quyt các vn đ phát sinh…
- Dch v ngân hàng t đng qua đin thoi (Mobile Banking): khách
hàng có th kim tra s d tài khon, kim tra các giao dch gn nht, nghe
các thông tin v t giá và lãi sut, yêu cu ngân hàng gi fax các bn sao kê,
t giá, lãi sut cho khách hàng.
- Dch v ngân hàng qua Internet (Internet Banking): khách hàng có th
hàng o.
1.3.1.2. i vi ngân hàng
- em li cho ngân hàng khon thu nhp ln v phí dch v. Phát trin
dch v đa dng, nhiu tin ích theo hng ci tin phng thc thanh toán,
đn gin hoá th tc, m rng mng li hot đng. Bên cnh đó, ngân hàng
có th phát trin nhng dch v h tr nh dch v chi tr lng cho nhng
ngi có tài khon ti nhiu ngân hàng khác nhau, chuyn tin mt giao dch
tn tay ngi nhn…s thu hút ngày càng nhiu khách hàng đn vi ngân
hàng, t đó làm tng ngun thu dch v ca ngân hàng.
- Tn dng đc ngun vn trong thanh toán ca khách hàng đang lu
ký trên tài khon thanh toán, ký qu. Nhng tài khon này ngân hàng không
phi tr lãi hoc tr lãi thp làm cho chi phí đu vào ca ngun vn huy đng
gim xung to ra s chênh lch ln gia lãi sut bình quân cho vay và lãi
sut bình quân tin gi.
- Xây dng đc mng li khách hàng đa dng, rng khp làm nn tng
đ phát trin các dch v ngân hàng.