B GIÁO D VÀ ÀO T
TRNG H KINH TTP. CHÍ MINH
T KINH
T KINH
GV
CHÍ MINH NM 2013
L
n Luc này do chính tôi nghiên cu và thc hin.
Ngun s liu nghiên cu ti Vit Nam t c ly t
ngu d liu ng thi, luc công b
trong bt k bài nghiên cu nào. Các thông tin, s liu bài vit, k thut x lý mô
y và trung thc.
Tác gi
Nguyn Lê Hà Thanh Na
DANH MC T VIT TT
NSNN - PB
Public Budget
Ngân sách nhà n
THNS - BD
Budget Deflict
GFS
Government Finance Statistics
IMF
Internationnal Monetary Fund
GDP
Gross Domestic Product
WTO
World Trade Orgnarization
ADB
Asian Development Bank
MC LC
Trang bìa ph
L
Li c
Danh mc các bng, biu
Danh mc t vit tt
Mc lc
PHN M U
1. Lý do ch tài 1
2. Mc tiêu nghiên cu 1
u 2
ng và phm vi nghiên 2
c tin c tài 2
6. Kt c tài 3
1: LÝ THUYT V THÂM H
NG KINH T
1.1. Lý thuyt v thâm ht ngân sách 4
1.1.1. 4
1.1.2. 5
1.1.3. Mt s cách tính thâm ht ngân sách 7
4.2.4. Khuyn ngh nâng cao hiu qu hong ca doanh nghip 55
4.2.5. Khuyn ngh v tính minh bch và ch 56
4.2.6. Khuyn ngh nâng cao qun lý n công 57
4.2.7. Khuyn ngh n t giá 57
4.3. Hn ch nghiên cng nghiên cu tip theo 58
4.3.1. Hn ch nghiên cu 58
4.3.2ng nghiên cu tip theo 59
Tài liu tham kho
Ph lc
1
U
ng kinh t là v
có du hiu
.
phân tích mi quan h giavà
n gng, thâm
ht ngân sách, tt, t giá h
-2012
3
-
-
:
-2012
thu thu, phí và các khon thu khác (k c vin tr không hoàn li), không
bao gm các kho n khác, thu
5
c là nhng khon thu mang tính chng bc hay là
trách nhim ca m i hoc ca ca thành phn kinh t i vi nhà
c.
Chi ngân sách là các khon chi ra t ngân sách không làm phát sinh
phi bi hoàn trc tii vc th ng ngân
khon thc chi ngân sách theo Lunh trong mt
c bao g
trin, ng xuyên, các khon chi khác, chi tr
gm chi tr n gc tin vay.
m nang Thng kê tài chính ca chính ph, thâm ht ngân
sách (hay bnh bng chênh lch gia chi ngân
sách và thu ngân sách.
1.1.2.
(thu c). Thu là
ngun thu chính và bn vng nh c bên cnh các
ngu c, vay, nhn vin
tr thng pháp lut ta còn nhiu bt cp, s qu
cht ch o k h cho các cá nhân, t chc li d trn thu
t thu m c
giãn thu, gim thu, min thu
doanh nghip có thêm ngun vn xu
làm ng ti các kho
Th hai, ng ca chu k kinh doanh, trong thi k khng
hong hay suy gim kinh t s làm cho thu nhp ca quc gia b thu hp li,
ng thi nhu c ng nh kinh t xã
hi, t n thâm hc li, n nn kinh t
ng nhanh, thu ngân sn chi liên
i, thm ghi nh
ng hp thâm ht thp hay gim không phi
xut phát t s ci thin v tình hình kinh t a chính ph
mà do s phn ánh sai lch v quy mô thu và chi ngân sách ca chính ph hay
là do chi ngân sách thiu minh bch hay là áp d
ht không phù hng hp Hy Lp là mt ví d n hình v
thông tin chi ngân sách có mc thâm ht ngân sách thc này
mung các yêu cu nhm gia nhp khi liên minh Châu Âu.
1.1.3. Mt s cách tính thâm ht ngân sách c
Thâm ht ngân sách có th c tip ca theo nhiu
tiêu chí khác nhau. Vic s d phc
tình hình tài khóa ca chính ph ph thuc vào mc tiêu ca vic phân tích và
u hành chính sách tài khóa, ngân sách ca mc trong tn.
c chính xác thc trng bc tranh tài khóa ca
chính ph i cn phi s dng thi nhit ngân
sách khác nhau. M phn ánh mt s khía cnh nhnh v thc
trng bc tranh tài khóa ca chính ph. Ph khái quát mt s
s) thâm hc s dng rng rãi trên thc t cho
mc tiêu phân
a) Thâm ht ngân sách tng th
thâm ht, thâm ht tng th (thng th)
v c s dng nhiu nh
khuyn ngh các quc gia s d nh tình trng mi tài khóa.
Theo chun mm nang Thng kê tài chính ca chính
ph (GFS), thâm hnh bng chênh lch gia chi ngân
sách và thu ngân sách ca mt thi k nhng là m
8
ngân sách. Thâm ht ngân sách tng th xng hp thu ngân sách
nh ng hc li là th
Thâm ht (thng thu ngân sách Tng chi ngân sách
ng xuyên. Mt s quc gia còn xem các khon thu t
là các khong bao gm tt
c các khon chi ca NSNN (bao gm c chi tr lãi tin vay) tr
phát trin và chi vin tr. Vic s dng khái nim thâm ht (th
ng xuyên s rc phân tích tính bn vng ca
tình hình tài khóa. Mt quc gia có thâm ht ngân ng xuyên s phi
i mt vi nhit n v tài khóa. Vic ct gim các khon chi
ng gim thâm ht ngân sách bao gi rt nhy
cm và d gây ra nhng phn ng tiêu cc t ng khi
i mt vi thâm ht ngân sách kéo dài, gii pháp ging xuyên
ng là gic chính ph s dng sau cùng khi không gian s dng
các gii pháp không còn (ví d lên m.
c) Thâm h (Primary fiscal deficit)
Thâm h nh bi thâm ht ngân sách tng
th tr n chi tr lãi tin vay. Vic s d cung cp
ng ca viu hành chính sách trong
a Chính ph. Vic tr lãi tin vay là vic thc hi tài
chính cho các quynh vay n c thc hin trong quá kh, nhìn chung
không gn vi chính sách mà chính ph thc hitài khóa (tr khi
thc hii vi các khoi vi nhng quc gia có t
trng chi tr lãi tin vay lng là nhng quc gia có m chính
ph cao) thì vic phnh gia thâm ht ngân sách tng th và thâm ht
10
là rt quan trng, tách bch c nhng bing bng
trong vi tr n (do bing t i vi vay n c
ngoài hoc lãi sui vng hp theo lãi sut th ni). Cùng vi các
khái nim v thâm ht ngân sách nói trên, vic s dng khái nim ngân sách
s cho các nhà honh chính xác b ng
cc t có th ng hp khi mà cán
cân ngân sách tng th thâm hi vic
Khi chính ph s dng gip bi chi NSNN bng cách phát
hành trái phiu (k c c và pc ngoài), thì
tt yu chính ph phi tr tin n gc và lãi trái phing
thi gây áp lc lên xã hi bng vi. Tuy nhiên bng cách này, bi
chi NSNN s không gây lc bing hp bc
tài tr cho các d i thì nó lng lc cho s phát trin c
trong dài hn.
Khi chính ph s dng gip bi chi NSNN bng vic phát
hành ting này ngay lp tn cung
t yu t quan trng cu. Trong
bi cnh suy thoái kinh t n có tác dng kích thích nn kinh t,
ng sn phm tin ti mc ting lm
phát là ti thiu. Tuy nhiên duy trì bi chi kéo dài trong thi k kinh t
ng phát hành tin s gây ra lm phát cao, rt nguy hi.
N quc gia và nhng bt n trong nn kinh t
Quy mô n công ca Chính ph tùy thuc vào s n tài tr
u qu ca viu chính
ph chp nhn b tài tr cho các d án có hiu qu, có kh
12
li trong dài hn, thì chính li tc t d án li tn thu
trong dài hc, giúp NSNN tr c gc và lãi cho các
khon vay tài tr bi chi trong quá khng hp bc s
dng cho mc thi thì phn ln ng ca nó ch tác
n tng cu trong ngn hn (ti thm bi chi xy ra), và trong dài
hn nó không to ra mt ngun thu ti, mà chính nó làm
nng n n n công
Thâm hi
p bi chi NSNN bng cách góp ph
sut, s ng bt lng mi quc t. Lãi sut
th ng cng tic khác trên
c tình trng l thuc vào bên ngoài. Tuy nhiên, ngun l
cho chính ph vay n c b gii hn bi ngun lc tit kim ca khu
vc vay n c quá nhiu s
sut ca th c do nhu cng vn trên th
Lãi su a khu v
nhân, hay nói cách khác s du -out
effect) ca khu vc kinh t nhân. Ving vn bng ngoi t trong
tài tr cho các khon chi bng ngoi t còn gây áp lc lên t giá và
kh i ngoi t ca ngân hàng T
+ Vay n c ngoài có th c thc hin thông qua vay h tr phát
trin chính thc hay phát hành trái phiu chính ph trên th ng tài chính
c ngoài. Vic s dng mt phn v tài tr thâm ht
ngân sách có th làm gim bng trên th ng tín dc,
n ch c tình tri vi khu vc
14
c vay n c ngoài quá nhiu s phi chu nhiu ràng
but v u kin ca các ch th c bit là v
v ri ro t giá nng rap thi
(ví d: Hy Lp trong thi gian gc ph thuc quá nhiu vào ngun
tài tr n kinh t c này tr nên d b t
c nhi trong nim tin c hoài nghi v s
nh kinh t v Nha, B
tình cnh này) p thâm hc bng
hình thc vay n u có th gây ra nhng
bt li vi tình hình kinh t
p thâm ht khác là thông qua vay t ngun d tr
ngoi t. Tuy nhiên, vic s dt hn ch và có
nhin kh p ca ngân hàng
c khi có ri ro v t giá, nhi vc có mc d tr thp
(trong mt s ng hp chính ph có th p thiu ht
và dch v s ng phái Keynes lp lun rng m
ht ngân sách có th sut song vn có th c mc tit kim và
ng tích cng kinh t. Tuy nhiên, các nhà
kinh t ng ca thâm ht ngân sách
ng kinh t ch n hn. a, vic s dng
thâm h ng ch có th mang li hiu qu
trong bi cnh tng cu st gim (ví d ng hp xy ra suy thoái). Khi
mà nn kinh t ng mc toàn da
v các yu t sn xut), vit ngân sách không nhng không có
16
n tng cn kinh t c nhng ri ro
m nht s là s sc ép lm phát.
Khác vng phái nói trên, m ca ng phái Ricardo
cho rng, thâm hn các bin s kinh t
trong ngn hn và dài hn. ng phái này, ng ca thâm ht
ngân sách và thu i vt
ngân sách do gim thu thm hin ti s phi tr giá bng vi
thu m c tr lãi cho khon vay. Do vy thâm ht ngân
sách dn vay n trong hin ti s i vi trong
i tiêu dùng trong thm hin ti s tit
kim mt khon cn thi tr i tiêu dùng
ng d nh tiêu dùng ca h không ch da vào thu
nhp hin ti mà còn da vào thu nhp k v ng
phái Ricardo, thâm ht ngân sách s n tit kiu
khi thâm hm thu thì thu nhp kh dng
ci dân ý thc ct gim thu trong
hin ti s d thu y h s tit kim nhiu
t ngân sách làm cho tit kim ca khu vc nhà
c gim xut kim quc hiu là tng ca tit kim
t kim cc s i. Do vy, thâm ht ngân sách