B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T Tp. HCM
CHÂU THANH LIÊM
TH NGHIM T L AN TOÀN VN CÁC
NGÂN HÀNG THNG MI C PHN VIT
NAM THEO HIP C BASEL

Chuyên ngành:
Tài chính – Ngân hàng
Mã s: 60340201

LUN VN THC S KINH T NGI HNG DN KHOA HC
PGS.TS. TRM TH XUÂN HNG

iii

LI CM N

Tôi xin chơn thƠnh cám n đi vi PGS.TS Trm Th Xuơn Hng,
ging viên Trng i hc Kinh t ThƠnh ph H Chí Minh, cô đƣ tn
tình hng dn, ch bo tôi trong sut quá trình thc hin lun vn nƠy.
Tôi cng xin chơn thƠnh cám n quỦ thy, cô đƣ tham gia ging dy
khóa hc vì đƣ cung cp, truyn đt nhng kin thc, bƠi hc, nhng
kinh nghim quỦ báo trong thi gian tôi theo hc ti trng.
Sau cùng tôi xin cám n gia đình, ngi thơn, bn bè, các hc viên
cùng khóa đƣ đng viên, h tr tôi trong quá trình nghiên cu lun vn.

TP. H Chí Minh, ngƠy 31 tháng 7 nm 2013
Tác gi

LI CAM OAN ii
LI CM N iii
MC LC iv
DANH MC CÁC BNG viii
DANH MC CÁC BIU  ix
DANH MC CÁC PH LC x
DANH MC CÁC CH VIT TT xi
PHN M U
CHNG 1. TNG QUAN V T L AN TOÀN VN NGỂN
HÀNG THNG MI THEO HIP C BASEL 1
1.1. T l an toƠn vn ca ngơn hƠng thng mi 1
1.1.1. Khái nim v t l an toƠn vn ti thiu 1
1.1.2. ụ ngha ca t l an toƠn vn 1
1.2. T l an toƠn vn ca ngơn hƠng thng mi theo Hip c Basel 2
1.2.1. T l an toƠn vn theo Hip c Basel I 3
1.2.2. T l an toƠn vn theo Hip c Basel II 5
1.2.3. T l an toƠn vn theo Hip c Basel III 7
1.3. Mt s lu Ủ khi áp dng t l an toƠn vn ti thiu theo Hip c
Basel 9
1.3.1. Xác đnh ri ro tín dng 9
1.3.2. Xác đnh ri ro hot đng 10
1.3.3. Xác đnh ri ro th trng 13 v

1.4. Các nhơn t nh hng đn t l an toƠn vn 13
1.4.1. Ngun vn ca ngơn hƠng 14
1.4.1.1. Vn t có 14
1.4.1.2. Vn huy đng 14

Nam 34
2.2.1. Giai đon trc khi áp dng Basel (nhng nm 1990) 34
2.2.2. Giai đon áp dng Basel vƠo h thng NHTM Vit Nam 35
2.2.2.1. Giai đon 2000-2004 35
2.2.2.2. Giai đon 2005-2010 35
2.2.2.3. T nm 2010 đn nay 36
2.3. Thc trng v t l an toƠn vn các ngơn hƠng TMCP Vit Nam 39
2.4. Kt qu nghiên cu 48
2.4.1. Phơn tích hi quy vƠ kim đnh s phù hp ca mô hình 48
2.4.2. Phơn tích các yu t nh hng đn t l an toƠn vn 52
2.5. ánh giá v kt qu th nghim t l an toƠn vn ti ngơn hƠng
TMCP Vit Nam 54
2.5.1. Các mt đt đc 54
2.5.2. Hn ch 58
2.5.3. Nguyên nhân 63
Kt lun chng 2 67
CHNG 3. KIN NGH V VIC M BO T L AN TOÀN
VN TI THIU CA CÁC NGỂN HÀNG TMCP VIT NAM 69 vii

3.1. i vi Ngơn hƠng NhƠ nc 69
3.1.1. nh hng áp dng Basel II vƠ III trong qun lỦ t l an toƠn
vn ti các ngơn hƠng TMCP 69
3.1.2. iu hƠnh lƣi sut 70
3.1.3. Hn ch n xu 70
3.1.4. Tng cng công tác thanh tra, giám sát ngơn hƠng 71
3.1.5. L trình áp dng Basel II vƠ Basel III ti Vit Nam 72
3.2. i vi các ngơn hƠng TMCP Vit Nam 74

Bng 2.2. Tiêu chun an toƠn vn ti thiu ca t chc tín dng 39
Bng 2.3. Tng hp t l CAR ca các ngơn hƠng TMCP giai đon
2006-2012 40
Bng 2.4. Quy mô vn điu l ca các ngơn hƠng 42
Bng 2.5. Tóm tt s liu thng kê 48
Bng 2.6. Kt qu phơn tích ANOVA 49
Bng 2.7. Kt qu kim đnh ca Spearman phn d chun hóa vƠ 08 ch
tiêu, đc trích t Ph lc 6 50
Bng 2.8. Kt qu hi quy đa bin 51
Bng 2.9. Quy mô vn ch s hu ca các ngơn hƠng TMCP 54
Bng 2.10. Ngun vn huy đng ca các ngơn hƠng TMCP 55
Bng 2.11. D n cho vay ca các ngân hàng TMCP 57
Bng 2.12. T l Vn ch s hu/Tng tƠi sn ca các ngơn hƠng TMCP
58
Bng 2.13. T l Vn huy đng/Ngun vn trung bình ca các ngơn
hàng TMCP 60
Bng 2.14. D n cho vay/Tng tin gi huy đng ca các ngơn hƠng
TMCP 61
Bng 2.15. T l Chng khoán đu t/Tng tƠi sn ca các ngơn hƠng
TMCP 62
Bng 2.16. T l Chng khoán đu t/Vn ch s hu ca các ngơn
hàng TMCP 66
Bng 3.1. L trình áp dng Basel II vƠ III 72

ix

DANH MC CÁC BIU 

x

DANH MC CÁC PH LC

PH LC 1:DANH SÁCH CÁC NHịM NGỂN HÀNG TMCP CHN
MU NGHIểN CU I
PH LC 2:H S RI RO CA TÀI SN CÓ RI RO THEO
BASEL
I
III
PH LC 3:QUY NH V AN TOÀN VN TI THIU, CÁCH
PHỂN LOI VN VÀ XÁC NH TÀI SN ắCị” IU CHNH RI
RO THEO THỌNG T 13 VI
PH LC 4:TNG HP CÁC CH TIểU CA CÁC NGỂN HÀNG
TMCP (2006-2012) XVI
PH LC 5:KT QU HI QUY THEO PHNG PHÁP CHN
BIN TNG BC XXIII
PH LC 6:MA TRN H S TNG QUAN GIA PHN D VÀ
08 NHÂN T XXXIX
Phng pháp ch s c bn
BIS (Bank for International)

CAR (Capital Adequacy Ratio)
T l
ECB (European Central Bank)
Ngơn hƠng trung ng chơu Ểu
FDIC (Federal Deposit Insurance
Corporation)
Tp đoƠn bo him tin gi
FED (Federal Reserve System)
Cc d tr liên bang M
IRB
Phng pháp tip cn ni b
IRBF
Phng pháp tip cn ni b c
bn
IRBA
Phng pháp tip cn ni b nâng
cao
NHTM
Ngơn hƠng thng mi
NHTW
Ngơn hƠng Trung ng xii

TMCP
Thng mi c phn

kt các hip đnh thúc đy quan h thng mi song phng, gia nhp
T chc thng mi th gii (WTO)
K t khi gia nhp WTO, Vit Nam phi thc hin mt s cam kt
vƠ thc hin các ngha v theo tin trình hi nhp trên nhiu lnh vc.
Trong bi cnh chung đó, các ngơn hƠng Vit Nam, đc bit lƠ các ngơn
hƠng thng mi c phn (TMCP) mun tham gia tt hn vƠo th trng
quc t vƠ nơng cao nng lc cnh tranh trong quá trình hi nhp s cn
phi tuơn th theo mt s điu c quc t, lut pháp quc t. Vì vy,
vic to môi trng cnh tranh bình đng gia các n
thit trong xu th hi nhp vƠ nht lƠ vic xơy dng nhng chun mc
cho h thng ngơn hƠng theo thông l quc t lƠ cp thit hin nay.
Mt trong nhng điu c quc t đc các nhƠ qun tr ngơn hƠng
đc bit quan tơm chính lƠ hip c quc t v an toƠn vn trong hot
đng ngơn hƠng - còn đc bit vi tên thông dng lƠ Hip c Basel.
Ra đi t cách đơy t hn 20 nm, Hip c nƠy đc rt nhiu quc gia
trên th gii áp dng lƠm chun mc đ đánh giá vƠ giám sát hot đng
ca h thng ngơn hƠng nc mình. Hip c Basel đƣ có phiên bn hai
(đc bit đn vi tên gi The New Basel Capital Accord) cp nht, đi
mi mt s ni dung hn so vi phiên bn th nht trc đó. NgƠy 12-9-
2010, các nhƠ qun lỦ ngơn hƠng các nc thuc y ban Basel đƣ thng
nht mt quy đnh mi v qun lỦ ngơn hƠng, gi lƠ Basel III - áp dng
cho các ngơn hƠng có phm vi hot đng quc t. Hip c nƠy đc
trình lên Hi ngh thng đnh G20 t chc  Seoul (HƠn Quc) vƠo
ngày 20-11-2010 phê chun.
1
Riêng đi vi Vit Nam, vic ng dng
Hip c Basel trong công tác giám sát vƠ qun tr ngơn hƠng vn còn

toƠn vn các ngơn hƠng TMCP Vit Nam theo Hip c Basel.
2.2. Mc tiêu c th
 đt mc tiêu đƣ đ ra, nghiên cu đƣ tp trung vƠo các mc tiêu
c th sau:
- Mc tiêu 1: Phơn tích thc trng t l an toƠn vn ca các ngân
hƠng TMCP Vit Nam.
- Mc tiêu 2: Phân tích các nhân t nh hng đn t l an toƠn vn
ca ngân hàng TMCP theo Hip c Basel.
- Mc tiêu 3:  xut các gii pháp nơng cao t l an toƠn vn ti
các ngơn hƠng TMCP Vit Nam theo Hip c Basel.
3. i tng, thi gian vƠ s liu nghiên cu
3.1. i tng nghiên cu
i tng nghiên cu ca đ tƠi lƠ t l an toán vn ca các

n cui nm 2011, h thng ngơn hƠng ca Vit Nam bao gm 01
Ngơn hƠng phát trin, 01 Ngơn hƠng chính sách xƣ hi, 05 NHTM nhƠ
nc (k c 02 NHTM nhƠ nc đƣ đc c phn hóa có c phn chi
phi ca NhƠ nc), 37 ngơn hƠng TMCP
2
.
Tng th nghiên cu lỦ tng lƠ tt c các NHTM ca Vit Nam.
Tuy nhiên, có mt s ngơn hƠng không công b t l an toƠn vn vƠ báo
cáo tƠi chính đy đ, do đó khó tin hƠnh nghiên cu.
Mu nghiên cu: Nghiên cu s đc tin hƠnh trên 20 ngân hàng
TMCP Vit Nam thuc các nhóm
3
ngơn hƠng có ch tiêu tng trng tín

hƠng TMCP đng trên website. Các thông tin t tp chí chuyên ngƠnh
nh Tp chí Ngơn hƠng, Tp chí TƠi chính,ầ cng lƠ ngun thông tin
th cp ca đ tƠi.
5.2. Phng pháp nghiên cu tng quan (mi quan h)
Nghiên cu tng quan nhm khng đnh có hay không vƠ  mc
đ nƠo, quan h tn ti gia hai hay nhiu bin s. Mc đích ca nghiên
cu tng quan đi vi đ tƠi:
- Xác đnh, đánh giá mc đ tác đng ca các nhơn t nh hng
đn đn t l an toƠn vn (CAR) ca các ngơn hƠng TMCP Vit Nam
theo Hip c Basel.
- D đoán các nguy c tim n tác đng đn t l an toƠn vn các
ngơn hƠng TMCP Vit Nam.
- 
t l
theo Hip c Basel.
 đt đc mc đích đt ra, nghiên cu đƣ tp trung vƠo các
nhim v sau:
- La chn vƠ vn dng mt s lỦ thuyt, chun mc v các nhơn t
có liên quan đn t l an toƠn vn ca ngơn hƠng TMCP theo Hip c
Basel đ xơy dng vƠ kim đnh mô hình nghiên cu ca đ tƠi.
- Trên c s mô hình nghiên cu, phơn tích s tác đng ca các
nhơn t đa vƠo mô hình đn t l an toƠn vn.
5.3. Phng pháp x lỦ s liu
X lỦ s liu thu đc bng phn mm SPSS 16.0.
5.4. Qui trình phơn tích d liu
- Phân tích hi quy tuyn tính vƠ kim đnh s phù hp ca mô hình
nhm đo lng vƠ đánh giá tác đng ca các nhơn t đn t l an toàn


7. ụ ngha thc tin ca đ tƠi nghiên cu
Trên c s kt qu nghiên cu ca đ tƠi ắTh nghim t l an
toƠn vn các ngân hàng TMCP Vit Nam theo Hip c Basel” nhm
đa ra gii pháp nơng cao t l an toƠn vn ti các ngơn hƠng TMCP
Vit Nam, nht lƠ khi Vit Nam phi thc hin mt s cam kt vƠ các
ngha v theo tin trình hi nhp trong lnh vc ngơn hƠng theo Hip c
Basel.
8. Kt cu ca lun vn
Lun vn gm có 83 trang, t trang 1 đn trang 83, vi 21 bng, 10
biu đ vƠ 06 ph lc. NgoƠi phn m đu, lun vn gm 03 chng và
phn kt lun:
- Chng 1: Tng quan v t l an toƠn vn ngơn hƠng thng mi
theo Hip c Basel.
- Chng 2: Kt qu th nghim t l an toƠn vn ti các ngân hàng
TMCP Vit Nam theo Hip c Basel.
- Chng 3: Kin ngh v vic đm bo t l an toƠn vn ti thiu
ca các ngơn hƠng TMCP Vit Nam.


- Ngơn hƠng Trung ng thng quy đnh t l an toƠn vn ti thiu
đ bo v ngi gi tin, ngi cho vay vƠ qua đó giúp đm bo an toƠn
h thng tƠi chính.
- Ngơn hƠng nƠo thc hin đúng quy đnh v t l an toƠn vn do
Ngơn hƠng Trung ng đt ra s giúp ngơn hƠng đó to uy tín đi vi 2

khách hƠng. To đc uy tín vi khách hƠng cng đng ngha vi tng
kh nng cnh tranh so các vi ngơn hƠng khác.
- Khi ngơn hƠng đm bo đc t l nƠy tc lƠ ngơn hƠng đƣ t to
ra mt tm đm chng li nhng cú sc v tƠi chính, va t bo v ngơn
hƠng, va bo v nhng ngi gi tin.

- T l an toƠn vn còn lƠ công c đ thanh tra Ngơn hƠng Trung
ng thc hin giám sát vic bo toƠn vƠ phát trin vn, kim tra vn
thc có so vi vn đng kỦ ghi trong giy phép khi thƠnh lp vƠ so vi
vn pháp đnh xem có đm bo hay không?
1.2. T l an toƠn vn ca ngơn hƠng thng mi theo Hip c
Basel
Hip c Basel là yêu cu v an toƠn vn do các ngơn hƠng thuc
các nc nhóm G10 khi xng vƠ đc y ban Qun lỦ ngân hàng
thuc ngơn hƠng Thanh toán Quc t (BIS) ban hƠnh ln đu tiên vƠo
nm 1988, xut phát t nhng cuc khng hong v tin t quc t vƠ th
trng ngơn hƠng, mƠ đáng quan tơm nht lƠ s sp đ ca ngơn hƠng
Herstatt  Tơy c vƠo thi đim đó.  phù hp vi nhng thay đi ln
ca th trng, Basel đƣ đc ci tin vƠ sa đi ln th hai (Basel II)
vƠo nm 2001 vƠ có hiu lc vƠo nm 2006. y ban Basel bao gm
4

Basel I V
(Supplementary Capital/Tier II Capital).
Vn cp 1 (Tier 1): G
ng
chia, d phòng chung các khon d tr vn khác, các phng tin y
thác có th chuyn đi vƠ d phòng l tín dng).
Vn cp 2 (Tier 2): Gm các khon d tr không công khai, giá tr
tng thêm ca vic đánh giá li tƠi sn, d phòng chung vƠ d phòng tn
tht tín dng, các công c n cho phép chuyn đi thƠnh c phiu vƠ các
khon n th cp. -
.
-

T l an toƠn vn đc tính bng công thc sau:
CAR (ti thiu 8%)
=
Tng vn t có
(1.1)
TƠi sn đƣ điu chnh ri ro

).