i
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM

PHAN TH THANH TÂM

GII PHÁP NÂNG CAO HIU QU HOT
NG NHN TIN GI TI CÁC
NGÂN HÀNG THNG MI C PHN
TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH

CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH - NGÂN HÀNG
MÃ S: 60340201

LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC:
PGS.TS. TRNG TH HNG
TP. H CHÍ MINH – Nm 2013
ii
LI CAM OAN

 tài nghiên cu này do chính tác gi thc hin. Tt c nhng phn k tha,
tham kho đu đc trích dn và ghi ngun c th trong danh mc tài liu tham
kho.

Danh mc các biu, đ th và hình v xii
Phn m đu xiii
CHNG 1: TNG QUAN NHTM VÀ HOT NG HOT NG
NHN TIN GI CA NHTM 1
1.1 Tng quan v NHTM 1
1.1.1 Khái nim NHTM 1
1.1.2 Các loi hình NHTM ca Vit Nam 1
1.2 Hot đng nhn tin gi ca NHTM 2
1.2.1 Khái nim nhn tin gi 2
1.2.2 Các loi hình tin gi ca NHTM 4
1.2.2.1 Tin gi không k hn 4
1.2.2.2 Tin gi có k hn 5
1.2.2.3 Tin gi tit kim có k hn 5
1.2.2.4 Phát hành GTCG 6
1.2.2.5 Lãi sut ca các loi tin gi 9
1.3 Vai trò ca tin gi đi vi hot đng kinh doanh ca NHTM 10
1.3.1 Tin gi quyt đnh qui mô tng ngun vn ca NHTM 10
1.3.2 Tin gi là ngun vn quan trng đ NHTM t chc các hot
đng kinh doanh 11
1.3.3 Tin gi quyt đnh quy mô hot đng tín dng và các hot đng
khác ca ngân hàng 12
iv
1.3.4 Tin gi quyt đnh nng lc thanh toán, có vai trò quan trng đi
vi nng lc cnh tranh và đm bo uy tín ca ngân hàng trên thng
trng 12
1.4 Hiu qu ca hot đng nhn tin gi và các ch tiêu đánh giá 13
1.4.1 Khái nim hiu qu hot đng nhn tin gi 13
1.4.2 Các tiêu chí đánh giá hiu qu hot đng nhn tin gi 13
1.4.2.1 Hiu qu v mt qui mô tin gi 13
1.4.2.2 Hiu qu v mt cht lng tin gi 14

2.2.2 Phân b mng li ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM 26
2.2.3 Quy mô vn và tng tài sn ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM . 26
2.3 Thc trng nhn tin gi ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM t 2010
đn 2012 28
2.3.1 Qui mô tin gi ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM t 2010 đn
2012 28
2.3.1.1 Qui mô ca tin gi ca khách hàng 28
2.3.1.2 Qui mô tin gi do phát hành GTCG 30
2.3.2 K hn ca các khon tin gi ca các NHTM trên đa bàn
Tp.HCM 32
2.3.2.1 Tin gi không k hn 32
2.3.2.2 Tin gi có k hn 33
2.3.3 Loi tin gi ti các NHTM trên đa bàn Tp.HCM 34
2.3.3.1 Tin gi bng đng Vit Nam 34
2.3.3.2 Tin gi bng đng ngoi t 36
2.4 ánh giá hiu qu ca hot đng nhn tin gi ca các NHTM trên đa
bàn Tp.HCM 37
2.4.1 ánh giá hiu qu v mt qui mô tin gi 37
2.4.1.1 Tng tin gi so vi tng ngun vn ca NHTM 37
2.4.1.2 Tng tin gi so vi tng vn ch s hu ca NHTM 39
vi
2.4.2 ánh giá hiu qu v mt cht lng tin gi ca các NHTM trên
đa bàn Tp.HCM 41
2.4.2.1 Thành phn tin gi 41
2.4.2.2 Loi tin gi 42
2.4.3 ánh giá hiu qu v s dng tin gi ca các NHTM trên đa bàn
Tp.HCM 44
2.4.3.1 Chênh lch lãi sut đu vào đu ra 44
2.4.3.2 T l thu nhp lãi cn biên 45
2.5 Các nhân t nh hng đn hiu qu hot đng nhn tin gi ca các

3.2.2.3 Xây dng vn hóa ngân hàng 65
3.2.3 a dng hóa các hình thc nhn tin gi 66
3.2.3.1 Huy đng thông qua các hình thc nhn tin gi 66
3.2.3.2 Huy đng thông qua phát hành GTCG 67
3.2.4 Xây dng chính sách lãi sut linh hot 68
3.2.4.1 Lãi sut theo k hn tin gi 68
3.2.4.2 Lãi sut theo doanh s tin gi 69
3.2.4.3 Lãi sut theo mc đ tham gia các dch v ngân hàng 70
3.2.5 Xây dng chin lc khách hàng 71
3.2.5.1 Phân loi đi tng khách hàng tin gi 71
3.2.5.2 Xây dng chính sách chm sóc khách hàng 72
3.2.5.3 o lng và tha mãn các nhu cu ca khách hàng 73
3.3Các kin ngh vi NHNN 73
3.3.1 G b các bin pháp hành chính trong điu hành lãi sut 73
3.3.2 Tng bc điu hành lãi sut theo đnh hng th trng 75
Kt lun chng 3 75
Kt lun 77
Tài liu tham kho 78
Phc lc 1 80
Ph lc 2 82
viii
Ph lc 3 84
Ph lc 4 85
Ph lc 5 87
Ph lc 6 88
Ph lc 7 89
Ph lc 8 90
Ph lc 9 91
Ph lc 10. 92


DaiABank : Ngân hàng thng mi c phn i Á
EAB : Ngân hàng thng mi c phn ông Á
EIB : Ngân hàng thng mi c phn Xut Nhp khu
Vit Nam
FDI : u t trc tip nc ngoài
GDP : Tng sn phm quc ni
GPBank : Ngân hàng thng mi c phn Du khí Toàn cu
GTCG : Giy t có giá
HDBank : Ngân hàng thng mi c phn Phát trin Tp.HCM
HQT : Hi đng qun tr
MHB : Ngân hàng Phát trin nhà ng bng sông cu long
NamABank : Ngân hàng thng mi c phn Nam Á
Navibank/NVB : Ngân hàng thng mi c phn Nam Vit
NHNN : Ngân hàng Nhà nc
NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn
NHTMNN : Ngân hàng thng mi Nhà nc
x
NHTW : Ngân hàng trung ng
NIM : T l thu nhp lãi cn biên
OCB : Ngân hàng thng mi c phn Phng ông
PGBank : Ngân hàng thng mi c phn Xng du
Petrolimex
PNBank : Ngân hàng thng mi c phn Phng Nam
Saigonbank : Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn Công
Thng
SCB : Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn
STB : Ngân hàng thng mi c phn Sài Gòn Thng Tín

TCB/Techcombank

tháng 10/2010 53
Bng 2.8. Lãi sut huy đng ca STB tháng 8/2013 54

xii
DANH MC CÁC HÌNH V, BIU ,  TH
Hình v 1.1 Minh ha hot đng ca NHTM 11
Biu đ 2.1 Tc đ tng trng GDP, các ngành và kim ngch xut khu
giai đon 2010 – 2012 (%) 22
Biu đ 2.2 u t ngân sách và thu chi ngân sách ca Tp.HCM giai đon
2010 – 2012 23
Biu đ 2.3 Qui mô vn ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM giai đon
2010 – 2012 28
Biu đ 2.4 Qui mô tin gi khách hàng ca các NHTM trên đa bàn
Tp.HCM 29
Biu đ 2.5 S d tin gi KKH ca mt s NHTM trên đa bàn Tp.HCM
giai đon 2010 – 2012 33
Biu đ 2.6 Qui mô tin gi có k hn ca các NHTM trên đa bàn
Tp.HCM giai đon 2010 – 2012 34

Tình trng thiu thanh khon din ra thng xuyên, các NHTM liên tc vt
trn lãi sut. Nm 2012 cng là nm chng kin nhng bin đng cha tng có
trong ngành ngân hàng khi v khng khong “Bu Kiên” đã to ra làn sóng rút tin
 t  ACB và nhiu NHTM khác. Tng tài sn ca ACB đã gim rt mnh, gn
103.000 t đng ch trong vòng 4 tháng cui nm 2012.
Trong khi đó, các NHTM trên đa bàn Tp.HCM cng tri qua nhng giai đon
khó khn. Là đa bàn v kinh t trng đim ca c nc, ni nhiu NHTM coi là đa
bàn quan trng nên các NHTM luôn trong tình trng cnh tranh khc lit. Vn hóa
tiêu dùng, gi tit kim, mc đ s dng các dch v ngân hàng khác nhau…cng
có nhng đc thù và nh hng đn tình hình nhn tin gi ca các NHTM.
Các NHTM trên đa bàn này đã hot đng nh th nào, tình hình nhn tin
gi ra sao, c cu tin gi ca khách hàng nh th nào…trong điu kin bt n nh
thi gian qua là đ tài cn đc nghiên cu. Qua đó, có th nhìn nhn nhng hn
ch cn điu chnh, nhng li th cn phát huy mang tính đc thù ca đa bàn nhm
xây dng qui mô, c cu nhn tin gi mt cách phù hp.  tài “Gii pháp nâng
xiv
cao hiu qu hot đng nhn tin gi ti các ngân hàng thng mi c phn
trên đa bàn Tp.HCM” ra đi đ sáng t nhng vn đ đó.
ii. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu nghiên cu ca đ tài là đ ra gii pháp hu hiu nhm nâng cao
hiu qu hot đng nhn tin gi ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM.  đt
đc mc tiêu này, đ tài cn làm rõ mt s vn đ sau:
C s lý lun v hot đng nhn tin gi và hiu qu ca hot đng nhn tin
gi. Nhng ch tiêu đo lng và nh hng đn hiu qu hot đng nhn tin gi.
Nhng đc trng ca đa bàn Tp.HCM có th nh hng đn hot đng nhn
tin gi ca các NHTM trên đa bàn.
Tình hình hot đng thc t ca các NHTM trên đa bàn Tp.HCM, nhng hn
ch còn tn ti đ t đó xây dng các gii pháp nâng cao hiu qu hot đng nhn
tin gi.
iii. i tng và phm vi nghiên cu

Chng 1. Tng quan v hiu qu hot đng nhn tin gi ca NHTM.
Chng này cung cp nhng nn tng chung nht v NHTM, các hot đng NHTM
và hot đng nhn tin gi. Các khái nim v hiu qu ca hot đng nhn tin gi
và các nhân t nh hng cng đc đ cp, to c s lý thuyt cho các phân tích
và đ xut  các chng tip theo.
Chng 2. Thc trng hiu qu hot đng nhn tin gi ca các NHTM trên
đa bàn Tp.HCM. Chng này phân tích chi tit tình hình nhn tin gi ca các
NHTM trên đa bàn Tp.HCM trong mi quan h so sánh vi mt s NHTM ngoài
đa bàn. T đó nhn ra nhng đim còn hn ch ca các NHTM trong hot đng
nhn tin gi đ đ xut các gii pháp  chng 3.
Chng 3. Gii pháp nâng cao hiu qu hot đng nhn tin gi ti các
NHTM trên đa bàn Tp.HCM. Chng này c gng đa ra mt s gii pháp đi vi
các NHTM trên đa bàn Tp.HCM và nhng khuyn ngh vi NHNN trong phng
thc điu hành lãi sut vi mong mun to lp th trng cnh tranh bình đng và
nâng cao hiu qu huy đng vn đi vi các NHTM.
1
CHNG 1: TNG QUAN V NHTM VÀ HOT NG NHN TIN
GI CA NHTM
1.1 Tng quan v NHTM
1.1.1 Khái nim NHTM
Theo Peter Rose (1999), “Ngân hàng thng mi là mt loi hình t chc tài
chính cung cp mt danh mc các dch v tài chính đa dng nht – đc bit là tín
dng, tit kim và dch v thanh toán – và thc hin nhiu chc nng tài chính nht
so vi bt k t chc kinh doanh nào trong nn kinh t”.
Theo qui đnh ca Lut các TCTD nm 2010 thì “Ngân hàng thng mi là loi
hình ngân hàng đc thc hin tt c các hot đng ngân hàng và các hot đng
kinh doanh khác theo quy đnh ca Lut này nhm mc tiêu li nhun” (theo khon
3 iu 4).
So vi các loi hình TCTD khác nh TCTD phi ngân hàng, T chc tài chính vi
mô, Qu tín dng nhân dân thì NHTM là loi hình TCTD đc thc hin đy đ

Hin nay, theo website NHNN ngày 15/9/2013 thì Vit Nam có tng cng 34
NHTMCP, tuy nhiên theo đúng qui đnh ca Lut các TCTD 2010 thì các Ngân
hàng nh VCB, Vietinbank, MHB và BIDV đu là các NHTMCP. Do đó,  thi
đim hin ti, Vit Nam có 37 NHTMCP theo lut đnh.
Ngoài 3 ngân hàng gm VCB, Vietinbank và BIDV, đa phn các NHTMCP
khác đu có tui đi còn tr, đc thành lp vào đu thp niên 90 ca th k 20.
NHTMCP đc thành lp đu tiên ti Vit Nam là NHTMCP Sài Gòn Công thng
(nm 1987). Trong khi đó, các NHTMCP có uy tín ti Vit Nam hin nay nh
ACB, STB, Techcombank… đu đc thành lp t nhng nm 1990 tr v sau.
1.2 Hot đng nhn tin gi ca NHTM

1.2.1 Khái nim nhn tin gi

1
Website NHNN vn lit kê các NHTM nh VCB, BIDV, Vietinbank và MHB là NHTMNN.
3
Khái nim v NHTM đã ch rõ, nhn tin gi là mt trong ba nghip v
chính ca NHTM, và khái nim NHTM cho chúng ta thy đc phm vi rt rng
ca nghip v này.
Theo qui đnh trc đây, c th là trong Lut các TCTD 1997, nhn tin gi
là mt phn trong nghip v huy đng vn ca NHTM. Nghip v huy đng vn
ca NHTM bao gm các hình thc: (i) Nhn tin gi; (ii) Phát hành GTCG; (iii)
Vay vn gia các TCTD; và (iv) Vay vn ca NHNN
2
.
Theo Peter Rose (1999), vic phát hành GTCG không đc xem là hot
đng nhn tin gi ti M. Phát hành GTCG đ huy đng vn cùng vi các khon
vay t NHTW, các khon vay t các NHTM khác… đc xem là các khon phi tin
gi (Non deposit borrowings).
Tuy nhiên, hin nay  Vit Nam, khái nim nghip v nhn tin gi ca

rút tin mà không phi theo đnh k nht đnh theo tha thun vi t chc nhn tin
gi tit kim. Theo Nguyn Minh Kiu (2012) thì sn phm này đc thit k dành
cho các đi tng khách hàng cá nhân, có tin tm thi nhàn ri mun gi ngân
hàng vì mc tiêu an toàn và sinh li nhng không thit lp đc k hoch s dng
tin gi trong tng lai. Mc tiêu an toàn và tin li đc xem trng hn mc tiêu
sinh li đi vi khon tin gi này. T chc nhn tin gi thng tr lãi rt thp đi
vi loi tin gi này.
Trong khi đó, tin gi thanh toán là tin gi vào tài khon thanh toán do
ngi s dng dch v thanh toán m ti các ngân hàng vi mc đích gi, gi tin
hoc thc hin các giao dch thanh toán qua ngân hàng bng các phng tin thanh
toán (theo Quyt đnh 1284/2002/Q-NHNN v Qui ch m và s dng tài khon
tin gi ti TCTD và NHNN).
S d trên tài khon thanh toán có th hình thành t hai ngun: (i) khách
hàng np tin vào tài khon và (ii) nhn tin gi thanh toán t cá nhân, t chc
chuyn tin. Theo qui đnh hin hành ca các NHTM ti Vit Nam, tài khon thanh
toán này thng phi duy trì s d ti thiu theo qui đnh ca tng ngân hàng.
Theo Peter Rose (1999) thì tin gi thanh toán là mt trong nhng ngun
vn bin đng nhiu nht và ngân hàng khó có th d báo v qui mô tin gi thanh
5
toán có th huy đng. ng thi k hn tim nng ca tin gi thanh toán là ngn
nht bi vì nó có th đc rút ra mà không cn báo trc.
1.2.2.2 Tin gi có k hn
Tin gi có k hn bao gm tin gi tit kim có k hn ca cá nhân và tin
gi có k hn ca t chc.
Tin gi có k hn là tin gi ca t chc mà đn v gi tin ch có th rút tin
sau mt k hn gi tin nht đnh theo tha thun vi t chc nhn tin gi.
1.2.2.3 Tin gi tit kim có k hn
Tin gi tit kim có k hn thc cht là mt phn ca tin gi có k hn ti
mc 1.2.2.2. Tuy nhiên, vì tính cht quan trng ca loi tin gi này nên đ tài tách
thành mt phn riêng đ gii thích v mt t ng

5
.
GTCG ngn hn: là GTCG có thi hn di 1 (mt) nm bao gm k phiu,
chng ch tin gi ngn hn, tín phiu và các GTCG ngn hn khác.
GTCG dài hn: là GTCG có thi hn t 1 (mt) nm tr lên, bao gm trái
phiu, chng ch tin gi dài hn và các GTCG dài hn khác.
- Phát hành GTCG ngn hn:
Mnh giá ca GTCG ngn hn: Mnh giá ca GTCG ngn hn đc in sn
hoc theo tha thun ca TCTD phát hành đi vi ngi mua.
iu kin phát hành GTCG ngn hn: TCTD đc phát hành GTCG ngn hn
khi tuân th đy đ các qui đnh v đm bo an toàn trong hot đng theo quy đnh
ca Lut các TCTD hin hành.
T chc phát hành GTCG ngn hn:
TCTD ch đng t chc các đt phát hành GTCG ngn hn trong nm. Trc
thi đim phát hành tng đt ít nht là 3 ngày làm vic, TCTD phi gi thông báo
phát hành ca đt phát hành d kin v NHNN. Thông báo phát hành bao gm các
ni dung theo qui đnh (ví d: Tên TCTD phát hành; Tên gi GTCG; Tng mnh 4
TCTD đc đ cp trong phn này vì  đây trình bày v c s lý lun và đ tài gi nguyên nhng
phn đc trích dn. Vic không thay đi TCTD thành NHTM không làm thay đi ý ngha ca phn c s lý
lun này khi áp dng đi vi NHTM, vì NHTM là t chc đc thc hin toàn b các hot đng ngân hàng,
nên nhng qui đnh ca NHNN áp dng cho TCTD đu có th áp dng cho NHTM.
5
Khon 1 điu 4 Quyt đnh s 07/2008/Q-NHNN ngày 24/3/2008 v vic Ban hàng Quy ch phát
hàng giy t có giá ca t chc tín dng.
7
giá ca đt phát hành; Phng thc phát hành; Hình thc phát hành; a đim phát
hành; Thi hn GTCG; Thi hn phát hành; Lãi sut; Phng thc tr lãi, thi

tài chính, trong đó nêu rõ mc đích phát hành, phng án s dng vn thu đc t
phát hành GTCG dài hn; Tng mnh giá phát hành, mnh giá, tên gi ca GTCG,
đng tin phát hành, đa đim phát hành, phng thc phát hành, hình thc phát
hành, thi hn, lãi sut, phng thc tr lãi, đa đim tr gc và lãi, ngi mua
GTCG, s lng và thi gian d kin ca tng đt phát hành; Các điu kin và điu
khon v quyn và ngha v ca TCTD và ngi mua. Phng án phát hành GTCG
dài hn phi đc HQT thông qua; (iii) Phng án phát hành trái phiu đ b
sung vn t có ca TCTD thuc s hu nhà nc phi đc B Tài chính chp
thun; (iv) Các báo cáo tài chính ca hai nm liên tc gn nht đc kim toán và
tính đn thi đim có đn đ ngh phát hành. Các TCTD có thi gian hot đng
di 2 nm gi các báo cáo tài chính t khi bt đu hot đng đn thi đim có đn
đ ngh phát hành. Ni dung ca các báo cáo tài chính thc hin theo quy đnh hin
hành ca Thng đc NHNN v ch đ báo cáo đi vi các TCTD. Trng hp np
h s phát hành trong Quý I hàng nm, TCTD có th np báo cáo tài chính ca nm
trc đó cha đc kim toán và phi np các báo cáo tài chính đc kim toán
ngay sau khi hoàn tt kim toán; (v) Cam kt bo lãnh phát hành (nu có); (vi) K
hoch kinh doanh, k hoch ngun vn và s dng vn ca nm tài chính; (vii)
iu l và Giy phép hot đng (đi vi TCTD phát hành ln đu); và (viii) Các
thay đi v b máy t chc và các thay đi khác (nu có).
Hình thc và thi hn xem xét quyt đnh v vic phát hành GTCG dài hn:
Thng đc NHNN ra quyt đnh v vic phát hành GTCG dài hn ca nm tài chính
ca TCTD. Thi hn xem xét và ra quyt đnh v vic phát hành GTCG dài hn ca
nm tài chính ca TCTD không quá 15 ngày làm vic k t ngày nhn đc đy đ
h s đ ngh phát hành ca TCTD.
9
T chc phát hành GTCG dài hn: TCTD ch đng t chc các đt phát hành
GTCG dài hn trong phm vi k hoch phát hành ca nm tài chính đã đc xét
duyt. Trng hp TCTD đã đc chp thun k hoch phát hành GTCG dài hn
ca nm tài chính nhng không t chc phát hành phi báo cáo NHNN. Trc thi
đim phát hành ít nht 3 ngày làm vic, TCTD phi gi Thông báo phát hành

Ngun vn ca NHTM là toàn b các ngun tin mà ngân hàng to lp và huy
đng đc đ duy trì thanh khon, cp tín dng, góp vn đu t, mua sm tài sn c
đnh và đáp ng các nhu cu khác trong hot đng kinh doanh ca ngân hàng.
Ngun vn ca ngân hàng đc cu thành t vn ch s hu, các qu, li
nhun không chia… (gi chung là vn ch s hu); ngun vn vay (các TCTD
khác, NHTW…) và ngun vn huy đng (gi chung là tin gi). Trong đó, ngun
vn tin gi thng chim t trng rt ln.
 = 
6
+  + Vn khác
Trc đây, NHNN đã ban hành Quyt đnh s 107/Q-NH ngày 09/06/1992
v qui ch bo đm an toàn trong kinh doanh tin t - tín dng đi vi TCTD có qui
đnh TCTD phi duy trì thng xuyên t l ti thiu gia vn t có vi tng tài sn
 mc 5% (tc phn vn huy đng có th chim đn 95% so vi tng tài sn), đng
thi qui đnh TCTD không đc huy đng vn quá 20 ln tng s vn t có. iu
đó cho thy rng, vi đc thù ca ngành tài chính – tin t, ngun vn huy đng
chim t trng rt ln trong tng ngun vn hot đng ca các TCTD.
Hin nay, các TCTD vn s dng đòn by tài chính khá ln, th hin bng t
l tng tài sn/vn ch s hu thng khá cao. Theo qui đnh ca Thông t
13/2010/TT-NHNN v các t l bo đm an toàn trong hot đng ca các TCTD, t
l ca vn t có so vi tng tài sn có ri ro qui đi ti thiu  mc 9% (hay còn
gi là t l an toàn vn CAR), trc đây là 8% (theo quyt đnh s 457/2005/Q-6
Tin gi theo khái nim mi ti Mc 1.2.1