BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
o0o
LÊ HUỲNH NHƯ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN
QUỸ ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN DẠNG MỞ
TẠI VIỆT NAM
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS TRẦN QUỐC TUẤN
T.P Hồ Chí Minh - Năm 2013
DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, BẢNG BIỂU, BIỂU ĐỒ Thứ tự HÌNH VẼ Trang
Hình 1.1 Mô hình tổ chức của quỹ mở 20
BẢNG BIỂU
Bảng 2.1 Thống kê một số loại phí của các quỹ đóng 50
Bảng 2.2 Thống kê một số loại phí của các quỹ mở 57
BIỂU ĐỒ
như tính đa dạng các sản phẩm quỹ còn hạn chế so với tiềm năng của thị trường.
Đồng thời bản thân các quỹ đầu tư chứng khoán trong quá trình tồn tại vẫn chưa
phát huy được vai trò trong thu hút vốn đầu tư, dẫn dắt các nhà đầu tư cá nhân và
đóng góp vào sự ổn định trong hoạt động của TTCK.
Để thu hút ngày càng nhiều hơn nữa các nhà đầu tư trong và ngoài nước thì
đòi hỏi ngành quỹ của Việt Nam phải khắc phục những hạn chế vốn có của quỹ
đóng, mở rộng quy mô hoạt động, đa dạng hóa các sản phẩm quỹ,…Sự hình thành
và phát triển mô hình quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở là một xu thế tất yếu cho sự
2
phát triển của TTCK Việt Nam. Với những ưu điểm nổi bật của quỹ mở so với quỹ
đóng đang khiến loại hình quỹ này trở nên phổ biến ở các TTCK phát triển.
Từ những lý do trên, việc nghiên cứu “Giải pháp phát triển quỹ đầu tư
chứng khoán dạng mở tại Việt Nam” là cần thiết, đáp ứng được nhu cầu của nhà
đầu tư cũng như Chiến lược phát triển của TTCK giai đoạn 2011-2020. Đề tài được
thực hiện nhằm hệ thống kiến thức về quỹ đầu tư chứng khoán; kinh nghiệm phát
triển quỹ mở tại một số quốc gia trên thế giới; thực trạng hoạt động của các công ty
quản lý quỹ, quỹ đầu tư; tiến hành khảo sát và đưa ra đánh giá khả năng phát triển
quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở tại Việt Nam và tìm ra các giải pháp phù hợp giúp
cho ngành quỹ của Việt Nam chuyển sang một hình thức hoạt động mới trong giai
đoạn hội nhập kinh tế quốc tế.
2. Mục tiêu nghiên cứu
- Nghiên cứu những vấn đề lý luận cơ bản về quỹ đầu tư chứng khoán,
quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở, kinh nghiệm thành lập quỹ đầu tư chứng khoán
dạng mở của các quốc gia trên thế giới.
- Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động của thị trường chứng khoán,
Công ty quản lý quỹ và các quỹ đầu tư trên TTCK Việt Nan trong thời gian qua;
đưa ra đánh giá về khả năng phát triển của quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở dựa
trên khảo sát thực nghiệm về nhu cầu đầu tư của công chúng đầu tư, hệ thống pháp
lý, điều kiện cơ sở vật chất cũng như những cơ hội và thuận lợi cho sự phát triển
phẩm, dần dần chuyển đổi các quỹ đóng thành quỹ mở để đáp ứng nhu cầu ngày
càng cao của nhà đầu tư trong và ngoài nước.
Tại Việt Nam, đã có một số đề tài nghiên cứu về các giải pháp phát triển
quỹ đầu tư chứng khoán ở Việt Nam nhưng nhìn chung các đề tài này chỉ tập trung
vào phân tích thực trạng và đề xuất các kiến nghị liên quan đến phát triển ngành quỹ
nói chung mà chưa có nghiên cứu chuyên sâu về việc đưa ra những giải pháp cụ thể
cho sự phát triển của quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở.
Đề tài tập trung nghiên cứu đưa ra các giải pháp và lộ trình thực hiện để
phát triển quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở tại Việt Nam, giúp cho các cơ quan
4
quản lý nhà nước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và đưa ra các chính sách phù hợp
cho sự thành lập quỹ và khuyến khích các quỹ đang hoạt động chuyển sang phương
thức hoạt động mới trong thời gian tới.
6. Hạn chế của đề tài
- Do hạn chế về thời gian nghiên cứu và tài liệu tham khảo nên trong phần
nội dung hoạt động của quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở (trong Chương 1) được
viết dựa trên những nội dung được ban hành trong Thông tư 183/2011/TT-BTC
hướng dẫn thành lập và quản lý quỹ mở.
- Kết quả khảo sát điều tra chỉ dừng lại ở việc thống kê và miêu tả mức độ
hiểu biết của các NĐT về quỹ mở cũng như nhu cầu tham gia đầu tư khi quỹ mở
được thành lập mà chưa có những phân tích định lượng các yếu tố tác động tới nhu
cầu tham gia đầu tư của Nhà đầu tư vào quỹ mở.
7. Kết cấu của đề tài
Đề tài gồm ba phần chính sau:
Chương I: Tổng quan về quỹ đầu tư chứng khoán.
Chương II: Thực trạng phát triển quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở tại Việt
Nam .
Chương III: Giải pháp phát triển quỹ đầu tư chứng khoán dạng mở tại Việt
Nam.
vị quỹ của NĐT trong vốn điều lệ.
Trên thế giới, việc đầu tư vào các QĐT chứng khoán từ lâu đã trở thành
một kênh đầu tư rất phổ biến và được ưa chuộng, đồng thời QĐT còn là một bộ
phận cấu thành quan trọng, góp phần vào sự phát triển của TTCK và nền kinh tế nói
chung. Các QĐT sẽ có vòng đời xác định được ghi rõ trong Bản cáo bạch, thường là
6
10 hoặc 20 năm. Hết thời hạn này, quỹ có thể được gia hạn hoạt động hoặc giải thể.
Vốn điều lệ quỹ là số vốn bằng tiền do tất cả các NĐT thực góp và được ghi trong
điều lệ quỹ.
1.1.1.2 Lợi ích khi đầu tư qua quỹ đầu tư chứng khoán
Tại sao người dân ở các nền kinh tế phát triển lại thích đầu tư gián tiếp
vào chứng khoán thông qua các QĐT hơn là đầu tư trực tiếp vào các công ty? Đó là
vì họ nhận thấy QĐT có những lợi ích sau:
- Phân tán rủi ro: QĐT có thể đầu tư vào nhiều loại chứng khoán của
các ngành công nghiệp khác nhau theo mục tiêu của quỹ. Việc sở hữu một
nhóm các loại chứng khoán khác nhau dù không loại bỏ hoàn toàn các rủi ro
tiềm ẩn nhưng có thể giúp hạn chế rủi ro do giá của mỗi loại chứng khoán khác
nhau có thể bù đắp cho nhau và tối ưu hóa lợi nhuận.
- Đủ khả năng đầu tư: NĐT có thể đầu tư gián tiếp vào các công ty lớn
(blue-chips) hoặc sở hữu nhiều loại chứng khoán khác nhau với mức vốn tối thiểu
thông qua việc sở hữu CCQ.
- Giảm thiểu chi phí đầu tư: Một trong những nhân tố quan trọng khiến
hình thức QĐT hấp dẫn các NĐT đó là chi phí đầu tư. Sự so sánh có thể khác
nhau, nhưng với các NĐT vừa và nhỏ thường phải trả chi phí đầu tư nhiều hơn
một QĐT trong việc thực hiện mua bán chứng khoán trong một danh mục đầu tư.
Lý do là chi phí giao dịch trong hầu hết các thị trường từ trước đến nay đều có liên
quan chặt chẽ với quy mô giao dịch. Chi phí giao dịch của các NĐT cá nhân đối
với các khoản mua bán nhỏ thường cao hơn nhiều vì giá trị của mỗi giao dịch họ
thực hiện nhỏ hơn nhiều so với các QĐT khi họ giao dịch với số lượng chứng
quan hệ với các tổ chức tài chính, doanh nghiệp khác. Lợi ích này của QĐT được
đặc biệt đánh giá cao với các doanh nghiệp mới, doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhất là
trong các nền kinh tế chuyển đổi.
1.1.2.2 Đối với thị trường chứng khoán
Trên TTCK, QĐT là một định chế tài chính trung gian nên có những vai
trò cơ bản sau:
- Quỹ góp phần huy động vốn cho việc phát triển nền kinh tế nói chung
và góp phần phát triển vào thị trường sơ cấp. Các QĐT tham gia bảo lãnh trái phiếu
8
Chính phủ (TPCP) và trái phiếu doanh nghiệp, cung cấp vốn cho sự phát triển
doanh nghiệp thông qua mua cổ phiếu của các đợt phát hành ra công chúng (IPO).
Với chức năng này, các QĐT giữ vai trò quan trọng trên thị trường sơ cấp. Thị
trường sơ cấp phát triển sẽ cung cấp hàng hóa đa dạng cho các danh mục đầu tư của
quỹ, tăng hiệu quả hoạt động, giúp cho các các quỹ tăng trưởng và phát triển.
- Quỹ góp phần vào việc ổn định thị trường thứ cấp. Với vai trò là các tổ
chức đầu tư chuyên nghiệp trên TTCK, các QĐT góp phần bình ổn giá cả trên thị
trường thứ cấp, góp phần phát triển vào thị trường này thông qua các hoạt động đầu
tư chuyên nghiệp với các phương pháp đầu tư khoa học.
- Quỹ góp phần tạo ra các phương thức huy động vốn đa dạng qua
TTCK. Khi nền kinh tế phát triển và các tài sản chính ngày càng tạo khả năng sinh
lời hơn, NĐT có khuynh hướng muốn có nhiều dạng công cụ tài chính để đầu tư.
Để đáp ứng nhu cầu của người đầu tư, các QĐT hình thành dưới nhiều dạng sản
phẩm tài chính khác nhau như quỹ cổ phiếu, quỹ trái phiếu, quỹ cân bằng, quỹ đầu
tư doanh nghiệp tăng trưởng, quỹ đầu tư tư nhân,… có thời gian đáo hạn, khả năng
sinh lời và mức độ rủi ro được kiểm soát tốt.
- Quỹ làm cho các hoạt động đầu tư chứng khoán mang tính xã hội hóa:
QĐT tạo một phương thức đầu tư được ưa thích đối với các NĐT nhỏ, ít có sự hiểu
biết về chứng khoán, góp phần tăng tiết kiệm của công chúng bằng việc thu hút tiền
nhàn rỗi đầu tư vào quỹ.
- Tăng tiết kiệm nội địa: Khi các QĐT huy động vốn thì sẽ thu hút lượng
vốn tiết kiệm lớn từ tập thể các NĐT trong một quốc gia mà quỹ hoạt động. Nếu
một NĐT trong quỹ mở bán cổ phiếu, nhà quản lý quỹ sẽ phải bán tài sản của quỹ
để thanh toán cho NĐT. Ngược lại, nếu quỹ đóng được niêm yết và mua bán sôi
động trên TTCK sẽ tăng sự luân chuyển các dòng vốn đầu tư trong nền kinh tế.
- Giảm sự phụ thuộc nguồn tài chính hay thay đổi: cam kết vốn dài hạn của
các quỹ đóng sẽ giảm sự phụ thuộc các nguồn vốn tư nhân bên ngoài không ổn định.
- Đa dạng hóa sở hữu: các QĐT có sức thuyết phục Chính phủ quan tâm
đến việc sở hữu các NĐTNN đối với các doanh nghiệp trong nước. Điều này lý giải
10
tại sao các quỹ lại được phép đầu tư vào một số nước trước khi thị trường được mở
cho các NĐT trực tiếp tham gia.
- Kỹ năng phát triển các thị trường vốn sở tại: các nhà quản lý quỹ mang lại
sự đánh giá về đầu tư và kỹ năng vận hành cho các thị trường sở tại. Để đáp lại sự quan
tâm của các NĐT, các nhà quản lý quỹ thường yêu cầu các tiêu chuẩn cao về bảo quản,
lưu giữ, thanh toán bù trừ, tiết lộ thông tin và sự giám sát của các cơ quan quản lý.
- Sự tăng trưởng giá cổ phiếu: nguồn vốn mới từ bên ngoài đổ vào TTCK
thường dẫn đến điểm cân bằng về giá cổ phiếu cao hơn, và do vậy chi phí vốn sẽ thấp
hơn đối với các công ty sở tại.
- Khuyến khích sự tăng trưởng cho các công ty trong nước: Các QĐT mạo
hiểm (Venture Capital) cung cấp các nguồn vốn có độ rủi ro cao và kỹ năng quản lý
giúp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ tăng trưởng mạnh.
1.1.3 Phân loại quỹ đầu tư chứng khoán
1.1.3.1 Theo cơ cấu tổ chức hoạt động
Dựa trên cơ cấu tổ chức hoạt động, QĐT được tổ chức dưới hai hình
thức: QĐT dạng công ty (Corporate funds) và QĐT dạng tín thác (Trust funds).
Quỹ đầu tư dạng công ty
Theo mô hình công ty, QĐT được xem là một pháp nhân đầy đủ, được
thành lập dưới hình thức công ty đầu tư cổ phần, có điều lệ hoạt động, vốn huy động
cách bán lại CCQ cho chính quỹ cho nên cấu trúc vốn của quỹ đóng rất chặt chẽ.
Nhằm tạo tính thanh khoản cho loại quỹ này, sau khi kết thúc việc huy động vốn
(đóng quỹ), CCQ được niêm yết trên TTCK, vì vậy NĐT có thể rút vốn bằng cách
bán lại CCQ thông qua thị trường thứ cấp. Tổng vốn huy động của quỹ luôn cố định
và chỉ biến đổi trong trường hợp quỹ gọi thêm vốn, do đó quỹ có thể đăng ký đầu tư
vào các dự án lớn và các chứng khoán có tính thanh khoản thấp. Giá thị trường của
cổ phần quỹ đóng do cung cầu trên thị trường quyết định, có thể cao hơn, thấp hơn
hoặc bằng giá trị tài sản ròng (NAV) cổ phần của quỹ.
Quỹ đầu tư dạng mở (Open end Funds)
Quỹ mở còn được gọi là quỹ tương hỗ (Mutual Fund). Khác với quỹ
đóng, quỹ mở luôn phát hành thêm những cổ phiếu mới để tăng vốn và cũng sẵn
12
sàng mua lại những cổ phiếu đã phát hành nên tổng vốn của quỹ mở biến động theo
từng ngày giao dịch. Đối với hình thức quỹ này, các giao dịch mua/bán CCQ được
thực hiện trực tiếp với CTQLQ và CCQ của quỹ mở không được niêm yết trên
TTCK. Quy trình quản lý quỹ phức tạp hơn vì luồng tiền được ra/vào liên tục và tại
thời điểm NĐT nộp tiền/rút vốn có khả năng ảnh hưởng đến kết quả đầu tư của quỹ.
So với quỹ đóng, quỹ mở có lợi thế rõ ràng về khả năng huy động vốn,
mở rộng quy mô nên nó linh hoạt hơn trong việc lựa chọn các dự án đầu tư. Do cấu
trúc hoạt động của quỹ có tính chất “mở” nên rất thuận tiện cho NĐT trong việc rút
vốn vào bất k lúc nào. Tuy nhiên, đây cũng là điểm bất lợi cho quỹ vì cơ cấu vốn
không ổn nên quỹ phải thường xuyên duy trì một tỷ lệ khá lớn những tài sản có tính
thanh khoản cao như các TPCP hoặc cổ phiếu được niêm yết, ít có khả năng đầu tư
vào các dự án lớn có tiềm năng và những dự án có lợi nhuận lớn nhưng có độ rủi ro
cao. Do việc đòi hỏi tính thanh khoản cao, hình thức quỹ mở chỉ tồn tại ở các nước
có nền kinh tế và TTCK phát triển như Châu Âu, Mỹ, Canada.
Theo nguồn vốn huy động
Quỹ đầu tư tập thể (Quỹ công chúng): Thường là quỹ dạng mở, được
điều hành bởi một công ty đầu tư. Quỹ huy động vốn bằng cách bán cổ phiếu quỹ ra
với quỹ đóng thể hiện ở việc quỹ mở cho phép NĐT mua và bán lại CCQ trực tiếp
với CTQLQ tại bất cứ thời điểm nào được xác định trước, với mức giá được xác
định trên cơ sở NAV của quỹ. Trong khi đó, CCQ của quỹ đóng chỉ được phát hành
một lần duy nhất khi tiến hành huy động vốn và quỹ không thực hiện mua lại CCQ
khi NĐT có nhu cầu. Điều này nghĩa là nếu muốn rút vốn khỏi quỹ, NĐT phải
chuyển nhượng phần vốn đã góp vào quỹ cho NĐT khác với mức giá do thị trường
hoặc hai bên thỏa thuận, mức giá đó có thể cao hoặc thấp hơn giá trị của một đơn vị
quỹ của quỹ. Thông thường, quỹ mở không quy định thời gian hoạt động cụ thể như
quỹ đóng, mà phụ thuộc vào nhu cầu của NĐT. Khi các NĐT không còn nhu cầu
đầu tư vào quỹ, họ sẽ rút toàn bộ vốn đầu tư và quỹ sẽ phải chấm dứt sự tồn tại của
mình tại thời điểm đó.
14
1.2.1.2 Đặc tính của quỹ mở
Quỹ mở phát hành thêm hay mua lại CCQ theo nhu cầu của NĐT khi họ
muốn đầu tư thêm hay muốn rút tiền ra khỏi quỹ. Do việc phát hành thêm hay mua
lại CCQ phát sinh theo định k (giao dịch định k), tổng tài sản của quỹ mở sẽ tăng
hay giảm đi. Càng nhiều NĐT mua CCQ thì càng nhiều CCQ được phát hành thêm.
Không có giới hạn số lượng CCQ được phát hành thêm mà chỉ giới hạn mức thấp
nhất dựa trên NAV của quỹ mở tại thời điểm phát hành lần đầu và trong thời gian
hoạt động.
Giao dịch mua/bán CCQ của quỹ mở: CCQ được giao dịch mua và bán
trực tiếp giữa NĐT với CTQLQ hoặc thông qua các đại lý phân phối chỉ định sau
khi NĐT hoàn tất việc mở tài khoản giao dịch theo quy định.
So sánh đặc tính của Quỹ đóng và Quỹ mở:
Đặc tính
Qũy mở
Quỹ đóng
- CTQLQ chỉ giao dịch
trực tiếp với NĐT trong thời
gian huy động vốn, và khi quỹ
giải thể.
- CCQ được niêm yết và
giao dịch trên sàn giao dịch
15
mặt phù hợp và đảm bảo tính
thanh khoản khi NĐT rút vốn.
- Quy trình quản lý quỹ phức
tạp.
chứng khoán.
- NĐT sử dụng các dịch
vụ giao dịch CCQ như một
chứng khoán niêm yết thông
qua sàn giao dịch.
Giá giao
dịch
- CCQ được giao dịch dựa trên
NAV tại thời điểm giao dịch.
- - Không có chiết khấu giữa giá
giao dịch và giá trị NAV.
- NĐT phải trả phí phát
hành/phí mua lại/phí chuyển đổi
cho CTQLQ khi thực hiện giao
dịch.
- Giá giao dịch CCQ dựa
trên giá thị trường, phụ thuộc
vào lượng cung/cầu, có thể lớn
hạn tối đa mà chỉ có giới hạn tối
thiểu cho quy mô quỹ là 50 tỷ
Tổng nguồn vốn huy động của
quỹ luôn cố định và chỉ biến
đổi trong trường hợp quỹ gọi
16
đồng (theo quy định của Thông tư
183/TT-BTC).
thêm vốn.
Phí
- Phí phát hành, phí mua lại, phí
chuyển đổi CCQ.
- Phí quản lý quỹ.
- Phí dịch vụ quản trị quỹ, đại lý
chuyển nhượng và các loại phí
khác quy định tại Điều lệ quỹ.
- Thông thường quỹ sẽ có mức phí
khác nhau cho từng loại CCQ.
- Không có phí thưởng.
- Phí phát hành luôn được
cộng vào giá phát hành lần
đầu.
- Phí quản lý cho CTQLQ.
- Phí hành chính.
- Phí thưởng.
1.2.2 Sự cần thiết và tính tất yếu của quỹ mở
Xét về cơ chế vận hành, QĐT gồm hai hình thức quỹ đóng và quỹ mở.
Trên thế giới hiện nay có đến 90% các quỹ đang hoạt động theo mô hình quỹ mở.
- Đối với CTQLQ, quỹ mở giúp linh động hơn trong thay đổi quản trị
danh mục vì các tài sản có tính thanh khoản cao, gia tăng nhanh chóng quy mô và
lợi nhuận khi khẳng định được hiệu quả hoạt động qua các phiên giao dịch CCQ.
- Quỹ mở đa dạng hóa các khoản đầu tư vào nhiều cổ phiếu và phụ
thuộc vào chính sách đầu tư của quỹ, có thể đầu tư vào trái phiếu – là loại tài sản mà
các NĐT cá nhân không thể thực hiện được do những quy định pháp lý và đòi hỏi
vốn đầu tư lớn. CTQLQ có các chuyên gia đầu tư để phân tích thị trường và các loại
chứng khoán bằng cách chọn các loại chứng khoán được định giá thấp hơn giá trị
thực và/hoặc có tiềm năng trăng trưởng tốt hơn trong dài hạn.
1.1.2.2 Hạn chế của quỹ mở
Bên cạnh những ưu điểm vượt trội so với các hình thức đầu tư khác, nhất là
quỹ đóng, thì hoạt động của quỹ mở cũng phải đối mặt với những hạn chế nhất định.
- Về phía CTQLQ, khi lập quỹ, rủi ro lớn nhất là việc NĐT yêu cầu
mua lại CCQ khi họ muốn rút vốn. Điều này đòi hỏi CTQLQ phải thận trọng hơn
trong phân bổ danh mục đầu tư và luôn phải duy trì một tỷ lệ tiền mặt nhất định để
đáp ứng nhu cầu rút vốn của NĐT, vì thế mà CTQLQ khó có thể yên tâm sử dụng
18
vốn vào các dự án mang tính quy mô và dài hạn. Hoạt động đầu tư vì thế mà ít
nhiều bị cản trở. Do đó, NĐT không nên trông đợi mức tăng trưởng NAV vượt trội
từ các quỹ mở.
- Về phía NĐT: dù được quyền bán ra CCQ khi có nhu cầu nhưng thực
tế các CTQLQ có thể từ chối việc mua lại. Theo Thông tư 183/2011/TT-BTC
hướng dẫn thành lập và quản lý quỹ mở của Việt Nam thì CTQLQ có thể từ chối
mua lại CCQ khi không xác định được NAV (trường hợp chứng khoán trong danh
mục đầu tư của quỹ bị hủy niêm yết) hoặc khi CTQLQ không bán được tài sản
trong danh mục đầu tư (do tài sản bị mất tính thanh khoản hoặc chứng khoán của
quỹ nằm trong danh mục giải thể, phá sản).
- Ngoài ra, khi NĐT giao dịch mua/bán CCQ liên tục với CTQLQ thì vấn
đề về tổ chức, quản lý, giám sát, thanh toán, phân bổ đầu tư… trở nên phức tạp hơn. Để
hưởng đến giá cổ phiếu và CCQ đầu tư. Rủi ro về lạm phát ảnh hưởng trực tiếp đến
hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp mà quỹ đầu tư vào, do vậy sẽ ảnh
hưởng kết quả lợi nhuận, giá trị doanh nghiệp và khoản đầu tư vào cổ phiếu của
doanh nghiệp. Tương tự như việc đánh giá rủi ro về lãi suất, hoạt động nghiên cứu
của CTQLQ cũng theo dõi chặt chẽ diễn biến của lạm phát, dự báo tác động ảnh
hưởng trực tiếp và gián tiếp đến giá trị của các khoản đầu tư.
Rủi ro về thiếu tính thanh khoản của chứng chỉ quỹ
Rủi ro thanh khoản hàm ý mức độ dễ dàng hay khó khăn khi mua hoặc
bán lại CCQ. Quỹ mở có ưu điểm lớn về thanh khoản so với quỹ đóng là CCQ của
quỹ mở được giao dịch theo định k. Tuy nhiên, số lượng CCQ mà quỹ có thể mua
lại vào ngày giao dịch vẫn bị một số hạn chế theo quy định của pháp luật để đảm
bảo hoạt động ổn định của quỹ.
Rủi ro xung đột lợi ích
CTQLQ gặp phải những xung đột nhất định về lợi ích giữa các QĐT và
các sản phẩm tài chính khác do CTQLQ điều hành. CTQLQ cần thiết lập quy chế
kiểm soát nội bộ chặt chẽ, quy trình đầu tư cũng như bộ phận quản lý danh mục đầu
20
tư riêng biệt cho từng quỹ nhằm hạn chế xung đột lợi ích giữa các quỹ. Bên cạnh
đó, sự giám sát của ngân hàng giám sát cũng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro này.
Rủi ro về tiến độ giải ngân
Quá trình phân bổ tài sản của quỹ mở vào các công ty đã niêm yết hoặc
chưa niêm yết sẽ phụ thuộc nhiều vào tiến độ thực hiện cổ phần hóa, quyết định
chấp thuận được niêm yết của các công ty theo chính sách của Chính phủ. CTQLQ
nên áp dụng chiến lược đầu tư năng động, linh hoạt thay đổi cơ cấu phân bổ tài sản
vào cổ phiếu niêm yết và chưa niêm yết nhằm nắm bắt cơ hội thị trường mang lại
hiệu quả tốt nhất cho quỹ.
Rủi ro giảm sút giá trị tài sản ròng
Rủi ro này phát sinh chủ yếu do sự giảm giá của các loại cổ phiếu trên thị
trường phi tập trung (OTC) và cổ phiếu niêm yết trên TTCK mà quỹ thực hiện đầu
● CTQLQ (Fund management): được thành lập dưới dạng công ty cổ
phần hoặc công ty trách nhiệm hữu hạn thực hiện quản lý quỹ, danh mục đầu tư và
một số dịch vụ giá trị gia tăng như tư vấn đầu tư, tư vấn tài chính doanh nghiệp.
Một CTQLQ có thể thành lập nhiều quỹ, gọi là các quỹ gia đình. Mỗi quỹ có thể
khác nhau về tiêu chí đầu tư, quốc gia đầu tư, tài sản hoặc ngành nghề đầu tư nhằm
đáp ứng thị hiếu đa dạng của những NĐT. Ở Việt Nam hiện nay, VietFund
Management (VFM) đang quản lý các quỹ VF1, VF2, VF3 và VF4. Mekong
Capital quản lý quỹ Mekong Enterprise Fund, Ltd; Mekong Enterprise Fund II, Ltd;
Vietnam Azalea Fund Limited….
Công ty
quản lý quỹ
Ban
đại diện quỹ
Ngân hàng
giám sát
Các tổ chức
cung cấp dịch vụ
UBCKNN
Công ty
kiểm toán
QUỸ MỞ
Giám sát
hoạt động
của quỹ
Kiểm toán
do CTQLQ lựa chọn và phải có giấy chứng nhận đăng ký hoạt động lưu ký chứng
khoán, có chức năng thực hiện dịch vụ lưu ký và kiểm tra, giám sát, bảo đảm hoạt
động quản lý quỹ của CTQLQ là phù hợp với quy định của pháp luật và điều lệ quỹ.
Ngân hàng giám sát cũng thực hiện đăng ký sở hữu CCQ cho NĐT; thực hiện các
hoạt động giúp NĐT thực hiện quyền phát sinh liên quan đến việc sở hữu CCQ.
Ngân hàng giám sát có nghĩa vụ lưu giữ và bảo quản an toàn tài sản của quỹ, xác
nhận các báo cáo liên quan đến tài sản và hoạt động của quỹ.
Công ty kiểm toán (Auditor): Là công ty kiểm toán bên ngoài có đội
ngũ kiểm toán viên công chứng (chartered accountant), thực hiện công việc kiểm
tra và xác nhận các báo cáo tài chính của quỹ là xác thực. Công ty kiểm toán
không được có quan hệ tham gia góp vốn, nắm giữ cổ phần, vay hoặc cho vay với
Copyright: Tài liệu đại học ©