B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH




LNGăTHăKHÁNHăVY
MIăQUANăHăGIAăUăTăTRCăTIPă
NCăNGOẨIăVẨăTNGăTRNGăKINHă
TăVITăNAMăGIAIăONă2000-2011
LUNăVNăTHCăSăKINHăT TP.H CHÍ MINH - NMă2012

B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH



Tôi xin cam đoan rng đây là công trình nghiên cu ca tôi. Các ni dung
nghiên cu và kt qu trong đ tài này là trung thc và cha tng đc ai công b
trong bt c công trình nghiên cu khoa hc nào.
Nu có bt kì sai sót, gian ln nào tôi xin hoàn toàn chu trách nhim trc
Hi đng cng nh kt qu lun vn ca mình.

TP.H Chí Minh, ngày 30 tháng 10 nm 2012
Tác gi LngăTh Khánh Vy
MC LC
MăU 1
CHNG 1 4
TNGăQUANăVẨăCÁCăNGHIểNăCUăTHCăNGHIMăVăMIăQUANăHăGIAă
UăT TRCăTIPăNCăNGOẨIăVẨăTNGăTRNGăKINHăT. 4
1.1 Tng quan v tng trng kinh t GDP 4
1.2 Tng quan v vn đu t trc tip nc ngoài FDI 4
1.4 Các nghiên cu trong nc 5
1.5 Các nghiên cu nc ngoài: 6
1.5.1 Quan đim cho rng có mi quan h gia GDP và dòng vn FDI 6
1.5.2 Quan đim cho rng không có mi quan h gia tng trng và dòng vn FDI 9
1.5.3 Mt s bng chng thc nghim đc nghiên cu  mt s quc gia đang phát trin 13
CHNG 2 16
THCăTRNGăFDIăVẨăGDPăTIăVITăNAMăTRONGăGIAIăONă2000-2011 16
2.1 Thc trng FDI ti Vit Nam t nm 2000 đn 2011 16

PHăLCă7 50

DANH MC T VIT TT
- ADP: Ngân hàng phát trin Châu Á
- ADF: Augmented Dickey-Fuller
- GDP: Tng sn phm quc ni
- GNP: Tng sn phm quc dân
- GOS: Tng Cc Thng Kê Vit Nam
- IMF: Qu tin t quc t
- FDI: ngun vn đu t trc tip nc ngoài
- USD: đng ôla M
- VECM (Vector Error Correction Model): Mô hình Vec t hiu chnh sai s
- WTO: T Chc Thng Mi Th Gii
2000-2011”.
2. Mc tiêu nghiên cu
Hin nay có rt nhiu nghiên cu trong và ngoài nc v mi quan h gia FDI
và GDP. Trong đó, có nhiu ý kin trái ngc nhau v mi quan h gia hai bin
s kinh t này. Mt s quan đim cho rng có mi quan h gia FDI và GDP,
mt s quan đim khác li cho không có mi quan h gia FDI và GDP. Vì vy,
tác gi thc hin nghiên cu thông qua vic s dng mô hình đnh lng hin
đang đc nhiu nhà nghiên cu kinh t trên th gii s dng đ xác đnh mi
quan h gia FDI và GDP ti Vit Nam trong giai đon 2000-2011. T đó, tác
gi đa ra các gii pháp đ ci thin FDI nhm thúc đy tng trng kinh t.
3.ăiătng nghiên cu
 đt đc mc tiêu nghiên cu trên, đi tng nghiên cu ca lun vn bao
gm:
- Ngun vn đu t trc tip nc ngoài (FDI)
2 - Tng trng kinh t (GDP)
- Mi quan h gia Ngun vn đu t trc tip nc ngoài (FDI) và tng
trng kinh t (GDP)
4.ăPhngăphápănghiênăcu
- Phng pháp mô hình hóa: phng pháp này đc s dng đ làm rõ
nhng phân tích đnh tính bng các hình v c th đ vn đ tr nên d
hiu hn.
- Phng pháp phân tích kinh t lng: tác gi s dng mô hình VECM đ
đo lng mc đ tác đng ca FDI đn GDP và ngc li nu có trong dài
hn t nm 2000-2011.
5. D liu ca nghiên cu
Trong lun vn tác gi đư s dng các ngun s liu thng kê sau:
- D liu FDI và GDP theo quý t Ngân hàng Phát Trin Châu Á trong giai

VăMIăQUANăHăGIAăUăTăTRCăTIPăNCă
NGOẨIăVẨăTNGăTRNGăKINHăT.
1.1 Tng quan v tngătrng kinh t GDP
Theo đnh ngha ca Simon Kuznet (1966) thì “ tng trng kinh t là s gia
tng bn vng v sn phm tính theo đu ngi”, theo Douglass C.North và
Robert Paul Thomas (1973) thì “tng trng kinh t xy ra nu sn lng tng
hn dân s”.
Các nhà kinh t hc đư s dng hai ch tiêu: tng sn phm quc dân (GNP) và
tng sn phm quc ni (GDP) đ đo lng tc đ tng trng ca mt nn kinh
t. Tuy nhiên, trong hu ht các bài nghiên cu thc nghim v tng trng kinh
t đu s dng ch tiêu GDP làm đi tng nghiên cu.
1.2 Tng quan v vnăđuătătrc tipănc ngoài FDI
u t trc tip nc ngoài (FDI): các khon đu t đc thc hin trc tip nh
h tr công ngh và thành lp các nhà máy mi. Theo IMF đnh ngha, ắFDI là
hình thc đu t ra khi biên gii quc gia, trong đó ngi đu t trc tip đt
đc mt phn hay toàn b quyn s hu lâu dài mt doanh nghip  mt quc
gia khác. Quyn s hu này ti thiu phi là 10% tng s c phn ca doanh
nghip”.
Theo đnh ngha ca T chc Thng Mi Th gii: “u t trc tip nc
ngoài (FDI) xy ra khi mt nhà đu t t mt nc (nc ch đu t) có đc
5 mt tài sn  mt nc khác (nc thu hút đu t) cùng vi quyn qun lý tài
sn đó”. Phng din qun lý là yu t dùng đ phân bit FDI vi các công c tài
chính khác. Trong phn ln trng hp, c nhà đu t ln tài sn mà ngi đó
qun lý  các nc ngoài là các c s kinh doanh. Trong nhng trng hp đó,
nhà đu t thng đc gi là công ty m và các tài sn đc gi là công ty con
hoc chi nhánh. Theo cách tip cn này, nhà đu t nc ngoài có hai hình thc
la chn đu t vào mt quc gia: hoc là b vn xây dng mt c s kinh

cc gia FDI và tng trng kinh t cng thng xuyên đc đa ra. Sau
Borensztein, De Gregorio, và Lee (1998), nhiu nghiên cu nhn mnh rng FDI
làm gia tng s phát trin nu nc ch nhà có đc mt ngun nhân lc phù
hp. Di đây là mt s nghiên cu v mi quan h này.
1.5.1 Quanăđim cho rng có mi quan h gia GDP và dòng vn FDI
Trong nghiên cu ca mình, Nair-Reichert và Weinhold s dng mô hình tng
trng tân c đin cho kt qu là đu t trc tip nc ngoài gây ra s gia tng
tm thi trong trung hn, tng trng kinh t trong nc đc thc hin thông
qua vic tng lng đu t trong nc và hiu qu ca nó. Mt khác, lý thuyt
tng trng ni sinh mi tp trung vào s phát trin lâu dài. Do vy, h cho rng
đu t trc tip nc ngoài có th liên tc tng t l tng trng thông qua
chuyn giao công ngh và hiu ng lan ta. Nair-Reichert và Weinhold, (200,
pp.154).
7 Tng t, Borenzstein et al.(1998) đư thc hin mt phân tích hi quy trong đó
bao gm 69 quc gia đang phát trin và các d liu bao gm nhng nm tài
chính 1970-1979. Trong bài nghiên cu, mô hình tng trng ni sinh đc s
dng cho thy rng công ngh phát trin là rt quan trng đi vi tng trng
kinh t ca các nc đang phát trin và vn đu t nc ngoài là mt phng
tin quan trng cho vic chuyn giao công ngh, đóng góp tng đi nhiu hn
đ tng trng so vi đu t trong nc. Tuy nhiên, vn đu t nc ngoài ch
có nng sut cao ch khi nc tip nhn có mt ngun nhân lc đ đ phát trin.
Nh vy, FDI góp phn vào tng trng kinh t khi nc ch nhà có sn mt kh
nng hp th khoa hc công ngh tiên tin nht đnh. Borenzstein, De Gregorio
và Lee (1998, pp.115-135).
Mt khác, Chakraborty và Basu cng tin hành mt nghiên cu tính toán các mi
quan h nhân qu gia vn đu t nc ngoài và s gia tng trong sn xut. Kt
qu ca nghiên cu, da trên d liu hàng nm t nm tài chính 1974 đn 1996,

lun bt ngun t các nghiên cu vi s liu tng hp có th là không chính xác
hoc gây hiu lm cho mt hoc c hai loi nc này.
Bruce Blonigen và Miao Grace Wang (2002) kim tra đ nhy ca các kt qu
khi d liu nc giàu và nc nghèo đc gp li đi vi 3 loi nghiên cu thc
nghim FDI khác nhau: nghiên cu da trên các yu t quyt đnh ca hot đng
FDI xuyên quc gia; nghiên cu v các tác đng ca FDI vào tng trng cp
quc gia; và nghiên cu v vn đ đu t trong nc cho dù dòng vn đu t
9 nc ngoài theo đám đông đi ra (hoc theo đám đông vào)  nc s ti. Trong
tt c ba lnh vc, h tìm thy bng chng rng hn hp d liu quc gia giàu và
nghèo là mt phng pháp điu tra b li và dn đn kt lun sai lm.
Khi d liu đc gi phân khúc, các tác gi thy rng đng c theo chiu dc
cho vn đu t nc ngoài, ví d, có nhiu kh nng chim u th  dòng vn
đu t vào nc có mc lng thp hn so vi các nc có mc lng cao, và
vn đu t nc ngoài đó là ít có kh nng đám đông ra và đu t trong nc 
các nc kém phát trin hn so vi  các nc đang phát trin.Tht vy, trong
mt nghiên cu có liên quan vn đ này, Miao Grace Wang (2004) cho thy rng
đám đông có vn đu t nc ngoài đu t vào các nc ngoài khi OECD -
bng cách loi b lc hu hoc chuyn tip liên kt sn xut - trong khi không có
tác dng nh vy  các nc OECD.
c bit trong cuc tranh lun v mi quan h FDI - tng trng kinh t nc
tip nhn đu t, Bruce Blonigen và Miao Grace Wang thy rng không thích
hp tng hp d liu t các nc phát trin và đang phát trin chu trách nhim
c tính nh hng không đáng k ca FDI vào tng trng GDP bình quân đu
ngi. Khi pha trn làm các bng chng b bác b, h tìm thy rng FDI không
có tác đng đáng k v tc đ tng trng bình quân đu ngi ti các nc kém
phát trin, trong mt mô hình tng t nh đc tìm thy bi Borenztein, De
Gregorio, và Lee (1998), mt ln na ngng  cp đ giáo dc đư b vt quá.

cùng mô hình s dng c lng OLS.
11 Tác gi đ ngh rng k thut ca h và c lng ABBB thì:
- Khai thác kích thc chui d liu thi gian ca d liu đ đa ra các
c tính chính xác hn so vi các nghiên cu trc.
- Loi b nhng thành kin gn lin vi nghiên cu trc v quan h tng
trng và FDI liên quc gia truyn thng bng cách kim soát tác đng
c đnh  mi quc gia c th.
- Kim soát tim nng ni sinh ca các bin gii thích đ gim bt nhng
thành kin d toán, và
- Loi b nhng thành kin trong các h s c tính và sai s chun trong
phân tích tng trng - FDI bng cách tính đ tr cho bin ph thuc.
Bng vic cung cp kt qu phân tích c phng pháp OLS và ABBB, Maria
Carkovic và Ross Levine c gng tìm kim cung cp mt đánh giá chính xác hn
mi quan h gia FDI và tng trng so vi các nghiên cu trc thông qua
tng hp chng minh c th rng các c tính này không hiu qu đ chng
minh 1 hiu ng mnh m tác đng ngoi sinh ca FDI vào tng trng theo
thông s k thut mà trc đây không cho thy nh vy.
Vy, nhng phát hin v mi quan h gia FDI và tng trng t tác gi Maria
Carkovic - Ross Levine và Bruce Blonigen - Miao Grace Wang dng nh mâu
thun nhau, liu chúng có th đc hòa gii?Trong bài bình lun ca mình,,
Marc Melitz lp lun rng câu tr li là có.
Khi Maria Carkovic và Ross Levine kim tra các tác đng ca FDI vào tng
trng nc ch nhà, vi điu kin ban đu v bình quân đu ngi GDP, trình
đ k nng, lm phát, và kích thc ca chính ph, Melitz ch ra, đng c s
12
Melitz lu ý rng câu tr li có th xut phát t chính sách hn ch đi vi vn
đu t nc ngoài trên mt phn ca mt s nc cm đu t nc ngoài s hu
phn ln, áp đt các đi tác liên doanh, đa ra mnh lnh yêu cu ni dung trong
nc, bo v th trng đa phng áp đt hình pht hiu sut hot đng vào các
chi nhánh và ngn nga s tích hp ca nc ch nhà vào sn xut ca các công
ty đa quc gia mng quc t tìm ngun cung ng. Tng vn đu t nc ngoài 
các nc vi các chính sách hn ch nh vy không có kh nng đc liên kt
vi s gia tng trong thng mi, và cng có th đc kt hp vi s st gim
trong thng mi liên kt cho sn xut thay th nhp khu.Tng vn đu t nc
ngoài  các nc vi các chính sách đu t thông thoáng, ngc li, có th dn
đn tng doanh thu trong thng mi và đu t trc tip nc ngoài là các chi
nhánh trung gian nhp khu và tái xut sn phm hoàn chnh tr li vào chui
cung cp ca công ty m, vi mt tác đng tích cc đn tng trng nc ch
nhà. Moran-Graham-Blomstrom tng hp (2005, p.p10-14).
Trên đây là mt s bài nghiên cu liên quc gia v vn đ mi quan h gia đu
t trc tip nc ngoài vi tng trng kinh t. Mc dù các kt qu đa ra có th
h tr, b sung hay mâu thun, trái ngc nhau nhng vai trò, tác đng ca
ngun vn FDI không ít thì nhiu có nh hng ti tng trng kinh t.
1.5.3 Mt s bng chng thc nghimăđc nghiên cu  mt s quc gia
đangăphát trin
Abdus Samad (2011) thc hin kim đnh tác đng ca FDI đn tng trng kinh
t ti 19 nc ông và ông Nam Á và M La Tinh. Bài nghiên cu đư ch ra
14 trong 10 nc Châu M La Tinh có 5 nc Argentina, Brazil, Chile, Guatemala,
El Salvador có mi quan h trong dài hn gia FDI và GDP. Trong đó, ngoi tr
Argentina có FDI tác đng đn GDP, 4 nc còn li có GDP tác đng đn FDI.
Các nc Bolivia, Columbia, Ecuador, Honduras, Mexico không tn ti mi
quan h trong dài hn gia FDI và GDP mà ch có mi quan h trong ngn hn.

1970 đn 2005 đư đc s dng. Nghiên cu tìm thy không có mi quan h
nhân qu gia vn đu t nc ngoài và tng trng cho giai đon tng s mu
và thi k trc SAP.Tuy nhiên FDI gây ra s tng trng GDP trong sut thi
k SAP.
Nh vy, thông qua nghiên cu thc nghim  mt vài nc đang phát trin, ta
thy các nghiên cu có đim chung là s dng c lng theo phng pháp bình
phng bé nht hoc phng pháp VAR, đng thi các kim đnh nghim đn v
gc, kim đnh đng liên kt và kim đnh Granger đ tìm hiu mi quan h gia
tng trng và đu t nc ngoài.
16 CHNGă2
THCăTRNGăFDIăVẨăGDPăTIăVITăNAMăTRONGă
GIAIăONă2000-2011
2.1 Thc trng FDI ti Vit Nam t nmă2000 đn 2011
Vit Nam đư đt đc nhng kt qu khá tt trong thu hút ngn vn FDI k t
khi Lut đu t nc ngoài có hiu lc nm 1987. Tính đn ht tháng 9/2012,
Vit Nam đư thu hút đc 14,198 d án vi tng vn đng ký là 208 t USD vi
tng s vn thc hin là 89.1 t USD. Ngun vn đu t FDI vào Vit Nam tng
trng qua các nm theo biu đ sau:
Hình 2.1: FDI VităNamăgiaiăđon 2000-2011

(Ngun: Tng cc thng kê Vit Nam)

18 các doanh nghip trong nc phi t đi mi công ngh, nâng cao hiu qu sn
xut. Các d án FDI cng có tác đng tích cc ti vic nâng cao nng lc qun
lý và trình đ ca ngi lao đng làm vic trong các d án FDI, to ra kênh
truyn tác đng tràn tích cc hu hiu. Phn di đây s khái quát vai trò ca
FDI đn tng th nn kinh t.
FDI đi vi vn đu t xã hi và tng trng kinh t
Vit Nam tin hành công cuc đi mi vi xut phát đim rt thp. Do nhu cu
vn, FDI đc coi là mt ngun vn b sung quan trng cho vn đu t trong
nc, nhm đáp nhu cu đu t cho phát trin. óng góp ca FDI trong đu t
xã hi bin đng ln, mt phn phn ánh din bin tht thng ca ngun vn
này nh đư phân tích  trên, mt phn th hin nhng thay đi v đu t ca các
thành phn kinh t trong nc. T trng FDI trong tng vn đu t toàn xư hi
1991-2000 là 30%, 2001-2005 là 16%, 2006-2011 là 28%. Các doanh nghip
FDI đóng góp vào GDP thi k 2001-2005 là 14.5%, tng lên 20% vào nm
2010, np ngân sách nhà nc nm 2010 là 3.1 t USD, gn bng c 5 nm
2001-2005 (3.5 t USD).
FDI vi vic nâng cao nng lc sn xut công nghip và xut khu
FDI vào Vit Nam ch yu tp trung vào lnh vc công nghip. Nh đó, trong
hn mt thp k qua Vit Nam đư ci thin đc nhiu ngành kinh t quan trng
nh thm dò, khai thác du khí, bu chính vin thông, đin t, xây dng h tng
v.v. FDI to ra khong 40% giá tr sn lng công nghip, có tc đ tng khá
cao, 2001-2010 tng 17.4%/nm trong khi toàn ngành công nghip tng
16.3%/nm.