B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN C MINH
U T CÔNG VÀ TNG TRNG KINH T:
NGHIÊN CU TRNG HP
CA THÀNH PH H CHÍ MINH

LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh – Nm 2012

B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH


Tôi xin cam đoan bn lun vn này là công trình nghiên cu ca riêng
tôi. Các d liu, kt qu nêu trong lun vn là hoàn toàn trung thc và có
ngun gc rõ ràng. Tôi xin hoàn toàn chu trách nhim v ni dung và tính
trung thc ca đ tài nghiên cu này.

Tác gi: Nguyn c Minh

LI CM N

Sau quá trình hc tp và nghiên cu, tôi đã hoàn thành lun vn tt
nghip. Ngoài n lc ca bn thân còn có s h tr ca nhiu ngi. Cho
phép tôi đc gi li cm n đn:
Quý Thy, Cô trng i hc Kinh t TP. H Chí Minh đã nhit tình
truyn đt kin thc trong sut thi gian tôi hc ti trng, đc bit là s

4. i tng và phm vi nghiên cu 3
5. Ý ngha thc tin ca đ tài 3
6. Kt cu ca đ tài 3
CHNG 1: TNG QUAN V U T CÔNG VÀ TNG TR
NG
KINH T 4
1.1. Các tip cn c bn v đu t công 4
1.1.1. Khái nim 4
1.1.2. Vai trò ca Nhà nc trong đu t công và ngun tài tr 6
1.1.2.1. Vai trò ca Nhà nc trong đu t công 6
1.1.2.2. Ngun tài tr đu t công. 8
1.2. ánh giá các nghiên cu thc nghim v đu t công và tng
trng kinh t 11
1.2.1. Các minh chng thc nghim ch ra mi quan h dng 13
1.2.2. Các minh chng thc nghim ch ra mi quan h âm 14
1.2.3. Minh chng thc nghim ch ra mi quan h Granger gia đu t
công và tng trng kinh t 15
1.2.4. Mi quan h gia đu t công và đu t t nhân 17
1.3. Mô hình lý thuyt nghiên cu 18
CHNG 2: ÁNH GIÁ THC TRNG 
U T CÔNG VÀ TNG
TRNG KINH T TRÊN A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH T

1990 N 2011 21
2.1.Khái quát tình hình phát trin kinh t - xã hi thành ph H Chí
Minh t 1990 đn 2011 21

2.1.1. V trí đa lý 21
2.1.2. Tình hình phát trin kinh t - xã hi 22
2.2. Thc trng đu t công và tng trng kinh t trên đa bàn

4.2.5. M rng huy đng đu t ca khu vc t nhân 60
4.2.6. y nhanh quá trình ci cách hành chính trong đu t xây dng61
4.3. Hn ch ca lun vn và hng nghiên cu thêm 62
DANH MC TÀI LIU THAM KHO
Ph lc


kinh t nng đng nht, đi đu trong c nc v tc đ tng trng kinh t.
 đm bo tc đ phát trin trên đa bàn, đu t công cho phát trin
luôn là mi quan tâm hàng đu ca chính quyn thành ph H Chí Minh.
Hàng nm thành ph dành t 25% đn 30% ngun thu t ngân sách cho chi
đu t. Bên cnh ngun thu t ngân sách, chính quyn thành ph đã huy
đng nhiu ngun vn đ b sung cho chi đu t phát trin.
Trong giai đon hin nay, kinh t c nc nói chung và thành ph H
Chí Minh nói riêng đang đi din vi mt s thách thc nh: tc đ tng
trng có chiu hng chm li; c s h tng không đáp ng nhu cu tng
trng kinh t; sc ép cnh tranh khi m ca nn kinh t, trình đ phát trin
kinh t - xã hi nói chung còn thp. u t công luôn đc xem là đng lc
quan trng nht cho s phát trin ca nn kinh t. Bên cnh nhng thành
công và đóng góp tích cc vào quá trình phát trin, đu t công còn có nhiu
hn ch, nht là v hiu qu đu t. u t công luôn đi cùng vi lãng phí và
tn kém, thm chí vi mc đ ngày càng nng n.
Hiu ng đu t công lên tng trng kinh t vn còn là vn đ tranh
lun v c lý thuyt và thc tin. Minh chng thc nghim liên quan đn hiu
ng đu t công lên tng trng kinh t ti mt s quc gia là hn hp. Vn
đ đt ra là có tn ti hay không mi quan h gia đu t công và tng trng
2

kinh t trên đa bàn thành ph H Chí Minh?

 làm rõ vn đ này tác gi đã la chn đ tài: “u t công và tng
trng kinh t: Nghiên cu trng hp ca thành ph H Chí Minh”
2. Mc tiêu nghiên cu
Mô hình nghiên cu đc phác ha t hàm sn xut tng th trong đó
đu t công, đu t t nhân, lao đng và đ m thng mi đc xem là các
nhân t đu vào. Mc đích chính ca lun vn là đánh giá mi quan h nhân
qu gia đu t công và tng trng kinh t trong mô hình đa bin. Các câu

tham kho trong quá trình hoch đnh chính sách đu t và phân b vn đu
t công trong giai đon ti.
- Lun vn còn là tài liu tham kho cho các hc viên nghiên cu v
lnh vc liên quan.
6. Kt cu ca đ tài
 tài đc kt cu thành 4 chng, bao gm:
Chng 1: Tng quan v đu t công và tng trng kinh t
Chng 2: ánh giá thc trng đu t công và tng trng kinh t ca
thành ph H Chí Minh
Chng 3: Phân tích thc nghim
Chng 4: Kt lun và gi ý chính sách

4

CHNG 1: TNG QUAN V U T CÔNG
VÀ TNG TRNG KINH T
1.1. Các tip cn c bn v đu t công
1.1.1. Khái nim
 Vit Nam, trong thi k kinh t k hoch hóa tp trung, đu t ca
Nhà nc là ch yu và lúc đó trong qun lý kinh t và thng kê ch s dng
khái nim “đu t xây dng c bn ca Nhà nc”. u t ca khu vc tp
th và nhân dân (ch yu bng công lao đng và nguyên vt liu đa phng)
xây dng các công trình công cng (nh đng xá, thy li, v.v.) hu nh
không thng kê đc. Thut ng “đu t công” đc s dng  Vit Nam t
khi chuyn sang c ch th trng, bên cnh các thut ng “đu t ca khu
vc kinh t ngoài quc doanh” và “đu t trc tip nc ngoài”. Các khái
nim “đu t công” và “đu t ca Nhà nc (hay Chính ph)” đc s dng
vi ý ngha ging nh nhau. Theo thng kê hin nay, đu t công (hay đu t
ca Nhà nc) bao gm (V Tun Anh và Nguyn Quang Thái, 2011):
- u t t ngân sách Nhà nc;

khu vc nhà nc”, bên cnh các khái nim “đu t t nhân” và “đu t
công”. Sau na, nó làm cho quá trình phân loi đ thng kê tr nên phc tp
hn. Chng hn, mt con đng, nu đc đu t bng vn ngân sách thì s
thuc loi đu t công, nhng nu thc hin bng vn “xã hi hóa” - tc là do
cng đng hoc t nhân b vn đu t - s thuc đu t t nhân, còn nu có
6

c s h tr vn ca chính ph thì s rt khó phân đnh đó là đu t công hay
đu t t nhân (V Tun Anh và Nguyn Quang Thái, 2011).
Hin ti “đu t công” vn đc quan nim mt cách đn gin hn: đó
là bao gm tt c các khon đu t do chính ph và các doanh nghip thuc
khu vc kinh t nhà nc tin hành. Trong quan nim này, đu t công đc
xét không phi t góc đ mc đích (có sn xut hàng hóa công cng hay
không, có mang tính kinh doanh hay là phi li nhun) mà t góc đ tính s hu
ca ngun vn dùng đ đu t. C th: đu t công là đu t bng ngun vn
nhà nc theo quy đnh ca pháp lut hin hành, bao gm: Vn ngân sách nhà
nc, vn tín dng do Nhà nc bo lãnh, vn tín dng đu t phát trin ca
Nhà nc, vn đu t phát trin ca các doanh nghip nhà nc và các vn
khác do Nhà nc qun lý (V Tun Anh và Nguyn Quang Thái, 2011).
1.1.2. Vai trò ca Nhà nc trong đu t công và ngun tài tr
1.1.2.1. Vai trò ca Nhà nc trong đu t công
 thy rõ vai trò ca Nhà nc trong đu t công, trc tiên hãy xem
xét mt s quan đim di đây:
Quan đim ca trng phái tân c đin: Quan đim này cho rng nhà
nc không nên can thip vào nn kinh t trong quá trình phân b ngun lc
mà s vn đng ca th trng s thc hin tt hn vai trò này. Nh đã bit,
mt trong nhng u đim ca nn kinh t th trng là s phân b ngun lc
mt cách t đng thông qua "bàn tay vô hình" ca th trng và đu t là mt
trong nhng hình thc phân b ngun lc đó - phân b vn trong nn kinh t.
Theo quan đim này thì các doanh nghip, vi mc tiêu ti đa hóa li nhun

cnh cnh tranh quc t gay gt nh ngày nay. Do đó, s can thip ca nhà
nc là ht sc cn thit. Tuy nhiên s can thip ca nhà nc quá mc có th
8

không hiu qu và s bóp méo th trng gây tr ngi cho tin trình công
nghip hoá và phát trin kinh t (Nguyn Th Cành, 2008).
Kinh nghim các nc cho thy s can thip ca nhà nc đ hình
thành nên c cu kinh t ngành có th mang li kt qu tích cc nu tuân th
theo mt s tiêu thc sau: (1) Mc sinh li; (2) Kh nng xut khu; (3) Kh
nng to ra nhng nh hng rng ln đi vi nn kinh t (nht là c s h
tng, giáo dc-đào to, nghiên cu, …); (4) Nhng ngành mt xích to ra s
liên kt đa ngành (Nguyn Th Cành, 2008).
Dù là các quan đim khác nhau v đu t và tng trng cùng vi mc
đ can thip khác nhau ca Nhà nc, nhng đa s các quan đim đu cho
rng vai trò nhà nc là cung cp các hàng hóa công cn thit cho nn kinh t
phát trin nh c s h tng k thut và c s h tng xã hi. Hay nói cách
khác, chính ph phi tng cng đu t công vào c s h tng đ thúc đy
thu hút đu t ca t nhân vào các ngành sn xut (Nguyn Th Cành, 2008).
1.1.2.2. Ngun tài tr đu t công
Ngun vn đu t ca nhà nc bao gm ngun vn ca ngân sách
nhà nc, ngun vn tín dng đu t phát trin ca nhà nc và ngun vn
đu t phát trin ca doanh nghip nhà nc.
i vi ngun vn ngân sách nhà nc: ây chính là ngun chi ca
ngân sách nhà nc cho đu t. ó là mt ngun vn đu t quan trng trong
chin lc phát trin kinh t - xã hi ca mi quc gia. Ngun vn này
thng đc s dng cho các d án kt cu kinh t - xã hi, quc phòng, an
ninh, h tr cho các d án ca doanh nghip đu t vào lnh vc cn s tham
gia ca Nhà nc, chi cho các công tác lp và thc hin các quy hoch tng
th phát trin kinh t - xã hi vùng, lãnh th, quy hoch xây dng đô th và
nông thôn. Vi vai trò là công c thúc đy tng trng, n đnh điu tit v

kh nng thu hi vn trc tip.
Ngun vn đu t t doanh nghip Nhà nc: c xác đnh là thành
phn ch đo trong nn kinh t, các doanh nghip Nhà nc vn nm gi mt
khi lng vn khá ln. Mc dù vn còn mt s hn ch nhng đánh giá mt
cách công bng thì khu vc kinh t Nhà nc vi s tham gia ca các doanh
nghip Nhà nc vn đóng mt vai trò ch đo trong nn kinh t nhiu thành
phn. Vi ch trng tip tc đi mi doanh nghip Nhà nc, hiu qu hot
đng ca khu vc kinh t này ngày càng đc khng đnh, tích lu ca các
doanh nghip Nhà nc ngày càng gia tng và đóng góp đáng k vào tng
10

quy mô vn đu t ca toàn xã hi.
Ngun đu t ca nhà nc (Ig) đc xác đnh theo công thc sau
(Ngô Lý Hoá, 2008):
Ig = (T – Z) + Fg.
Trong đó: T là các khon thu ca khu vc nhà nc;
Z là các khon chi tiêu ca khu vc nhà nc không k chi đu t.
Chênh lch gia khon thu và chi này là tit kim ca khu vc nhà nc;
Fg là các khon vin tr và vay n t nc ngoài vào khu vc nhà
nc.
Da vào đng thc trên, ta thy đu t ca khu vc nhà nc đc tài
tr bi ba ngun:
Th nht là kh nng huy đng vn ca khu vc nhà nc t khu vc
doanh nghip và cá nhân hoc các t chc tài chính trung gian. Hình thc
huy đng này đc thc hin bng vic phát hành trái phiu, k phiu ca
nhà nc.
Th hai là tit kim ca khu vc nhà nc, bng các khon thu v ngân
sách nhà nc tr cho các khon đ m thng mi. Trong trng hp các
nc kém phát trin thì khon tit kim này rt khiêm tn, không đ đáp ng
ngun vn đu t ln cho phát trin, nht là vào lnh vc kt cu h tng.

sách tin t và các nhà kinh t hc c đin cho rng chính sách tài khóa nên
đc gi  mc ti thiu đúng mc tim nng bi vì nó s to ra s không
hiu qu trong vic s dng các ngun lc. Tuy nhiên, hu ht các nhà kinh
t đu đng ý rng có nhng trng hp khi tng chi tiêu chính ph s có nh
12

hng tích cc đn tng trng kinh t và có nhng trng hp khi gim chi
tiêu chính ph s thúc đy tng trng. iu này đc minh ha bng đng
cong Rahn (Rohan Swaby, 2007). ng cong phn ánh mi quan h gia
quy mô chi tiêu chính ph và tng trng kinh t đã đc xây dng bi
nhà kinh t Richard Rahn (1986), và đc các nhà kinh t s dng rng rãi
khi nghiên cu vai trò ca chi tiêu chính ph đi vi tng trng kinh t.
ng cong Rahn hàm ý tng trng s đt ti đa khi chi tiêu chính ph là
va phi và đc phân b ht cho nhng hàng hoá công cng c bn nh c
s h tng, bo v lut pháp và quyn s hu. Tuy nhiên chi tiêu chính ph
s có hi đi vi tng trng kinh t khi nó vt quá mc gii hn này.
Tuy các nhà kinh t còn bt đng v con s chính xác nhng v c bn h
thng nht vi nhau rng, mc chi tiêu chính ph ti u ti vi tng trng
kinh t dao đng trong khong t 15 đn 25% GDP (
Phm Th Anh, 2008)
.
Hình 1.1: ng Rahn

Tc đ tng trng kinh t

Quy mô ti u Chi tiêu chính ph
theo phn trm GDP

Có nhng lp lun cho rng chi tiêu chính ph có th thúc đy tng
trng kinh t bng cách đu t tin vào công chúng. iu này đng ngha


quan h mnh m gia tng trng kinh t và đu t công trong giao thông
vn ti và truyn thông.
Pineda và Rodriguez (2006) đã ch ra rng đu t công vào c s h
tng ti Venezuela có kt qu cao hn kh nng sn xut. Tng t nh vy,
mt nghiên cu ca David Alan Aschauer (1989) ch ra rng đu t công vào
c s h tng đóng mt vai trò quan trng trong vic kích thích đu t t
nhân. Ông lp lun rng nguyên nhân chính ca nn kinh t M có hiu sut
kinh t tng đi thp gia nhng nm 1970 và 1990 là do gim đu t công.
Nhng công trình công cng là rt cn thit cho quá trình sn xut ca doanh
nghip. Ông cng cho thy rng thành qu thu đc trong tng trng GNP
là t đu t c s h tng công cng, đc xác đnh vt quá đu t t nhân.
1.2.2. Các minh chng thc nghim ch ra mi quan h âm
ã có nhng nghiên cu thc hin trên các quc gia có cu trúc khác
nhau vi nhng kt qu mâu thun nhau. Roache (2007) s dng bng điu
khin Véc t t hi quy (PVAR) đ đánh giá tác đng ca đu t công đn
tng trng trong Liên minh tin t đông Caribe (ECCU). Nghiên cu đc
thc hin bng cách s dng GDP thc t, đu t công thc t và t giá hi
đoái thc t nh các bin ni sinh. T l tng trng ca T chc Hp tác và
Phát trin Kinh t (OECD), ngun vin tr, cng nh các bin gi cho các
thm ha t nhiên và các cuc bu c đc coi nh là bin ngoi sinh. Kt
qu cho thy rng đu t công ch có hiu lc tm thi và hn ch s tng
trng trong khu vc. Ngoài ra, kt qu nghiên cu còn cho thy đu t ca
chính ph đc tài tr thông qua vn vay có tác đng đn chng khoán n
ln hn mc tng trng.
Mt nghiên cu tng t đi vi Liên minh Thu quan min Nam châu
Phi (SACU) (Ashipala và Haimbodi (2003), nhìn vào mi quan h gia đu
15

t công và tng trng kinh t  Nam Phi, Botswana và Namibia bng cách


đu t công và tng trng kinh t
Bukhari và cng s (2007). Nghiên cu đ tìm ra mi quan h v mt
dài hn gia đu t công và tng trng kinh t trong các nc đang phát
trin  khu vc ông Á, trong đó bao gm Singapore, ài Loan, và Hàn
Quc. Nghiên cu đt ra rng: mc dù có nhiu các cuc tranh lun v mi
liên h gia đu t công và tng trng kinh t, ba vn đ vn còn cha đc
gii quyt. u tiên là vn đ liu mt s gia tng trong đu t công s to ra
mt gia tng tm thi hoc vnh vin trong tng trng kinh t. Th hai là
công nhn rng tác đng tng trng ca đu t công ph thuc vào nng sut
cn biên tng đi ca vn nhà nc và t nhân. Th ba, hiu qu ca đu t
công v tng trng kinh t cng ph thuc vào cách chi tiêu gia tng tài tr.
Nghiên cu này là quan trng bi vì, bng cách s dng mt mu ca ba nc
ông Á, tìm cách thu hp khong cách kin thc v nhng tác đng ca đu
t công v tng trng kinh t. Nó cng rt quan trng bi vì nó s dng k
thut bng d liu cao cp hn đ xây dng mi quan h nng đng dài hn.
Tác gi đã điu tra nhng vn đ thc nghim đ nghiên cu.  làm nh
vy, tác gi c tính các mi quan h lâu dài nng đng gia đu t công,
tng trng kinh t, đu t t nhân và tiêu dùng công trong ba nc ông Á
trong giai đon 1971-2000. Hn na, tác gi c tính bt k mi quan h
nhân qu gia đu t công và tng trng kinh t bng cách s dng Granger-
nhân qu, th nghim trên bng điu khin d liu và d liu ca tng quc
gia là tt.
Nghiên cu đã gii quyt mt vn đ quan trng: c th là, tác đng
nng đng ca đu t công đi vi tng trng kinh t trong mt bng điu
khin ca các nc ông Á.
Nhng tin đ ca nghiên cu này là chi tiêu công có th đóng góp vào
tng trng kinh t theo nhng cách khác nhau.  khám phá điu này, tác
17