B GIÁO DCăVẨăẨOăTO
TRNGăI HC KINH T TP. HCM

CHNGăTRỊNHăGING DY KINH T FULBRIGHT

NGUYN NHT ANH THMăNH D ÁN THYăIN K GLUN
TNH K NÔNG Chuyên ngành: Chính sách công
Mã s: 60.31.14

LUNăVNăTHCăSăKINHăT NGIăHNG DN KHOA HC:
TS. TRN TIN KHAI
ThS. NGUYN XUÂN THÀNH TP. H Chí Minh ậ Nmă2012

i
LIăCAMăOAN

Tôi xin cam đoan lun vn này hoàn toàn do tôi thc hin. Các đon trích dn và s liu s
dng trong lun vn đu đc dn ngun và có đ chính xác cao nht trong phm vi hiu

Chân thành cm n các anh, ch, em hc viên ca chng trình Fulbright đã cho tôi nhng
tháng ngày vô cùng ti đp di mái trng này.
c bit cm n gia đình đã đng viên, ng h tôi trong sut thi gian hc tp ti trng.
Xin chân thành cm n.

TP. HCM, ngày 17 tháng 07 nm 2012
Tác gi
Nguyn Nht Anh
iii
TÓM TT
Thy đin va và nh là mt trong nhng ngun nng lng sch đc khuyn khích s
dng trên th gii đ thay th cho nhng ngun nng lng hóa thch khác.
D án thy đin k Glun, tnh k Nông là mt trong nhng d án thy đin va và nh
đc B Công thng và y ban nhân dân tnh k Nông quy hoch nhm cung cp đin
cho tnh k Nông. D án có công sut là 11 MW, cung cp cho ngi s dng đin 39,36

MC LC iv
DANH MC CÁC KÝ HIU VÀ T VIT TT vii
DANH MC BNG BIU viii
DANH MC HÌNH V ix
CHNGă1ăGII THIU 1
1.1 t vn đ 1
1.2 Vn đ chính sách 3
1.3 Mc tiêu nghiên cu 3
1.4 Câu hi nghiên cu 3
1.5 Phm vi nghiên cu 3
1.6 C s d liu 4
1.7 B cc lun vn 4
CHNGă2ăTNG QUAN VÀ MÔ T D ÁN 5
2.1 Phát trin nng lng tái to và thy đin va và nh 5
2.2 Tình hình phát trin thy đin va và nh  Vit Nam 6
2.2.1 Quy hoch thy đin va và nh  Vit Nam 6
2.2.2 Tình hình các d án thy đin va và nh hin nay 7
2.3 Mô t d án 8
CHNGă3ăKHUNG PHÂN TÍCH LI ÍCH ậ CHI PHÍ 9
3.1 Phân tích kinh t 9

v
3.1.1 Li ích kinh t 9
3.1.2 Chi phí kinh t 10
3.1.3 Xác đnh giá kinh t 10
3.1.4 Tiêu chí đánh giá d án trên quan đim kinh t 11
3.2 Phân tích tài chính 12
3.2.1 Ngân lu vào 12
3.2.2 Ngân lu ra 12
3.2.3 Ngân lu ròng ca d án 13

5.1.2 H s chuyn đi 31
5.2 Phân tích ngoi tác 34
5.3 Phân tích dòng tin kinh t 35
5.4 Phân tích đ nhy 37
5.5 Phân tích phân phi 38
CHNGă6ăGI Ý CHÍNH SÁCH VÀ KT LUN 40
6.1 Mt s kt lun t d án thy đin k Glun. 40
6.2 Quyt đnh đi vi d án 41
6.3 Gii pháp cho d án thy đin va và nh k Glun. 41
6.4 Gi ý chính sách cho thy đin va và nh 43
TÀI LIU THAM KHO 45
PH LC 49 vii
DANH MC CÁC KÝ HIU VÀ T VIT TT

CER
:
(Certified Emission Reduction) Chng ch gim phát khí thi
CF
:
(Conversion Factor) H s chuyn đi
DSCR
:
(Debt Service Coverage Ratio) H s an toàn n
EGAT

IRR
:
(Internal Rate of Return) Sut sinh li ni ti
KFW
:
(Reconstruction Credit Institute) Ngân hàng tái thit c
MW
:
(Mega Watt) Mê ga oát
NPV
:
(Net Present Value) Giá tr hin ti ròng
O&M
:
(Operation and Maintenance) Vn hành và bo dng
TNDN
:
Thu nhp danh nghip
UBND
:
y Ban Nhân Dân
UNFCCC
:
(United Nations Framework Convention on Climate Change)
Công c khung ca Liên Hp Quc v bin đi khí hu
USD
:
(US Dollar) ng đô la M
VND
:

Bng 5.4  nhy NPV kinh t theo sn lng đin phát 37
Bng 5.5  nhy NPV kinh t theo chi phí đu t ban đu 37
Bng 5.6 Kt qu phân phi thu nhp 39
Bng 6.1 Các yu t đ đánh giá mt thy đin tt 44
ix
DANH MC HÌNH V

Hình 2.1. Tc đ tng trng đin thng phm và tc đ tng GDP. 5
Hình 4.1 Kt qu phân tích Monte Carlo NPV ca ch đu t 27
Hình 4.2 Kt qu phân tích NPV ca d án. 28
Hình 5.1 Kt qu phân tích Monte Carlo NPV kinh t 38


th gii cho là ‘nng lng tái to sch’ theo IEA (2006), bi chúng có kh nng tái to,
cung cp nng lng mà không làm cn kit ngun. Ngun nng lng này là sch vì trong
quá trình sn xut không làm ô nhim không khí và giúp gim s lan ta khí hiu ng nhà
kính. Chu k sng nh hng môi trng ca ngun nng lng tái to nh hn nhiu so
vi ngun nng lng t nhiên liu hóa thch. Chính vì th, s phát trin thy đin cn

1
Theo quy hoch phát trin đin lc tnh k Nông giai đon 2011 – 2015, có xét đn nm 2020.

2
phi đc các c quan, chính ph và các t chc tài chính khích l, đ nâng cao nng
lng tái to trong h thng đin nng mà thy đin là nòng ct.
 thúc đy s phát trin thy đin toàn cu, c quan Nng lng quc t (IEA, 2006) đã
xut bn ph lc VII, vi tiêu đ “Thy đin thc t tt – các bin pháp tit gim môi
trng và các li ích”. Mc tiêu đc bit ca ph lc này là cung cp các tài liu thy đin
có tim nng đin hình v thit k, quy hoch; đng thi, đánh giá nh hng môi trng,
ph bin thông tin v bin pháp bo v rng, ti u hóa hiu qu tích cc ca thy đin.
Trong mt vài nm gn đây,  Vit Nam, d lun đã lên án rt nhiu h ly mà thy đin
gây ra đi vi rng, môi trng và con ngi ht sc khn cp. Vi s phát trin thy đin
mt cách  t, mi công trình thy đin chim dng mt din tích ln bao gm đt và rng.
Thm chí, mt s d án đã xâm phm đn rng quc gia, khu bo tn, rng phòng h. V
môi trng, do nh hng ca thi tit cng nh s điu tit lng nc x ca các công
trình thy đin không phù hp đã làm cho nhng dòng sông  h lu tr đáy, nh hng
rt nhiu đn đi sng, tình hình sn xut ca ngi dân phía h ngun. V vn đ nhân
sinh, ch đu t đã không chú trng đn vic tái đnh c, n đnh cuc sng cho nhng
ngi dân chu nh hng trc tip t d án (Nguyn c, 2011b).
Xy ra nhng tình trng trên, hu ht là do đánh giá ban đu v d án cha đc xem xét
mt cách toàn din trc khi cp giy phép đu t. T đó, dn đn quy hoch ngành đin
ca tnh luôn luôn thay đi. Gn đây, k Nông đã thu hi 17 giy phép d án thy đin
va và nh vi lý do nu trin khai thì d án s tác đng mnh đn môi trng sinh thái

phù hp?
1.5 Phm vi nghiên cu
Nghiên cu phân tích  mc đ tin kh thi ca d án, v phng din tài chính và xã hi.
Thông s đu vào da theo s liu ti d án ca Công ty c phn thy đin k Glun.
Trong quá trình phân tích, tác gi s xem xét li các yu t đu vào sao cho phù hp vi
quy đnh hin hành.
Tuy nhiên, mt phn quan trng mà tác gi cha th đ cp đn trong lun vn này là vn
đ đánh giá tác đng ca môi trng khi d án đa vào hot đng.
4
1.6 Căs d liu
Lun vn s dng h s d án thy đin k Glun do ch đu t lp, trên c s có xem
xét, đi chiu vi các quy đnh hin nay cng nh s liu ca các d án tng t khác.
Mt s thông tin trên các phng tin thông tin đi chúng cng đc xem là mt phn d
liu đ phc v cho nghiên cu.
1.7 B cc lunăvn
Lun vn gm có 6 chng. Chng 1 gii thiu c s hình thành lun vn, câu hi nghiên
cu. Chng 2 trình bày tng quan v tình hình thy đin va và nh hin nay và mô t d
án. Chng 3 gii thiu khung phân tích li ích - chi phí. Chng 4 trình bày nhng gi
đnh thông s có liên quan đn d án đ thc hin phân tích tài chính, phân tích đ nhy và
ri ro ca d án. Chng 5 tin hành phân tích vn đ kinh t. Chng 6 nêu kt lun và
gi ý chính sách.

Ngun nng lng hóa thch dùng đ sn xut đin trên th gii hin nay đang dn cn
kit. Xng du còn khong 43 nm, than đá 148 nm, khí gas 61 nm đ s dng
2
. Gn
đây, ngh đnh th Kyoto còn yêu cu các quc gia phi tng vic ct gim lng khí thi

2
Theo công ty TNHH Công ngh nng lng ông Dng truy cp ti đa ch
www.icenergy.vn/vn/home
ngày 16/07/2012.

6
CO
2
và các cht gây hiu ng nhà kính khác. Do đó, các ngun nng lng tái to đang
đc xem là gii pháp đ duy trì ngun nng lng phc v cho cuc sng trong tng lai.
Nng lng tái to bao gm: Thy đin va và nh, nng lng gió, nng lng mt tri,
nng lng sinh khi, rác thi, khí sinh hc và nng lng đin nhit. ây là nhng ngun
nng lng thân thin vi môi trng. Nhng ngun nng lng này  Vit Nam vô cùng
phong phú. Theo báo cáo ca B Công thng thì vic khai thác các ngun nng lng
này còn ht sc hn ch.
i vi thy đin va và nh, nhc đim ca nó là công sut thp, lng đin phát trên
h thng không nhiu và ch phc v cho đa phng là ch yu. Vì vy, vic ra quyt đnh
chp thun phê duyt và trin khai đi vi các d án thy đin va và nh là do UBND
tnh quyt đnh và ch đi chiu vi quy hoch đã đc xác đnh trc đó gia UBND tnh
và B Công thng. B Công thng hoàn toàn không giám sát hay kim tra nhng d án
thy đin va và nh này.
2.2 Tình hình phát trin thyăđin va và nh  Vit Nam
2.2.1 Quy hoch thyăđin va và nh  Vit Nam
Thy đin va và nh đc đnh ngha  tng quc gia là khác nhau. Vit Nam quy đnh

thng đa tin.
2.2.2 Tình hình các d án thyăđin va và nh hin nay
Tình trng thy đin va và nh hin nay đc chia là 2 nhóm đi tng: (1) D án đang
trin khai hoc đã đc cp phép nhng cha khi công, (2) D án đã hoàn thành và đi vào
hot đng.
i vi các d án đang trin khai, phn ln đu gp vn đ v vn. Thông thng, các ch
đu t ch b ra di 30% vn t có, phn còn li phi đi vay. Trong khi đó, đc đim
chung ca các d án thy đin va và nh hin nay đó là sut đu t cho mi MW quá ln
so vi các loi nhà máy đin khác. Lãi sut đi vay đang  mc cao làm cho nhiu ch đu
t không th tip tc trin khai d án, dn đn chm tin đ.
i vi các d án đã đi vào hot đng thì vn đ gp phi là s ri ro v giá bán đin. Giá
bán đin hin nay cho EVN là khá thp và li c đnh trong 25 nm. iu này dn đn tình
trng các nhà máy phi chp nhn l. Mt khác, sn lng đin ph thuc rt nhiu vào
lng ma nên vào nhng nm khô hn kéo dài thì các nhà máy này hu nh không hot
đng. Hu ht các nhà máy thy đin va và nh đu mong mun đc EVN tng giá mua
đin đ duy trì hot đng. 3
Theo UBND tnh Qung Nam – Công vn s 2184/UB-KTN ngày 04/12/2003
4
Quy hoch phát trin đin lc tnh Lào Cai giai đon 2011 – 2015 có tính đn nm 2020

8
2.3 Mô t d án
D án thy đin k Glun do Công ty C phn Thy đin k Glun làm ch đu t thc
hin công trình thy đin k Glun 2 và k Glun 3. Công trình này đc xây dng ti xã
Qung Tâm và xã k Ngo, huyn Tuy c, tnh k Nông. D án da trên nhánh sông
chính là k Glun và nhánh ph là k Klong - mt trong nhng nhánh đ v h Thác M
 h lu.

9
CHNGă3ă
KHUNG PHÂN TÍCH LI ÍCH ậ CHI PHÍ
Ni dung chng 3 trình bày khung phân tích li ích và chi phí ca mt d án thy đin v
mt tài chính và kinh t. Kin thc đc kt hp t các tài liu: Glenn P.Jenkins & Arnold
C.Harberger (1995), Pedro Belli và đng tác gi (2002), bài ging môn Thm đnh đu t
công ca Chng trình ging dy kinh t Fulbright và thc t liên quan đn d án.
3.1 Phân tích kinh t
 xác đnh đc giá tr kinh t, cn phi xác đnh li ích và chi phí kinh t mà d án to
ra. Trên c s đó, tin hành c lng, đnh giá li ích và chi phí kinh t. Kt qu phân
tích kinh t là c s đ đa ra quyt đnh thc hin hay không thc hin d án.
3.1.1 Li ích kinh t
Li ích kinh t ca mt d án bao gm li ích kinh t trc tip và li ích kinh t ngoi tác
(ngoi tác tích cc).
i vi thy đin k Glun, li ích kinh t trc tip là li ích thu đc khi d án cung cp
đin cho nn kinh t. Khi đó li ích kinh t đc xác đnh:
Giá tr kinh t =ăGiáăđin kinh t x Snălngăđin (3.1)
Ngoài ngun thu chính này ra, gn đây mt s d án đc xây dng theo c ch sch, nên
còn có ngun thu t vic bán chng ch gim phát khí thi nhà kính.
Li ích kinh t ngoi tác do li ích tác đng thay th ngun đin có chi phí cao sang ngun
đin có chi phí thp hn. Vào mùa khô, tình trng ct đin luân phiên làm nh hng đn
hot đng kinh doanh hay sinh hot hàng ngày ca ngi dân. Do đó, máy phát đin chy
bng du thng đc s dng đ duy trì các hot đng. Chi phí này cao hn chi phí sn
xut đin ca d án. Cho nên, khi đi vào hot đng, d án s đem li ngun cung đin mi,
b sung gii quyt đnh trng thiu đin, đc bit là vào mùa khô. Ngoài ra, d án còn có
th mang li li ích t vic gia tng lng đin. Trng hp này xy ra nu nh th trng
mua bán là th trng cnh tranh. Tuy nhiên, giá bán đin hin nay do nhà nc quy đnh
nên trng hp này ch đúng vi lý thuyt ch không có trong thc t.
tài chính đ phân tích li ích và chi phí kinh t. i vi th trng mua bán đin ca Vit

11
Nam thì đây là th trng đc quyn do EVN trc tip mua đin, bán đin và phân phi
đin đn ngi s dng. Hn na, giá đin là giá do chính ph quy đnh thng có xu
hng thp hn giá kinh t ca đin.
i vi các khon mc chi phí kinh t ca d án, tác gi s dng h s chuyn đi (CF) là
t s gia giá kinh t ca mt khon mc vi giá tài chính ca nó. Các khon mc có th
s dng h s chuyn đi trong lun vn là chi phí thit b, chi phí xây dng, lng lao
đng ca d án, giá tr bi thng đt và tài sn ca ch đu t.
Xác đnh giá đin kinh t là công vic quan trng đ đánh giá li ích kinh t ca d án.
Theo WB đánh giá thì vic này ht sc khó khn vì  Vit Nam không có bng chng v
mc sn lòng chi tr (WTP) vt lên trên mc giá thc t và cng không có nhiu nghiên
cu v WTP. Da trên nghiên cu và phng vn, có th xác đnh đc mc giá đin WTP
ca ngi tiêu dùng, tuy nhiên công vic này đòi hi thi gian và ngun lc cn thit.
Trong khuôn kh lun vn này, tác gi s dng kt qu gi đnh ca WB tính toán cho nhà
máy đin Phú M 2 cng nh tham kho đi chiu kt qu này vi nghiên cu khác đ xác
đnh mc giá WTP ti u nht.
3.1.4 Tiêuăchíăđánhăgiá d ánătrênăquanăđim kinh t
Sau khi đã xác đnh đc li ích và chi phí kinh t ca d án, lun vn tin hành xây dng
ngân lu ròng kinh t ca d án. T đó, đánh giá tính kh thi ca d án v mt kinh t da
trên hai tiêu chí là NPV kinh t và IRR kinh t.
3.1.4.1 Giá tr hin ti ròng kinh t
Công thc đ tính NPV kinh t (NPV
e
) ca mt d án có thi gian là n (nm), tính chit
khu v nm 0.




12
3.1.4.2 Sut sinh li ni ti kinh t
Sut sinh li ni ti kinh t (EIRR) là sut chit khu làm cho giá tr hin ti ròng kinh t
ca d án bng 0. Công thc xác đnh EIRR là:
0
)1(
0






n
t
t
tt
e
EIRR
CB
NPV
(3.3)
Tiêu chí quyt đnh là EIRR s ln hn hoc t sut chit khu phù hp là chi phí c hi
kinh t ca vn (EOCK)  trên. iu đó đng ngha vi vic NPV
e
cng s không âm và
c hai tiêu chun xem xét EIRR và NPV
e
s cho cùng mt quyt đnh đi vi vic thm
đnh d án. Tuy nhiên, trong mt s trng hp, có th không xác đnh đc EIRR hay có

NgơnăluătƠiăchínhăròngă=ăNgơnăluăvƠoăậ Ngơnăluăra (3.5)
3.2.4 TiêuăchíăđánhăgiáătƠiăchính
Trong phn phân tích tài chính cng s dng hai tiêu chí nh trong phân tích kinh t, đó là:
Giá tr hin ti ròng (NPV tài chính – NPV
f
) và sut sinh li ni ti tài chính (FIRR). Công
thc tính ca NPV
f
là:





n
t
t
f
tt
f
r
CB
NPV
0
)1(
(3.6)
Khi đó FIRR đc xác đnh qua công thc:
0
)1(
0

WACC
DE




(3.8)
Trong đó: r
E
là chi phí vn ch s hu
r
D
là chi phí n vay
E là giá tr vn ch s hu
D là giá tr vn vay

14
Chi phí vn ch s hu r
E
đc xác đnh qua mô hình đnh giá tài sn vn (CAPM). Trong
lun vn này, tác gi s dng mô hình CAPM gián tip t th trng ngành đin ca M,
có điu chnh ri ro quc gia đ tính sut sinh li yêu cu ca vn ch s hu r
E
.
3.3ăPhơnătíchăđ nhy và ri ro
Vic thm đnh mt d án thy đin có vòng đi rt lâu thì nhng thông s gi đnh ca d
án là mt giá tr k vng trong tng lai. Nhng c lng này không phi là nhng gì
chc chn xy ra, trong khi nó li nh hng trc tip đn quyt đnh có thc thi d án hay
không. Vic c gng d báo mt cách chính xác nht thông thng là bt kh thi và nu có
kh thi thì cng vô cùng tn kém.

Theo công b ca GSO, t l lm phát ca Vit Nam nm 2010 là 11,75% và nm 2011 là
18,58%. Tính toán ca IMF (2012) d báo t l lm phát ca Vit Nam nm 2012 là 9,5%
và nm 2013 là 5,9%. Gi đnh t l lm phát là 5,9% t nm 2013 cho sut vòng đi ca
d án.
Theo IMF (2012), t l lm phát ca M nm 2010 là 1,5% và nm 2011 là 2.5%, d báo
cho nm 2012 và 2013 ln lt là 1,8% và 1,7%. Gi đnh t l lm phát ca M là 1,7%
t nm 2013 cho đn ht vòng đi ca da án.
T giá hi đoái chính thc trung bình nm 2011 là 20.498 VND/USD. Tuy nhiên, tình hình
t đu nm 2012 đn nay, t giá  mc n đnh là 20.828 VND/USD. Vì vy, nghiên cu
s dng mc t giá nm 2012 đ tính toán cho nghiên cu này.
4.1.2 Chi phí ca d án
Chi phí tài chính ca d án bao gm: Chi phí đu t ban đu, chi phí hot đng hàng nm,
chi phí khu hao thit b và chi phí thay th.
Chi phí đu t
Theo báo cáo ca ch đu t lp nm 2009, tng mc đu t ca d án là khong 291,1 t
VND (tng đng vi 15,6 triu USD
6
), sut đu t là 1.417 USD/kWh gn tng đng
vi sut đu t ca các d án thy đin va và nh  Vit Nam là 1.200 – 1.400 USD/kWh
(Nguyn Th Ngc Thi, 2010). Sut đu t này phù hp vào thi đim đó, tuy nhiên, lun

6
T giá quy đi VND/USD = 18.700

Trích đoạn ng 4.3 Kt qu các thông s tài chính Phân tích tình hung Mô ph ng Monte Carlo

---