BăGIÁOăDCăVẨăẨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTHẨNHăPHăHăCHệăMINH

NGUYNăTRUNGăTHỌNG

NGăDNGăHIPăC BASEL II
TRONGăQUNăTRăRIăROăTệNăDNGă
TIăNGÂN HẨNGăTHNGăMIă
CăPHNăÁăCHỂU LUNăVNăTHCăSăKINHăT

ThƠnhăphăHăChíăMinhăậ Nmă2012

LIăCAMăOAN

TôiăxinăcamăđoanăđơyălƠăcôngătrìnhănghiênăcuăcaăriêngătôi.
Cácăphơnătích,ăktăquătrongălunăvnăđuădaătrênănghiênăcuăthcătăvƠăđúngă
viăngunătríchădn.
Tácăgi NguynăTrungăThông

i
DANHăMCăCÁCăCHăVITăTT

ACB NgơnăhƠngăThngămiăCăphnăÁăChơu
AIRB Phngăphápăxpăhngăniăbănơngăcao
AMA Phngăphápătipăcnănơngăcao
BIS NgơnăhƠngăThanhătoánăQucăt
CAR Tălăvnătiăthiu
CIC Trungătơmăthôngătinătínădng
EIB NgơnăhƠngăThngămiăCăphnăXutăNhpăkhuăVităNam
FIRB Phngăpháp xpăhngăniăbăcăbn
FSI VinănghiênăcuăncăngoƠiăcaăM
HTDă Hiăđngătínădng
IRB Phngăphápăxpăhngăniăb
KH Khách hàng
LGD Tnăthtăcătính

Bngă2.6:ăQuáătrìnhătngăvnăđiuălăcaăACB 47
Bngă2.7:ăTălăanătoƠnăvnăcaăACB,ăSTB,ăEIB,ăVCB 49
Bngă2.8:ăDăphòngăriăroăcaăACB 50
Bngă2.9:ăPhơnăloiănătheoăxpăhngăniăbăcaăACB 53
HăthngăxpăhngătínănhimăniăbăđcăACBăxơyădngăđápăngăkháăttănhuăcuă
đánhăgiá,ăgiámăsátăvƠăraăquytăđnhăchoăvayăđiăviăkháchăhƠngănhmăthuăhiăvnăvƠă
đmăboăliănhun.ăBngă2.9:ăPhơnăloiănătheoăxpăhngăniăbăcaăACB 56
Bngă3.1:ăXơyădngălătrìnhăápădngăBaselăIIătiăACB 75

iii
DANHăMCăCÁCăHỊNHăV
Hìnhă1.1:ăBaătrăctăcaăBaselăII 14
Hìnhă1.2:ăTrăctă1ătrongăBaselăII 15
Hìnhă1.3:ăNhngăđimăthayăđiăcaăBaselăIIIăsoăviăBaselăII 18
Hìnhă1.4:ăSăthayăđiă3ătrăctăcaăBaselăIII 20
Hìnhă2.1:ăTălăanătoƠnăvnătiăthiuăACBă(2007-2011) 49

DANHăMCăCÁCăPHNGăTRỊNH
Phngătrình 1.1 Vnăyêu cuătiăthiuătheoăBasel II 23
Phngătrìnhă1.2ăTƠiăsnăcóăriăroăquyăđi 24 MCăLC

LIăMăU 1
CHNGă1:ăHIPăCăBASELăVẨăQUNăTRăRIăROăTệNăDNGăTHEOă
CÁCăTIểUăCHUNăCAăBASEL 4
1.1ăRiăroăvƠăqunătrăriăroăcaăngơnăhƠng 4
1.1.1 Khái nim ri ro và qun tr ri ro 4
1.1.1.1 Khái nim ri ro 4

2.1.3ăHotăđngăthanhătraăvƠăgiámăsát 38
2.1.4ăCôngăkhai,ăminhăbchăthôngătin 39
2.2ăThcătrngăqunătrăriăroătínădngătheoăhipăcăBaselăătiăNHăTMCPăÁăChơu40
2.2.1ăTìnhăhìnhăhotăđngăcaăNHăTMCPăÁăChơu 40
2.2.2ăThcătrngăngădngăhipăcăBaselăIIătrongăqunătrăriăroătínădngătiăNHă
TMCP Á Châu 46
2.2.2.1ăTălăanătoƠnăvnăvƠăhăthngăxpăhngăniăb 46
2.2.2.2ăKimătra,ăgiámăsátăniăbăcaăACB 53
2.2.2.3ăMinhăbchăthôngătin 54
2.3ăánhăgiáătìnhăhìnhăápădngăBaselăIIătrongăqunătrăriăroătínădngătiăACB 55
2.3.1ăThƠnhătuăđtăđc 55
2.3.1.1ăTălăanătoƠnăvnăvƠăhăthngăxpăhngăniăb 55
2.3.1.2ăKimătra,ăgiámăsátăniăbăcaăACB 57
2.3.1.3ăMinhăbchăthôngătin 57
2.3.2ăNhngăvnăđăcònătnăti 57
2.3.2.1ăTălăanătoƠnăvnăvƠăhăthngăxpăhngăniăb 57
2.3.2.2ăKimătra,ăgiámăsátăniăbăcaăACB 58
2.3.2.3ăMinhăbchăthôngătin 58
2.3.3ăNguyênăngơnăcaănhngăvnăđătnătiătăACB 59
2.3.3.1ăVătălăanătoƠnăvn 59
2.3.3.2ăCôngănghăthôngătinăchaăđápăngăyêuăcu 59
2.3.3.3ăVăcôngătácăkimătraăgiámăsátăniăb 60
2.3.3.4ăVăngunănhơnălc 61
2.3.4 Nguyên nhân khách quan 61
2.3.4.1ăChiăphíăthcăhinălnăvƠăniădungăBaselăIIăquáăphcătp 61

2.3.4.2ăHăthngăthôngătinăvƠăcôngănghăchaăhoƠnăthin 62
2.3.4.3ăThiuătăchcăxpăhngătínădngăchuyênănghip 63
2.3.4.4ăNngălcăgiámăsátăcaăNHNNăcònăhnăch 64
2.3.4.5ăNnătngăphápălỦăchaăđmăbo 65

PHăLCă6:ăÁNHăGIÁăVICăTHCăHINă25ăNGUYÊNăTCăGIÁMăSÁTăNGÂNă
HÀNGăHIUăQUăTRONGăQUNăTRăRIăROăTệNăDNGăTIăNHNNăVÀăNHă
TMCP Á CHÂU

1
LIăMăU
1.ăLỦădoănghiênăcu
TrongăbiăcnhăkinhătăthăgiiăvƠăVităNamăcóănhiuăbinăđngăphcătp,ăhotăđng
tƠiăchínhăngơnăhƠngăhinănayăphiăđiămtăviărtănhiuăriăroănhăriăroătínădng,ăriă
roăhotăđngăvƠăriăroăthătrng.ă
LƠăthƠnhăviênăcaăWTO,ăVităNamăđưăcamăktămăcaăthătrngătƠiăchínhăhoƠnătoƠnă
tănmă2010.ăiuănƠyămangăliănhiuăcăhiăcngănhătháchăthcăchoăcácăngơnăhƠngă
thngămiăVităNamătrongătinătrìnhăhiănhpăviăsơnăchiăqucăt.ăDoăđó,ăvicătuơnă
thăđúngăcácăchunămcăqucătălƠăđiuărtăquanătrng,ăđòiăhiăcácăngơnăhƠngăphiă
khôngă ngngăcpănhtăthôngătin,ănơngă caoăhiuăquăhotăđngă đă phùă hpăviă cácă
chunămcănƠy.ă
HipăcăanătoƠnăvnăBaselăraăđiătă1988,ăvƠăchoăđnănayăđưăcóă03ăphiênăbnăchínhă
thcăcaăBaselăđưăđcăkỦăkt.ăMcătiêuăcaăBaselălƠăgiúpăcôngătácăgiámăsátăngơnăhƠngă
hiuăqu,ăqunătrăđcăriăroăvƠănơngăcaoăsăanătoƠnătrongăhotăđngăngơnăhƠng.
VităNamăhinăđưătuơnăthăBaselăI,ănhngăcácăchunămcăBaselăIIăvnăcònăchaăthcă
hinăđyăđ ănhiuăngơnăhƠng.ăNgơnăhƠngăthngămiăcăphnăÁăChơuălƠămtătrongă
nhngă ngơnă hƠngă thngă miă hotă đngă ttă vƠă hiuă quă nhtă trong các ngân hàng
thngămiăVităNamăhinănayăcngăđưăápădngăthƠnhăcôngămtăsăchunămcăBaselă
II.ăHotăđngăchaăđngănhiuăriăroăhinănayălƠăhotăđngătínădngăvƠăvnăđăqunătră
riăroătínădngăvìăvyăcngălƠămtăvnăđărtăcpăthit.ă
ChínhăvìănhngălỦădoătrên,ătácăgiăđưăchnăđătƠiă"ng dng hip c Basel II trong
qun tr ri ro tín dng ti ngân hàng thng mi c phn Á Châu" lƠmăđătƠiănghiênă
cu.
2.ăVnăđănghiênăcu
ătƠiănghiênăcuăhngătiăcácămcătiêuăsau:

ătƠiănghiênăcuăđcăchiaălƠă03ăchngănhăsau:
Chngă1:ăHipăcăBaselăvƠăqunătrăriăroătínădngătheoăcácătiêuăchunăcaăBasel
Chngă2:ăThcătrngăngădngăhipăcăBaselăIIătrongăqunătrăriăroătínădngătiă
ngơnăhƠngăthngămiăcăphnăÁăChơu
3
Chngă3:ăGiiăpháp nơngăcaoăhiuăquăngădngăhipăc BaselăIIătrongăqunătrăriă
roătínădngătiăngơnăhƠngăthngămiăcăphnăÁăChơu
4
CHNGă1:ăHIPăCăBASELăVẨăQUNăTRăRIăROăTệNă
DNGăTHEOăCÁCăTIểUăCHUNăCAăBASEL
Trong hotăđng kinh doanh hng ngày ca doanh nghip và ngân hàng, ri ro luôn
tn ti.ă ngnănga, gim thiu ri ro và xây dngăđc mô hình qun tr ri ro hiu
qu, cn phiăxácăđnh rõ khái nim, phân loi ri ro và qun tr ri ro.
1.1 Ri ro và qun tr ri ro ca ngân hàng
1.1.1 Khái nim ri ro và qun tr ri ro
1.1.1.1 Khái nim ri ro
Có nhiuăquanăđim v ri ro vi nhiu trng phái khác nhau, các tác gi khác nhau
đaăraănhngăđnhănghaări ro khác nhau, phongăphúăvƠăđaădng,ănhngătp trung li
có th chiaăthƠnhăhaiătrng phái ln:
Theoătrng phái truyn thng: ri ro là nhng thit hi, mt mát, nguy him hoc
các yu t liênăquanăđn nguy him,ăkhóăkhnăhocăđiu không chc chn có th xy ra
choăconăngi.ăóălƠ:
 S không may mn, s tn tht mt mát, nguy him.
 iuăkhôngălƠnh,ăđiu không tt, bt ng xyăđn.
 Ri ro là kh nngăgp nhngăđiu không may trong tngălai;ămt tình hung
nguy him hocămangăđn hu qu xu.
 S tn tht tài sn hay s gim sút li nhun thc t so vi li nhun d kin.
 Bt trc ngoài ý mun xy ra trong quá trình kinh doanh, sn xut ca doanh
nghip,ătácăđng xuăđn s tn ti và phát trin ca mt doanh nghip.
Theoătrng phái trung hòa:

Ri ro trong hotăđng kinh doanh ngân hàng là nhng bin c không mong đi xy ra
và gây tn tht cho ngân hàng v tài sn ca ngân hàng, gim sút li nhun thc t so
vi d kin hoc phi b ra thêm mt khonăchiăphíăđ có th hoàn thƠnhăđc mt
nghip v tài chính nhtăđnh. Doăđó,ăyêuăcuăđt ra là phi nhn dng các loi ri ro
t đóăđ xut các gii pháp qun tr ri ro hu hiu nhm hn ch đn mc thp nht
nhăhng ca riăroăđn hiu qu hotăđng.
6
1.1.1.2 Qun tr ri ro
Các NH xem vic chp nhn ri ro là cn thit, biădoanhăthuăđn t vic chp nhn
ri ro và vic chp nhn ri ro s đc tính vào lãi sut, li nhunăđuăt.
QTRR là mt quá trình chp nhn các riăroăđư đc tính toán ch không phi né tránh
ri ro. Vic chp nhn riăroălƠăđiu kin cn thităđ cóăđc li nhunătrongătng lai
bng cách phát huy và s dngănngălc ca chính các NH chng li nhng tn tht
mà ri ro có th mangăđn.ăNhăvy, QTRR là quá trình tip cn ri ro mt cách khoa
hc, toàn din và có h thng nhm nhn dng, kim soát, phòng nga và gim thiu
nhng tn tht, mt mát, nhng nhăhng bt li ca ri ro.
Mc tiêu ca QTRR không phiăngnăcm, mà bit chp nhn ri ro, ý thc đc ri
ro vi kin thcăđyăđ và hiu bit rõ rƠngăđ có th đoălng và giúp gim nh các
chi tit ri ro phi vn hành trong phmăviăđc chp thun, gii hn và qun lý. Mô
hình QTRR bao gmăcácăbc: Nhn dng ri ro, phân tích ri ro,ăđoălng ri ro,
kim soát, phòng nga ri ro và tài tr ri ro.
 xây dng tt mô hình QTRR, NH cnăxácăđnh mcăđ chp nhn ri ro nhăsau:
nhng ri ro sn sàng chp nhn và nhng ri ro mun tránh; Mcăđ ri ro s chp
nhn; Mc li nhun cnăthuăđc.
Công tác QTRR bao gm các ni dung sau:
 Xácăđnh hn mc ri ro: Các b phn nghip v QTRRăxácăđnh hn mc ri
ro cho b phn mình và hn mcănƠyăđc Hiăđng qun tr xem xét li và
thôngăqua.ăBanăđiu hành chu trách nhim các b phn nghip v tuân th hn
mc này.
 ánhăgiáări ro: Vicăđánhăgiáăriăroăđòi hi phiăxácăđnhăđc nhng ri ro

ch quan t phía NH ln khách hàng.
b. Phân loi: T khái nim trên ta có th phân tích ri ro tín dng thành:
 Riăroăđng vn:ăóălƠări ro khi khách hàng sai hnătrongănghaăv tr n theo
hpăđng bao gm vn gc và/ hoc lãi vay. S sai hn này là do tr hn.
 Ri ro mt vn:ăóălƠări ro khi khách hàng sai hnătrongănghaăv tr n theo
hpăđng: vn gc và/hoc lãi vay. S sai hn này là do không thanh toán.
c. Nguyên nhân:
8
Có nhiu tiêu chí phn nh ri ro tín dng caăNHTMănh:ăN xu và t l n xu trên
tngădăn; T l n xu trên vn ch s hu; T l n xu trên qu d phòng tn tht;
N đángănghiăng (n có vnăđ) - có kh nngăchuyn thành n xu cao; N không có
tài snăđm bo.
Ri ro tín dng tn ti song song vi sn phm tín dng ca NH, nên ch có th hn
ch và chp nhn ri ro  mt mcăđ nhtăđnh. Tuy nhiên vic phân tích và làm rõ
nguyên nhân s giúp tìm ra bin pháp x lý thích hpă hnă đ gim thiu ri ro.
Nguyên nhân gây ra ri ro tín dng bao gm:
(1) Nguyên nhân khách quan
 Riăroădoămôiătrng kinh t không năđnh: S binăđng quá nhanh và không
d đoánăđc ca th trng th gii; Ri ro tt yu ca quá trình t do hóa tài
chính, hi nhp quc t; Thiu s quy hoch, phân b đuătămt cách hp lý
đã dnăđn khng hong tha v đuătătrongămt s ngành.
 Riăroă doămôiătrng pháp lý chaă thun li: S kém hiu qu caăcăquan
pháp lut cpăđaăphng;ăS thanh tra, kimătra,ăgiámăsátăchaăhiu qu ca
NHNN; H thng thông tin qun lý còn bt cp.
(2) Nguyên nhân ch quan
 Ri ro do các nguyên nhân t phía khách hàng vay: S dng vn sai mc đích,ă
không có thin chí trong vic tr n vay; Kh nngăqun lý kinh doanh kém;
Tình hình tài chính doanh nghip yu kém, thiu minh bch.
 Ri ro do các nguyên nhân t phía NH cho vay: Lng lo trong công tác kim
tra ni b; B trí cán b thiuăđoăđc và trìnhăđ chuyên môn nghip v; Thiu

ca ngân hàng không bo toàn sau khi cho vay.
Nguyên nhân gây ra ri ro hi đoái:
 T giá hiăđoáiătrênăth trng binăđng.
 Ngân hàng duy trì trng thái ngoi hi không cân bng.
1.1.2.3 Ri ro hotăđng
a. Khái nim:
10
Ri ro hotăđng là ri ro thua l doăcácăhƠnhăđng caăconăngi, quá trình, h tng,
công ngh cóătácăđng tiêu ccăđn hotăđng ca ngân hàng.
b. Phân loi: Bao gm các ri ro có th phát sinh do cách thc điu hành, qun lý ca
mt ngân hàng, ri ro này ch yu do yu t conăngi gây ra.
c. Nguyên nhân:
 Cán b thamăô,ănngălc qun lý kém
 Nhân viên tín dng vi phm quy trình qun lý tín dng
 Trìnhăđ chuyên môn cán b tín dng yu kém.
 Cu trúc hn mc không phù hpătrongălnhăvc kinh doanh ngun vn
 Khôngăcóăphngăánăphòng chng, hn ch thit hi khi ri ro xy ra
 Hotăđng gian ln và ti phm bên ngoài
 Công tác bo mt công ngh thông tin yu kém, riăroăđng truyn.

1.2 Hip c Basel và tiêu chun v ri ro tín dng
1.2.1 Hipăc Basel vƠăcácătiêuăchunăcaăBasel
1.2.1.1 LchăsăcaăHipăcăBaselă
Uă bană Baselă vă giámă sátă ngơnă hƠngă (Baselă Committeeă onă Bankingă supervisionă ậ
BCBS)ăđcăthƠnhălpăvƠoănmă1974ăbiămtănhómăcácăNgơnăhƠngăTrungăng vƠăcă
quanăgiámăsátăcaă10ăncăphátătrină(G10)ătiăthƠnhăphăBasel,ăThyăSănhmătìmă
cáchăngnăchnăsăspăđăhƠngălotăcaăcácăngơnăhƠngăvƠoăthpăkă80.ăHinănay,ăcácă
thƠnhăviênăcaăyăbanăgmăđiădinăngơnăhƠngătrungăngăhayăcăquanăgiámăsátăhotă
đngăngơnăhƠngăcaăcácănc:ăAnh,ăB,ăCanada,ăc,ăHƠăLan,ăHoaăK,ăLuxembourg,ă
Nht,ăPháp,ăTơyăBanăNha,ăThyăin,ăThyăSăvƠăụ.ăyăbanăđcănhómăhpă4ălnă

riăroăcaăchúng.ă
T l tho đáng v vn (CAR) = Vn bt buc / Tài sn tính theo đ ri ro gia quyn
(RWA)
12
Theoăđó,ăngơnăhƠngăcóămcăvnăttălƠăngơnăhƠngăcóăCARă>ă10%,ăcóămcăvnăthíchă
hpăkhiăCARă>ă8%,ăthiuăvnăkhiăCARă<ă8%,ăthiuăvnărõărtăkhiăCARă<ă6%ăvƠăthiuă
vnătrmătrngăkhiăCARă<ă2%.ă
(2)ăVnăcpă1,ăcpă2ăvƠăcpă3:ăThƠnhătuăcăbnăcaăBaselăIălƠăđưăđaăraăđcăđnhă
nghaămangătínhăqucătăchungănhtăvăvnăcaăngơnăhƠngăvƠămtăcáiăgiălƠătălăvnă
anătoƠnăcaăngơnăhƠng.ăTiêuăchunănƠyăquyăđnh:ă
Vnăcpă1ă≥ăVnăcpă2ă+ăVnăcpă3
Vnăcpă1ălƠălngăvnădătrăsnăcóăvƠăcácăngunădăphòngăđcăcôngăb,ănhălƠă
khonădăphòngăchoăcácăkhonăvay,ăbaoăgm:ăVnăchăsăhuăvnhăvin;ăDătrăcôngă
bă(Liănhunăgiăli);ăLiăíchăthiuăs (minorityăinterest)ătiăcácăcôngătyăcon,ăcóăhpă
nhtăbáoăcáoătƠiăchính;ăLiăthăkinhădoanhă(goodwill).
Vnăcpă2ă(Vnăbăsung)ăgm:ăLiănhunăgiăliăkhôngăcôngăb;ăDăphòngăđánhăgiáă
liătƠiăsn;ăDăphòngăchung/dăphòngăthtăthuănăchung;ăCôngăcăvnăhnăhp;ăVayă
viăthiăhnăuăđưi;ăuătăvƠoăcácăcôngătyăconătƠiăchínhăvƠăcácătăchcătƠiăchínhăkhác.
VnăCpă3ă(DƠnhăchoăriăroăthătrng)ă=ăVayăngnăhn
(3)ăVnătínhătheoăriăroăgiaăquyn:ă
RWAă=ăTngă(TƠiăsnăxăMcăriăroăphơnăđnhăchoătngătƠiăsnătrongăbngăcơnăđiăkă
toán)ă+ăTngă(NătngăđngăxăMcăriăroăngoiăbng)
BaselăIăđaăraătrngăsăriăroăgmă4ămc:ăqucăgiaă0%;ăngơnăhƠngă20%;ădoanhănghipă
100%. TrngăsăriăroăkhôngăphnăánhăđănhyăcmăriăroătrongămiăloiănƠy.
- RiăroăTínădngăătheoăBaselălƠăriăroăvăthităhiădoăngiăvayă(baoăgmăngiăphátă
hƠnhătráiăphiu)ăhocăcácăđiătácăthngămiăvăn.
 Riăroăchoăvay:ăphátăsinhăkhiăngơnăhƠngăcpămtăkhonăvayăchoăkháchăhƠng,ă
hocăphátăhƠnhăboălưnhăthayămtăkháchăhƠng.ăơyălƠănhómăriăroăthôngăthngă
nhtăvƠăbaoăgmăcácăkhonăchoăvayăkăhn,ăchoăvayăbtăđngăsn,ătínădngătună
hoƠn,ăthuăchi,ăthătínădng.ăRiăroăđcăđoălngăbngăkhiălngădanhănghaă

(ii) săxemăxétăgiámăsátăcaăquáătrìnhăđánhăgiáăniăbăvƠăsăđăvnăcaăcácătăchcătƠiă
chính;

Trích đoạn ngă2.9:ăPhơnălo iăn ătheoăx păh ngăn iăb ăc aăAC Nguyên nhân khách quan

---