i B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

DOANH TH THIÊN HNG
GII PHÁP NHM HOÀN THIN VÀ NÂNG CAO

CHT LNG DCH V THANH TOÁN QUC T

TI NGÂN HÀNG TMCP BU IN LIÊN VIT
LUN VN THC S KINH T

GII PHÁP NHM HOÀN THIN VÀ NÂNG CAO

CHT LNG DCH V THANH TOÁN QUC T

TI NGÂN HÀNG TMCP BU IN LIÊN VIT Chuyên ngành : Kinh t tài chính - Ngân hàng
Mã s : 60.31.12 LUN VN THC S KINH T

NGI HNG DN KHOA HC
PGS. TS. TRNG TH HNG

TP. H Chí Minh, nm 2012

iii

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan bn lun vn này hoàn toàn do tôi thc hin da trên kho
sát thc t. Các s liu, kt qu nêu trong lun vn là trung thc, b s liu điu tra
do chính tác gi thc hin, cha tng đc s dng trong các nghiên cu trc đây.
Các tài liu tham kho đc trích dn đy đ theo hng dn trong phm vi hiu
bit ca tác gi. Các kt qu nghiên cu ca đ tài cha đc s dng cho mc

Tác gi xin đc trân trng cm n Quý thy cô Khoa Ngân hàng - Trng i
hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã tn tình ging dy và hng dn tôi trong
sut quá trình hc tp và nghiên cu. Trân trng cm n PGS-TS Trng Th Hng
đã ht lòng giúp đ và hng dn khoa hc cho tôi hoàn thành bn lun vn này. Và
tác gi xin gi li cm n chân thành ti ngi thân, bn bè, đng nghip đã nhit
tình tr giúp trong quá trình thu thp d liu điu tra và đng viên tôi hoàn thành
lun vn. v

MC LC

2.1. KHÁI QUÁT V NGÂN HÀNG TMCP BU IN LIÊN VIT 27
2.1.1. Quá trình hình thành và phát trin ca Ngân hàng TMCP Bu
in Liên Vit 27
2.1.2. C cu t chc 27
2.1.3. Gii thiu v mng li Ngân hàng TMCP Bu đin Liên Vit 28
2.1.4. Kt qu hot đng kinh doanh 28
2.2. THC TRNG CHT LNG DCH V THANH TOÁN QUC T
TI NGÂN HÀNG TMCP BU IN LIÊN VIT 31
2.2.1. B máy t chc thanh toán quc t ti Ngân hàng 31
2.2.2. Tình hình s dng các phng thc TTQT ti Ngân hàng TMCP
Bu in Liên Vit 33
2.2.3. Cht lng dch v thanh toán quc t qua mt s ch tiêu đnh
tính 41
2.2.4. Cht lng dch v thanh toán quc t qua mt s ch tiêu đnh
lng 58
2.2.5. Nhng hn ch v cht lng dch v thanh toán quc t 63
2.2.6. Nguyên nhân 66
KT LUN CHNG 2 72
CHNG 3: GII PHÁP NHM HOÀN THIN VÀ NÂNG CAO CHT
LNG DCH V THANH TOÁN QUC T TI NGÂN HÀNG TMCP
BU IN LIÊN VIT 73
3.1. NH HNG HOT NG THANH TOÁN QUC T CA NGÂN
HÀNG TMCP BU IN LIÊN VIT 73
3.1.1. nh hng phát trin hot đng kinh doanh 73
3.1.2. nh hng phát trin hot đng thanh toán quc t 74
3.2. GII PHÁP NHM HOÀN THIN VÀ NÂNG CAO CHT LNG
DCH V THANH TOÁN QUC T TI NGÂN HÀNG TMCP BU IN
LIÊN VIT 74
3.2.1. Gii pháp phát trin mng li hot đng và mng li ngân hàng
vii

NHTM : Ngân hàng thng mi
NHTMCP : Ngân hàng thng mi c phn
NHTMNN : Ngân hàng thng mi nhà nc
NN : Nhà nc
TTQT : Thanh toán quc t
XK : Xut khu
XNK : Xut nhp khu

ix

DANH MC CÁC BNG BIU - BIU  - PH LC

BNG BIU

Bng 2.1: Kt qu hot đng kinh doanh nm 2008, 2009, 2010 28
Bng 2.2: Kt qu hot đng kinh doanh nm 2011 30
Bng 2.3 : Doanh s nghip v chuyn tin ti LPB qua các nm 2008 - 2011 34
Bng 2.4: Doanh s nghip v nh thu ti LPB qua các nm 2008 - 2011 34
Bng 2.5: Doanh s nghip v tín dng chng t ti LPB qua các nm 2008 -
2011 36
Bng 2.6: Mc tiêu cht lng thanh toán quc t ti LPB 42
Bng 2.7: Các ch tiêu đnh lng phn ánh cht lng TTQT ti LPB qua các
nm 2008 – 2011 58
Bng 2.8: C cu khách hàng thanh toán quc t ti LPB nm 2008-2011 65

BIU 

Biu đ 2.1: C cu khách hàng – theo quan h gia khách hàng và ngân hàng . 39
Biu đ 2.2: C cu khách hàng – xét theo thành phn kinh t 39
Biu đ 2.3: C cu khách hàng – theo lnh vc hot đng sn xut kinh doanh 40

vy, các nghip v và dch v ngân hàng thng mi hin đi theo đó cng đc
m rng và phát trin nhanh chóng, đáp ng nhu cu ca nn kinh t, trong đó có
nghip v Thanh toán quc t.
Là mt mt xích không th thiu trong chui hot đng kinh doanh ca Ngân
hàng thng mi, hot đng thanh toán quc t ca các Ngân hàng ngày càng chng
t v trí và vai trò quan trng ca mình. Hot đng thanh toán quc t không ch đn
gin là la chn mt phng thc thanh toán phù hp hay s dng mt phng tin
thanh toán thông dng nào đó. Yêu cu đt ra là thanh toán quc t phi đc thc
hin nhanh chóng, an toàn, chính xác và đt hiu qu đi vi c khách hàng và ngân
hàng thng mi, hay chính là cht lng dch v thanh toán quc t. Cht lng
dch v thanh toán quc t trc tip tác đng vào vic rút ngn thi gian chu chuyn
vn, gim thiu ri ro liên quan ti kh nng thanh toán ca khách hàng, to điu
kin cho vic m rng và phát trin hot đng ngoi thng ca mi nc.
Ti Vit Nam, trc nm 1990, thanh toán quc t là nghip v đc quyn
ca Ngân hàng Ngoi thng Vit Nam thì ngày nay đã tr thành mt nghip v
không th thiu ti hu ht các ngân hàng thng mi, mang li ngun thu dch v
ln, nâng cao v th ca các ngân hàng trong quan h kinh t quc t.
Ngân hàng TMCP Bu in Liên Vit tham gia cung cp dch v thanh
toán quc t t nhng ngày đu thành lp và đã đt đc nhng kt qu nht
đnh. Tuy nhiên, vi v th là mt thành viên hoàn toàn mi, gia nhp mun th
trng tài chính tin t, chính vì vy, hot đng thanh toán quc t đi vi
Ngân hàng TMCP Bu in Liên Vit còn rt mi m và gp không ít khó
khn. Quy mô thanh toán quc t ti Ngân hàng TMCP Bu in Liên Vit còn
nh, cht lng dch v thanh toán quc t còn thp, các sn phm dch v
thanh toán quc t ch yu là các nghip v truyn thng, nhiu nghip v hin
xii

đi cha đc áp dng, khách hàng s dng thanh toán quc t ít, cha thng
xuyên. Vic tìm ra nhng gii pháp nhm nâng cao cht lng dch v thanh
toán quc t ca Ngân hàng TMCP Bu in Liên Vit là mt nhu cu bc

tích thông tin kinh t theo ch tiêu, phng pháp so sánh, tng hp… đi t c
s lý thuyt đn thc tin, trên c s các s liu thng kê ca Ngân hàng
TMCP Bu in Liên Vit t nm 2008 đn nay nhm gii quyt và làm
sáng t vn đ đt ra trong lun vn.
4. Ý NGHA THC TIN CA  TÀI
- Phân tích rõ kt qu và hn ch ca cht lng dch v TTQT ti Ngân hàng
TMCP Bu in Liên Vit trong thi gian qua
- Tìm hiu nguyên nhân ca nhng hn ch trong cht lng dch v TTQT ti
Ngân hàng TMCP Bu in Liên Vit
- óng góp mt s gii pháp nâng cao cht lng dch v TTQT ca Ngân
hàng TMCP Bu in Liên Vit.
5. KT CU CA LUN VN
Ngoài Phn Li m đu, Kt lun, danh mc tài liu tham kho và ph lc,
lun vn gm 3 chng:
Chng 1: Cht lng dch v thanh toán quc t ca Ngân hàng thng
mi.
Chng 2: Thc trng cht lng dch v thanh toán quc t ti Ngân hàng
TMCP Bu in Liên Vit
Chng 3: Gii pháp nhm hoàn thin và nâng cao cht lng dch v thanh
toán quc t ti Ngân hàng TMCP Bu in Liên Vit.

1

CHNG 1
CHT LNG DCH V THANH TOÁN QUC T
CA NGÂN HÀNG THNG MI

1.1. NHNG VN  C BN V THANH TOÁN QUC T
1.1.1. Khái nim thanh toán quc t
Quan h quc t gia các nc bao gm nhiu lnh vc nh kinh t, chính tr,

ni lên nh là chic cu ni gia nn kinh t trong nc vi phn kinh t th gii
bên ngoài. Nó có tác dng bôi trn và thúc đy hot đng xut nhp khu hàng hoá
và dch v, đu t nc ngoài, thu hút kiu hi và các quan h tài chính, tín dng
quc t khác.
Trong thng mi quc t, không phi lúc nào các nhà xut nhp khu cng có
th thanh toán tin hàng trc tip cho nhau, mà thng phi thông qua ngân hàng
thng mi vi mng li chi nhánh và h thng ngân hàng đi lý rng khp toàn
cu. Vi vai trò trung gian thanh toán, các ngân hàng tin hành thanh toán theo yêu
cu ca khách hàng, bo v quyn li ca khách hàng trong giao dch thanh toán; t
vn, hng dn nhng bin pháp k thut nghip v TTQT nhm hn ch ri ro, to
s tin tng cho khách hàng trong quan h giao dch mua bán vi nc ngoài.
Mt khác, trong quá trình thc hin thanh toán quc t, khách hàng không đ
nng lc v vn s cn s tài tr ca ngân hàng. Ngân hàng s thc hin tài tr xut
nhp khu cho khách hàng mt cách ch đng và tích cc.
Thanh toán quc t ngày càng tr thành mt dch v quan trng đi vi các
NHTM. Nó đem li ngun thu đáng k không nhng v s lng tuyt đi mà c v
t trng. Thanh toán quc t còn là mt mt xích liên kt và thúc đy phát trin các
hot đng kinh doanh khác ca ngân hàng nh kinh doanh ngoi t, tài tr xut
nhp khu, bo lãnh ngân hàng trong ngoi thng, tng cng huy đng vn, đc
bit là vn bng ngoi t…Vì vy, vic hoàn thin và phát trin hot đng TTQT là
yêu cu tt yu đi vi hot đng ngân hàng.
Do nghip v ngân hàng quc t phát trin mnh m, thun tin, an toàn và
3
hiu qu nên hu ht các hot đng thanh toán quc t đu din ra thông qua h
thng ngân hàng, đng thi hot đng thanh toán quc t đã phát trin theo mt tp
quán thng nht trên quy mô toàn th gii qua các phng thc thanh toán quc t
khác nhau.
1.1.3. Các phng thc thanh toán quc t ca Ngân hàng thng mi
Phng thc thanh toán quc t là toàn b quá trình, điu kin quy đnh đ
ngi mua tr tin và nhn hàng, còn ngi bán nhn tin và giao hàng trong

hoàn thành ngha v ca mình quy đnh trong hp đng c s s m mt quyn s
n đ ghi n ngi đc ghi s bng mt đn v tin t nht đnh và đn tng đnh
k nht đnh do hai bên tha thun (tháng, quý, na nm), ngi đc ghi s s s
dng phng thc chuyn tin hoc Séc đ thanh toán cho ngi ghi s.
Nh vy, v thc cht đây là phng thc thanh toán n còn kht li, ngc
vi phng thc thanh toán ng trc.
T khái nim trên cho thy, phng thc ghi s có các đc đim: không có s
tham gia ca ngân hàng; ch m tài khon đn biên; hai bên mua bán phi thc s
tin tng ln nhau; dùng ch yu trong mua bán hàng đi hàng hay cho mt lot các
chuyn hàng thng xuyên, đnh k trong mt thi gian nht đnh; giá hàng trong
phng thc ghi s thng cao hn giá hàng bán tr tin ngay.
1.1.3.3. Phng thc giao chng t nhn tin ngay (CAD hoc COD)
CAD: Cash against documents, hay COD: Cash on delivery là phng thc
thanh toán trong đó ngi nhp khu da trên c s hp đng ngoi thng s yêu
cu ngân hàng m mt tài khon tín thác (Trust account) đ thanh toán tin cho
ngi xut khu sau khi ngi xut khu xut trình đy đ chng t theo tha thun
1.1.3.4. Phng thc nh thu (Collection)
Phng thc thanh toán nh thu là phng thc thanh toán mà ngi xut
khu sau khi giao hàng hoc cung ng mt dch v nào đó cho nhà nhp khu tin
hành y thác cho Ngân hàng thu h tin trên c s hi phiu hoc chng t do
ngi xut khu lp.
Trong phng thc nh thu, các ngân hàng tham gia vào quá trình thanh toán
5
sâu rng và toàn din hn so vi phng thc chuyn tin hay ghi s. Mc đ tham
gia ca các ngân hàng vào quá trình nh thu ph thuc hoàn toàn vào ni dung các
ch th và nhng gì (chng t) mà ngi bán y quyn cho ngân hàng phc v mình
thu h.
im cn lu ý là bt k ni dung, phm vi, các ch th mà ngi bán đa ra và
mc đ tham gia ca ngân hàng vào nh thu, thì hành đng ca ngân hàng luôn tuân
theo các quy tc chun quc t, đó là Uniform Rules For Collection No.522- Qui tc

dng rng rãi nht và u vit hn c trong thanh toán quc t, chim khong 70%
giá tr thanh toán.
Theo Quy tc và Thc hành thng nht Tín dng chng t, bn sa đi 1993,
s xut bn 600 Phòng Thng mi quc t Paris thì Tín dng th ngha là bt c
tha thun đc gi hoc miêu t nh th nào, theo đó ngân hàng (ngân hàng phát
hành) hành đng theo yêu cu và ch th ca khách hàng (ngi yêu cu m Tín
dng th) hoc đi din cho chính bn thân mình:
- Thanh toán cho, hoc theo lnh ca phía th ba (ngi hng) hoc chp
nhn và thanh toán hi phiu do Ngi hng ký phát hoc:
- y quyn cho ngân hàng khác thanh toán, chp nhn và thanh toán hi phiu
hoc
- Cho phép ngân hàng khác chit khu chng t quy đnh trong Tín dng th,
vi điu kin chúng phù hp vi tt c các điu khon và điu kin ca Tín dng
th.
Trong phng thc chuyn tin, ngân hàng đn thun ch thc hin chc nng
chuyn tin theo yêu cu ca ngi mua và nhn tin h ngi bán. Trong nh thu,
các ngân hàng tham gia x lý chng t do ngi bán gi đn và hành đng vi vai
trò là đi lý ca ngi bán. Tuy nhiên, trong phng thc tín dng chng t, các
ngân hàng đã tham gia ch đng và tích cc hn nhiu, theo đó các ngân hàng
thc hin tr tin theo cam kt ca mình.
7
Trong phng thc tín dng chng t, có ba mi quan h hp đng đc hình
thành:
Th nht, quan h hp đng gia ngi mua và ngi bán, đc th hin
bng các điu khon quy đnh trong hp đng mua bán (bao gm điu khon quy
đnh v phng thc thanh toán). Nu ngi mua và ngi bán đng ý chn
phng thc tín dng chng t thì nó cng phi đc th hin thành điu khon
trong hp đng mua bán.
Th hai, quan h hp đng gia ngi mua (ngi đ ngh m L/C) và ngân
hàng phc v ngi mua (ngân hàng phát hành L/C).

quc t. Mt khác, các giao dch phi đc thc hin chính xác theo đ ngh ca
khách hàng v đn v th hng, s tin, ni dung giao dch, các điu khon và điu
kin khác tùy theo phng thc thanh toán ca khách hàng. ng thi, trong quá
trình thanh toán ngân hàng phi đm bo an toàn trong giao dch, không làm tht
thoát tài sn ca khách hàng cng nh ca ngân hàng, bo mt các thông tin ca
khách hàng.
Hn na, các giao dch thanh toán quc t cn đc thc hin mt cách có
hiu qu. V phía khách hàng, điu này th hin  li ích thu đc và các chi phí
khách hàng phi tr khi s dng dch v thanh toán quc t. V phía ngân hàng, đó
là li nhun thu đc t hot đng thanh toán quc t, hiu qu tng thêm ca các
nghip v h tr khác nh tín dng, tài tr xut nhp khu, mua bán ngoi t, bo
lãnh nc ngoài, huy đng vn cng nh tng tính cnh tranh, uy tín ca ngân hàng.
 đánh giá cht lng dch v thanh toán quc t ca NHTM, ngi ta
thng xem xét c quá trình cung cp dch v t khâu tip th khách hàng, tip nhn
nhu cu thanh toán, t vn, đn h s, chng t giao dch, các quy trình tác nghip,
thi gian thc hin giao dch, s h tr khách hàng sau giao dch, chính sách khách
hàng, mc đ cnh tranh ca biu phí áp dng và nht là hiu qu ca hot đng
TTQT.
9
1.2.2. Các ch tiêu phn ánh cht lng dch v thanh toán quc t ca Ngân
hàng thng mi
Cht lng dch v thanh toán quc t ca NHTM đc đánh giá bng mt h
thng các ch tiêu đnh tính và đnh lng thông qua tác đng trc tip hoc gián
tip ca nó. Hin nay, NHTM cha có mt chun mc c th nào đánh giá cht
lng dch v thanh toán quc t. Theo quan đim ca tác gi, cht lng dch v
TTQT ca ngân hàng thng mi có th đánh giá trên các ch tiêu sau:
1.2.2.1. Các ch tiêu đnh tính
 Thi gian thc hin giao dch
Ch tiêu này phn ánh mc đ nhanh chóng đ thc hin xong giao dch thanh
toán quc t theo yêu cu ca khách hàng. Thi gian thc hin giao dch  đây bao

phong giao dch, s lng h s, tài liu giao dch, mc đ an toàn, mc đ hài lòng
ca khách hàng khi giao dch vi ngân hàng. Mc đ hài lòng ca khách hàng càng
cao chng t cht lng dch v thanh toán càng tt và ngc li. Ch tiêu này
thng đc các NHTM tin hành đnh k, t đó xác đnh đc cht lng dch v
thanh toán đn đâu đ có nhng gii pháp cn thit nâng cao, hoàn thin.
 Góp phn to hiu qu và cht lng các hot đng kinh doanh khác
ca ngân hàng nh: tín dng, kinh doanh ngoi hi, làm tng và cng
c ngun vn cho Ngân hàng
Khi Ngân hàng cho vay thu mua hàng xut khu, hoc cho vay trên c s
đm bo bng b chng t xut khu theo L/C, Ngân hàng s thu lãi trên khon vn
đã đu t tín dng này, nu nghip v TTQT đc thc hin an toàn thì đng vn
tín dng s đc thu hi c gc và lãi, s làm tng hiu qu cho hot đng kinh
doanh tín dng ca Ngân hàng. ng thi vic thu n đúng hn s không phát sinh
n quá hn, nâng cao cht lng ca công tác tín dng, góp phn làm tng doanh
thu dch v, nâng cao hiu qu hot đng Ngân hàng.
Bên cnh các khon thu phí dch v, Ngân hàng còn có th thu đc lãi trong
các nghip v tài tr thng mi trên c s phng thc thanh toán Nh thu,
11
phng thc thanh toán Tín dng chng t, chit khu b chng t, tài tr thng
mi trên c s bo lãnh Ngân hàng…
Khi hot đng này càng phát trin th hiu qu mang li t hot đng TTQT
càng cao.
Trong quá trình thc hin nghip v TTQT, Ngân hàng bán ngoi t cho
khách hàng có nhu cu thanh toán tin hàng nhp khu, hoc mua ca khách hàng
có ngun ngoi t thu v trong thanh toán hàng xut. Khi nghip v thanh toán xut
nhp khu qua Ngân hàng ngày càng phát trin s to điu kin cho hot đng kinh
doanh ngoi t nâng cao đc doanh s. Nh vy, nh vào hot đng TTQT các
Ngân hàng phát trin đc hot đng kinh doanh ngoi t, to kh nng tng doanh
thu dch v, đt hiu qu trong kinh doanh Ngân hàng.
Khi thc hin nghip v TTQT, mi ngun thu ngoi t t nc ngoài hoc chi

thanh toán quc t đc thc hin nhanh chóng, chính xác, an toàn, nh vy cht
lng dch v TTQT càng cao.
 S li phát sinh trong quá trình tác nghip
Trong quá trình thc hin TTQT cho khách hàng, li tác nghip phát sinh
không th tránh khi. Các li phát sinh có  tt c các khâu, các nghip v t thiu
h s, chng t đn li trong quá trình son đin, hu kim. Nu quy trình TTQT
cht ch, cán b gii nghip v chuyên môn, công tác kim tra thng xuyên s hn
ch đc các li nghip v phát sinh, hn ch ri ro và đáp ng tt hn nhu cu ca
khách hàng.
 T l v khiu ni trên Tng s món thanh toán = S v khiu ni/S
món thanh toán
Ch s này cho thy cht lng ca dch v thanh toán quc t, bao nhiêu s
món thanh toán mi có mt v khiu ni. Ch s này càng nh cht lng dch v
TTQT càng tt.