B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
NGUYN MINH TRÍ GIÁM SÁT VÀ ÁNH GIÁ CHNG TRÌNH MC TIÊU QUC
GIA “XÂY DNG NÔNG THÔN MI” - NGHIÊN CU
TRNG HP TI HUYN C CHI, TP.HCM LUN VN THC S KINH T TP. H Chí Minh, nm 2013
TS. NGUYN TH HUYN
TP. H Chí Minh, nm 2013
iii
L
L
I
IC
C
A
A
M
M
O
O
A
A
N
M
M
i
i
n
n
h
hT
T
r
r
í
í
Xin cam đoan rng: ây là công trình do chính cá nhân tôi nghiên cu và trình bày. Các d liu,
s liu thu thp (đu có ghi ngun trích dn và xut x), kt qu nghiên cu trình
bày nêu trong đ tài này là trung thc và cha tng đc ai công b trong bt k
công trình nào khác, đng thi đc s góp ý hng dn ca Tin s Nguyn Th
Huyn đ hoàn tt lun vn.
Tôi hoàn toàn chu trách nhim v ni dung ca đ tài nghiên cu.
mình. Kt qu hôm nay không ch do quá trình n lc ca bn thân, mà còn nh rt nhiu
s h tr, đng viên ca mi ngi. Vì vy, tôi xin chân thành gi li cm n đn:
+ Quý Thy, Cô trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã ht lòng
truyn đt nhng kin thc quý báu trong sut thi gian tôi hc ti trng, đc b
it là s
hng dn tn tình ca Tin s Nguyn Th Huyn - ging viên Khoa Tài chính nhà nc
- Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh.
+ Lãnh đo UBND huyn C Chi, các Phòng chuyên môn ca UBND huyn,
UBND các xã trên đa bàn huyn C Chi, các thành viên Ban ch đo Chng trình mc
tiêu quc gia Xây dng nông thôn mi huyn C Chi và các đng nghip đã to điu kin
thun li, cung cp các tài liu quý báu đ tôi hoàn thành lun vn.
+
Gia đình, bn bè, nhng ngi đã đng viên, h tr, chia s khó khn trong quá
trình tôi thc hin lun vn này.
Trong quá trình hoàn tt đ tài, mc dù đã c gng tham kho nhiu tài liu, tranh
th nhiu ý kin đóng góp, nghiên cu và hc hi, song lun vn không tránh khi khim
khuyt. Kính mong nhn đc s góp ý ca quý Thy, Cô, đng nghip và nhng đc gi
quan tâm đn đ tài này. Mi ý kin xin gi v hp th đin t:
.
Xin chân thành cám n!
Tác gi: Nguyn Minh Trí
v
M
M
C
1.3 Mô hình giám sát và đánh
giá da trên kt qu trong hot đng khu vc công 12
1.3.1 Lch s hình thành và mc đích ca GSG da trên kt qu 12
1.3.2 nh ngha GSG da trên kt qu 13
1.3.3 Mô hình 10 bc ca H thng giám s
át và đánh giá da trên kt qu 14
KT LUÂN CHNG 1
25
CHN
G 2: GII THIU CHNG TRÌNH MC TIÊU QUC GIA “XÂY
DNG NÔNG THÔN MI” VIT NAM 26
2.1 Khái quát v Chng trình mc tiêu quc gia ca Vit Nam
26
2.1.1 Khái nim v C
TMTQG 26
2.1.2 S cn thit ca vic ra đi và tn ti các CTMTQG
27
2.2 Chng trình mc tiêu quc gi
a “xây dng nông thôn mi” 27
2.2.1 Khái nim nông t
hôn, phát trin nông thôn và xây dng nông thôn mi 27
2.2.2 Tính tt yu và quá trình hình thành CTMTQG XDNTM
29
2.2.2.1 Bc ngoc ca Ngh quyt “Tam nông” - Tin đ cho s ra đi ca
CTMTQG XDNTM Vit Nam
29
vi
2.2.2.2 Tác đng ca các chính sách phát trin nông thôn giai đon 2000-2009 30
2.2.3 S ra đi và các bc thc hin CTMTQG XDNTM 2010-2020
42
3.1.3 Thu - chi ngân sách nhà nc 43
3.1.4 Quá trình trin khai CTMTQG XDNTM
44
3.2 Tin t
rình thc hin XDNTM ti huyn C Chi 45
3.2.1 Xác đnh các kt cc, mc tiêu
45
3.2.2 Chn các ch s kt cc đ gi
ám sát 46
3.2.3 Thu thp các s liu k gc v điu kin hin ti, đt ra các ch tiêu c th và
thi gian phi đt đc 46
3.2.4 Thu thp thông tin mt cách
thng xuyên đ đánh giá xem liu các ch tiêu
này có đt đc hay không 46
3.2.5 Phân tích và báo cáo kt qu 47
3.3 Thc t
rng đánh giá CTMTQG XDNTM ti C Chi 47
vii
3.3.1 giai đon chun b thc hin án 47
3.3.1.1 V th
un li: 48
3.3.1.2 Nhng khó khn trong ci thin GSG (theo mô hì
nh 10 bc): 48
3.3.2 gi
ai đon trin khai thc hin án ( án sau khi đc phê duyt) 52
3.3.2.1 V th
un li, các mt làm đc: 53
3.3.2.2 Nhng hn ch khi thc hin GSG da trên kt qu (
á mc đ sn sàng 65
4.4.1.2 V thng nht các kt cc cn gi
ám sát và đánh giá 66
4.4.1.3 V la chn các ch s then cht đ gi
ám sát kt cc 68
4.4.1.4 V xác đnh d liu tình trng ban đu v các ch s 68
4.4.1.5 V lp k hoch đ ci tin -
la chn các ch tiêu phn ánh kt qu 69
4.4.2 gi
ai đon thc hin án XDNTM 70
4.4.2.1 V giám sát kt q
u 70
viii
4.4.2.2 V s dng thông tin đánh giá đ h tr cho h thng qun lý 71
4.4.2.3 V báo cáo v nhng phát hin 71
4.4.2.4 V s dng các phát hin 72
4.4.2.5 V duy trì h thng giám s
át và đánh giá 73
4.5 Nhng đim cn lu ý khi trin khai áp dng 74
4.5.1 Xác đnh các loi chi phí và phng pháp thc hin 74
4.5.2 Các bc lp k hoch GSG DTKQ
75
KT LUN 77DANH MC TÀI LIU THAM KHO 79
PH LC 1: NI DUNG CTMTQG V XDNTM 81
PH LC 2: B TIÊU CHÍ QUC GIA XDNTM 83
PH LC 3: PHNG PHÁP XÁC NH CÁC TIÊU CHÍ V XDNTM 85
C
Á
Á
C
CC
C
H
H
V
V
I
I
T
TT
T
T
x
D
D
A
A
N
N
H
HM
M
C
CH
H
Ì
Ì
N
N
H
U
U
1/ Các hình v (hình, s đ và biu đ)
Hình 0.1:
S đ các bc thc hin quy trình nghiên cu ca Lun vn
Hình 1.1: S đ các yu t c bn ca lp NSNN theo kt qu đu ra
Hình 1.2: S đ qun lý ngun lc ca lp NSNN theo kt qu đu ra
Hình 1.3: Mc tiêu ca qun lý chi tiêu công và qun lý ngân sách
Hình 1.4: S đ qun lý thc hin các chng trình, chính sách
Hình 1.5: Mô hình logic cho mc tiêu phát trin quc gia
Hình 1.6: 10 bc thit k, xây dng và duy trì h thng GSG da trên kt qu
Hình 1.7: S đ xây dng ma trn kt qu hot đng
Hình 1.8:
Khung theo dõi kt qu hot đng ca chng trì
nh, d án,chính sách
Hình 1.9: Công thc đ xác đnh ch tiêu kt qu hot đng
Hình 1.10: Các tiêu chí chính đ thu thp các s liu có cht lng v kt qu hot đng
Hình 2.1: Khung phát trin nông thôn
Hình 2.2: Các bc thc hin CTMTQG XDNTM
Hình 2.3: S đ theo dõi và đánh giá CTMTQG XDNTM
Hình 3.1: Biu đ so sánh ngun thu NSP đc hng theo phân cp ca các x
ã và
nhim v chi thng xuyên t 2002-2012
Hình 3.2: S đ án XDNTM
Hình 3.3: Công thc đánh giá kt qu hot đng theo ch s k gc
Bng 3.6: Các tiêu chí XDNTM đt đc đn tháng 07/2013
Bng 3.7: Ngun lc tài chính cn đc tài tr đ XDNTM đi vi 9 xã 2012-2015
Bng 3.8: S liu v thu nhp và h nghèo so sánh v ch s k gc 2012 vi kt qu hot
đng theo ch tiêu 2015
Bng 3.9: Bng phân công công tác thm đnh các d án công trình XDNTM
Bng 3.10: Minh ha s liu điu t
ra v tiêu chí 13 – CTMTQG XDNTM
Bng 3.11: Ngun nhân lc trong XDNTM ti các xã đu nm 2013
Bng 4.1: Câu hi xác đnh cu trúc hin ti ca vic đánh giá kt qu hot đng
Bng 4.2: Mu kho sát thông tin ngun nhân lc hin có ti các đn v
Bng 4.3: Cách thc xác đnh các ch s
Bng 4.4: Các câu hi đ xác đnh và thu thp thông tin ch s
Bng 4.5: Mu công c SWOT
Bng 4.6: 1
0 cách s dng các phát hin v kt qu
Bng 4.7: Nhng khó khn có th phát sinh trong vic duy trì h thng GSG.
1
L
L
I
IM
M
Chính ph đã trin khai thc hin đng thi các Chng trình mc ti
êu quc gia trên các
lnh vc. Chng trình mc tiêu quc gia “Xây dng nông thôn mi” giai đon 2010-
2020, là 01 trong 14 Chng trình trng tâm, đc trin khai trên phm vi toàn quc (hn
9.121 xã), vi tng kinh phí và ngun lc đu t cho Chng trình là rt đáng đc quan
tâm (khong gn 3.000.000 t đng, bng tng s thu ngân sách nhà nc ca Vit Nam
trong vòng 5 nm, gp 5 ln s thu ngân sách này nm 2010, bng 152% GDP nm 2011).
Thc t cho thy t trc đn nay, (Phùng Giang Hi, 2010, trang 1), trong các k
hoch hay chin lc phát trin, ngi ta ch chú trng đn hiu qu kinh t mà ít quan
tâm
đn hiu qu và tác đng ca quá trình phát trin. Nu không quan tâm đn tác đng
ca quá trình phát trin thì chúng ta s phi tr giá đt, xét đn cùng thì hiu qu kinh t
cng không cao, mà lãng phí cho xã hi ngày càng ln. Bi vy, đ phát trin bn vng,
mang li hiu qu kinh t cao thì buc phi quan tâm
đn thành qu đt đc ca quá
trình vn đng và phát trin.
ng thi, mt chính sách, chng trình, hay d án ca Chính ph đc trin khai
thc hin đu cn mt ngun lc tài chính đ tài tr cho nó. Di tác lc bên trong và bên
bên ngoài buc Chính ph phi có trách nhim hn vi các đi tng hu quan và Chính
ph ngày càng b đòi hi phi đa ra đc các kt qu thc t. Nu ngun vn này đc
đu t mà không có s giám sát và đánh giá đúng tm qu
an trng ca nó đ xác đnh hiu
sut, hiu qu, tác đng, mc đ phù hp và tính bn vng thì chính sách, chng trình,
2
hay d án này s không có ý ngha thc tin và không chng minh đc cho các nhà tài
tr thy đc: Liu các chính sách, chng trình, hay d án có đem li kt qu mong đi
hay không và ngun vn tài chính đc đu t có lãng phí không? Làm sao có th nhn
bit đc các vn đ trong quá trình thc hin và vic thc hin đi đúng hng? Chính
ph có th đo lng mc đ tin trin ra sao và sa cha các khim khuyt đó nh th
- Bc 3: Trên c s lý thuyt và mô hình, chn đi tng nghiên cu phù hp,
tin hành thu thp, tng hp và phân tích d liu ca đi tng đ chng m
inh, đa ra kt
qu và kt lun.
3 - Bc 4: Vi kt qu nghiên cu t đi tng, đa mô hình nghiên cu vào đi
tng đã nghiên cu đ vn dng gii quyt vn đ.
Hình 0.1: S đ các bc thc hin quy trình nghiên cu ca Lun vn Vic thu thp, phân tích d liu là da vào khung lý thuyt ca mô hình – thc
hin nghiên cu khám phá vi vic thu thp d liu đ chng minh, lý gii trong quá trình
nghiên cu. Phng pháp đc s dng trong đ tài này ch yu là bng phng pháp
din dch tru tng đ trình bày các lý thuyt (v mô hình giám sát và đánh giá da trên
kt qu và chng trình mc tiêu quc gia), phng pháp nghiên cu tình hung (đ thc
hin quan sát, tng hp, so sách), phng pháp phân tí
ch thng kê, phng pháp phân tích
quy np đ trình bày thc trng (v giám sát và đánh giá chng trình mc tiêu quc gia
“xây dng nông thôn mi” ti huyn C Chi) nhm đa ra kt lun vn đ nghiên cu:
p
d liu
Mô hình 10 bc
ca H thng
GSG
DTKQ
Tài chính côn
g
Q
un tr
côn
g
4
+ Giám sát và đánh giá tính “tuân th hay chp hành” (không đánh giá tính kinh
t và tính hiu qu).
+ Ch th giám sát và đánh giá: c quan qun lý nhà nc và ngi dân (nu
quan tâm).
5. Ý ngha thc tin ca đ tài:
- V mt lý thuyt:
+ Góp phn khng đnh H thng giám sát và đánh giá da trên kt qu trong đo
lng thành qu hot đng ca khu vc công là rt cn thit đi vi yêu cu đt ra là phi
tích cc áp dng các thông tin thu đc qua gi
ám sát và đánh giá đ ci thin các chin
lc, chng trình, d án và hot đng khác.
+ Vic vn dng này có tính tham kho cho các nghiên cu tip theo và chuyên
sâu hn v giám sát và đánh giá đ ci thin các chin lc, chng trình, d án và hot
n
n
g
g1
1
:
:
C
C
S
S
L
L
Ý
N
N
G
GG
G
I
I
Á
Á
M
MS
S
Á
Á
T
TV
V
À
À
R
Ê
Ê
N
NK
K
T
TQ
Q
U
U
Do đòi hi ngày càng cao và đi kèm vi vic phi chng t thành qu hot đng
tt, các nc hin nay đang chuyn sang vic giám sát và đánh giá da trên kt qu vi
hy vng rng công c qun lý công này có th giúp đa ra đc nhng chính sách phù
hp, góp phn qun lý tài chính và các ngun lc khác, hoàn thành đc x mnh và li
ha ca mình trc các bên hu quan trong nc và quc t. Dù xut phát đim cho s
x
x
u
uh
h
n
n
g
gc
c
i
ic
c
á
s
á
á
c
c
h
hBt ngun t nhng cuc khng hong t
ài chính kéo theo vic bi chi ngân sách
nhà nc (NSNN) ln đã đt áp lc lên các t chc công phi tr nên hiu qu và trách
nhim hn trong vic thc hin chính sách và chng trình ca mình. C th, nhng cuc
khng hong tài chính ti các nc ca T chc hp tác và phát trin kinh t (OECD)
trong nhng nm 1980 và 1990 là đng c ch yu đã làm ny sinh mnh m cho nhng
ci cách khu vc công sau này (Tony Bovaird & Elke Lõffler, 2003, p.13).
1
1
.
.
1
1
.
.
1
1
n
n
g
gt
t
i
i
n
nt
t
r
r
ì
ì
n
n
h
hl
l
tài chính công ca nhà nc, qua đó nhm thc hin tt vai trò qun lý kinh t - xã hi ca
mình (S ình Thành & Bùi Th Mai Hoài, 2009, tr.262).
Cho đn nay, th gii tri qua tin trình ci cách son lp ngân sách nhà nc
trong qun l
ý chi tiêu công t vic chú trng đn yu t đu vào sang quan tâm kim soát
đu ra và hng đn kt qu thc hin, và t cách thc son lp và qun lý NSNN thng
niên sang trung hn bng vic xây dng khuôn kh chi tiêu trung hn (MTEF) chú ý đn
tính hiu sut, hiu qu, tính phù hp và tính bn vng (S ình Thành & cng s, 2005,
tr.22-28). C th:
6
Trc cui th k XIX, vic lp NSNN hu ht các quc gia gn lin vi quyn
lc ca b máy hành pháp yu kém, ít có s kim soát ca TW và nhng quy trình lp
NSNN có đc thù riêng. Lp NSNN theo khon mc truyn thng, mt ci cách bt
ngun t quan đim cho rng vic thiu đi s kim soát đy đ chi tiêu công là góp phn
to ra môi trng làm gia tng đáng k nn t
ham nhng (S ình Thành, Bùi Th Mai
Hoài, 2009, tr.262-263).
Vì l đó, vào cui th k XIX và đu XX, các nhà ci cách NSNN đã ng h h
thng lp ngân sách theo khon mc đ tng cng trách nhim gii trình ca ngi
thc hin qua vic s dng chi tit hoá các ngun lc và s tuân th các khon mc chi
tiêu. Tuy vy, phng thc son lp này có nhng nhc đim đáng k nh: S phân b
ngun lc không tr li đc câu
hi ti sao tin phi chi tiêu; Ngân sách ch đc lp
trong ngn hn (thng là mt nm); Không chú trng đúng mc đn hiu qu phân b
ngun lc và hiu qu hot đng trong cung ng hàng hoá công.
Vi nhc đim trên, các nhà ci cách tp trung đi mi bng phng thc lp
ngân sách theo công vic thc h
in cn c vào đo lng khi lng công vic ca mt
đn v. Nó nhn mnh s tng hoà nhng thông tin hot đng vào trong quá trình lp
đó khuyn khích h ngày càng s dng kênh NSNN đ h tr các chng trình phát trin
kinh t - xã hi ca đt nc.
Lp ngân sách theo kt qu đu ra bao gm nhiu công đon: thit lp mc tiêu,
la chn cá
c ch s và kt qu hng ti, giám sát công vic thc hin, phân tích và báo
cáo nhng kt qu này so vi mc tiêu đ ra bng vic thit lp h thng thông tin qun lý
liên quan đn phân b và s dng ngun lc tài chính nh: các đu vào, đu ra, chi phí tài
tr và mi quan h gia đu ra vi đu vào và nhng tác đng ca các yu t này đn kt
qu mong mun ca chính ph và phù hp vi mc tiêu chính sách.
Hình 1.1: S đ các yu t c bn ca lp NSNN theo kt qu đu ra
Hình 1.2: S đ qun lý ngun lc ca lp NSNN theo kt qu đu ra
hé
p)
Lp ngân sách đu ra
ca các c quan nhà nc
Các đu ra (chi tit hoá, c th hoá, đo
lng chi phívà s lng); và liên kt
đu ra vi các kt qu mong mun.
Nhng hot đng công vic
ca các c quan, đn v
+ Sn xut ra đu ra
Qun lý chng trình
Miêu t mc tiêu chng trình, tiu
chng trình; và báo cáo các ch tiêu
thc hin then cht ca chng trình.
Ngun: S ình Thành (2005), Vn dng phng thc lp ngân sách theo kt
qu đu ra trong qun lý chi tiêu công ca Vit Nam, NXB Tài chính (tr.38).
Kt qu
theo k
ho
ch
u ra
u
v
à
o
lc, D án và Chng trình mc t
iêu quc gia.
Tin trình ci cách này là xu th tt yu đ các nc n lc hn trong đánh giá
thành qu hot đng. Có chng, s tip cn này đn sm hay tr là do quyt tâm chính tr
ca quc gia ni áp dng và mc tiêu hng đn trong qun lý chi tiêu công.
1
1
.
.
1
1
.
.
2
2
M
M
c
ct
t
i
t
t
i
i
ê
ê
u
uc
c
ô
ô
n
n
g
g(
(
P
P
E
E
M
M
)
Ngun: Richard Allen & Daniel Tommasi
(2001), Managing Public Expenditure - A
Reference Book for Transition Countries,
Paris: OECD [p.20].
K lut tài
khoá tng
th
Hiu qu
phân b
Hiu qu
hot đng
Phân phi các hot đng dch v
Chính sách, chng trình, d án
S kim soát chi tiêu toàn din
Vai trò điu phi ca B tài chính
Nhng lnh vc chin lc
(s liên kt lnh vc)
Các c ch kt hp liên b
u tiên chin lc cho nhng
chng trình hot đng
Các b chuyên ngành, đn v chi tiêu
Các mc t
i
êu c bn Các mc ca
q
un l
ý
n
g
u tiên hoá các mc tiêu chin lc đã xác lp, “không nên phân b ngun lc theo kiu
dàn tri” (Nguyn Th Huyn & Nguyn Hng Thng, 2
011, tr.13). Tuy nhiên, các chin
lc này còn tu thuc vào vic chính ph có đa ra đc các lun c khoa hc cho các
quyt đnh ca mình và đánh giá ngun tài chính trong sut thi gian thc hin chính sách
đó hay không. iu quan trng đây là chính ph phi xây dng các th ch đ h tr
cho vic hoch đnh chính sách chin lc hp lý.
Trong phân b ngun lc tài chính, đ h tr nhng sp xp th ch thì cn có
thông tin v: chi phí; đu ra và đu vào; chi phí
, đu ra và đu vào ca các đ xut chính
sách mi. Và, vic công khai ca c quan thc hin, vic kim tra, giám sát và đánh giá
ca c quan qun lý phi hot đng hu hiu, kp thi và đáng tin cy.
Kt qu hot đng - tính hiu qu và hiu lc:
Nhng quy đnh truyn thng v lp ngân sách vi các hn c
h ca nó đã làm gim
đi hiu qu phân b ngun lc tài chính và gây ra s kém hiu qu trong hot đng, bi
nó không khuyn khích tit kim, không to ra mi gn kt gia khi lng chi tiêu vi
khi lng đu ra. Cng thêm, nhng hot đng ca ngi qun lý ch yu đc GSG
da vào s tuân th và chp hành nhng lut l quy đnh m
ang tính th tc hành chính,
ch không đánh giá DTKQ đu ra mà h thc hin.
nâng cao tính hiu qu, hiu lc trong PEM đòi hi ngi qun lý phi đc
trao quyn t ch trong vic điu hành hot đng và nâng cao tính t chu trách nhim v
kt qu. Các th ch cn thit đó là: cn gii hn chi phí hot đng; thit lp h thng
thông tin minh bch; chuyn dn t kim soát
chi phí đu vào sang kim soát các yu t
đu ra (đo lng kt qu); tng cng kim soát vic s dng ngun lc.
10
1
nv
v
k
k
t
tq
q
u
u
h
h
o
o
chúng to ra s đi mi trong các kt qu mang tính đo lng.
Gn 75% báo cáo ca các quc gia ca OECD không có d liu v kt qu thc
hin tài chí
nh trong tài liu ngân sách ca h (Teresa Curristine, 2005, p.87). n nhng
nm đu 1990, đa s các nc OECD đã phát trin thông tin kt qu thc hin. Tuy nhiên,
lp ngân sách theo kt qu thc hin liên quan nhiu hn đn s phát trin ca thông tin
kt qu thc hin: nó liên quan đn vic s dng thông tin này trong phân b ngun lc.
Tài liu Lp ngân sách theo kt qu hot đng ti các quc gia ca OECD (2007),
các nhà nghiên cu cho rng: “Mc dù s tht
là ý tng liên quan kt qu thc hin đn
ngun lc vào đu th k 20, nhng không có đnh ngha va đt tiêu chun va đn gin
đc chp nhn v lp ngân sách theo kt qu thc hin. Mt lot thut ng và đnh ngha
đc kt hp di tên ca lp ngân sách theo kt qu thc hin: lp ngân s
ách cho kt
qu, lp ngân sách da trên kt qu thc hin, tài tr theo kt qu thc hin”.
T chc OECD (2005) đã đnh ngha lp ngân sách theo kt qu thc hin là mt
dng ca lp ngân sách mà có liên quan ngun lc đc phân b đn kt qu đo lng, và
tìm cách phân bit vic lp ngân sách theo kt qu thc hin da vào s dng nhng
thông tin kt qu thc h
in chính thc đã đ xut trong tin trình ngân sách. Nhng thông
tin này đc đa ra ng ý c vic đo lng kt qu thc hin và nhng đánh giá ca nó.
Bng 1.1:
Phân bit ba loi lp ngân sách theo kt qu thc hin
Loi
S gn kt gia thông
tin kt qu thc hin và
ngun tài tr
Kt qu thc hin thc t hoc
1
1
.
.
2
2
S
S
l
l
i
i
ê
ê
n
nk
k
á
c
c
h
h
,
,c
c
h
h
n
n
g
gt
t
r
r
ì
ì
n
g
u
u
n
nl
l
c
cN
N
S
S
N
N
N
N
Cùng vi nhng n lc trong tin trình ci cách son lp ngân sách ca
phi có c ch GSG tích cc hn đ đo lng thành qu hot đng t các chính sách,
chng trình ca mình. Qua đó, chính ph có th kim soát tt ngun lc công đ ra quyt
đnh chính sách phù hp, đng thi minh chng cho hot đng ca mình là minh bch và
trách nhim cao đ tranh th s ng h t phía đi tác, nhà tài tr và công dân.
Thêm v
ào đó, trong bi cnh GSG DTKQ, chính ph luôn tìm cách b trí khuôn
kh chi tiêu t ngun lc tài chính công cho phù hp vi các kt cc chính sách và
Mc tiêu u ra Hot đn
g
u vào
K
t cc
Kt qu
Th
c hi
n
Chính
sách ca
quc gia
Các u
tiên chin
lc
Các
chng
trình mc
tiêu
Ngun
lc và
.
.
3
3
M
M
ô
ôh
h
ì
ì
n
n
h
hg
g
i
i
á
á
i
i
á
ád
d
a
at
t
r
r
ê
ê
n
nk
k
t
t
đ
đ
n
n
g
gk
k
h
h
u
uv
v
c
cc
c
s
s
h
h
ì
ì
n
n
h
ht
t
h
h
à
à
n
n
h
hG
G
S
S
G
Gd
d
a
at
t
r
r
ê
ê
n
n
đng đu vào cn thit cha; đã cung cp đu ra nh đã đnh cha?). Cách tip cn này
tp trung vào vic GSG xem d án, chng trình, chính sách đc thc hin tt ti mc
nào. Nó thng gn vic thc thi vi mt đu mi chc nng c th. Tuy nhiên, cách tip
cn này khô
ng giúp cho các nhà hoch đnh chính sách, nhà qun lý và bên hu quan hiu
đc s thành công và tht bi ca d án, chng trình, chính sách c th.
Chính vì th, H thng GSG da trên kt qu ra đi, đc thit k đ tr li cho
câu hi “ri sao na” - mà H thng G
SG truyn thng cha gii đáp đc. Nó là mt
quá trình liên tc thu thp và phân tích s liu đ so sánh vi các kt qu d đnh đ xem
d án, chng trình hay chính sách đc thc hin tt đn mc nào, và giúp tr li cho
13
các câu hi: “nhng mc tiêu ca t chc là gì và có đt đc không; kt qu thc hin có
th đc minh chng bng cách nào?”
Trong nhng nm 1960-1970, ti các nc ca OECD, GSG da trên kt qu
đc dùng đ nghiên cu cách ci thin các chng trình xã hi. Sau đó, vào nhng nm
1980-1990, nó đc s dng trong qun lý ngân sách. T nhu cu và n lc phát trin, nó
ngày càng lan rng đn các nc đang phát t
rin - nhiu nc tham gia vào các n lc này
đ nhm đáp ng đc các yêu cu c th ca nhà tài tr, hoc các mc tiêu phát trin
quc t, hoc trong mt s trng hp đ phn ng li trc các áp lc kinh t - xã hi.
Ngày nay, có nhiu áp lc buc chính ph phi chu trách nhim nhiu hn v
công vic ca mình cng nh phi th hin các kt qu đã đt đc. Cng thêm,
các báo
cáo Chin lc gim nghèo quc gia, nhng công c phát trin quan trng các nc
nghèo đòi hi phi có h thng GSG nhng tin b đt đc và mt cam kt v gii
trình và minh bch đi vi các kt qu có th đánh giá đo lng đc.
Ngoài ra, hin nay, trong hu ht các t chc tài tr, t chc phi chính ph, qun lý
da trên kt qu cng là mt xu hng và ngi ta ngày càng kêu gi các đi tác áp dng
n
n
h
hn
n
g
g
h
h
a
aG
G
S
S
q
q
u
u
T chc OECD đnh ngha GSG nh sau:
14
+ Giám sát (theo dõi) là mt chc nng liên tc đc s dng đ thu thp có h
thng d liu v mt s ch s nht đnh nhm cung cp cho nhà qun lý và các bên hu
quan ch yu ca mt phng thc can thip nào đó vào tin trình phát trin đang din ra
các ch báo v mc đ tin b, mc đ đt đc các mc tiêu và tin đ trong s dng
ngun lc đc phân b.
+ ánh gi
á là vic xem xét mt cách có h thng và khách quan v mt d án đang
tin hành hoc đã hoàn thành. Mc đích là nhm xác đnh tính hp lý và tính hin thc
ca các mc tiêu, hiu qu phát trin, tác đng và tính bn vng ca nó. Quá trình đánh
giá phi cung cp các thông tin đáng tin cy, hu ích, cho phép áp dng các bài hc rút ra
vào tin trình ra quyt đnh ca c nhà tài tr và quc gi
a nhn tài tr.
Bng 1.2: Vai trò b khuyt ln nhau ca GSG da trên kt qu
h
h
ì
ì
n
n
h
h1
1
0
0b
b
c
cc
c
s
s
á
á
t
tv
v
à
àđ
đ
á
á
n
n
h
hg
g
i
i
q
q
u
u
Trong quá trình xây dng h thng GSG da trên kt qu, tuy có nhiu quan
đim
khác nhau v th t ca các bc, nhng các chuyên gia đu nht trí vi ý đ tng
th. Mt s chuyên gia đa ra Mô hình 4 bc hay 7 bc. Cho dù có nhiu bc khác
nhau, các hot đng ch yu ca h thng GSG vn là:
Xác đnh các kt cc và mc
tiêu; Chn các ch s kt cc đ giám sát; Thu thp các s liu k gc v điu kin hin
ti; t ra các ch tiêu c th và thi gian phi đt đc; Thu thp thông tin mt cách
thng xuyên đ đánh giá xem liu các ch tiêu này có đt đc hay không; Phân tích và
báo cáo kt qu.
Khi đã thng nht rng mt h thng tt phi bao gm n
hng cái gì, thì ti sao các
h thng này li không tr thành mt phn trong hot đng bình thng ca các c quan
chính ph, các bên hu quan, ngi cho vay và ngi đi vay? Mt lý do hin nhiên là
nhng ngi thit k h thng GSG thng b qua tính phc tp và nhiu tình tit trong
bi cnh ca quc gia, chính ph hay mt ngành. Thêm vào đó, nhu cu ca ngi dùng
. Phân tích vì sao các kt qu mong mun
đt đc hay không;
. ánh giá s đóng góp mang tính nhân qu
c th ca các hot đng vào kt qu;
. Kho sát quá trình thc hin;