B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP.HCM
T TH BÍCH PHNG
GIÁ TR CM NHN CA NG VIÊN KHI LA CHN WEBSITE
TUYN DNG TÌM VIC NH HNG N Ý NH S
DNG LI VÀ HÀNH VI TRUYN MING CA H LUN VN THC S KINH T
GIÁ TR CM NHN CA NG VIÊN KHI LA CHN WEBSITE
TUYN DNG TÌM VIC NH HNG N Ý NH S
DNG LI VÀ HÀNH VI TRUYN MING CA H
Chuyên ngành: Qun Tr Kinh Doanh
Mã s: 60.34.05 LUN VN THC S KINH T
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS TS NGUYN ÌNH TH
TÓM TT
Nghiên cu v giá tr cm nhn ca ngi tiêu dùng nh hng đn hành vi
truyn ming và ý đnh s dng li ca h đã đc nghiên cu rt nhiu trong các lun
vn Thc s ti Vit Nam, tuy nhiên nghiên cu đ tài này trong lnh vc tuyn dng
trc tuyn thì cha có đ tài nào đi sâu vào phân tích c. Nghiên cu này nhm mc
đích khám phá các thành phn thuc giá tr cm nhn ca ng viên khi s dng
website đ tìm vic nh hng lên hành vi truyn ming và ý đnh s dng li ca h
nh th nào? Nghiên cu đc thc hin thông qua hai bc chính: Nghiên cu đnh
tính và nghiên cu đnh lng. Nghiên cu đnh tính ln 1 theo phng pháp phng
vn tay đôi vi 5 ng viên đã tng s dng website đ tìm vic nhm hiu chnh thang
đo, đánh giá mc đ rõ ràng ca t ng, ni dung ca các phát biu đ đm bo mi
ngi tham gia phng vn s hiu trn vn ý ngha ca các phát biu. Nghiên cu đnh
lng chính thc thông qua phng vn bng bng câu hi theo phng pháp thun tin
gm 232 ng viên. Sau đó d liu đc s dng đ đánh giá thang đo và kim đnh gi
thit thông qua phân tích h s Cronbach Alpha, phân tích nhân t khám phá (EFA) và
phân tích hi quy. Nghiên cu đnh tính ln 2 vi phng pháp phng vn tay đôi vi
4 ng viên đã tng s dng website tuyn dng đ tìm vic làm đ kim chng li kt
qu ca gi thit sau khi tác gi thc hin phn phân tích khám phá nhm làm cn c
vng chc cho vic điu chnh mô hình và gi thit cho phù hp vi đc đim ca
ngành ngh và th trng Vit Nam.
Theo đó, kt qu kim đnh thu đc cho thy mt s khác bit so vi mô hình lý
thuyt ban đu đó là Hành vi truyn ming và Ý đnh s dng li ca ng viên gp li
thành mt nhân t tc là 2 yu t này s xy ra đng thi nu ng viên cm nhn tt và
hài lòng khi s dng website đ tìm vic làm. Và mc đ quan trng ca các nhân t
thuc giá tr cm nhn ca ng viên đ t đó các nhà kinh doanh trong lnh vc này s
có cái nhìn c th và chi tit hn đ xây dng k hoch và mc tiêu nhm phc v tt
hn nhng đi tng này và cng vì mc tiêu li nhun ca chính mình.
2.3.3 Giá tr xã hi (Social value) 12
2.3.4 Giá tr điu kin (Conditional Value) 12
2.3.5 Giá tr tri thc (Epistemic Value) 13
2.4 Mô hình nghiên cu 14
2.5 Tóm tt 16
CHNG III: PHNG PHÁP NGHIÊN CU 17
3.1 Gii thiu 17
3.2 Thit k nghiên cu 17
3.2.1 Phng pháp nghiên cu 17
3.2.2 Quy trình nghiên cu 17
3.3 Thang đo các khái nim 19
3.3.1 o lng giá tr tin dng 19
3.3.2 Giá tr cm xúc 20
3.3.3 Giá tr xã hi 20
3.3.4 Giá tr điu kin 21
3.3.5 Giá tr trí thc 21
3.3.6 Ý đnh s dng li 22
3.3.7 Hành vi truyn ming 22
3.4 Mu nghiên cu đnh lng chính thc 23
3.5 Phng pháp phân tích d liu 23
3.5.1 Kim đnh đ tin cy ca thang đo 23
3.5.2 Phân tích nhân t khám phá 24
3.5.3 Hi qui đa bin 25
3.6 Tóm tt 25
CHNG 4: KT QU NGHIÊN CU 26
4.1 Gii thiu 26
DANH MC HÌNH V
Hình 2.1 Mô hình giá tr nhn đc ca ngi tiêu dùng 9
Hình 2.2 Mô hình nghiên cu 14
Hình 3.1 Quy trình nghiên cu 18
Hình 4.1 Mô hình lý thuyt điu chnh 37
Hình 4.2 Mô hình hi quy tng th ca nghiên cu 41
DANH SÁCH BNG BIU
Bng 1.1 Thng k s ngi s dng Internet Vit Nam qua các nm 1
Bng 4.1 Thng kê mu 27
Bng 4.2 Kt qu kim đnh Cronbach Alpha cho Giá tr tin dng 28
Bng 4.3 Kt qu kim đnh Cronbach Alpha cho Giá tr cm xúc 29
Bng 4.4 Kt qu kim đnh Cronbach Alpha cho Giá tr xã hi 29
Bng 4.5 Kt qu kim đnh Cronbach Alpha cho Giá tr điu kin 30
Bng 4.6 Kt qu kim đnh Cronbach Alpha cho Giá tr tri thc 30
Bng 4.7 Kt qu kim đnh Cronbach Alpha cho bin ph thuc 31
Bng 4.8 Kt qu phân tích EFA cho bin đc lp 32
Bng 4.9 Kt qu EFA cho bin đc lp sau khi loi các bin không phù hp 33
GTTD: Giá tr tin dng
GTCX: Giá tr cm xúc
GTXH: Giá tr xã hi
GTTT: Giá tr tri thc
GTDK: Giá tr điu kin
YDSD: Ý đnh s dng li
HVTM: Hành vi truyn ming
SDL: S dng li
1
CHNG I: GII THIU
1.1 Tng quan v th trng kinh doanh trc tuyn Vit Nam
Kinh doanh thng mi đin t đã bùng n Vit Nam k t khi Internet bt
đu phát trin Vit Nam cách đây 10 nm. Vi dân s khong 88 triu dân, và hu
ht đu trong đ tui lao đng. Vit Nam là mt th trng rt tim nng cho vic kinh
doanh dch v tuyn dng trc tuyn.
Bng 1.1: Thng k s ngi s dng Internet Vit Nam qua các nm Ngun (
http://www.internetworldstats.com/asia/vn.htm)
Qua bng 1.1 trên, chúng ta cng thy đc t l phn trm ngi s dng
thiu vic làm. ây là mt trong nhng kênh tìm vic chính ca ngi lao đng, t l
chuyn vic ca ngi lao đng cng tng đi thp. Th nhng, khi nhng ng dng
Internet ngày càng đc chú trng thì xu hng tìm vic trên mng cng dn ph bin,
lúc này vic tìm kim mt công vic mi không còn là quá khó na, ngi ta có th d
dàng tip cn vi hàng ngàn công vic ch bng cách nhp chut ngay ti nhà.
Bà Dim Trang, tr lý trng phòng Tip th công ty HRVietnam, cho bit:
"Th trng lao đng thông qua gii thiu t các website s rt sôi đng. ây là xu
hng tt yu khi Internet ngày càng ph bin và nhu cu thay đi vic làm cng tng
cao khi nhiu công ty ln bc vào Vit Nam. C hi vic làm m ra cho ng c viên
không ch hin ti mà c tng lai".
Hin ti, đa ch e-mail đc các nhà tuyn dng chn liên lc vi ng viên
nhiu hn đa ch nhà, ch sau đin thoi. Và điu tt yu là mc đ hiu bit v các
website cng nh kh nng giao dch bng các phng tin trên mng s là mt trong
nhng li th ca ngi tìm vic. có mt cuc hn phng vn, ng c viên không
nht thit phi làm hàng lot h s công chng, xin ngh phép hay làm đn xin ngh
hn đ tp trung vào vic phng vn xin vic. Vi hu ht nhng ngi lt web, vic
tìm hoc thay đi ch làm đã không còn my khó khn bi s ra đi, tn ti và phát
trin ca hàng lot website gii thiu vic làm.
Và nhng công ty trong lnh vc này đã xut hin rm r, ch trong vòng 3 nm
mà s lng công ty kinh doanh trong lnh vc đã tng gp my ln. Nhng trang web
nh www.vietnamworks.com, www.hrvietnam.com, www.kiemviec.com,
www.cohoivieclam.com đã tr nên quen thuc vi hàng nghìn công vic, v trí
tuyn dng đc đng mi ngày. ây là nhng cu ni to điu kin cho ngi xin
vic gp g nhà tuyn dng hoàn toàn min phí. ng viên ch cn lt web, tìm thông
báo tuyn dng phù hp, gi h s trc tuyn bng cách khai báo đy đ nhng yêu
cu và ch phng vn. Hin rt nhiu trong s các trang tin đin t này s dng c 2
ngôn ng ting Vit và Anh.
3
"Tôi np h s cùng lúc 3 công ty ch trong mt bui ti và tt c đu gi e-
pháp thông minh và hiu qu nhm giúp nhà tuyn dng d dàng tuyn dng nhân tài.
4
Công ty cung cp các dch v nh ng thông báo tuyn dng và Tìm kim h s ng
viên.
www.kiemviec.com thuc s hu ca Công ty C phn VON (Vietnam Online
Network Joint Stock Company) đc chính thc thành lp t tháng 7 nm 2006. Do
các chuyên gia nhân s và k thut sáng lp vi mc tiêu nhm tit kim chi phí cho
khách hàng ti đa bng cách giúp h tìm ra các ng viên phù hp nht vi mc chi phí
thp nht cùng các công c h tr hiu qu nht. Là mt trong nhng công ty hàng đu
trong lãnh vc t vn các gii pháp Nhân s, t vn và tuyn dng nhân s, cung cp
dch v tuyn dng trc tuyn thông qua trang web www.hrvietnam.com,
www.kiemviec.com.
Kiemviec.com là dch v giá tr gia tng bao gm mt lot các tính nng ni bt
nh: Tìm Kim Thông Minh đ tìm ng viên phù hp mt cách nhanh chóng… ng
Qung Cáo Tuyn Dng nhm thu hút ng viên sáng giá và qung bá thông tin v
công ty, v v trí tuyn dng.
Th Ký Phòng Nhân S là phn mm tân tin duy nht trên th trng giúp vic
tuyn dng nhân s đc d dàng, nhanh chóng và thun li.
www.careerlink.vn đc thành lp nm 2006. Mc dù mi đi vào hot đng
trong mt thi gian không dài nhng công ty đã có đc v trí tng đi trên th
trng. H đã gii quyt đc vic làm cho hàng ngàn lao đng, đã cung ng cho các
công ty, các nhà tuyn dng hàng ngàn ng viên và hin nay trong ngân hàng lu tr
h s ca www.careerlink.vn vn còn lu gi hàng ngàn h s ca ngi lao đng
đang tìm kim vic làm.
Thêm vào đó trang web www.careerlink.vn ca đc đánh giá là mt trong
nhng trang web tìm vic trc tuyn hot đng rt hiu qu vi hàng ngàn lt ngi
truy cp mi ngày.
Hot đng ch yu di hai hình thc:
+ Th nht: Tin hành t vn vic làm và giúp nhng ngi lao đng có
mi. Còn nhà tuyn dng s đc t vn min phí và tuyn dng ng viên phù hp vi
chi phí hp lý.
1.2 Lý do hình thành đ tài
Nhn thy đc nhng li th ca vic kinh doanh mng so vi nhng kênh
tuyn dng truyn thng trong thi k hi nhp. Hin nay s lng công ty kinh doanh
trong lnh vc tuyn dng trc tuyn là rt ln và thc cht do rào cn gia nhp th
trng ca th trng này không cao nên vic cnh tranh din ra khá gay gt. Do đó,
vic xác đnh các yu t nh hng đn quyt đnh la chn gia các website tuyn
dng ca ng viên là cc k cn thit và quan trng đi vi các công ty trong cùng
6
lnh vc. Vì t đó, các công ty có th đa ra nhng ci tin và nhng chin lc đ thu
hút s quan tâm và la chn ca ng viên đi vi website ca mình khi ng viên có
nhu cu tìm vic.
Ngoài ra, kt qu nghiên cu cng góp phn b sung vào c s lý lun v giá tr
cm nhn nh hng đn ý đnh s dng li và hành vi truyn ming cho sn phm
dch v th trng Vit Nam. Có th đc s dng làm tài liu nghiên cu cho
nhng ngi có liên quan trong cùng lnh vc.
Vì vy mà tác gi mnh dn chn nghiên cu: “Giá tr cm nhn ca ng viên
khi la chn website tuyn dng đ tìm vic nh hng đn ý đnh s dng li và
hành vi truyn ming ca h” đ làm đ tài nghiên cu cho lun vn cui khoá ca
mình.
1.3 Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu chính cho nghiên cu ca đ tài này nh sau:
- Xác đnh các nhân t thuc khái nim giá tr cm nhn ca ng viên sau khi s
dng website đ tìm vic.
- Xác đnh mc đ tác đng ca tng nhân t thuc khái nim giá tr cm nhn
đn ý đnh s dng li ca ng viên.
- Xác đnh mc đ tác đng ca tng nhân t thuc khái nim giá tr cm nhn
đn hành vi truyn ming ca h đn ngi khác.
8
CHNG II
C S LÝ THUYT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
2.1 Gii thiu
Chng 1 đã trình bày tng quan v ni dung nghiên cu, mc tiêu nghiên cu
và phng pháp nghiên cu. Chng 2 này nhm h thng c s lý thuyt ca giá tr
cm nhn, các yu t cu thành giá tr cm nhn, các gi thuyt nghiên cu và mô hình
nghiên cu v mi quan h gia các thành phn giá tr cm nhn ca ng viên nh
hng lên ý đnh s dng li và hành vi truyn ming ca h đi vi ngi khác.
2.2 C s lý lun
Mt sn phm tt ch khi ngi tiêu dùng cho rng nó tt – mt giá c phi
gm 5 giá tr sau cu thành: Giá tr chc nng, giá tr cm xúc, giá tr xã hi, giá tr
tri thc và giá tr điu kin nh hng đn quyt đnh mua hàng ca ngi tiêu dùng
đi vi nhng hàng hoá và thng hiu truyn thng.
Nghiên cu ca mt s tác gi kt lun rng mc dù thành phn cu thành giá
tr cm nhn vn ging nhau, tr giá tr chc nng. Theo Sweeney và Soutar (2001)
cho rng Giá tr chc nng đc chia thành Giá tr tin t và giá tr tin dng, hai khái
nim này nên đc đo lng tách bit. Mc khác, trong lnh vc này vì ng viên khi
truy cp vào các website đ tìm vic là min phí nên ta có th đo lng giá tr tin
dng đ làm đi din cho yu t này.
Trong nhng nghiên cu trc, khía cnh giá tr đc nhn thc là có nh
hng trc tip lên hành vi tiêu dùng (Sheth, Newman & Gross, 1001). Mô hình
Giá tr sn phm
Giá tr dch v
Giá tr nhân lc
Giá tr tâm lý
Giá tin
Thi gian, công sc
Tng giá tr nhn đc
Tng giá tr phi tr
Giá tr nhn đc
Chi phí ri ro
10
nghiên cu giá tr cm nhn đ ngh: Có s nh hng trc tip ca giá tr tin dng,
giá tr cm xúc và giá tr xã hi lên (1) ý đnh mua li, (2) sn sàng chi tr và (3) hành
vi truyn ming.
Ngoài ra, giá tr điu kin và giá tr tri thc trong bài là nhng yu t tiên
nghim, đng trc nhng giá tr khác và nh hng trc tip đn ý đnh mua li, s
sn sàng chi tr và hành vi truyn ming.
Trong khi ý đnh mua li, s sn sàng chi tr và hành vi truyn ming đc đo
tit kim thi gian và công sc (Anderson & Srinivasan, 2003). S thun tin đc
cho là đng lc chung nht đ s dng dch v (Anckar & D’Incau, 2002). Và th hin
rõ nht thông qua các dch v Internet, ti đó khía cnh thun tin là rt quan trng khi
dùng đ đánh giá h thng công vic liên quan. S thun tin trong nghiên cu này
đc cho là cng có nh hng rt quan trng đn s sn sàng s dng li và hành vi
truyn ming ng viên. Nó đc cho là mt trong nhng nhân t khin ngi ta d
dàng truyn đt li cho nhng ngi xung quanh và đng nghip. c bit s khác bit
gia các website là rt d dàng nhn thy nh tc đ đng truyn, giao din d s
dng, có nhiu thông tin liên quan thun tin và d dàng trong vic tìm kim vic làm
ca ng viên hoc cách thc to tài khon, d dàng truy cp so vi nhng website
tuyn dng vi nhau. Chính nhng khác bit trong yu t thun tin này s tác đng
lên hành vi ca ng viên s dng. Nh vy:
H1: Có mi quan h dng gia giá tr tin dng và ý đnh s dng li.
H2: Có mi quan h dng gia giá tr tin dng và hành vi truyn ming.
2.3.2 Giá tr cm xúc (Emotional value)
Thng th hin thông qua nim vui, s tn hng hoc s tri nghim dch v
(Holbrook, 1994). Dch v có th làm cho ngi khác cm thy tt, thoi mái và hài
lòng. Chileders et al (2001), Sanchez-Franco và Roldán (2005) và Heijden (2004) cho
rng môi trng Internet, giá tr cm xúc nh hng đn ý đnh mua li đi vi nhng
hàng hoá thuc Internet hn là nhng hàng hoá khác. Lý thuyt cng cho rng ngi
tiêu dùng có giá tr cm xúc càng cao thì h sn sàng tr giá cao hn và hành vi truyn
ming càng tích cc hn. in hình trong vic tìm kim vic làm ca ng viên thông
qua website tuyn dng, nu h thành công trong vic tìm kim mt công vic m
c, h cm thy vui v, hnh phúc và hài lòng dch v t mt website nào đó thì chc
chn nu sau này h có nhu cu tìm vic h s s dng li. ng thi, yu t này cng
nh hng lên hành vi truyn ming ca h đn gia đình, bn bè và ngi thân. Vì
vy, yu t này cng đc gi thuyt nh sau:
H3: Có mi quan h dng gia giá tr cm xúc và ý đnh s dng li.
H4: Có mi quan h dng gia giá tr cm xúc và hành vi truyn ming.
12
H8: Có mi quan h dng gia giá tr điu kin và hành vi truyn ming. 13
2.3.5 Giá tr tri thc (Epistemic Value)
Giá tr tri thc nói đn giá tr mi l và giá tr bt ngun t vic đc hc
nhng cách mi. Các tính nng, giao din ca các website vic làm cng gây ra tò mò
thông qua vic s dng dch v. Tính mi l thng là nguyên nhân chính đ th dùng
dch v mi hoc dch v mi đc ci tin nhng trong kt qu ca mt vài nghiên
cu trc cho rng khía cnh mi l có th nh hng tiêu cc mt cách tng th đn
giá tr cm nhn và nó cng nh hng mt cách không trc tip đn ý đnh hành vi
(Donthu & Garcia, 1999; Duman & Mattila, 2005). Lý do chính là thc t có mt s
hàng hoá và dch v có th không đc s dng sau khi đc th nu tính mi không
thu hút s quan tâm ca ngi tiêu dùng (Sheth, Newman & Gross, 1991). Tuy nhiên,
tính mi l nhìn tng th đc xem là tích cc, to ra s tò mò và quan tâm đi vi sn
phm và dch v mi. Trong các tài liu tâm lý hc, vic tìm kim tính mi l cng
đc cho là hành vi tri nghim do môi trng công ngh gây ra. Ví d, vic lt
Internet vi không có mc đích rõ ràng trong đu (Novak, Hoffman, & Duhachek,
2003). Vì vy, tìm kim tính mi l đã đc gi thuyt là có liên quan khi khách hàng
tìm kim cm giác thoi mái hn là nhng li ích thit thc ca sn phm (Cotte et al.,
2006; Duman & Mattila, 2005). Vì vy, nhân t này đc mong rng có s nh hng
ca giá tr tri thc đi vi vic la chn s dng website tuyn dng ca ngi tìm
vic.
H9: Có mi quan h dng gia giá tr tri thc và ý đnh s dng li.
H10: Có mi quan h dng gia giá tr tri thc và hành vi truyn ming.
14
2.4 Mô hình nghiên cu
Hành vi truyn ming
Giá tr tin dng
15
H4: Có mi quan h dng gia giá tr cm xúc và hành vi truyn ming.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr cm xúc khi s dng
website càng cao thì nh hng đn hành vi truyn ming ca h vi ngi khác đi
vi website đó càng cao và ngc li.
H5: Có mi quan h dng gia giá tr xã hi và ý đnh s dng li.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr xã hi khi s dng
website càng cao thì ý đnh s dng li ca h đi vi website đó càng cao và ngc
li.
H6: Có mi quan h dng gia giá tr xã hi và hành vi truyn ming.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr xã hi khi s dng
website càng cao thì nh hng đn hành vi truyn ming ca h vi ngi khác đi
vi website đó càng cao và ngc li.
H7: Có mi quan h dng gia giá tr điu kin và ý đnh s dng li.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr điu kin khi s dng
website càng cao thì ý đnh s dng li ca h đi vi website đó càng cao và ngc
li.
H8: Có mi quan h dng gia giá tr điu kin và hành vi truyn ming.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr điu kin khi s dng
website càng cao thì nh hng đn hành vi truyn ming ca h vi ngi khác đi
vi website đó càng cao và ngc li.
H9: Có mi quan h dng gia giá tr tri thc và ý đnh s dng li.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr tri thc khi s dng
website càng cao thì ý đnh s dng li ca h đi vi website đó càng cao và ngc
li.
H10: Có mi quan h dng gia giá tr tri thc và hành vi truyn ming.
iu này có ý ngha nu ng viên cm nhn v giá tr tri thc khi s dng