B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH

N
N
G
G
U
U
Y
Y


N
NT
T
H
H

X
TP.H CHÍ MINH – NM 2011

MC LC
Trang
Trang ph bìa
Li cam oan
Li cm n
Mc lc
Danh mc các ký hiu, ch vit tt
Danh mc hình, bng biu
Danh mc ph lc
CHNG 1. TNG QUAN
1
1.1. Lý do chn  tài
1
1.2. Mc tiêu nghiên cu
2
1.3. Câu hi nghiên cu
2
1.4. Phm vi nghiên cu và phng pháp nghiên cu
2
1.5. Kt cu ca lun vn
3
CHNG 2. C S LÝ THUYT 4
2.1. Gii thiu 4

3.2.3. Phân tích kt qu kho sát NLCT ca DNNVV tnh Bình Dng 37
3.3. Thang o 38
3.3.1. Thang o mc  áp ng th trng 38
3.3.2. Thang o mc  iu chnh c cu t chc theo li th cnh tranh 39
3.3.3. Thang o xây dng h thng o lng thành tích và tng thng tng
minh 39
3.3.4. Thang o xây dng vn hóa hc tp liên tc 40
3.3.5. Thang o ng dng công ngh 41
3.3.6. Thang o xây dng thng hiu 41
3.3.7. Thang o huy ng vn 42
3.3.8. Thang o mc  hài lòng ca doanh nghip v NLCT hin ti 43
3.4. Mt s thông tin v mu 43
3.4.1. Phng pháp chn mu 43
3.4.2. Kích thc mu 43
3.4.3. Kt cu mu 44
3.5. Tóm tt 45
CHNG 4. KT QU NGHIÊN CU 47
4.1. Gii thiu 47
4.2. Kim nh  tin cy Cronbach
’
s Alpha 47
4.2.1. Thang o mc  hin ti các yu t nh hng n NLCT ca các
DNNVV tnh Bình Dng 47
4.2.2. Thang o mc  hài lòng ca doanh nghip v NLCT hin ti 50
4.3. Phân tích nhân t khám phá (EFA) 51
4.3.1. Thang o mc  hin ti các yu t nh hng n NLCT ca các
DNNVV tnh Bình Dng 51
4.3.2. Thang o mc  hài lòng ca doanh nghip v NLCT hin ti 53
4.4. iu chnh mô hình nghiên cu 53
4.5. Kim nh mô hình nghiên cu hiu chnh 57

Nguyn Th Xinh
LI CM N

 hoàn thành lun vn này, Tôi xin chân thành gi li cm n n Quý
Thy, Cô Trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh ã truyn t
nhng kin thc quý báu trong sut thi gian tôi hc ti trng, c bit xin
chân thành gi li cm n n Thy Nguyn Tn Khuyên – Phó Vin Trng
Vin Nghiên cu kinh t và phát trin, Trng i hc Kinh t thành ph H
Chí Minh ã hng dn tn tình v phng pháp khoa hc và n i dung  tài.
Tôi c!ng xin chân thành cm n n các bn bè, ng nghip ã t vn và h∀
tr# tôi trong quá trình x lý s liu và la chn khung phân tích.
Trong quá trình thc hin lun vn, mc dù ã ht sc c g∃ng, trao i
và tip thu các ý kin óng góp ca Quý Thy, Cô, bn bè và ng nghip,
tham kho nhiu tài liu  hoàn thành lun vn, tôi c!ng không kh%i né tránh
nhng sai sót. Tôi rt mong nhn #c nhng thông tin óng góp, phn hi


DANH MC HÌNH, BNG BIU

HÌNH
Hình 2.1. Mô hình nghiên cu
Hình 3.1. Quy trình nghiên cu
Hình 4.1. Mô hình nghiên cu iu ch(nh

BNG BIU
Bng 2.1. Quy nh phân loi DNNVV theo Ngh nh 90/N-CP
Bng 2.2. Phân loi DNNVV theo Ngh nh 56/2009/N-CP
Bng 3.1. Thang ó áp ng th trng
Bng 3.2. Thang o iu ch(nh c cu t chc theo l#i th cnh tranh
Bng 3.3. Thang o xây dng h thng o lng thành tích và tng thng
tng minh
Bng 3.4. Thang o xây dng vn hóa hc tp liên tc
Bng 3.5. Thang o ng dng công ngh
Bng 3.6. Thang o xây dng thng hiu
Bng 3.7. Thang o huy  ng vn
Bng 3.8. Thang o mc  hài lòng ca doanh nghip v NLCT hin ti
Bng 3.9. Phân loi mu theo a bàn
DANH MC PH LC

Ph lc 1: Dàn ý và kt qu xin ý kin chuyên gia
Ph lc 2: Bng câu h%i kho sát chính thc
Ph lc 3: Danh sách các doanh nghip tham gia kho sát
Ph lc 4: Kim nh  tin cy Cronbach’s Alpha
Ph lc 5: Phân tích nhân t khám phá (EFA)
Ph lc 6: Kim nh  tin cy Cronbach’s Alpha sau khi hiu ch(nh
Ph lc 7: Phân tích hi quy


2

doanh nghip nh và va tnh Bình Dng” là vic cn thit hn bao gi
ht.
1.2. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu t∀ng quát:
ánh giá và phân tích NLCT ca các DNNVV tnh Bình Dng, t ó
g∃i ý các gii pháp, chính sách  nâng cao NLCT ca các doanh nghip này.
Mc tiêu c th:  tài hng n 03 mc tiêu c th sau:
Mc tiêu 1: Kho sát, ánh giá hin trng NLCT ca các DNNVV trên
a bàn tnh Bình Dng trong giai on hin nay.  tài s! dng phng
pháp phân tích, thng kê mô t kt h∃p iu tra kho sát  ánh giá hin
trng NLCT ca các DNNVV.
Mc tiêu 2: Phân tích các nhân t nh hng n NLCT ca các
DNNVV trên a bàn tnh Bình Dng.  tài s! dng phng pháp phân
tích nhân t  nh v các nhân t,  ng thi chy h i quy  xác nh mc
 nh hng ca các nhân t n NLCT ca các DNNVV.
Mc tiêu 3: G∃i ý các gii pháp, chính sách nh#m nâng cao NLCT ca
các DNNVV trên a bàn tnh Bình Dng.
1.3. Câu hi nghiên cu
NLCT ca DNNVV tnh Bình Dng hin nay nh th nào?
Nhng gii pháp cn th%c hin  nâng cao NLCT ca DNNVV tnh
Bình Dng là gì?
1.4. Phm vi nghiên cu và phng pháp nghiên cu
Phm vi nghiên cu ca lun vn là ánh giá NLCT ca DNNVV tnh
Bình Dng, ch yu là các doanh nghip trên a bàn th xã Th Du Mt,
th xã Thun An, th xã D∗ An, huyn Tân Uyên, huyn Bn Cát,…. Trên c
s ó,  ra nhng gii pháp  nâng cao NLCT cho các DNNVV tnh Bình
Dng.
3

CHNG 2. C S LÝ THUYT

2.1. Gii thiu
 có cái nhìn t∀ng quan v nhng mô hình nghiên cu trc và c s lý
thuyt v NLCT ca DNNVV, trong Chng 2 tác gi khái quát nhng quan
im khác nhau v cnh tranh, NLCT, tìm ra các yu t nh hng n NLCT
ca DNNVV, t ó a ra khung lý thuyt mô hình xác nh các nhân t nh
hng n NLCT ca DNNVV tnh Bình Dng.
2.2. Khái nim v cnh tranh
Cnh tranh kinh t xut hin và t n ti khách quan trong quá trình hình
thành, phát trin ca sn xut hàng hóa và tr thành mt c trng n∀i bt ca
c ch th trng. Do vy, các lý thuyt nghiên cu v cnh tranh ch xut
hin trong giai on hình thành và phát trin kinh t th trng t bn ch
ngh∗a, tiêu biu nh lý thuyt ca trng phái kinh t hc c∀ in, lý lun ca
trng phái kinh t chính tr hc Mác xít, lý thuyt ca trng phái tân c∀
in, ca các trng phái kinh t hc hin i,…Do cách tip cn khác nhau,
nên cng ã có rt nhiu khái nim khác nhau v vn  này tùy theo góc 
tip cn.
Theo T in thut ng chính sách thng mi (1997), sc cnh tranh là:
“Nng lc ca mt doanh nghip hoc mt ngành, thm chí mt quc gia
không b doanh nghip khác, ngành khác hoc nc khác ánh bi v nng
lc kinh t”.
T in Bách khoa Vit Nam tp 1 ca tác gi Bùi Th Thanh Hà (2000)
ã nh ngh∗a: “Cnh tranh trong kinh doanh là hot ng ganh ua gia
nhng ngi sn xut hàng hóa, gia các thng nhân, các nhà kinh doanh
trong nn kinh t th trng, b chi phi bi quan h cung – cu nhm giành
các iu kin sn xut, tiêu th, th trng có li nht”. Quan nim này ã
5

xác nh rõ các ch th ca cnh tranh là các ch th kinh t và mc ích ca

Mác, Ph. +nghen.
Adam Smith cho r#ng, ngu n gc ca quá trình thng mi gia hai hay
nhiu quc gia là do quc gia ó có l∃i th cnh tranh tuyt i v mt ngành
nào ó so vi quc gia khác. L∃i th cnh tranh có ∃c tính b#ng thi gian
hao phí lao ng cn thit  sn xut ra sn ph,m nào ó ng∋n hn so vi các
quc gia khác.
David Ricardo (1772-1823) quan nim r#ng, các quc gia không có l∃i
th cnh tranh tuyt i v−n có th có l∃i th tng i và vic mua bán trao
∀i gia hai quc gia v−n có th th%c hin ∃c nh vào l∃i th cnh tranh
này. L∃i th cnh tranh tng i ∃c tính b#ng t. l (k) v tiêu hao ngu n
l%c  sn xut ra sn ph,m A so vi sn ph,m B  hai quc gia. Nu mt
quc gia X có k thp hn quc gia Y thì quc gia X có l∃i th tng i v
sn xut sn ph,m A và ng∃c li, quc gia Y s có l∃i th tng i v sn
xut sn ph,m B. Do ó, hai quc gia s tin hành chuyên môn hóa sn xut
và trao ∀i cho nhau  cùng có l∃i. Tuy nhiên, trên th%c t không ch có hai
quc gia cnh tranh l−n nhau mà có rt nhiu quc gia trên th gii tham gia
th trng. Tuy nhiên, ây là lý thuyt nn tng cho lý thuyt thng mi sau
này.
Lý lun cnh tranh ca C. Mác g∋n lin vi hc thuyt giá tr thng d,
t trong iu kin kinh t t bn ch ngh∗a thi k/ t% do cnh tranh. Cnh
tranh kinh t là sn ph,m ca kinh t hàng hóa và cnh tranh là mt quy lut
cùng tác ng vi quy lut giá tr thng d, ly quy lut giá tr làm tin 
(Trn S!u, 2006).
2.3.2. Lý thuyt cnh tranh tân c in
7

Lý thuyt cnh tranh tân c∀ in g∋n lin vi các tên tu∀i ca trng phái
cnh tranh hoàn ho nh W. Jevos, A. Cournot, L. Walras, Marshall,…Lý
thuyt cnh tranh ca trng phái này d%a trên c s th trng t% do và cnh
tranh hoàn ho, sn xut ∃c iu khin bi nhu cu và th hiu ca ngi

mô hình viên kim cng, ó là:
Th nht, s% cnh tranh gia các i th hin ti trong ngành: Trc ht
ây là nhng i t∃ng quyt nh tính cht và mc  tranh ua nh#m t
ly l∃i th trong ngành mà mc ích cui cùng là gi vng và phát trin th
phn hin có, m bo có th có ∃c mc l∃i nhun cao nht. S% cnh tranh
gia các i th hin ti có xu hng làm tng cng  cnh tranh và làm
gim mc l∃i nhun ca ngành. Trên th%c t, các i th khi cnh tranh vi
nhau thng s! dng công c cnh tranh t∀ng h∃p trên c s cnh tranh v
giá vi các hình thc và công c cnh tranh khác nh: cht l∃ng sn ph,m
cùng vi áp dng s% khác bit v sn ph,m, marketing,… có th bo v
kh nng cnh tranh ca mình, các doanh nghip cn phi thu thp  các
thông tin cn thit v các i th cnh tranh có sc mnh trên th trng và
tình trng ngành  làm c s hoch nh chin l∃c.
Th hai, nguy c e da nhp ngành t các i th tim ,n: Hiu bit i
th cnh tranh tim ,n luôn có ý ngh∗a quan trng i vi các doanh nghip vì
s% xut hin ca các i th mi, c bit khi các i th này có kh nng m
rng sn xut và chim l∗nh th phn, s làm cnh tranh tr nên khc lit và
không ∀n nh.  hn ch s% e da các i th tim ,n, các doanh nghip
thng duy trì và không ngng nâng cao các hàng rào bo v h∃p pháp, c
bit v công ngh.
9

Th ba, quyn l%c thng l∃ng hay kh nng ép giá ca ngi mua:
i vi các doanh nghip thì mi vic có ý ngh∗a khi tiêu th ∃c sn ph,m
và có l∃i nhun. Chính vì vy, s% tín nhim ca khách hàng luôn là tài sn có
giá tr quan trng ch khi doanh nghip bit cách tha mãn tt hn các nhu
cu và th hiu ca khách hàng so vi các i th cnh tranh khác. Tuy nhiên,
áp l%c t òi hi ca ngi mua v cht l∃ng sn ph,m cao hn, ∃c phc
v tt hn nhng vi mc giá thp hn làm gim l∃i nhun ca doanh nghip.
 hn ch bt quyn thng l∃ng ca ngi mua, các doanh nghip cn

kh nng tiêu th hàng hóa mà c kh nng sinh t n sn ph,m, kh nng to
sn ph,m mi.
Trên c s nghiên cu các quan im, theo tác gi “Nng lc cnh tranh
ca doanh nghip là kh nng duy trì và nâng cao li th cnh tranh trong
vic tiêu th sn phm, m rng mng li tiêu th, thu hút và s dng có
hiu qu các yu t sn xut nhm t li ích kinh t cao và bn vng. ó là
vic khai thác s dng thc lc và li th bên trong, bên ngoài nhm to ra
nhng sn phm, dch v hp d!n ngi tiêu dùng  tn ti và phát trin, thu
c li nhun ngày càng cao và ci tin v trí so vi các i th cnh tranh
trên th trng.”
Nh vy, nng l%c cnh tranh không phi là ch tiêu n nht mà mang
tính t∀ng h∃p, bao g m nhiu ch tiêu cu thành và có th xác nh ∃c cho
nhóm doanh nghip và tng doanh nghip.
2.4. Các yu t nh hng NLCT ca doanh nghip
NLCT ca doanh nghip là th hin th%c l%c và l∃i th ca doanh nghip
so vi i th cnh tranh trong vic tha mãn tt nht các òi hi ca khách
hàng  thu l∃i nhun ngày càng cao hn. Nh vy, NLCT ca doanh nghip
trc ht phi ∃c to ra t th%c l%c ca doanh nghip. ây là yu t ni
11

hàm ca m(i doanh nghip, các yu t này phi th hin ∃c bn cht ca
NLCT doanh nghip, th hin ∃c mc  cnh tranh ca các doanh nghip
trong vic chim l∗nh th trng tiêu th sn phm u ra, thu hút yu t u
vào. Tuy nhiên, trong iu kin kinh t th trng hin i, NLCT cn m
bo tính bn vng, tc là phi tính n c mc  s! dng các iu kin 
duy trì và nâng cao NLCT ca doanh nghip c trong ng∋n hn và dài hn.
Theo ó, các yu t nh hng n NLCT ca doanh nghip bao g m: Mc
 áp ng th trng; Mc  iu chnh c cu t∀ chc theo l∃i th cnh
tranh ca doanh nghip; Xây d%ng h thng thang o thành tích và tng
thng tng minh; Xây d%ng vn hóa hc tp liên tc; 0ng dng công ngh;

sách,…có liên quan n ngành mình  n∋m b∋t c hi và rào cn kinh doanh.
Môi trng v∗ mô bao g m nhng yu t, l%c l∃ng bên ngoài, có nh hng
mnh m nhng không tr%c tip n tng doanh nghip mt cách riêng bit
nh các yu t chính tr, lut pháp, vn hóa, xã hi, công ngh, k& thut, kinh
t, iu kin t% nhiên, c s h tng và quan h kinh t
(
Srivastava và cng
s%, 2001 ; Zahra và cng s%, 2003). ây là nhng yu t mà doanh nghip
không th kim soát ∃c  ng thi nó có tác ng chung n tt c các
doanh nghip trên th trng. Vic nghiên cu và n∋m vng nhng yu t này
không nh#m  doanh nghip iu khin nó theo ý kin ca mình mà to ra
kh nng thích ng mt cách tt nht vi xu hng vn ng ca mình
(Chaiprasit và Sasiprapa, 2007).
2.4.2. Mc  iu chnh c cu t chc theo l i th cnh tranh ca
doanh nghip
Nu mt doanh nghip có c cu t∀ chc h∃p lý, phân công trách nhim
và quyn hn rõ ràng thì mi hot ng s trôi chy, có nng sut. Ng∃c li
mt c cu ch ng chéo, quyn l%c không ∃c phân chia thì hiu qu hot
13

ng s kém. C cu t∀ chc không phi là b khung cng nh∋c, nó cng phi
thay ∀i tùy thuc vào môi trng bên trong và bên ngoài doanh nghip trong
tng thi k/ hot ng kinh doanh ca doanh nghip.
Nng l%c t∀ chc qun lý doanh nghip có ý ngh∗a n s% t n ti và phát
trin ca doanh nghip nói chung và NLCT ca doanh nghip nói riêng. Nng
l%c t∀ chc qun lý ca doanh nghip ph thuc vào nng l%c ca ban qun tr
và qun lý gi chung là ban lãnh o doanh nghip. Ban lãnh o có vai trò
n∋m toàn b ngu n l%c ca t∀ chc, vch ra phng hng, chin l∃c, chính
sách, k hoch hot ng cho tng thi k/; hng d−n, ôn c, kim tra,
ánh giá các hot ng ca tng phòng ban, kh∋c phc khuyt im, phát huy

2.4.3. Xây dng h thng thang o thành tích và tng thng tng
minh
- o lng th phn theo khách hàng và theo sn ph,m: Th phn là phn
th trng mà doanh nghip bán ∃c sn ph,m ca mình mt cách thng
xuyên và có xu hng phát trin. Th phn càng ln chng t sn ph,m ca
doanh nghip ∃c khách hàng, ngi tiêu dùng a chung, NLCT cao. o
lng th phn theo khách hàng giúp duy trì tính bn vng ca th trng và
tng tính nh hng th trng.
- o lng và theo dõi s tin u t  phc v mt khách hàng: tc là
khon chi phí mà doanh nghip phi b ra  có ∃c mt khách hàng mua
sn ph,m ca doanh nghip mình t khâu nghiên cu, tìm hiu th trng, sn
xut, tiêu th và hu mãi. S tin u t  phc v mt khách hàng càng ln,
NLCT càng cao. o lng l∃ng vn u t phc v trên m(i khách hàng
nh hng cho doanh nghip v kh nng s2n lòng chi tr ca th trng theo
thi gian. T ó, nh hng ch ng chin l∃c tn công vào th trng.

Trích đoạn Than go xây d ng th nghi u Thang om c hài lòng ca doanh nghi pv NLCT hi nt i Phân tích nhâ nt khám phá (EFA)

---