BỌ
ăGIA
OăDU
CăVA
ăA
OăTA
O
TRNGăIăHCăKINHăTăTP.HCM
HăvƠăTên:ăNGUYNăTHăTHUăTRANG
GII PHÁP HOÀN THIN C
CH QUN LÝ HOT NG BO
HIM LIÊN KT NGÂN HÀNG
TRONG LNH VC BO HIM
PHI NHÂN TH TI THÀNH PH
Nguyn Th Thu Trang LIăCMăN
hoƠn thƠnh đc lun vn nƠy, tôi đã nhn đc s giúp đ rt tn tình ca các
thy giáo, bn bè vƠ đng nghip. Tôi xin gi li cm n sơu sc ti thy giáo - TS.
Nguyn Ngc nh đã nhit tình đnh hng, dn dt tôi vƠ góp ý cho lun vn nƠy.
Cm n ThS. Anh Trng ậ B TƠi Chính - Cc Qun Lý Giám Sát Bo him
đã gi ý đ tƠi cho tôi. Cm n Ban lãnh đo Công ty c phn Bo him Phú Hng
vƠ Công ty tái Bo him Quc Gia Vit Nam phía Nam (Vinare) đã cung cp
ngun tƠi liu quý báu. Cm n nhng ngi thơn, bn bè vƠ đng nghip đã đng
viên, ng h, to điu kin đ tôi có đ thi gian vƠ ngh lc hoƠn thƠnh lun vn
đúng thi hn.
Trơn trng cm n
Tác gi lun vn
Nguyn Th Thu Trang MCăLC
DANH MC CÁC CH VIT TT
DANH MC BNG, BIU
DANH MC TH
hàng 35
2.3 Thc trng hình thƠnh vƠ phát trin hot đng Bo him liên kt ngơn
hàng 40
2.4 Nhng vn đ còn tn ti ca c ch qun lý hot đng Bo him liên
kt ngơn hƠng trong lnh vc bo him phi nhơn th ……….………… … 43
KtălunăChngă2 49
CHNGă3:ăGIIăPHỄPăHOĨNăTHINăCăCHăQUNăLụăHOTă
NGăBOăHIMăLIÊN KTăNGÂN HÀNG TRONGăLNHăVCă
BOăHIMăPHI NHÂN THăTIăTP.HCM 50
3.1 Trin vng phát trin ca hot đng Bo him liên kt ngơn hƠng trong lnh
vc bo him phi nhơn th 50
3.2 iu kin vƠ l trình trin khai trong quá trình thit k gii pháp 51
3.3 Gii pháp nhm hoƠn thin c ch qun lý hot đng Bo him liên kt
ngân hàng trong lnh vc bo him phi nhơn th 54
3.3.1 Ci thin môi trng pháp lý, hoƠn thin các qui đnh pháp lut nhm
nơng cao vai trò qun lý nhƠ nc đi vi hot đng Bo him liên kt ngơn
hàng 54
3.3.2 Gii pháp đi vi các ngơn hƠng thng mi 58
3.3.3 Gii pháp đi vi doanh nghip bo him phi nhơn th 62
KtălunăChngă3 66
KTăLUNăCHUNG 67
Ph lc 1: S ra đi vƠ khái nim bo him 68
Ph lc 2 : Các sn phm bo him phi nhơn th 70
Ph lc 3 : Mu hp đng hp tác kinh doanh gia doanh nghip bo him
phi nhân th và ngân hàng 74
th 1.2: Th phn ca hot đng BHLKNH ti Chơu Á Thái Bình Dng
nm 2005 vƠ 2009 ……………………………………………………… …21
th 2.1: Doanh thu phí bo him gc theo nghip v ca th trng BHPNT
nm 2009-2010 34
th 2.2: C cu doanh thu phí bo him gc theo nghip v ca th trng
BHPNT nm 2010 34
DANHăMCăSă,ăMỌăHỊNH
S đ 1.1 : Phơn loi h thng kênh phơn phi sn phm BHPNT……… 6
S đ 1.2 : Các loi kênh phơn phi qua đi lý……………………………7
S đ 1.3 : Các loi kênh phơn phi không qua đi lý……………… 7
Mô hình 1.1: BHLKNH: Tha thun phơn phi 11
Mô hình 1.2: BHLKNH: liên doanh 12
Mô hình 1.3: BHLKNH: Tp đoƠn dch v tƠi chính 12
Mô hình 1.4: Chi tr thù lao hot đng BHLKNH 17
Mô hình 3.1: Ngơn hƠng hot đng theo c ch đi lý bo him……… … 59
Mô hình 3.2: Công ty bo him b trí nhơn viên lƠm vic ti ngơn hƠng… 59
1
MăU
1. CăsăchnăđătƠi:
Hin nay, s ắgiao thoa” gia hot đng kinh doanh bo him vi ngơn hƠng đang
đc th hin rõ trên th trng th gii, nhiu tp đoƠn bo him có ngơn hƠng
thng mi vƠ ngc li, nhiu ngơn hƠng thng mi thƠnh lp công ty bo him.
ơy lƠ xu hng th hin s h tr nhau cùng kinh doanh vƠ phát trin. Ví d nh:
kênh phơn phi sn phm bo him phi nhơn th qua ngân hàng.
2
2.ăMcăđíchănghiênăcu:
- H thng hóa mt s vn đ lý lun chung v bo him phi nhơn th, h
thng kênh phơn phi sn phm vƠ c ch qun lý hot đng BHLKNH.
- Phơn tích, đánh giá hot đng ca h thng kênh phơn phi BHLKNH
trong thi gian qua, tng kt nhng kt qu đt đc, nhng vn đ còn tn ti
trong quá trình hot đng cng nh kinh nghim trin khai hot đng BHLKNH ti
Châu Âu, Châu Á.
- a ra nhng đnh hng phát trin h thng kênh phơn phi BHLKNH.
3.ăiătngăvƠăphmăviănghiênăcu:
- i tng nghiên cu lƠ h thng kênh phơn phi BHLKNH.
- Phm vi nghiên cu ca đ tƠi lƠ vn đ hoƠn thin vƠ phát trin h thng
kênh phơn phi BHLKNH trong lnh vc bo him phi nhơn th. tƠi không đi
sơu vƠo phơn tích hiu qu v mt xã hi mƠ ch tp trung vƠo li ích kinh t gn
lin vi h thng kênh phơn phi sn phm bo him phi nhơn th.
4.ăPhngăphápănghiênăcu:
tƠi s s dng các phng pháp nghiên cu nh: phng pháp logic, so
sánh vƠ phơn tích thng kê đ đt đc mc đích nghiên cu.
5.ăụănghaăkhoaăhcăvƠăthcătinăcaăđătƠi:
- H thng hóa nhng vn đ lý lun c bn v bo him phi nhơn th vƠ h
thng kênh phơn phi BHLKNH.
- Phơn tích thc trng h thng kênh phơn phi BHLKNH mt cách chi tit
nhơn th nói riêng cng có đc tính nƠy. Do đc tính vô hình nên trong quá trình
kinh doanh đòi hi doanh nghip bo him phi da trên c s lòng tin ca khách
hƠng. Vì vy mt trong nhng yêu cu quan trng ca marketing sn phm bo
him phi nhơn th lƠ phi to dng vƠ cng c nim tin đi vi khách hƠng bng
cách nơng cao cht lng sn phm dch v cung ng, tng tính hu hình ca sn
phm, khuych trng hình nh, uy tín ca doanh nghip bo him…
* Tínhăkhôngăthătáchăbit
Sn phm bo him phi nhơn th đc tin hƠnh theo nhng quy trình nht đnh:
quy trình đánh giá ri ro, thm đnh hp đng, quy trình phát hƠnh hp đng, quy
trình sau bán hƠng, quy trình giám đnh bi thng… Vì vy, không th tách bit
sn phm bo him tng quy trình khác nhau. Sn phm bo him phi nhơn th
đc cung ng đ đáp ng nhu cu ca khách hƠng.
* TínhăkhôngănăđnhăvƠăkhóăxácăđnh
Cht lng ca hp đng bo him phi nhơn th cng ph thuc vƠo s t vn ca
cán b đi lý, môi gii bo him. Do đó, rt khó xác đnh cht lng sn phm bo
him phi nhơn th khi đc bán cho các đi tng khách hƠng khác nhau, nhng
không gian, đa đim khác nhau. Vì vy, cht lng ca sn phm bo him phi
nhơn th ph thuc rt nhiu vƠo đc đim ca kênh phơn phi sn phm mƠ doanh
nghip bo him phi nhơn th la chn.
* SnăphmăboăhimăphiănhơnăthăcóăhăthngămngăliăkháchăhƠngărngăvƠă
đcăphơnăphiăbiănhiuăphngăthcăphơnăphiăkhácănhau
Mng li khách hƠng ca doanh nghip bo him rt đa dng, phong phú vƠ rng
khp. Khách hƠng mua sn phm bo him phi nhơn th lƠ nhng ngi có nhu cu
vƠ kh nng tƠi chính đ thc hin mc tiêu tit kim vƠ đc bo v ca mình. Vi
mng li khách hƠng rng khp đó, doanh nghip bo him phi nhơn th có th s
dng rt nhiu kênh phơn phi khác nhau đ thc hin chin lc phơn phi sn
5
phm ca doanh nghip (qua đi lý, môi gii, ngơn hƠng, bu đin ). Mi mt
kênh phơn phi mang li cho doanh nghip bo him phi nhơn th phơn đon th
Có nhiu tiêu chí đ phơn loi h thng kênh phơn phi sn phm mt sn phm bt
k cng nh sn phm bo him phi nhơn th nh đa bƠn phơn phi, loi sn phm
phơn phi, đi tng phơn phi Theo tiêu chí nƠy thì hin nay, h thng kênh
phơn phi sn phm bo him phi nhơn th đc phơn thƠnh 2 kênh phơn phi
chính, đó lƠ kênh phơn phi thông qua trung gian vƠ kênh phơn phi trc tip.
6 Săđă1.1:ăPhơnăloiăhăthngăkênhăphơnăphiăsnăphmăBHPNT
1) KỪnểăịểânăịểiătểônỂăỌuaătọunỂăỂian
Kênh phơn phi thông qua trung gian đc hiu lƠ kênh bán sn phm bo him
phi nhơn th trong đó nhng ngi bán đc hng lng hoc hoa hng thông
qua vic tip xúc trc tip hoc bng th tín, đin thoi vi khách hƠng tim nng
đ bán sn phm bo him. Kênh phơn phi thông qua trung gian đc chia ra
thƠnh 2 nhóm chính: (i) Kênh phơn phi qua đi ng đi lý vƠ (ii) kênh phơn phi
không qua đi lý.
Hin nay, đa s các doanh nghip bo him phi nhơn th đu s dng kênh phơn
Khác vi kênh phơn phi qua đi lý, kênh phơn phi không qua đi lý còn đc gi
là kênh phơn phi qua bên th ba, trong đó doanh nghip bo him phi nhơn th
thng không thc hin hot đng đƠo to, tƠi tr hay cung cp vn phòng hot
đng cho ngi bán. Ngi bán sn phm bo him phi nhơn th lƠm vic trong
kênh phơn phi nƠy đc coi lƠ đi lý đc lp hay nhƠ cung cp đc lp vì h có
th có nhiu hp đng bán hƠng ca nhiu doanh nghip bo him phi nhơn th. Có
3 loi kênh phơn phi chính không qua đi lý: (i) Kênh phơn phi qua môi gii bo
him, (ii) kênh phơn phi bán bo him qua ngân hàng và (iii) nhóm các nhà kinh
doanh đc lp.
Săđă1.3:ăCácăloiăkênhăphơnăphiăkhôngăquaăđiălỦ
Kênh phơn phi qua môi gii lƠ kênh phơn phi không qua đi lý mƠ da vƠo vic
s dng môi gii đ phơn phi sn phm ca mt doanh nghip bo him phi nhơn
Kênh phơn phi không qua đi lý
Kênh phân
phi bán
hàng
hng
lng
Kênh
phân
phi
ti
các
đim
Kênh
phân
phi ti
công
s
8
th. Ging vi đi lý bo him chuyên nghip, môi gii đc tr thù lao trên c s
chính lƠ hoa hng. Hin nay, vic cnh tranh gia các doanh nghip bo him phi
nhơn th trong vic s dng kênh phơn phi qua môi gii din ra rt cng thng vì
mt cá nhơn/t chc môi gii có th bán bo him cho nhiu doanh nghip bo
him khác nhau. hp dn vƠ duy trì mi quan h tt vi ngi môi gii, các
doanh nghip bo him phi nhơn th phi không ngng ci tin sn phm, đi mi
quy trình khai thác, nơng cao cht lng dch v khách hƠng vƠ quy đnh mc hoa
hng có tính cnh tranh hp dn.
Kênh phơn phi bán bo him qua ngơn hƠng lƠ kênh phơn phi ra đi chơu Ểu t
nhng nm 70 ca th k XX vƠ hin đang phát trin rt nhanh. Bán bo him qua
ngơn hƠng lƠ vic doanh nghip bo him phi nhơn th khai thác vƠ phát trin kinh
doanh bo him nh vic phơn phi các sn phm qua ngơn hƠng. Ngơn hƠng có th
hi li nhng li qung cáo hay chƠo bán trc tip ca doanh nghip bo him.
Kênh phơn phi trc tip có th s dng nhiu phng tin qung cáo nh truyn
hình, phát thanh, báo vit, tp chí vƠ internet. Mt s doanh nghip bo him cng
gi qung cáo sn phm trc tip ti khách hƠng tim nng qua đng th tín vƠ
mi chƠo bán hƠng trc tip thông qua h thng đin thoi.
1.1.3 BỊăểimăệiỪnăỆtănỂânăểànỂ vàăẾăẾểăỌunăệýăểỊtăđnỂăBỊăểimăệiỪnăỆtănỂână
hàng.
Bo him liên kt ngơn hƠng lƠ mt khái nim khá ph bin các nc công
nghip phát trin. Bo him liên kt ngơn hƠng đã đt đc thƠnh công ti chơu Ểu
t nhng nm 70 ca th k XX, vƠ nó cng không còn mi ti nhiu quc gia
châu Á.
Theo nghiên cu ca mt trong nhng doanh nghip tái bo him ln nht trên th
gii - Munich Re thì có th đnh ngha khái quát nh sau: “Bo him liên kt ngân
hàng là phân phi các sn phm bo him qua h thng ngân hàng”. ơy lƠ đnh
ngha đc s dng ph bin nht.
Cng theo Munich Re, nu nghiên cu bo him liên kt ngơn hƠng di góc đ
mt chin lc kinh doanh, thì bo him liên kt ngơn hƠng lƠ “mt chin lc
đc các ngân hàng hoc doanh nghip bo him s dng nhm hot đng trong
th trng tài chính theo cách thc hp nht dch v mc đ nào đó”.
Di góc đ miêu t đc đim ca hot đng bo him liên kt ngơn hƠng thì có th
đnh ngha bo him liên kt ngơn hƠng lƠ vic “các ngân hàng và doanh nghip
bo him hp tác vi nhau đ phát trin và phân phi mt cách hiu qu các sn
phm ngân hàng và bo him thông qua vic cung cp các sn phm cho cùng mt
c s khách hàng”. ơy lƠ đnh ngha phn ánh đc đc đim c bn ca bo
him liên kt ngơn hƠng lƠ s hp tác gia doanh nghip bo him vƠ ngơn hƠng
cho cùng mt c s khách hƠng nhm phơn phi sn phm bo him vƠ ngơn hƠng.
Tuy nhiên, không phi quc gia nƠo cng cho phép liên kt nƠy đc phơn phi c
sn phm dch v ngơn hƠng. Do đó, các quc gia trên th gii, đnh ngha nƠy không
đc dùng ph bin.
đng b. C ch qun lý đi vi các lnh vc, ngƠnh ngh khác nhau s có ni dung
khác nhau. Trong thc t, c ch qun lý đc thc hin thông qua h thng các
vn bn pháp quy ca nhƠ nc.
2)ăCăẾểăỌunăệýăểỊtăđnỂ BỊăểimăệiỪnăỆtănỂânăểànỂ
C ch qun lý hot đng bo him liên kt ngơn hƠng lƠ nhng quy đnh ca c
quan qun lý nhƠ nc nhm qun lý, giám sát hot đng bo him liên kt ngơn
hƠng. Nói cách khác, c ch qun lý hot đng bo him liên kt ngơn hƠng lƠ
nhng quy đnh to ra khung kh pháp lý cho hot đng liên kt gia doanh nghip
bo him vƠ ngơn hƠng. Nhng quy đnh nƠy có chc nng đnh hng cho các
hot đng đó phát trin (bao gm c kích thích vƠ kìm hãm) theo mc tiêu ca c
quan qun lý.
Phm vi ca c ch qun lý hot đng bo him liên kt ngơn hƠng bao gm các
quy đnh v mô hình bo liên kt gia doanh nghip bo him vƠ ngơn hàng,
phng thc phơn phi sn phm, phng án phơn chia hoa hng vƠ li nhun, đƠo
11
to vƠ cp chng ch đi vi nhơn viên ngơn hƠng, chia s vƠ bo mt thông tin ca
khách hàng
nghiên cu c ch qun lý ca hot đng liên kt gia doanh nghip bo him
và ngân hàng, chúng ta nghiên cu đng thi tt c các quy đnh nƠy, t đó đa ra
nhng đ xut nhm hoƠn thin c ch qun lý đi vi hot đng bo him liên kt
ngơn hƠng trong lnh vc bo him nói chung vƠ lnh vc bo him phi nhơn th
nói riêng.
Mc tiêu ca vic xơy dng, hoƠn thin c ch qun lý hot đng bo him liên kt
ngơn hƠng lƠ nhm mc đích kim soát đc s phát trin hot đng nƠy đi đúng
hng, đm bo li ích tng ng vi trách nhim ca các bên tham gia vƠo liên
kt vƠ nhm phát trin hot đng bo him liên kt ngơn hƠng ti Vit Nam.
1.1.4 NiăếunỂăvàăẾáẾănểânătătáẾăđnỂăđnăẾăẾểăỌunăệýăểỊtăđnỂăBỊăểimăệiỪnăỆtă
ngân hàng
doanh nghip bo him vƠ đc c quan nhƠ nc có thm quyn cp phép kinh
doanh trong lnh vc bo him. Theo mô hình nƠy, vic thit k sn phm vƠ cung
cp sn phm hoƠn toƠn lƠ do pháp nhơn th 3 thc hin. Ngơn hƠng vƠ doanh
nghip bo him tham gia góp vn thƠnh lp pháp nhân, đc hng li nhun t
kt qu kinh doanh ca doanh nghip bo him này. Vic liên kt nh vy đòi hi
phi đu t vƠo công ngh thông tin vƠ nhơn s bán hƠng, cùng s hu v sn phm
và khách hàng.
* Mô hình s hu đn nht : Ngân hàng và doanh nghip bo him cùng nm trong
mt tp đoƠn tƠi chính hoc s hu ln nhau. Vi mô hình nƠy ngơn hƠng có th s
hu mt phn hoc toƠn b mt doanh nghip bo him hoc doanh nghip bo
him cng có th s hu mt phn hoc toƠn b ngơn hƠng hoc tp đoƠn s hu
ngơn hƠng vƠ doanh nghip bo him. Qun lý theo tp đoƠn s thc hin đc cam
kt hp tác mnh m đ to ra li nhun chung cho c tp đoƠn, to kh nng cho
vic kt hp đy đ các sn phm.
Nh đã đ cp ti phn M đu, đ tài lun vn đc gii hn nghiên cu trong
lnh vc bo him phi nhân th và hình thc hp tác ph bin nht, có tính thi s
13
nht, đang có nhiu vn đ bc xúc cn nghiên cu, gii quyt đó là mô hình hp
tác theo hình thc ngân hàng và doanh nghip bo him ký bn tha thun hp tác
kinh doanh. Vì vy, các ni dung tip theo ca đ tài s ch đ cp đn các vn đ
liên quan đn mô hình tho thun hp tác kinh doanh gia ngân hàng và doanh
nghip bo him phi nhân th; và thut ng bo him liên kt ngân hàng các phn
còn li ca lun vn s đc hiu là s liên kt gia ngân hàng và doanh nghip bo
him phi nhân th theo mô hình tha thun hp tác kinh doanh.
2) CáẾăỌuỔăđnểăvăịểnỂătểẾăịểânăịểiăsnăịểmăbỊăểim
Có nhiu phng thc khác nhau đ phơn phi sn phm qua liên kt bo him-
ngơn hƠng, nhng ph bin nht lƠ phng thc phơn phi sn phm qua đi ng
nhơn viên ca ngơn hƠng. Theo phng thc nƠy, nhơn viên ca ngơn hƠng s đc
đƠo to vƠ cp chng ch đi lý bo him. Chng trình đƠo to đi vi nhơn viên
50
60
70
80
90
Nhân
viên
ngân
hàng
T vn
viên tài
chính
Bán hàng
trc tip
i lý
BHPNT
bán l
i din
bán hàng
cp cao
i lý
BHPNT
(Ngun: T chc LIMRA, 2006)
Trong đó:
- Nhơn viên ngơn hƠng: LƠ nhng nhơn viên ngơn hƠng đã đc cp Chng ch đƠo
to đ bán sn phm bo him phi nhơn th, công vic chính ca h lƠ các công
vic ca ngơn hƠng.
- T vn viên tƠi chính: LƠ nhng cá nhơn mƠ công vic chính ca h lƠ lƠm vic
Ni dung nƠy cng có th thay đi theo tng thi k, tùy theo tha thun ca 2 bên.
Mi quc gia có quy đnh khác nhau v lc lng tham gia vƠo kênh phơn phi
nƠy, nhìn chung hu ht các quc gia đu chp nhn cho nhơn viên ngơn hƠng lƠ
lc lng bán hƠng chính. Vi mi phng thc phơn phi khác nhau, sn phm
bo him đc bán qua tng phng thc phơn phi cng đc các quc gia quy
đnh khác nhau. Vi nhng tiêu chí đó vƠ tùy thuc vƠo tng phng thc phơn
phi, các sn phm bo him phi nhơn th bán qua kênh liên kt ngơn hƠng-bo
him có th đc phơn theo 3 nhóm sau:
Các sn phm bo him gn vi sn phm ngơn hƠng: bo him tƠi sn vay, bo
him con ngi phi nhơn th…Các sn phm nƠy thng đc phơn phi bi các
nhân viên ngân hàng ậ nhng ngi trc tip lƠm các công vic liên quan đn dch
v ca ngơn hƠng. NgoƠi ra, sn phm nƠy cng có th đc phơn phi thông qua các
t vn viên tƠi chính.
Các sn phm bo him phi nhơn th thun túy: bo him xe gn máy, bo him vt
cht xe ô tô, bo him hc sinh, bo him tai nn h s dng đin Nhng sn
phm nƠy thng đc phơn phi bi các đi lý bo him bán l hoc các đi lý
ca doanh nghip bo him phi nhơn th ngi lƠm vic ti các chi nhánh ca ngơn
hƠng. ơy lƠ nhng sn phm bo him thun túy, đòi hi lc lng bán hƠng phi
có s hiu bit vƠ đc đƠo to các kin thc c bn v bo him cng nh đc
đim ca tng sn phm bo him. Riêng sn phm bo him: gián đon kinh
doanh thng đc bán bi đi ng t vn viên tƠi chính, bi sn phm nƠy mc
dù lƠ mt sn phm bo him phi nhơn th thun túy nhng có tính cht phc tp
vƠ liên quan đn k hoch tƠi chính ca khách hƠng.