B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM

NGUYN PHÚ VIT

PHÂN TÍCH LI ÍCH VÀ CHI PHÍ CA IN HT NHÂN:
TRNG HP D ÁN IN HT NHÂN NINH THUN

LUN VN THC S KINH T
TP. H Chí Minh ậ Nm 2011
B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. HCM

CHNG TRÌNH GING DY KINH T FULBRIGHT

Thành ph H Chí Minh, ngày 15 tháng 6 nm 2011
Tác gi lun vn

Nguyn Phú Vit

ii

LI CM N

Trân trng gi li cm n sơu sc đn Thy Cao HƠo Thi đƣ tn tình giúp đ, hng dn
tôi trong sut thi gian nghiên cu và thc hin đ tƠi ắPhơn tích li ích và chi phí ca đin
ht nhơn: Trng hp d án đin ht nhân Ninh Thun”.

Trân trng gi li cm n các Thy, Cô Chng trình Ging dy kinh t Fulbright, Trng
i hc Kinh t thành ph H Chí Minh trong thi gian qua đƣ truyn đt, trang b kin
thc cho tôi hoƠn thƠnh đ tài.

Trân trng cm n Tin s Trn Vn Luyn cùng các Anh, Ch  Ban chun b đu t d án
đin ht nhơn vƠ nng lng tái to đƣ to điu kin cho tôi thc hin đ tài.

Trân trng gi li cm n đn Anh Nguyn c Thanh ậ Tnh y Ninh Thun, Anh Lê
Vn Bình ậ Vn phòng y ban nhân dân tnh Ninh Thun và các Anh Ch  Cc Thu,
Cc Thng kê, S Xây dng, S TƠi nguyên Môi trng tnh Ninh Thun to điu kin

tài chính ca D án bng -3.968,64 triu USD và -2.348,51 triu USD theo quan đim tng
đu t vƠ ch đu t. iu nƠy có ngha d án mang li ri ro cho ch đu t vƠ ch n
vay. Kt qu phân tích phân phi cho thy ngi tiêu dùng đc li 5.459,3 triu USD,
Chính ph thu đc li 1.074,84 triu USD, ngi dơn có đt b gii ta đc li 100,5
triu USD. Mt trong nhng nguyên nhân chính to ra s chênh lch ln gia hin giá kinh
t và hin giá tài chính là giá tài chính ca 1 kWh đin đc quy đnh thp so vi giá kinh
t ca 1 kWh đin. Chính sách quy đnh giá đin thp đng ngha vi vic tr cp cho các
ngành kinh t tiêu tn nhiu đin nng, không khuyn khích tit kim đin.
Kt qu phơn tích đ nhy theo sut đu t cng đa ra hƠm Ủ chính sách la chn công
ngh nào, ca nc nƠo đ mang li hiu qu cho nn kinh t. Kt qu phân tích mô phng
cho thy D án tim n nhiu ri ro. Xác sut đ D án mang li hiu qu kinh t ch có
38,58% do sut đu t có kh nng bin thiên đn 4.261 USD/kW, cao gp 1,9 ln sut đu
t đa vƠo phơn tích  phng án c s. Yu t nh hng ln nht đn hiu qu kinh t
ca D án là sut đu t.
Phơn tích tác đng môi trng cho thy D án có tác đng đn môi trng xung quanh.
Khi xy ra tai nn ht nhân, hu qu xy ra cho nn kinh t s có th rt ln đn mc
không th chp nhn đc. Tuy nhiên, xác sut xy ra tai nn ht nhân rt thp nên giá tr
thit hi k vng do tai nn ht nhân rt nh. Vì vy, tác đng môi trng k vng nh
hng thp đn tính kh thi v kinh t ca D án. Dù vy, thƠnh lp b phn kim soát an
toƠn đc lp vi D án vƠ b phn khn cp khc phc s c, tai nn ht nhơn lƠ cn thit.
Chính sách đc kin ngh đ D án kh thi v mt tài chính lƠ điu chnh giá đin ti cng
D án đn mc 0,0593 USD/kWh.
iv

MC LC
Trang
LI CAM OAN i

3.1.2.4. Thông s v thu 17
3.1.2.5. Chi phí s dng vn ca D án 17
v

3.1.2.6. Các thông s kinh t 18
3.1.2.6.1. Giá đin kinh t 18
3.1.2.6.2. Giá tr kinh t ca đt b gii ta 19
3.1.2.6.3. T giá hi đoái kinh t 20
3.1.2.6.4. Chi phí vn kinh t 20
3.1.2.6.5. Các h s chuyn đi 20
3.1.3. Tin đ xơy dng ca d án 21
CHNG 4 - PHÂN TệCH TệNH KH THI CA D ÁN 23
4.1. Phân tích tài chính 23
4.1.1. Phơn tích đ nhy 23
4.1.1.1. Phơn tích đ nhy theo chi phí vn ch đu t 24
4.1.1.2. Phơn tích đ nhy theo sut đu t 24
4.1.1.2. Phơn tích đ nhy theo h s ph ti 24
4.1.1.3. Phơn tích đ nhy theo chi phí vn hƠnh vƠ bo trì 25
4.1.1.4. Phơn tích đ nhy theo kch bn tng giá đin 25
4.1.1.5. Phơn tích đ nhy theo kch bn lm phát 26
4.1.1.6. Phơn tích đ nhy theo kch bn tng giá đin vƠ sut đu t 26
4.1.2. Phơn tích mô phng Monte Carlo 28
4.2. Phơn tích kinh t 29
4.3. Phơn tích xƣ hi 30
4.4. Phơn tích tác đng môi trng vƠ ngun nhơn lc 31
CHNG 5 - KT LUN VÀ KIN NGH CHệNH SÁCH 34
5.1. Kt lun 34

ABWR
Lò nc sôi ci tin
ADB
Asian Development Bank
AES 2006, MIR-1200
Loi lò ca Nga thit k da trên VVER
AP
Khon phi tr
AP 1000
Lò áp lc ci tin đc phát trn bi Westinghouse
AR
Khon phi thu
B/C
T s li ích/chi phí
BMI
Business Monitor International Ltd.
BP
Công ty du khí có tr s chính đóng ti nc Anh
BWR
Lò phn ng nc sôi
CBR-1000
Kiu lò ca Trung Quc phát trin da trên thit k ca Pháp
CFi
H s chuyn đi giá
DSCR
H s nng lc tr n
ECA
Vay tín dng xut khu
EGAT
Electricity Generating Authority of Thailand

Wh
LIBOR
Lƣi sut cho vay liên ngơn hƠng Luơn ôn
LWGR (RBMK)
Lò nc graphit
MW
Bng 10
6
W
MWh
Bng 10
6
Wh
n/a
Không có d liu
NPV
Hin giá ròng
NT1
NhƠ máy đin ht nhân Ninh Thun 1 thuc D án đin ht
nhân Ninh Thun, đt ti thôn Vnh Trng
NT2
NhƠ máy đin ht nhân Ninh Thun 2 thuc D án đin ht
nhân Ninh Thun, ti thôn Thái An
O&M
Vn hành và bo trì
OECD
T chc hp tác và phát trin kinh t
OECD/IEA
C quan nng lng quc t thuc OECD
OPR-1000

W
n v đo công sut = 1 joule/giơy
WACC
Chi phí s dng vn bình quơn
WB
Ngơn hƠng th gii
Wh
n v đo sn lng đin = 3.600 joule
WNA
World Nuclear Association ix

DANH MC CÁC BNG

Bng 1.1: D báo nhu cu đin nng đn nm 2020 1
Bng 1.2: Tiêu dùng đin nng t nm 2000 đn 2008 (TWh) 2
Bng 3.1: Thng kê dơn s nm 2009  đa đim có D án đin ht nhơn 12
Bng 3.2: Vay và các khon phí vay vn 13
Bng 3.3: So sánh tc đ tng giá đin vi t l lm phát 16
Bng 3.4: T l lm phát USD vƠ VND giai đon t nm 2011 đn 2145 16
Bng 3.5: Thông s v thu 17
Bng 3.6: Chi phí s dng vn ca D án 17
Bng 3.7: Bng tng hp các h s CFi 21
Bng 3.8: Thi k xây dng D án đin ht nhơn Ninh Thun 22
Bng 4.1: Kt qu phơn tích tƠi chính d án 23

Bng II.4: Danh mc các lò phn ng ht nhơn đang đc xơy dng 49
Bng II.5: Kiu lò phn ng đang hot đng vƠ s dng vn hƠnh trong thi
gian ti 50
Bng III.1: Tng hp mc đu t d án đin ht nhân Ninh Thun (mc
trung bình) 51
Bng III.2: Ch s giá điu chnh chi phí đu t giai đon t nm 2008 đn
2011 51
Bng III.3: Bng tính điu chnh chi phí đn bù gii ta 52
Bng III.4: Bng tính điu chnh chi phí đƠo to 52
Bng III.5: Chi phí đu t giai đon 1 (điu chnh theo giá 2011) 53
Bng III.6: Chi phí nhiên liu sn xut đin ht nhân ca M giai đon
1995-2009 53
Bng III.7: Chi phí vn hƠnh vƠ bo trì  M giai đon t nm 1995 đn
2009 54
Bng III.8: Tính toán tc đ tng giá 1 kWh đin t nm 1999 đn 2011 54
Bng III.9: Thng kê h s beta vƠ ROE ngƠnh đin Vit Nam 55
Bng III.10: Chi phí vn ca d án 56
Bng III.11: Tóm tt thông s ca D án 57
Bng III.12: Danh sách các nhƠ máy đang hot đng trong khu công nghip
H Nai 59
Bng III.13: Bng tính mc sn lòng chi tr 1 kWh đin ca nn kinh t 63
Bng III.14: Tính toán phí thng ngoi hi vƠ t giá hi đoái kinh t 64
Bng III.15: Tính các h s chuyn đi 65
Bng III.16: Bin ri ro phân tích mô phng Monte Carlo 66

xi



1

CHNG 1 - GII THIU
1.1. Lý do hình thành d án
Nhu cu đin nng  Vit Nam trong nhng nm gn đơy tng cao. Tc đ tng trng nhu
cu công sut đin nng tng bình quơn hƠng nm giai đon 2006 - 2020 đn 16% (WB,
2009, pp. 23). D báo đn nm 2020, nhu cu đin nng ca nn kinh t đt mc 294 TWh
tng ng vi công sut lp đt ca các nhà máy phi đt mc 60.300 MW. Bng 1.1 d
báo nhu cu đin nng ca nn kinh t đn nm 2020 vƠ công sut lp đt ti đa đn nm
2015.

Bng 1.1: D báo nhu cu đin nng đn nm 2020
Ch tiêu
2006
thc t
2010
2015
2020
T l tng trng
2006 - 2010
Nhu cu đin nng (TWh)
59
113
190
294
16%
1
Tc đ tng công sut sn xut đin trong giai đon t nm 2010 đn 2015 tính toán đc t Bng 1.1 là
11%/nm.
2

Bng 1.2: Tiêu dùng đin nng t nm 2000 đn 2008 (TWh)
Ch tiêu
2000
2004
2006
2008
S lng
T l %
S lng
T l %
S lng
T l %
S lng
T l
%
Tng cng
22,40
100,00
39,70
100,00

40,46
Thng mi và khác
1,90
8,48
3,50
8,82
4,40
8,58
5,60
8,48
Ngun: WB (2009, Annex 1, Table A1.3, pp. 19) Trong nhng nm gn đơy, tng công sut sn xut đin liên tc tng. Nm 2008, công
sut sn xut đin đt mc 15.864 MW, gp 1,7 ln nm 2003 (Bng II.1 Ph lc II).
Trong tng công sut cung cp, thy đin chim 34,65%, nhit đin than chim 11,15%,
nhit đin chy du và khí chim 47,7%. C cu cung cp đin da nhiu vào thy đin
nên vào mùa khô tình trng thiu đin xy ra thng xuyên hn mùa ma. Nm 2010, Vit
Nam phi nhp khu t Trung Quc 5.628,7 triu kWh b sung cho ngun cung thiu ht,
tng 10,39% so vi nm 2009 (B Công thng, 2011, [8]).

Bù đp cho thiu ht công sut đin nng đn nm 2020 s phi đc cân nhc t các
ngun sn xut thy đin, nhit đin, đin ht nhơn vƠ nng lng tái to. Cn thit phát
trin ngun cung đin đ đáp ng nhu cu đin nng ca nn kinh t theo hng đa dng
hóa ngun cung cp. n nm 2015 các tim nng thy đin s đuc khai thác gn ht
(Th tng Chính ph, 2007). T nm 2016 đn 2020, lng đin nng thiu ht còn phi
đc bù đp t ngun đin mua t Trung Quc, Lào và Cambodia (Bng II.2 Ph lc II).
Tim nng thy đin tích nng cng thp, ch có 3 đa đim
2
vi công sut  mi đa đim

Ngày 25/11/2009, Quc hi Vit Nam thông qua ch trng đu t D án đin ht nhân
Ninh Thun (Quc Hi, 2009). D án s dng ngun lc rt ln ca quc gia. Vn đu t
ca D án lên đn 200.000 t VND cho giai đon 1 vi công sut 4.000 MW (m rng 
giai đon 2 lên đn 8.000 MW). Dù D án đƣ đc đánh giá s b hiu qu kinh t và tài
chính khi lp Báo cáo đu t nhng D án vn cn đc xem xét li hiu qu kinh t, xã
hi vƠ tƠi chính. ơy chính lƠ lỦ do hình thƠnh đ tài.
1.3. Mc tiêu nghiên cu
Mc tiêu ca đ tài là s dng các phng pháp, mô hình thích hp đ phân tích li D án
v mt tài chính, kinh t và xã hi đ lý gii xem D án có kh thi hay không. T đó, kin
ngh chính sách liên quan.
1.4. Cơu hi nghiên cu
Lun vn đc tin hƠnh nhm tr li cơu hi: D án đin ht nhơn Ninh Thun có kh thi
v kinh t, xƣ hi và tài chính hay không?
1.5. Phm vi nghiên cu
 tài thc hin nghiên cu  mc đ tin kh thi, tp trung phân tích tài chính, kinh t, xã
hi vƠ đánh giá tác đng môi trng. Các thông s đu vƠo đc xây dng da vào s liu
4

ca Vin Nng lng (2009), các s liu thng kê và kt qu nghiên cu ca các t chc,
cá nhân.
1.6. Ngun s liu
Lun vn s dng s liu ca Vin Nng lng (2009) di s đng ý ca Ban chun b
đu t d án đin ht nhơn vƠ nng lng tái to (2011), s liu thng kê và kt qu nghiên
cu ca các t chc, cá nhân.

Mc sn lòng chi tr 1 kWh đin ca nn kinh t s đc xác đnh da vào t l tiêu dùng
đin ca các khu vc kinh t  Bng 1.2, mc sn lòng chi tr 1 kWh đin ca khu vc

giai đon (i) khái nim vƠ xác đnh d án, (ii) nghiên cu tin kh thi, (iii) nghiên cu kh
thi, (iv) thit k chi tit, (v) thc hin d án vƠ (vi) đánh giá hu d án. Hình 2.1 gii thiu
các giai đon phát trin ca mt d án đu t.
Hình 2.1: Chu trình phát trin d án

Ngun: Jenkins and Harberger (2005).
Trong giai đon đu tiên, công vic cn phi đc thc hin bao gm đánh giá bi cnh v
mô, xác đnh hin trng ca ngƠnh, s tham gia ca NhƠ nc, la chn phng thc đu
t, phơn tích nhu cu s khi vƠ các phng án đu t thay th. Ni dung công vic  giai
đon nghiên cu tin kh thi vƠ kh thi lƠ phơn tích th trng, phơn tích k thut, phơn
tích nhơn lc vƠ qun lỦ, phơn tích tƠi chính, phơn tích kinh t, phơn tích hiu qu xƣ hi.
Phơn tích  giai đon kh thi nhm mc tiêu c lng chính xác hn các bin s ca d
án. Giai đon thit k chi tit trin khai đ chính xác ca d liu  các giai đon trc đó
đ đa vƠo thc hin d án. Giai đon hu d án tng kt, đánh giá thc t so vi mc tiêu
ban đu ca d án đa ra đ rút ra kinh nghim cho các d án khác.
Khái nim vƠ xác đnh d án
Nghiên cu tin kh thi
Nghiên cu kh thi
Thit k chi tit
Thc hin d án
ánh giá hu d án
- Phơn tích th trng
- Phơn tích k thut
- Phơn tích nhơn lc vƠ qun lỦ
- Phân tích tài chính
- Phơn tích kinh t
- Phơn tích hiu qu xƣ hi
6
)+1(
)(
=
n
t
t
tt
r
CB
NPV
; trong đó, NPV lƠ
hin giá ca ngơn lu, nm 0 lƠ nm th nht ca d án, B
t
là li ích nm t, C
t
là chi phí
nm t, r

là t sut chit khu và n là s nm ca d án. i vi d án đc lp, d án kh thi
nu NPV ≥ 0. i vi các d án loi tr nhau, tiêu chun la chn là d án có NPV ln
nht.
7

B sung cho phng pháp hin giá ròng lƠ phng pháp phơn tích đ nhy vƠ ri ro (Belli
et al., 2001). Thông s đu vào ca d án ch là giá tr k vng nên có th bin đi làm nh
hng đn tính kh thi ca d án. Phơn tích đ nhy giúp đo lng nh hng ca các
thông s đu vƠo đn hiu qu ca d án. Tác đng ca s bin thiên t nhiu thông s đu


- Phng pháp h s chuyn đi giá:  phơn tích kinh t, có th s dng h s chuyn đi
đ chuyn đi giá tƠi chính ( quan đim tng đu t) sang các giá kinh t thay vì đi c
lng tt c các giá kinh t ca nhp lng vƠ xut lng.
- Phng pháp phân tích chi phí - hiu qu: Trong trng hp không th c lng li ích
bng tin, ta có th so sánh chi phí ca nhng phng án khác nhau đ la chn phng án
kh thi.
2.2. Tng quan v đin ht nhơn
K t khi nhƠ máy đin ht nhơn đu tiên ti Obninsk vn hƠnh vƠo ngƠy 27/4/1954
(WNA, 2010), ng dng nng lng ht nhơn vƠo sn xut đin nng phc v nhu cu cho
nn kinh t thì đn nay ngƠnh đin ht nhơn ca th gii có kinh nghim vn hƠnh hn 55
nm. Công sut ngƠy đu tiên ca mi lò ch có 5 MW nay đƣ đc thit k lên đn 1.700
MW. Hình 2.2 gii thiu t l % đóng góp ca đin ht nhơn vƠo sn lng đin các nc
nm 2009.
Hình 2.2: T l % sn lng đin ht nhơn trong tng sn lng đin các nc nm 2009

Ngun: IAEA (2011).
T Hình 2.2, ta thy t l sn lng đin ht nhơn  mt s quc gia khá ln. Pháp vƠ
Lithuania có ti trên 75% sn lng đin sn xut t đin ht nhơn. Môt s quc gia Chơu
Á nh Trung Quc, n  vƠ Pakistan đƣ sn xut đin ht nhân.

Trên th gii hin có 442 lò đang hot đng vi tng công sut 374.991 GW, 5 lò chun b
dng hot đng (chi tit  Bng II.3 Ph lc II) vƠ 65 lò tip tc đang xơy dng đa vƠo
9

vn hƠnh trong thi gian ti vi tng công sut 62.862 MW (chi tit  Bng II.4 Ph lc
II). Các lò đang đc xơy dng ch yu theo kiu nc áp lc (PWR). S lng lò phn

2010)
3
. Mc tiêu đn nm 2030, Vit Nam s lƠm ch đc công ngh thit k đin ht
nhơn vƠ có kh nng tham gia thit k cùng vi đi tác nc ngoƠi. n nm 2030, các
ngƠnh công nghip trong nc s tham gia 30% đn 40% giá tr xơy lp. Trong dƠi hn,
mc tiêu ca Vit Nam lƠ tin đn t ch v thit k, ch to, xơy dng, lp đt vƠ bo trì
các nhƠ máy đin ht nhơn.

Chng 2 đƣ trình bƠy tng quan phng pháp lun v phơn tích kinh t, xƣ hi vƠ tài
chính đc la chn đc s dng phù hp vi mc tiêu nghiên cu; đng thi, cung cp
cho ngi đc bi cnh tng quát v phát trin đin ht nhơn trên th gii, xu hng la
chn công ngh hin nay. T đơy, lƠm nn tng cho vic phơn tích  Chng 4.
3
a đim d kin đt các nhƠ máy đin ht nhơn  các tnh min Trung bao gm Ninh Thun, Phú Yên,
Bình nh, Qung Ngƣi, HƠ Tnh.
11

CHNG 3 - MÔ T D ÁN
Chng 3 phân tích lỦ do la chn đa đim đt nhƠ máy đin ht nhơn ti Vnh Trng vƠ
Thái An ca tnh Ninh Thun  góc nhìn kinh t đng thi xơy dng các thông s ca d
án đin ht nhơn Ninh Thun.

Bình Phc, Bà Ra - Vng TƠu, Tơy Ninh, Long An vƠ Tin Giang (Th tng Chính ph, 2006, [51]).