B GIÁO DC VÀ ÀO TO
TRNG I HC KINH T TP. H CHÍ MINH
PHOM MA SEN BOUN MA
HOÀN THIN QUN LÝ VN U T XÂY DNG C
BN T NGÂN SÁCH NHÀ NC TNH XÊ KÔNG
NC CHDCND LÀO
CHUYÊN NGÀNH: KINH T TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG
LUN VN THC S KINH T TP. H CHÍ MINH, NM 2011
O
O
LI CM N
Trc tiên, tôi xin gi li cm n ti PGS.TS Trn Hoàng Ngân đã
hng dn lun vn ca tôi, trong quá trình nghiên cu lun vn PGS.TS Trn
Hoàng Ngân đã to điu kin thun li đ giúp tôi hoàn thành tt lun vn
này. Nhân đây, tôi cng xin chân thành cm n thy cô trong khoa Kinh t Tài
chính Ngân hàng. S hiu bit sâu sc v khoa hc ca PGS.TS Trn Hoàng
Ngân và thy cô là tin đ giúp tôi đt đc nhng kin thc và kinh nghim
quý báu trong quá trình nghiên cu hoàn thành lun vn nói riêng, cng nh
vn dng kin thc trong thc tin công tác sau này.
Xin cám n Phòng sau đi hc, Trng i Hc Kinh T Thành Ph H
Chí Minh và các hc viên lp thc s khóa 18 và gia đình đã đng viên, to
ADB : Ngân hàng phát trin Châu Á
CHDCND Lào : Cng hòa Dân ch Nhân dân Lào
DNNN : Doanh nghip Nhà nc
GDP : Tng sn phm quc ni
KT - XH : Kinh t - xã hi
NSNN : Ngân sách Nhà nc
NDCM : Nhân dân cách mng
NGO : T chc phi Chính ph
ODA : Vin tr phát trin chính thc
SXKD : Sn xut kinh doanh
TW : Trung ng
UBND : y ban nhân dân
UB : y ban
XHCN : Xã hi ch ngha
XDCB : Xây dng c bn
WB : Ngân hàng th gii
O
DANH MC BNG BIU
Bng biu Ni dung bng Trang
Bng 01
Tc đ tng trng GDP trong 5 nm qua (2001-
I. Tài liu tham kho ca Vit Nam:
1. Lut đu thu ca Quc hi nc cng hòa xã hi ch ngha Vit Nam
s 61/2005 /QH11 ngày 29/11/2005.
2. Thông t s 130/2007/TT-BTC
v sa đi b sung mt s đim ca
thông t 27/2007/TT-BTC ngày 03/4/2007 ca B tài chính hng dn
v qun lý, thanh toán vn đu t và vn s nghip có tính cht đu t
thuc ngun vn NSNN.
3. Thông t 117/2008/TT-BTC v hng dn qun lý s dng chi phí qun
lý d án đu t ca các d án s dng vn NSNN.
4. PGS.TS S nh -Tài chính công – phân tích chính sách thu, NXB Lao
đng xã hi-2009.
5. PGS.TS S nh – TS. V Th Minh Hng: Tài chính-Tin t, NXB
Lao đng xã hi-2008.
6. TS. Nguyn Hng Thng – Giáo trình thm đnh d án đu t khu vc
công, NXB Thng kê 2010.
7. Website B tài chính Vit nam: www.mof.gov.vn
8. Web site b k hoch và đu t Vietnam :
www.mpi.gov.vnII. Tài liu tham kho ca Lào:
1. Lut NSNN ca nc CHDCND Lào s 02/QH, ngày 26/12/2006
2. Báo cáo tng hp hàng nm cu tnh Xê Kông thc hin qun lý vn đu
t trong 5 nm qua:
a. + Nm 2005-2006
b. + Nm 2006-2007
O
MC LC
Trang
DANH MC CÁC CH VIT TT
MC LC CÁC BNG BIU
LI M U
CHNG 1 C S LÝ LUN V QUN LÝ VN U T XÂY
DNG C BN T NSNN 1
1.1 U T XÂY DNG C BN T NSNN: 1
1.1.1 u t: 1
1.1.2 Vn đu t: 5
1.2 QUN LÝ VN U T XÂY DNG C BN T NSNN 7
1.2.1 Vai trò ca vn đu t xây dng c bn t NSNN 7
1.2.3 Yêu cu qun lý vn đu t t NSNN 12
1.2.4 u và nhc đim khi s dng vn đu t XDCB t NSNN 14
1.3 KINH NGHIM QUN LÝ VN U T XÂY DNG C BN
CA MT S NC TRÊN TH GII. 14
1.3.1 Kinh nghim qun lý vn đu t xây dng c bn t NSNN Canada15
1.3.2 Kinh nghim ca Vit Nam 17
CHNG 2 THC TRNG QUN LÝ VN U T XÂY NG C
BN T NSNN TNH XÊ KÔNG – NC CHDCND LÀO 23
2.1 C IM KINH T - XÃ HI TNH XÊ KÔNG 23
2.1.1 c đim v t nhiên: 23
2.1.2 c đim v kinh t - xã hi 24
2.1.3 Nhng nhân t nh hng đn đu t xây dng c bn t vn NSNN26
2.2 THC TRNG U T VÀ QUN LÝ VN U T XÂY DNG
C BN T NSNN TNH XÊ KONG – CHDCND LÀO 28
3.2.1.1 To ngun vn và tng thu ngân sách 56
3.2.1.2 Thu hút ngun vn đu t trong tnh và trong nc 57
3.2.1.3 Thu hút ngun vn đu t ngoi Tnh và nc ngoài 57
3.2.2 i mi c ch qun lý vn đu t xây dng c bn t NSNN: 58
3.2.2.1 i mi k hoch đu t 58
3.2.2.2 i mi công tác xác đnh nhu cu v vn: 60
3.2.2.3 Hoàn thin c ch qun lý ngun vn 61
3.2.2.4 Ci tin khâu chun b và quy trình qun lý vn đu t 62
3.2.2.5 Ci tin quy trình cp phát vn 67
O
3.2.3 i mi t chc qun lý và công tác cán b 69
3.2.3.1 i mi hình thc t chc qun lý đu t 69
3.2.3.2 i mi công tác cán b qun lý 70
3.2.3.3 Ci tin công tác nghim thu và bàn giao công trình đa vào s dng71
3.3 NHNG KIN NGH: 72
3.3.1 Kin ngh đi vi các b ngành cp trung ng: 72
3.3.2. Kin ngh v quan h gia các ngành TW và chính quyn đa
phng 74
3.3.3. V khen thng và x pht 75
3.3.4. ào to, đào to li và b trí đúng ngi đúng vic cho quá trình qun
lý vn đu t và hot đng đu t: 76
KT LUN 80
O M U
t NSNN.
Th hai: phân tích thc trng, qun lý vn đu t xây dng c bn t
NSNN tnh Xê Kông, nc CHDCND Lào.
Th ba: đ xut h thng các gii pháp hoàn thin đ tng bc thc
hin c ch qun lý vn đu t nhm phc v cho phát trin kinh t - xã hi
trong giai đon hin nay và tng lai tnh Xê Kông, nc CHDCND Lào.
3. i tng và phm vi nghiên cu:
a. i tng nghiên cu:
Lun vn tp trung nghiên cu công tác qun lý vn đu t xây dng c
bn t NSNN Tnh Xê Kông ch yu tp trung vào c ch, chính sách.
Không đi vào các nghip v qun lý c th.
b. Phm vi nghiên cu:
Ch yu là nghiên cu v hot đng xây dng c bn t ngun vn ngân
sách Nhà nc trên đa bàn tnh Xê Kông, nc CHDCND Lào.
Thi gian ch gii hn trong 5 nm t 2006- 2010.
4. Phng pháp nghiên cu:
Lun vn đc áp dng các phng pháp nghiên c c bn sau: Phng
pháp thng kê so sánh, phân tích tng hp trên c s lý lun quan đim đng
li chính sách ca ng và nhà nc Lào, k tha nhng sáng kin trong và
ngoài nc có liên quan đn đ tài. Ngoài ra, còn s dng phng pháp kho
sát thc tin điu tra đ rút ra kt lun và áp dng gii quyt lun vn.
5. Kt cu ca lun vn:
Ngoài phn m đu, kt lun và danh mc tài liu tham kho lun vn
đc kt cu thành 3 chng:
O
Chng I: C s lý lun v qun lý vn đu t xây dng c bn t NSNN.
Chng II: Thc trng qun lý vn đu t xây dng c bn t NSNN
t - xã hi là đc bit ht sc quan trng.
2
Vi cách hiu trên đây, ngày nay nhiu nc đang đng trc nhng
thách thc gay gt cho đu t phát trin, do cha có tích lu hoc tích lu còn
quá thp. i vi nc CHDCND Lào đang bc vào thi k phát trin kinh t
th trng nhiu thành phn nên đòi hi phi có mt khi lng vn rt ln,
nht là vn đ đu t xây dng c bn. Nhng vi đng vn trong nc còn
quá hn hp cho nên rt cn s huy đng vn t bên ngoài đ đáp ng cho nhu
cu đu t phát trin. Vn đ này đang đt ra cho nc CHDCND Lào cng
nh các nc đang phát trin đu là tìm cách da vào các ngun vn t bên
ngoài đ đu t và phát trin nhm mc đích đem li tim lc và c hi mi đ
hoà nhp vi các khu vc và th gii, trên nguyên tc đm bo đc kinh t
Nhà nc và tr đc vn vay.
u t xây dng c bn phi tuân th tính hiu qu theo nhng mc tiêu
kinh t - xã hi nht đnh. Vy hot đng đu t trong các lnh vc đu phi
xác đnh đc mc tiêu c th v thi gian và không gian trên c s phân tích,
tính toán đ đm bo hot đng đu t mang li hiu qu ngày càng cao.
Hai phng thc đu t chính: đu t trc tip và đu t
gián tip
a u t trc tip:
Là loi hình thc hot đng đu t mà ngi có vn trc tip tham gia
qun lý thc hin đu t. Ngha là ngi b vn và ngi s dng vn là cùng
mt ch th. Loi hot đng đu t này đc ngi đu t ch đng quyt đnh
mc tiêu c th. Các hình thc hot đng đu t này đc th hin thông qua
các loi hình nh hp đng liên doanh, các công ty c phn, công ty trách
nhim hu hn…
Trong đu t trc tip có th chia thành 2 nhóm: đu t chuyn dch và
đu t phát trin.
tin chính xác v kh nng, nhu cu tiêu th sn phm ca h trên th trng.
đáp ng nhu cu ca th trng mt cách nhanh chóng, các nhà sn xut quyt
đnh tip tc đu t đ tng nng lc sn xut ca mình nhm tng khi lng
sn phm.
- u t t ch: loi đu t này thng xy ra khi các nhà sn xut quyt
đnh đa ra mt dây chuyn công ngh sn xut mi vào hot đng, thay th
cho dây chuyn c vi mc tiêu là nhm gim chi phí sn xut, tng cht lng
sn phm, to c hi cho sn phm ca h trên th trng và tip cn vi th
4
trng mi. Loi hot đng đu t này thng gn lin vi vic đi mi công
ngh và thng là đu t theo chiu sâu.
Nhà nc thng thc hin nhng bin pháp can thip đ đm bo cho
th trng vn đu t phát trin phù hp vi s tng trng kinh t, cng nh
t l điu tit, t l lãi sut và xây dng các chính sách khuyn khích đu t
vào các lnh vc khác nhau cho phù hp vi mc tiêu tng trng và n đnh
nn kinh t.
u t xây dng c bn là mt lnh vc ca hot đng đu t có tác
đng rt quan trng đi vi nn kinh t và góp phn hình thành c cu kinh t
hp lý trong tng giai đon phát trin ca đt nc, đm bo tc đ tng
trng kinh t nhanh và n đnh đ nâng cao sn phm xã hi và thu nhp quc
dân. Mt khác, đu t xây dng c bn là mt trong nhng nhân t có vai trò
to nên lc lng sn xut ngày càng cao và có trình đ cao hn.
u t xây dng c bn có đc đim là mang li hiu qu cho tng lai
và th hin trên 2 mt sau:
Mt là: Hiu qu trc tip đem li li ích cho ngi b vn đu t ca
nn kinh t, trong tng ngành tng vùng;
Hai là: Hiu qu gián tip đc đánh giá khi xem xét phm vi chung.
Vi nn kinh t vn đng theo c ch th trng có s qun lý ca Nhà
nc theo đnh hng XHCN, vai trò ca đu t xây dng c bn càng có ý
giá tr hot đng dch v mà trong trng hp lm phát thì giá tr này không
xác đnh, vn đu t có th gim hoc thm chí không đu t.
- Vn đu t hu hình: là loi vn không th hin bng tin mà còn th
hin di dng tim nng và li th, mà c th hn ngi là hình dung có các loi
vn này nh sau: vn tài chính, vn nhân lc, vn tài nguyên thiên nhiên…
- Vn đu t vô hình: loi vn này nó th hin qua công ngh nh các
phát minh khoa hc công ngh, uy tín nhãn hiu, bí quyt công ngh…
C cu vn đu t xây dng c bn hin nay có th hình thành t các
ngun sau:
- Vn tín dng trong nc và nc ngoài:
6
Vn tín dng trong nc bao gm: trái phiu, k phiu, tín phiu, tit
kim k, tit kim không k hn… nói chung vn tín dng trong nc và
ngun vn ca tt c các thành phn kinh t đc huy đng di nhiu hình
thc khác nhau.
Vn tín dng đu t xây dng nc ngoài: là ngun vn do t chc cá
nhân nc ngoài cho Nhà nc và các doanh nghip trong nc vay nh
ngân hàng th gii (WB), ADB,… đu t cho phát trin kinh t hoc đu t
cho các chng trình khác nh phc v v mc tiêu y t, giáo dc, v sinh môi
trng, phòng chng thiên tai, xoá đói gim nghèo… Vn tín dng nc ngoài
có nhiu hình thc cho vay nh cho vay dài hn, ngn hn, trung hn hoc cho
vay khong mt thi gian mi tr lãi.
- Vn đu t t NSNN và vn vin tr:
Vn đu t t NSNN và vn vin tr thng đc tách riêng cho tng
công trình, tng d án đu t. Nhng trong thc t mt d án cng có th có c
phn NSNN và phn vn vin tr mà phn vn vin tr cng đc Nhà nc
qun lý theo lut đnh ging nh vn NSNN.
Vn vin tr thng rt ít, loi vn này ch dành cho nhng đu t nhân
đo nh rng phòng h, trng đi hc, trm xá hoc giao thông min núi.
đu t xây dng c bn. Vn NSNN chi tiêu cp phát có các d án đu t theo
quy đnh ca Lut NSNN và điu l qun lý đu t và xây dng.
Vn đu t xây dng c bn t NSNN phc v công cuc công nghip
hoá, hin đi hoá đt nc th hin trên nhng mt sau đây:
Th nht: Cân đi nn kinh t
Trong cân đi nn kinh t đt nc nói chung và tnh Xê Kông nói riêng
thì vai trò ca vn đu t xây dng c bn t NSNN có tm quan trng ht sc
đc bit. Mt khác, do cnh tranh, nên mt s ngành kinh t s phát trin mt cân
đi nht là ngành sn xut kinh doanh (SXKD) phc v nhu cu ca qun chúng
nhân dân, nhng lnh vc này NSNN phi đu t cho tho đáng, ví d nh đu
t qua các doanh nghip công ích.
8
Th hai: Thc hin các chính sách xã hi
Trong tt c xã hi nào đu có s phân hoá v mc sng và điu kin
sinh hot, vy đ giám sát s chênh lch đó NSNN phi có đu t nht đnh. Vì
trong vic thc hin các chính sách xã hi thì vai trò vn đu t xây dng c
bn t NSNN gi vai trò quan trng bc nht và ch đng nht đ xây dng
công trình phúc li xã hi.
thc hin tt các chính sách xã hi thì NSNN phi đu t vào các
lnh vc sau:
- u t cho chng trình xoá đói gim nghèo, gii quyt vic làm cho
các đi tng nghèo đói hoc là đi tng chính sách xã hi.
- u t cho các chng trình khác nh cho các đi tng chính sách xã
hi
Th ba: nh hng phát trin nn kinh t
Trong vic đnh hng phát trin nn kinh t, ngân sách Nhà nc có vai
trò ht sc quan trng, NSNN là qu tin t tp trung ln nht trong nn kinh
t, có mi quan h cht ch vi tng sn phm xã hi thu nhp quc dân và có
mi quan h vi tt c các khâu trong h thng tài chính. NSNN không th tách
nghiên cu ging mi, các công trình vn hoá, xã hi, th dc - th thao, d án
v khoa hc k thut, bo v môi trng sinh thái, d án an ninh quc phòng…
+ D án ca các doanh nghip Nhà nc hot đng công ích.
+ D án quy hoch ngành và lãnh th, quy hoch xây dng đô th nông thôn.
Nhng d án đó phi th hin trong k hoch hàng nm đ đc duyt
và Nhà nc cp vn.
iu kin đ d án đc cp vn NSNN:
+ Có đ các th tc v đu t xây dng.
+ c ghi k hoch vn đu t xây dng c bn theo quy đnh.
Ch đu t
C quan th hng vn
đu t (ch d án đu t)
n v thi công
n v thc hin đu t
(Thc hin các d án đu t )
n v tip nhn qun
lý khai thác d án
+ Quyt đnh thành lp ban qun lý d án, b nhim trng ban, k toán
trng, ch đu t phi m tài khon cp phát vn ti Tng cc u t phát
trin.
+ T chc đu thu, tuyn chn t vn, mua sm vt t, thit b theo quy
đnh.
+ Có khi lng xây dng c bn hoàn thành đ điu kin đc cp vn
và thanh toán.
- C ch cp phát vn:
Nhà nc quy đnh chi tit vic cp phát vn khi tin hành thc hin:
+ Quy đnh đi tng nh điu kin đc cp phát tm ng, mc tm
ng, thu hi tm ng.
+ Quy đnh cp phát theo khi lng công vic.
+ Quy đnh ch đ báo cáo, quyt toán, kim tra…
- C quan qun lý Nhà nc có các B, UBND các cp.
- C quan qun lý đu t có B tài chính, kho bc Nhà nc.
- Ch đu t.
Trách nhim ca các c quan này nh sau:
Mt là: Ch đu t có trách nhim sau đây:
+ Thc hin đu t xây dng theo đúng nhim v, đm bo đúng tin đ
và đm bo cht lng theo quy đnh.
+ Cung cp h s, tài liu nhm phc v cho vic qun lý và cp phát vn.
+ S dng vn đúng mc đích, đúng đi tng, chp hành quy đnh ca
pháp lut.
+ Báo cáo quyt toán theo quy đnh.
+ Yêu cu cp vn, thanh toán và yêu cu c quan đu t phát trin gii
thích nhng đim cha tho đáng trong vic thanh toán. (2): Thông t 58/TC ca B tài chính Nc CHDCND Lào, ngày 22/5/2002 v
vic hng dn qun lý, cp phát vn đu t t NSNN.
11