B GIÁO DC ÀO TO
TRNG I HC KINH T H CHÍ MINH NGUYN ÔNG TRIU
CÁC NHÂN T NH HNG N
Ý NH NGH VIC CA
NGI LAO NG TR CÓ TRÌNH CAO NG TR
LÊN TI A BÀN THÀNH PH H CHÍ MINH
Chuyên ngành: QUN TR KINH DOANH
LUN VN THC S
LUN VN THC S
Ngi hng dn khoa hc: TS. Nguyn Ngc Dng
TP. H CHÍ MINH, tháng 12 nm 2011 LI CAM OAN
Tôi xin cam đoan tt c các ni dung ca lun vn này hoàn toàn đc hình thành
và phát trin t nhng quan đim ca cá nhân tôi, di s hng dn khoa hc ca
ging viên hng dn. Các s liu và kt qu có trong lun vn hoàn toàn trung
thc
Thành ph H Chí Minh, ngày 24/12/2011
class="bi x16 y75 w3 h11"
class="bi x16 y75 w4 h13"
class="bi x16 y75 w6 h15"
class="bi x16 y75 w8 h13"
TÓM TT NI DUNG LUN VN
Nghiên cu đc thc hin vi mc đích xác đnh các nhân t nh hng đn Ý
đnh ngh vic ca ngi lao đng tr có trình đ cao đng tr lên ti đa bàn thành
ph H Chí Minh
Nghiên cu đc thc hin qua hai bc chính, đó là nghiên cu s b và nghiên
cu chính thc. Nghiên cu s b là bc nghiên cu đnh tính nhm khám phá,
điu chnh và b sung các bin quan sát đ đo lng các khái nim trong nghiên
cu. Nghiên cu này đc thc hin vi k thut phng vn tay đôi mt s nhân
viên trong mt s t chc, c quan và doanh nghip. ghiên cu chính thc đc
thc hin thông qua phng pháp đnh lng nhm đánh giá và kim đnh mô hình
nghiên cu thông qua vic kim đnh đ tin cy thang đo thông qua phân tích h s
Cronbach’s Alpha, phân tích nhân t khám phá và hi quy tuyn tính vi mc ý
ngha 5%. Nghiên cu này đc thc hin qua k thut phng vn bng câu hi. S
bng câu hi thu hi đ phân tích d liu là 250 bng.
Kt qu phân tích hi quy đa bin ca mô hình đã hiu chnh cho thy có 3 yu t
có nh hng đn d đnh ngh vic ca nhân viên tr. Th t các yu t nh hng
đn Ý đnh ngh vic t thp đn cao là: “Cam kt mang tính liên tc”, “Nhn thc
tái đnh hng ngh nghip”, “Tình trng cng thng trong công vic và gia đình”.
Các h s hi quy đu có ý ngha thng kê mc 5% phù hp vi các gi thuyt đã
đt ra. Mô hình nghiên cu cho thy các nhân t nh hng đn Ý đnh ngh vic đã
gii thích đc 28,9% s bin đng ca bin ph thuc Ý đnh ngh vic.
Mô hình ch gii thích đc vn đ nghiên cu mc đ 28.9% khi nhân rng ra
thp. C th ti 41% ngi lao đng vào làm vic trong khong thi gian t 1-6
tháng thì ngh vic hay b thôi vic. Mt cuc kho sát khác ca báo Ngi Lao
ng trin khai t tháng 4-2008 cho thy kt qu tng t. Kho sát có s tham
gia ca 655 ngi đang tìm vic, trong đó có 445 ng viên đã tng đi làm. Kt
qu cho thy có 35% trong s 445 ng viên ngh vic, chuyn đi ni làm vic
mi sau di mt nm làm vic doanh nghip c; 39% ng viên ngh vic sau
- 2 -
t 1 – 2 nm làm vic và 26% ng viên ngh vic sau 3 nm làm vic (Nguyn
Duy, 2008)
Lao đng tr có trình đ là mt ngun nhân lc vô cùng quan trng hu
ht các doanh nghip, tuy nhiên thc trng nhy vic din ra khá sôi ni nhóm
ngi lao đng này (Nguyn Duy, 2008). Dù nhng lao đng này s đc li hay
phi đánh đi nhng chi phí c hi khi quyt đnh nhy vic, thì khon thit thòi
nhiu nht vn ri vào các doanh nghip. Doanh nghip đã phi b ra nhng chi
phí không nh v thi gian, tin bc cho vic tuyn dng và đào to ngun nhân
lc này. Quan sát cho thy các doanh nghip tn rt nhiu chi phí đào to cho
ngi lao đng nhng khi h bt đu quen vi môi trng làm vic h có xu
hng chuyn đi công vic. (Nguyn Duy, 2008)
Vì tính cp bách ca thc trng nói trên, tác gi
đã quyt đnh la chn
nghiên cu đ tài “Các nhân t nh hng đn Ý đnh ngh vic ca ngi lao
đng tr có trình đ cao đng tr lên ti đa bàn khu vc Thành ph H Chí
Minh”. tài nghiên cu nhm tìm ra nhng nguyên nhân thc tin cho vn đ
chuyn đi công vic ca các lao đng tr ti thành ph H Chí Minh. T đó đa
ra m
t s gi ý chính sách giúp các nhà qun tr có th hoàn thin tt hn công
tác qun tr ngun nhân lc cho các doanh nghip và t chc hin nay.
1.2 Mc tiêu ca đ tài nghiên cu
- Tìm hiu nhân t nh hng đn ý đnh ngh vic ca ng viên tr có trình
đ cao đng tr lên ti th trng lao đng H Chí Minh
p ca mình.
1.6 Kt cu ca báo cao nghiên cu
Lun vn đc chia thành 5 chng:
Chng 1: Tng quan – trình bày lý do hình thành đ tài nghiên cu, mc tiêu
nghiên cu, phm vi và đi tng nghiên cu và ý ngha ca đ tài.
Chng 2: C s lý lun và mô hình nghiên cu – trình bày tng quan c s lý
thuyt, t đó hình thành mô hình nghiên cu và đ xut các gi thuyt cho mô
hình nghiên cu.
Chng 3: Thit k nghiên cu – nêu lên trình t
nghiên cu, thit k nghiên cu
bao gm xây dng thang đo, thit k bng câu hi, phng pháp ly mu…
Chng 4: Kt qu nghiên cu – trình bày kt qu kim đnh thang đo, phân tích
nhân t và hi quy tuyn tính.
- 4 -
Chng 5: Kt lun – tóm tt nhng kt qu chính ca nghiên cu, nhng đóng
góp ca nghiên cu đi vi các t chc và nhng hn ch ca nghiên cu đ đnh
hng cho các nghiên cu tip theo. - 5 -
Chng 2: C S LÝ LUN VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CU
Ni dung chng này trình bày các khái nim lý thuyt chi phi nhm tìm hiu
đc trng v đi tng, xác đnh phng pháp có liên quan đn chuyên đ nghiên
cu. ng thi trong chng này cng s xem xét, khái quát li mt s nghiên
cu trc đó đ đnh hng xây dng mô hình vi các gi thuyt phù hp.
2.1 Lý thuyt v qun tr ngun nhân lc
2.1.1 Khái nim qun tr ngun nhân lc
Qun tr ngun nhân lc là h thng các trit lý, chính sách và hot đng chc
nng v thu hút, đào to, phát trin và duy trì con ngi ca mt t chc nhm đt
đc kt qu ti u cho c t chc ln ngi lao đng.
1980.
Ti Vit Nam có th da vào hai yu t sau đ đnh ngha Ngi lao đng tr.
- Theo điu 53 điu l Qun lý nhà nc v công tác thanh niên “Thanh niên
là mt phm trù trit hc, ch mt nhóm nhân khu, xã hi đc thù, đ tui nht
đnh, t 16 đn 30 tui, có mt trong tt c các giai cp, tng lp xã hi, dân tc,
các lnh vc hot đng ca đi sng xã hi, có nhng đc đim chung đc trng
v tâm lý, sinh lý, nhn thc xã hi, có vai trò quan trng đi vi s phát trin ca
mi quc gia, dân tc trong c hin ti và tng lai”. (Trích t
gioi tre/Toan van Luat Thanh nien/40114986/275/)
- Thông thng ti Vit Nam mt sinh viên tt nghip cao đng, đi hc và
bt đu làm vic đ tui 21. Theo t ng Vit Nam hin nay ngi ta hay dùng
th h Y bng cách gi khác là “th h 8X”. c đim ngi lao đng tr 8X là
h đc đào to và tip cn nhng công ngh mi, h rt nng đng t tin và có
nhiu hoài bão trong ngh
nghip. Các doanh nghip có xu hng tìm hiu nhu
cu ca Ngi lao đng tr vì h là ngun nhân lc rt quan trng cho s phát
trin ca danh nghip trong thi đi mi
Nh vy có th kt lun khái nim Ngi lao đng tr dùng trong đ tài là:
“Ngi lao đng tr là ngi đang lao đng có đ tui t 21 đn 30.”
- 7 -
2.2.1.2 Ý đnh chuyn đi công vic – Intention to turnover
Theo Janet Cheng Lian Chew (2004): “Ý đnh chuyn đi công vic (ngh vic)
ca ngi lao đng là ý đnh ri khi môi trng làm vic hin ti đ chuyn
sang môi trng làm vic khác. Ý đnh đây có ngha là trc khi thc s ri
khi môi trng làm vic hin ti, nhng ngi này đã có ý thc đ làm điu
này”
Theo quan đi
m ca Lambert (2006) thì “Hành đng ngh vic có ý thc ca
ngi lao đng là biu hin cho mt quá trình bin đi trong nhn thc ca h.
đã kim đnh li mô hình ca Firth (2004) và b sung thêm mt yu t là Cm
giác v công vic – Job feeling.
2.2.2.2 Nghiên cu ti Vit Nam
Nghiên cu ca Cao Hào Thi, Võ Quc Hng (2010) v “Các yu t nh hng
đn d đnh ngh vic ca công chc – viên chc Nhà nc” bao gm S phù
hp, Hành vi lãnh đo, Quan h
ni làm vic, Hun luyn và phát trin, Lng,
thng và công nhn, Truyn thông, S yêu thích và Môi trng làm vic vt lý.
Nghiên cu ca ào Th Hi Uyên (2009) v “Các yu t nh hng đn ý đnh
chuyn công tác ca ngi lao đng Marketing ti các doanh nghip Bu Chính
vin thông khu vc phía Nam” cho thy các yu t nh hng là: Nim tin t
chc và S hài lòng vi công vic và Cam kt vi t
chc.
Theo nghiên cu ca Trn Th Trúc Linh (2009) v “Các yu t nh hng đn
d đnh ngh làm vic cho công ty tin hc TMA” cho rng d đnh ngh vic ph
thuc vào các yu t là shock, áp lc, môi trng làm vic, tin lng, thng
tin/đào to/phát trin, thng hiu công ty, quan h ni làm vic, thng và
phúc li.
Gn đây, theo kt qu kho sát ca nhóm sinh viên i hc kinh t 2010 v “Tình
trng nhy vic ca ngi lao đng tr trình đ đi hc tr lên ti đa bàn thành
ph H Chí Minh” cho thy có 6 nhân t tác đng đn quyt đnh nhy vic ca
lao đng tr có trình đ đi hc tr lên. ó là: Kh nng phát trin chuyên môn
- 9 -
ngh nghip, Chính sách đãi ng, Thu nhp, Cuc sng cá nhân, Môi trng tinh
thn ni làm vic, Môi trng vt cht và điu kin h tr công vic.
Nh vy có th thy xu hng nghiên cu v các nhân t nh hng đn ý đnh
ngh vic thì các nhà nghiên cu thng tp trung vào hai nhóm nguyên nhân: các
nguyên nhân v giá tr bn thân và các nguyên nhân xut phát t phía doanh
nghip đ d đoán hành vi ngh vic.
2.3 Mô hình nghiên cu cho đ tài:
Hình 2.1 Mô hình nghiên cu ca đ tài
2.3.2 Thit lp các gi thit nghiên cu
2.3.2.1 Cam kt t chc - Organizational commitment
Ý thc v cam kt t chc đ cp đn tình cm gn kt ngi lao đng vi c
quan mình đang làm vic (Meyer & Allen, 1991). Khi mt ngi có tình cm sâu
sc vi t chc, c quan ca mình thì xu hng ngh vic s thp hn nhóm
ngi còn li. Tình cm này xây dng trên thi gian g
n kt, trên nhng s kin,
nhng kinh nghim bn thân h vi nhng bin đng ca t chc. Trong mt
nghiên cu ca Meyer & Allen (1991) thì có ba nhân t tác đng đn nhn thc
v cam kt t chc:
- Cam kt thuc v yu t tình cm ca ngi lao đng - Affective
commitment Cam kt này ch rõ mi quan h tng đng v mc tiêu cá nhân và
m
c tiêu ca t chc; v đnh hng ca t chc phù hp vi đnh hng phát
Cam kt vi t chc
Nhn thc tái đnh hng ngh nghip
Tha mãn trong công vic
Tình trng cng thng trong công vic
Nhân t gây nên s cng thng trong
u kin h tr
cho công vic, s giám sát kim tra, s an toàn trong công vic, và s h tr ca
đng nghip.
- 12 -
Theo nghiên cu ca Trn Kim Dung v “o lng mc đ tha mãn đi vi
công vic trong điu kin ca Vit Nam” cho rng s tha mãn công vic ph
thuc vào các yu t là bn cht công vic, c hi đào to và thng tin, lãnh đo,
đng nghip, tin lng, phúc li và điu kin làm vic
Nhiu nghiên cu cho thy s không hài lòng vi công vic là nguyên nhân ngi
lao đng quyt đnh chuyn vic. S tha mãn vi công vic cng có mi tng
quan vi các hành vi sao nhãng khác nh đi tr, chia bè phái, phàn nàn.
Gi thuyt H2: Mi quan h gia Tha mãn trong công vic và Ý đnh ngh
vic ca ngi lao đng tr là tng quan nghch chiu.
2.3.2.3 Tình trng cng thng trong công vic – Job Stress
Tình trng cng thng trong công vic ca ngi lao
đng là khi cm giác b cng
thng cc đ, cm giác b c ch khi làm vic. (Lee & Ashford.1996). Kt qu
nghiên cu ca Igbaria and Greenhaus (1992) trong lnh vc IT cng ch ra rng
khi mt ngi lao đng b áp lc công vic s làm gim mc đ hài lòng và gim
nhng giá tr cam kt đi vi công vic. Trong nghiên cu ca mình Lee &
Ashford (1996) cho thy mc đ tng quan mnh gia xu hng ngh vic vi
tình trng kit sc vì công vic ca ngi lao đng. iu này dn đn t l ngh
vic và s cao hn khi ngi lao đng làm trong môi trng có áp lc cao.
Gi thuyt H3: Mi quan h Tình trng cng thng và bin Ý đnh ngh vic
ca ngi lao đng tr là tng quan cùng chiu
2.3.2.4 Các nhân t gây nên cng thng- job stressors
Nhân t gây nên cng thng đ cp đn các yu t v công vic và môi trng
làm vic gây nên tình trng cng thng ti cá nhân ngi lao đng. Theo nghiên
cu ca Stranks (2005) nhân t gây nên cng thng gm 4 thành phn:
- S m h v vai trò – Role ambiguity: Ngi ngi lao đng trong t chc
thích, nng lc hoc kin thc đc đào to. T đó h có xu hng điu chnh
công vic cho phù hp. iu này đc tác gi gi là “nhn thc tái đnh hng
ngh nghip”. Có 3 yu t dn đn mt ngi lao đng suy ngh v Tái đnh
hng ngh nghip:
- 14 -
- Sau thi gian làm vic ngi lao đng nhn ra là mình không cm thy
yêu thích ngành ngh đang làm nên h có suy ngh là h s ngh vic đ thay đi
- Ngi lao đng cm nhn t cht ca h không phù hp vi ngh nghip
h đang làm nên h có ý đnh ngh vic đ chuyn sang ngành ngh khác
- Ngi lao đng cm nhn chuyên môn h đc đào to không phù hp
vi ngh nghip h đang làm
Gi thit H5: Mi quan h gia Nhn thc tái đnh hng ngh vi Ý đnh
ngh vic ca ngi lao đng tr là tng quan cùng chiu.
Nh vy chng này đã trình bày đc mô hình đ xut cho đ tài và đt ra 5 gi
thit nghiên cu. Chng tip theo s trình bày phng pháp nghiên cu nhm
thu thp d liu đ phc v cho công tác kim đnh mô hình nghiên cu cng nh
các gi thuyt đã đc đ xut.
- 15 -
CHNG 3: THIT K NGHIÊN CU
Chng này s trình bày phng pháp nghiên cu nhm xây dng và đánh giá
thang đo dùng đ đo lng các khái nim nghiên cu và kim đnh mô hình
nghiên cu đã đ xut; bao gm 2 phn chính là thit k nghiên cu và nghiên
cu chính thc.
3.1 THIT K NGHIÊN CU
3.1.1 Phng pháp nghiên cu
Nghiên cu đc thc hin thông qua hai bc là nghiên cu s b và nghiên
cu chính thc.
3.1.1.1 Nghiên cu s b
ây là bc nghiên cu đnh tính nhm khám phá, điu chnh và b sung các
bin quan sát dùng đ đo lng các khái nim nghiên cu. i vi bc này,
Kim đnh mô hình lý thuyt bng ph
ng pháp hi quy đa bin vi mc ý ngha
5%. Da vào mô hình lý thuyt, phng trình hi quy có dng nh sau:
Ý đnh ngh vic =
0
+ 1*Cam kt t chc +
2
*Tha mãn trong công vic
+
3
*Tình trng cng thng +
4
*Các nhân t gây cng thng +
5
*Nhn
thc tái đnh hng ngh nghip.