Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
PHẦN I : MỞ ĐẦU
I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Học sinh Tiểu học nói chung tư duy của các em đang phát triển. Một số
em khá, giỏi thích tìm tòi, khám phá những cái mới. Đặc biệt, những bài toán
khó thường rất hấp dẫn với các em. Các em dễ nhàm chán hoặc không hứng
thú với những bài toán dễ và đơn giản. Mặt khác, học sinh giỏi đạt giải cao
trong các kì thi còn do nhiều yếu tố: Tố chất học sinh, sự quan tâm của gia
đình, việc bồi dưỡng của giáo viên, …và không ngoại trừ yếu tố may mắn. Tuy
nhiên chúng ta không chỉ chờ đợi và cầu mong ở sự may mắn. Phương ngôn có
câu: Trở thành nhân tài một phần do tài năng còn chín mươi chín phần là ở
sự tôi luyện. Theo quan điểm của tôi, điều quan trọng hơn cả là chúng ta phải
trang bị cho các em vững vàng kiến thức trước khi đi thi (các em kiến thức mà
còn rỗng thì không thể thi tốt được). Do vậy việc bồi dưỡng vẫn là yếu tố quan
trọng hơn cả. Song bồi dưỡng học sinh giỏi những nội dung gì, bồi dưỡng như
thế nào để đạt hiệu quả? Điều đó quả là một vấn đề còn nan giải. Vì thế bản
thân tôi chọn đề tài “Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internet”.
II. MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI
Qua nghiên cứu và thực tế bồi dưỡng học sinh giỏi môn Toán, bồi dưỡng
học sinh giải Toán trên mạng Internet, sau mỗi năm, tôi lại đúc rút ra một số
kinh nghiệm để giảng dạy tốt hơn, hiệu quả hơn.
III. NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ TÀI
- Tìm tòi tài liệu, tư liệu, truy cập Internet,…
- Nghiên cứu đặc điểm tâm lí học sinh Tiểu học, chương trình môn Toán
ở Tiểu học nói chung và chương trình giải Toán trên mạng Internet nói riêng.
- Xây dựng chương trình bồi dưỡng phù hợp với đối tượng học sinh.
- Đúc rút kinh nghiệm ứng dụng vào thực tế giảng dạy.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
1
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
IV. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI CỦA ĐỀ TÀI

Khi chưa có kinh nghiệm, giáo viên soạn thảo chương trình bồi dưỡng
hết sức khó khăn, vất vả.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
3
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
Việc truyền thụ kiến thức cho học sinh còn gượng ép, máy móc. Học
sinh tiếp thu bài còn mang tính thụ động, gò ép.
Việc tổ chức cho học sinh thực hành trên máy còn lúng túng, mắc lỗi, sai
sót nhiều.
Hiệu quả: Số lượng học sinh đạt giải trong các kì thi học sinh giỏi còn
thấp, thậm chí có năm không có.
III / CÁC BIỆN PHÁP ĐÃ TIẾN HÀNH
1 / Vai trò người thầy:
Trước hết, ta phải xác định vai trò của người thầy là hết sức quan trọng.
Bởi vì người thầy có vai trò chỉ đạo và hướng dẫn học sinh, gợi ý, dẫn dắt học
sinh để đi đến các phương pháp học nói chung và giải toán nói riêng. Nếu học
sinh có kiến thức cơ bản tốt, có tố chất thông minh mà không được bồi dưỡng,
nâng cao tốt thì sẽ ít có hiệu quả hoặc không có hiệu quả. Đồng thời giáo viên
lại phải lựa chọn đúng đối tượng học sinh vào bồi dưỡng và phải soạn thảo
chương trình bồi dưỡng một cách hợp lí, khoa học và sáng tạo.
Thực tế cho thấy một số em có tố chất tốt nhưng ý thức học tập không
cao, ẩu thả, thiếu nỗ lực cố gắng thường thi đạt kết quả thấp. Vì thế, để học
sinh luôn cố gắng hết khả năng của mình, giáo viên cần thường xuyên tác động
tới ý thức học tập của học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau, như : Nêu
gương các anh chị những năm trước, kể cho các em nghe một số kì thi tiêu
biểu,…; cho các em thấy được nếu nỗ lực cố gắng sẽ đạt giải cao trong các kì
thi là niềm vinh dự tự hào không chỉ cho mình mà còn cho cả bố mẹ, thầy cô,
bạn bè , trường, lớp,…; ngược lại nếu thiếu cố gắng một chút thôi có thể không
đem lại kết quả gì.
2 / Lựa chọn đúng đối tượng học sinh:

ưu tiên điểm cho những bài làm có sự sáng tạo, trình bày bài khoa học.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
5
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
- Tuy nhiên để việc thi cử, kiểm tra đạt hiệu quả, giáo viên cần phải ra đề
trên cơ sở những dạng bài tập đã được ôn và cần có một bài khó, nâng cao hơn
đòi hỏi học sinh vận dụng những kiến thức đã học để làm bài. Trên cơ sở đó,
giáo viên đánh giá được những em nào có năng lực thực sự trong học tập.
- Để đánh giá một cách chính xác và nắm được mức độ tiếp thu cũng
như sự tiến bộ của học sinh thì cần tổ chức thi, kiểm tra và sàng lọc qua nhiều
vòng.
3 / Xây dựng chương trình bồi dưỡng:
Hiện nay, chương trình bồi dưỡng không có sách hướng dẫn chi tiết, cụ
thể từng tiết, từng buổi học như trong chương trình chính khóa. Hơn nữa, hầu
hết sách nâng cao, sách tham khảo hiện nay không soạn thảo theo đúng trình tự
như chương trình học chính khóa, mà thường đi theo các dạng. Trong khi đó,
các trường thường tổ chức học sinh vừa học chính khóa vừa phối hợp nâng
cao. Vì thế soạn thảo chương trình bồi dưỡng là một việc làm hết sức quan
trọng và rất khó khăn nếu như chúng ta không có sự tham khảo, tìm tòi và
chọn lọc tốt.
Điều cần thiết là giáo viên cần phải nắm vững nội dung, chương trình
học, cần phải soạn thảo nội dung dẫn dắt học sinh từ cái cơ bản của nội dung
chương trình học chính khóa, tiến tới chương trình nâng cao (tức là, trước hết
phải khắc sâu kiến thức cơ bản của nội dung học chính khóa, từ đó vận dụng
để nâng cao dần).
Cần soạn thảo chương trình theo vòng xoáy: Từ cơ bản đến nâng cao, từ
đơn giản đến phức tạp. Đồng thời cũng phải có ôn tập, củng cố.
Ví dụ: Cứ sau 2 đến 3 tiết củng cố kiến thức cơ bản và nâng cao thì cần
có 1 tiết luyện tập, củng cố và cứ 6 đến 7 tiết thì cần có 1 tiết ôn tập hay luyện
tập chung để củng cố khắc sâu.

Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
7
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
Ví dụ: Ra bài toán vui, bài toán là một bài thơ, bài toán lấy tên học sinh
hay đáp số là ngày, tháng có ý nghĩa, đáng ghi nhớ, hoặc lấy ví dụ mang tính
chất thực tiễn, dễ hiểu, …
Tuy nhiên những bài toán như thế, giáo viên cần tìm hiểu kĩ, thử và kiểm
tra kết quả nhiều lần.
Giáo viên tung các bài tập cho học sinh phải luôn theo hướng “mở”, có
như vậy mới phát huy và làm phong phú sự sáng tạo của học sinh.
Hầu hết ở các bài luyện tập, giáo viên chỉ nên gợi mở để học sinh tự tìm
ra cách giải, không nên làm thay học sinh, giải cho học sinh hoàn toàn hoặc để
cho các em bó tay rồi chữa. Ngược lại, khi chữa bài, giáo viên cần phải giải
một cách chi tiết, tỉ mỉ (không giải tắt). Đồng thời uốn nắn những sai sót và
chấn chỉnh cách trình bày của học sinh một cách kịp thời. Cần theo dõi và
chấm bài làm của học sinh hàng ngày thật kĩ để kịp thời phát hiện, uốn nắn
những thiếu sót cho các em.
Một số bài để khắc sâu kiến thức cho các em, giáo viên có thể gợi ý để
các em tìm ra nhiều cách giải, hiểu sâu sắc được bản chất của bài toán. Như thế
vừa phát huy được tính độc lập sáng tạo của học sinh, vừa gây được hứng thú
học tập với các em.
Để giúp học sinh học tốt môn toán nói chung và môn toán ở Tiểu học nói
riêng, giáo viên cần giúp học sinh nắm bắt và vận dụng quy trình giải một bài
toán, phương pháp kiểm tra kết quả vào việc làm toán.
* Các bước giải một bài toán:
- Bước 1. Đọc kĩ đề (3 - 5 lần), xác định dự kiện đã biết và cái phải tìm
rồi tóm tắt bài toán.
- Bước 2. Xác định bài toán thuộc dạng nào đã học, tìm tòi cách giải và
giải ra giấy nháp.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk

Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
10
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
11
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
5 / Hướng dẫn học sinh thực hành giải toán trên mạng :
Để giúp học sinh có kĩ năng thực hành giải toán trên mạng Internet thì
trước hết giáo viên cũng cần truy cập mạng và vào giải như học sinh. Từ đó
nắm bắt cách thức vào thi, các dạng bài, cũng như những kĩ năng cần thiết để
hướng dẫn học sinh. Đồng thời qua đó dự đoán những dạng bài mà học sinh có
thể lúng túng ở chỗ nào để có biện pháp khắc phục.
Điều cần thiết là giáo viên cần thường xuyên tổ chức, theo dõi học sinh
thực hành để nắm bắt những lỗi mà học sinh còn mắc phải để uốn nắn kịp thời.
Thực tế cho thấy nếu không được uốn nắn kịp thời thì ngay cả những em giỏi
lại dễ bị rớt ngay từ vòng cấp trường, bởi các em vẫn thường giải theo thói
quen ở nhà là không cần phải tính toán kĩ, khi thi bị điểm thấp thì thoát ra thi
lại để đạt điểm cao hơn.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
12
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
Cần khuyến khích học sinh lập nhiều nic để thực hành thành thạo hơn.
Việc giúp các em vững vàng tâm lý trước và trong khi thi cũng rất quan
trọng. Bởi các em học sinh Tiểu học thường “ bản lĩnh” thi cử chưa tốt. Một số
em hồi hộp, lo sợ khi vào phòng thi; có em do tâm lý thi 1 bài chưa tốt đã nghĩ
là mình hỏng rồi thế là buông xuôi, thậm chí bỏ những bài sau hoặc thoát ra.
Vì vậy giáo viên cần giúp các em có tâm lý thoải mái trước khi vào phòng thi,
đồng thời dặn dò các em hết sức bình tĩnh, tính toán kĩ càng, thi hết sức mình
cho dù điểm có thấp.

II / NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Xác định vai trò của người thầy là vô cùng quan trọng.
- Lựa chọn đúng đối tượng học sinh để đưa vào bồi dưỡng.
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
14
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt
- Xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng khoa học, sáng tạo.
- Tham khảo tìm tòi nhiều tài liệu và thực hành giải như học sinh.
- Lựa chọn phương pháp dạy học dễ hiểu và không ngừng đổi mới.
- Hướng dẫn và theo dõi học sinh thực hành trên máy.
III / NHỮNG Ý KIẾN ĐỀ XUẤT
Qua những năm bồi dưỡng, tôi nhận thấy rằng người thầy cần phải
không ngừng học hỏi và tự học hỏi để nâng cao trình độ, đúc rút kinh nghiệm,
thường xuyên xây dựng nội dung chương trình và sáng tạo trong công tác
giảng dạy.
Tuy nhiên, để có những vụ mùa bội thu, ngoài vai trò của người thầy,
ngoài những nỗ lực cố gắng của học sinh, đòi hỏi phải có sự quan tâm hỗ trợ
của nhà trường để giáo viên có nhiều tài liệu tham khảo, có nhiều thời gian
nghiên cứu, truy cập Internet và tổ chức bồi dưỡng. Đồng thời giáo viên cũng
cần phải biết lắng nghe ý kiến đóng góp của đồng chí, đồng nghiệp, của phụ
huynh học sinh.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi, bản thân tôi đã áp dụng và
thu được những kết quả khả quan. Rất mong các đồng chí đồng nghiệp tham
khảo và đóng góp thêm ý kiến để bản sang kiến được hoàn thiện hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
EaKar, ngày 02 tháng 03 năm 2012
Người viết :
Giáo viên Phạm Xuân Toạn - Trần Hưng Đạo - EaKar - Đăk Lăk
15
Kinh nghiệm Bồi dưỡng học sinh giải Toán trên mạng Internt