SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
" BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI MÔN TOÁN KHỐI 4 + 5"

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Học sinh lớp 4; lớp 5, tư duy của các em đã phát triển. Một số em khá, giỏi thích
tìm tòi, khám phá những cái mới. Đặc biệt, những bài toán khó thường rất hấp dẫn với
các em. Các em dễ nhàm chán hoặc không hứng thú với những bài toán dễ và đơn giản.
Mặt khác, học sinh giỏi đạt giải cao trong các kì thi còn do nhiều yếu tố: Tố chất học
sinh, sự quan tâm của gia đình, việc bồi dưỡng của giáo viên, …và không ngoại trừ yếu
tố may mắn. Tuy nhiên chúng ta không chỉ chờ đợi và cầu mong ở sự may mắn. Phương
ngôn có câu: Trở thành nhân tài một phần do tài năng còn chín mươi chín phần là ở
sự tôi luyện. Theo quan điểm của tôi, điều quan trọng hơn cả là chúng ta phải trang bị
cho các em vững vàng kiến thức trước khi đi thi. Do vậy việc bồi dưỡng vẫn là quan
trọng hơn cả. Song bồi dưỡng học sinh giỏi những nội dung gì, bồi dưỡng như thế nào để
đạt hiệu quả? Điều đó quả là một vấn đề còn nan giải.
Qua một số năm bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi rút ra một số kinh nghiệm nhỏ, xin
mạnh dạn trao đổi để đồng nghiệp có thể tham khảo và vận dụng.
II. THỰC TRẠNG KHI CHƯA CÓ KINH NGHIỆM:
Khi chưa có kinh nghiệm, giáo viên soạn thảo chương trình bồi dưỡng hết sức khó
khăn, vất vả.
Việc truyền thụ kiến thức cho học sinh còn gượng ép, máy móc. Học sinh tiếp thu
bài còn mang tính thụ động, gò ép.
Hiệu quả: Số lượng học sinh đạt giải trong các kì thi học sinh giỏi còn thấp, thậm
chí có năm không có.
III. NỘI DUNG CỦA KINH NGHIỆM:
1/ Vai trò người thầy:
Trước hết, ta phải xác định vai trò của người thầy là hết sức quan trọng. Bởi vì
người thầy có vai trò chỉ đạo và hướng dẫn học sinh, gợi ý, dẫn dắt học sinh để đi đến các
phương pháp học nói chung và giải toán nói riêng. Nếu học sinh có kiến thức cơ bản tốt,
có tố chất thông minh mà không được bồi dưỡng, nâng cao tốt thì sẽ ít có hiệu quả hoặc

đúng quy chế thi cử như: sắp xếp chỗ ngồi (theo thứ tự a,b,c), giám sát chặt chẽ, quán
triệt học sinh không được nhìn bài của bạn, đồng thời cũng không để cho bạn nhìn bài
của mình; cũng cần chú ý sắp xếp những em hàng ngày ngồi gần nhau thì đến khi thi hay
kiểm tra phải ngồi xa nhau.
- Khi chấm bài thi, giáo viên cần phải vận dụng biểu điểm linh hoạt. Cần ưu tiên
điểm cho những bài làm có sự sáng tạo, trình bày bài khoa học.
- Tuy nhiên để việc thi cử, kiểm tra đạt hiệu quả, giáo viên cần phải ra đề trên cơ sở
những dạng bài tập đã được ôn và cần có một bài khó, nâng cao hơn đòi hỏi học sinh vận
dụng những kiến thức đã học để làm bài. Trên cơ sở đó, giáo viên đánh giá được những
em nào có năng lực thực sự trong học tập.
- Để đánh giá một cách chính xác và nắm được mức độ tiếp thu cũng như sự tiến bộ
của học sinh thì cần tổ chức thi, kiểm tra và sàng lọc qua nhiều vòng.
3/ Xây dựng chương trình bồi dưỡng:
Hiện nay, chương trình bồi dưỡng không có sách hướng dẫn chi tiết, cụ thể từng
tiết, từng buổi học như trong chương trình chính khóa. Hơn nữa, hầu hết sách nâng cao,
sách tham khảo hiện nay không soạn thảo theo đúng trình tự như chương trình học chính
khóa, mà thường đi theo các dạng. Trong khi đó, các trường thường tổ chức học sinh vừa
học chính khóa vừa phối hợp nâng cao. Vì thế soạn thảo chương trình bồi dưỡng là một
việc làm hết sức quan trọng và rất khó khăn nếu như chúng ta không có sự tham khảo,
tìm tòi và chọn lọc tốt.
Điều cần thiết là giáo viên cần phải nắm vững nội dung, chương trình học, cần phải
soạn thảo nội dung dẫn dắt học sinh từ cái cơ bản của nội dung chương trình học chính
khóa, tiến tới chương trình nâng cao (tức là, trước hết phải khắc sâu kiến thức cơ bản của
nội dung học chính khóa, từ đó vận dụng để nâng cao dần).
Cần soạn thảo chương trình theo vòng xoáy: Từ cơ bản đến nâng cao, từ đơn giản
đến phức tạp. Đồng thời cũng phải có ôn tập, củng cố.
Ví dụ: Cứ sau 2 đến 3 tiết củng cố kiến thức cơ bản và nâng cao thì cần có 1 tiết
luyện tập, củng cố và cứ 6 đến 7 tiết thì cần có 1 tiết ôn tập hay luyện tập chung để củng
cố khắc sâu.
* Cần soạn thảo 1 tiết học có những nội dung sau:

giải, không nên làm thay học sinh, giải cho học sinh hoàn toàn hoặc để cho các em bó tay
rồi chữa. Ngược lại, khi chữa bài, giáo viên cần phải giải một cách chi tiết, tỉ mỉ (không
giải tắt). Đồng thời uốn nắn những sai sót và chấn chỉnh cách trình bày của học sinh một
cách kịp thời. Cần theo dõi và chấm bài làm của học sinh hàng ngày thật kĩ để kịp thời
phát hiện, uốn nắn những thiếu sót cho các em.
Một số bài để khắc sâu kiến thức cho các em, giáo viên có thể gợi ý để các em tìm
ra nhiều cách giải, hiểu sâu sắc được bản chất của bài toán. Như thế vừa phát huy được
tính độc lập sáng tạo của học sinh, vừa gây được hứng thú học tập với các em.
Để giúp học sinh học tốt môn toán nói chung và môn toán ở Tiểu học nói riêng,
giáo viên cần giúp học sinh nắm bắt và vận dụng quy trình giải một bài toán, phương
pháp kiểm tra kết quả vào việc làm toán.
+ Các bước giải một bài toán:
- Bước 1. Đọc kĩ đề (3 - 5 lần), xác định dự kiện đã biết và cái phải tìm rồi tóm tắt
bài toán.
- Bước 2. Xác định bài toán thuộc dạng nào đã học, tìm tòi cách giải và giải ra giấy
nháp.
- Bước 3. Thử lại kết quả.
- Bước 4. Ghi vào vở rồi đọc lại bài làm.
* Các phương pháp kiểm tra kết quả:
- So sánh với thực tiễn.
- Làm phép tính ngược lại.
- Giải theo cách khác.
- Thay kết quả vào để kiểm tra.
5/ Phương pháp đánh giá :
Trong một số tiết dạy, tôi có thể cho HS đổi chéo bài để tự kiểm tra và đánh giá bài
của nhau.
Mỗi tuần, mỗi tháng đều có bài kiểm tra tuần, kiểm tra tháng để theo dõi và đánh
giá sự tiếp thu bài học và kết quả học tập của các em.Từ đó, tôi có kế hoạch và điều chỉnh
cách dạy cho phù hợp.
IV. HIỆU QUẢ KHI ÁP DỤNG:

những kết quả khả quan. Rất mong các đồng chí đồng nghiệp tham khảo và đóng góp
thêm ý kiến.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Đông Hà, ngày 20 tháng 04 năm 2011
Người viết
Lê Thị Diệu Hiền