/>TƯ LIỆU GIÁO DỤC HỌC.

CHUYÊN ĐỀ
MỘT SỐ KINH NGHIỆM
LỰA CHỌN, BỒI DƯỠNG HỌC SINH GIỎI
MÔN TOÁN LỚP 4, LỚP 5
CẤP TIỂU HỌC. HẢI DƯƠNG – NĂM 2015
/> />LỜI NÓI ĐẦU
Giáo viên là một trong những nhân tổ quan trọng quyết
định chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực cho đất
nước. Do vậy, Đảng, Nhà nước ta đặc biệt quan lâm đến công
tác xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên. Bồi dưỡng học
sinh giỏi nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Học sinh lớp 4; lớp 5, tư duy của các em đã phát triển. Một
số em khá, giỏi thích tìm tòi, khám phá những cái mới. Đặc
biệt, những bài toán khó thường rất hấp dẫn với các em. Các em
dễ nhàm chán hoặc không hứng thú với những bài toán dễ và
đơn giản. Mặt khác, học sinh giỏi đạt giải cao trong các kì thi
còn do nhiều yếu tố: Tố chất học sinh, sự quan tâm của gia
đình, việc bồi dưỡng của giáo viên, …và không ngoại trừ yếu tố
may mắn. Tuy nhiên chúng ta không chỉ chờ đợi và cầu mong ở
sự may mắn. Phương ngôn có câu: Trở thành nhân tài một
phần do tài năng còn chín mươi chín phần là ở sự tôi luyện.
Theo quan điểm của tôi, điều quan trọng hơn cả là chúng ta phải
trang bị cho các em vững vàng kiến thức trước khi đi thi. Do
vậy việc bồi dưỡng vẫn là quan trọng hơn cả. Song bồi dưỡng
/> />học sinh giỏi những nội dung gì, bồi dưỡng như thế nào để đạt
hiệu quả? Điều đó quả là một vấn đề còn nan giải.

học sinh giỏi những nội dung gì, bồi dưỡng như thế nào để đạt
hiệu quả? Điều đó quả là một vấn đề còn nan giải.
/> />Qua một số năm bồi dưỡng học sinh giỏi, tôi rút ra một số
kinh nghiệm nhỏ, xin trao đổi, chia sẻ để đồng nghiệp có thể
tham khảo và vận dụng nhắm nâng cao chất lượng giáo dục
trong giai đoạn hiện nay.
II. THỰC TRẠNG:
Khi chưa có kinh nghiệm, giáo viên soạn thảo chương trình
bồi dưỡng hết sức khó khăn, vất vả.
Việc truyền thụ kiến thức cho học sinh còn gượng ép, máy
móc. Học sinh tiếp thu bài còn mang tính thụ động, gò ép.
Hiệu quả: Số lượng học sinh đạt giải trong các kì thi học
sinh giỏi còn thấp, thậm chí có năm không có.
III. NỘI DUNG CỦA KINH NGHIỆM:
1/ Vai trò người thầy:
Trước hết, ta phải xác định vai trò của người thầy là hết
sức quan trọng. Bởi vì người thầy có vai trò chỉ đạo và hướng
dẫn học sinh, gợi ý, dẫn dắt học sinh để đi đến các phương pháp
học nói chung và giải toán nói riêng. Nếu học sinh có kiến thức
cơ bản tốt, có tố chất thông minh mà không được bồi dưỡng,
nâng cao tốt thì sẽ ít có hiệu quả hoặc không có hiệu quả. Đồng
thời giáo viên lại phải lựa chọn đúng đối tượng học sinh vào bồi
/> />dưỡng và phải soạn thảo chương trình bồi dưỡng một cách hợp
lí, khoa học và sáng tạo.
Thực tế cho thấy một số em có tố chất tốt nhưng ý thức
học tập không cao, ẩu thả, thiếu nỗ lực cố gắng thường thi đạt
kết quả thấp. Vì thế, để học sinh luôn cố gắng hết khả năng của
mình, giáo viên cần thường xuyên tác động tới ý thức học tập
của học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau, như : Nêu gương
các anh chị những năm trước, kể cho các em nghe một số kì thi

không được nhìn bài của bạn, đồng thời cũng không để cho bạn
nhìn bài của mình; cũng cần chú ý sắp xếp những em hàng ngày
ngồi gần nhau thì đến khi thi hay kiểm tra phải ngồi xa nhau.
/> />- Khi chấm bài thi, giáo viên cần phải vận dụng biểu điểm
linh hoạt. Cần ưu tiên điểm cho những bài làm có sự sáng tạo,
trình bày bài khoa học.
- Tuy nhiên để việc thi cử, kiểm tra đạt hiệu quả, giáo viên
cần phải ra đề trên cơ sở những dạng bài tập đã được ôn và cần
có một bài khó, nâng cao hơn đòi hỏi học sinh vận dụng những
kiến thức đã học để làm bài. Trên cơ sở đó, giáo viên đánh giá
được những em nào có năng lực thực sự trong học tập.
- Để đánh giá một cách chính xác và nắm được mức độ
tiếp thu cũng như sự tiến bộ của học sinh thì cần tổ chức thi,
kiểm tra và sàng lọc qua nhiều vòng.
3/ Xây dựng chương trình bồi dưỡng:
Hiện nay, chương trình bồi dưỡng không có sách hướng
dẫn chi tiết, cụ thể từng tiết, từng buổi học như trong chương
trình chính khóa. Hơn nữa, hầu hết sách nâng cao, sách tham
khảo hiện nay không soạn thảo theo đúng trình tự như chương
trình học chính khóa, mà thường đi theo các dạng. Trong khi
đó, các trường thường tổ chức học sinh vừa học chính khóa vừa
phối hợp nâng cao. Vì thế soạn thảo chương trình bồi dưỡng là
một việc làm hết sức quan trọng và rất khó khăn nếu như chúng
ta không có sự tham khảo, tìm tòi và chọn lọc tốt.
/> />Điều cần thiết là giáo viên cần phải nắm vững nội dung,
chương trình học, cần phải soạn thảo nội dung dẫn dắt học sinh
từ cái cơ bản của nội dung chương trình học chính khóa, tiến tới
chương trình nâng cao (tức là, trước hết phải khắc sâu kiến thức
cơ bản của nội dung học chính khóa, từ đó vận dụng để nâng
cao dần).

và khích lệ những sáng tạo mà học sinh đưa ra.
Những bài kiến thức mới, giáo viên cần lấy ví dụ và ra bài
tập mang tính chất vui chơi để gây hứng thú học tập cho học
sinh, đồng thời giúp các em ghi nhớ được tốt hơn.
Ví dụ: Ra bài toán vui, bài toán là một bài thơ, bài toán lấy
tên học sinh hay đáp số là ngày, tháng có ý nghĩa, đáng ghi nhớ,
hoặc lấy ví dụ mang tính chất thực tiễn, dễ hiểu, …
/> />Tuy nhiên những bài toán như thế, giáo viên cần tìm hiểu
kĩ, thử và kiểm tra kết quả nhiều lần.
Giáo viên tung các bài tập cho học sinh phải luôn theo
hướng “mở”, có như vậy mới phát huy và làm phong phú sự
sáng tạo của học sinh.
Hầu hết ở các bài luyện tập, giáo viên chỉ nên gợi mở để
học sinh tự tìm ra cách giải, không nên làm thay học sinh, giải
cho học sinh hoàn toàn hoặc để cho các em bó tay rồi chữa.
Ngược lại, khi chữa bài, giáo viên cần phải giải một cách chi
tiết, tỉ mỉ (không giải tắt). Đồng thời uốn nắn những sai sót và
chấn chỉnh cách trình bày của học sinh một cách kịp thời. Cần
theo dõi và chấm bài làm của học sinh hàng ngày thật kĩ để kịp
thời phát hiện, uốn nắn những thiếu sót cho các em.
Một số bài để khắc sâu kiến thức cho các em, giáo viên có
thể gợi ý để các em tìm ra nhiều cách giải, hiểu sâu sắc được
bản chất của bài toán. Như thế vừa phát huy được tính độc lập
sáng tạo của học sinh, vừa gây được hứng thú học tập với các
em.
Để giúp học sinh học tốt môn toán nói chung và môn toán
ở Tiểu học nói riêng, giáo viên cần giúp học sinh nắm bắt và
vận dụng quy trình giải một bài toán, phương pháp kiểm tra kết
quả vào việc làm toán.
/> />+ Các bước giải một bài toán:

- Lựa chọn đúng đối tượng học sinh để đưa vào bồi dưỡng.
- Xây dựng nội dung, chương trình bồi dưỡng khoa học,
sáng tạo.
- Lựa chọn phương pháp dạy học dễ hiểu và không ngừng
đổi mới.
VI. LỜI KẾT:
Qua những năm bồi dưỡng, tôi nhận thấy rằng người thầy
cần phải không ngừng học hỏi và tự học hỏi để nâng cao trình
độ, đúc rút kinh nghiệm, thường xuyên xây dựng nội dung
chương trình và sáng tạo trong công tác giảng dạy. Bên cạnh đó,
vai trò của GVCN và GV bộ môn cũng hết sức quan trọng trong
việc dạy “nền” vững chắc.
/> />Tuy nhiên, để có những vụ mùa bội thu, ngoài vai trò của
người thầy, ngoài những nỗ lực cố gắng của học sinh, đòi hỏi
phải có sự quan tâm hỗ trợ của nhà trường để giáo viên có nhiều
tài liệu tham khảo, có nhiều thời gian nghiên cứu và tổ chức bồi
dưỡng. Đồng thời giáo viên cũng cần phải biết lắng nghe ý kiến
đóng góp của đồng chí, đồng nghiệp, của phụ huynh học sinh.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của tôi, bản thân tôi
đã áp dụng và thu được những kết quả khả quan. Rất mong các
đồng chí đồng nghiệp tham khảo và đóng góp thêm ý kiến.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Tác giả.
/>