PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Bậc học mầm non là mắt xích đầu tiên của hệ thống giáo dục . Cái tên “mầm
non”đã đủ nói lên sự quan trọng và cần nâng niu của bậc học này. Một trong ba
mục tiêu của cải cách giáo dục nước ta là: làm tốt, giáo dục và chăm sóc thế hệ
trẻ ngay từ thời thơ ấu nhằm tạo ra cơ sở ban đầu rất quan trọng của con người
Việt Nam mới, người lao động làm chủ tập thể, phát triển toàn diện nhân cách.
Trong công tác giáo dục mầm non việc hình thành và phát triển ngôn ngữ là
công cụ của tư duy nó đóng góp một vai trò rất lớn trong việc phát triển tri thức và
các quá trình tâm lí khác. Mà đặc biệt tác phẩm văn học đối với trẻ mầm non là
những bức tranh về con người và cuộc sống được xây dựng nên bởi những hình
tượng sinh động vừa thực tế lại vừa kỳ ảo, những tình cảm vừa chân thực lại vừa
sâu lắng lại được nhac văn thể hiện trong những ngôn ngữ có chọn lọc, trong sáng,
uyển chuyển, giàu âm điệu và sắc thái phong phú.
Do những đặc trưng đó tác phẩm văn học trở thành phương tiện đặc biệt trong
giáo dục mầm non . Bằng hình tượng và ngôn ngữ văn học , tác phẩm văn học làm
nảy sinh trong tâm hồn trẻ những tình cảm sâu sắc, những rung động mãnh liệt đối
với con ngươig và cuộc sống, giúp trẻ nhận biết tinh tế và phong phú về thế giới
xung quanh, tạo ra cho trẻ một đời sống tinh thần trong sáng và lành mạnh. Chính
vì vậy mà trò chơi đóng kịch theo tác phẩm văn học là một hình thức đặc biệt
giúp phát triển ngôn ngữ cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua đóng kịch dạy trẻ nói
đúng cấu trúc ngữ pháp, khả năng diễn đạt biểu cảm là một hoạt động cần thiết
coa tác động hỗ trợ trực tiếp và tích cực trong việc học môn “tiếng Việt” ở lớp 1
và các hoạt động kháccủa trẻ ở trường phổ thông.
Trò chơi đóng kịch này gần với trò chơi đóng vai theo chủ đề nên được trẻ mẫu
giáo đón nhận một cách thích thú. Một hình thức đặc biệt hơn cả là giúp trẻ nhập
vai thành nhân vật trong tác phẩm qua trò chơi đóng kịch. Trò chơi đóng kịch là
một trong những con đường giúp trẻ tiếp nhận tác phẩm văn học có hiệu quả nhất
và cũng là hình thức phát triển khả năng diến đạt biểu cảm cho trẻ có tac sdụng
nhanh và mạnh nhất khi trẻ hứng thu nhập vai chơi vào vở kịch…
1. Cơ sở lí luận:

chính, cái chủ yếu nhờ vậy mà trẻ tri giác đầy dủ hơn, sâu sắc hơn qua từ ngữ cô
giáo truyền đạt những tri thức khác nhau và hình thành cho trẻ thái độ đúng dắn
với các hiện tượng xung quanh cuộc sống, cô giáo dạy trẻ dùng từ ngữ để diễn đạt
ý nghĩa yêu cầu một cách rõ ràng ngắn gọn để kể lại những điều đã nhìn thấy,
nghe thấy và sờ thấy… Dạy tiếng mẹ đẻ (ngôn ngữ ) cô giáo trang bị cho trẻ
những vốn từ bằng cách cho trẻ tiếp xúc với văn học . Trẻ học được ở đó biết bao
từ ngữ mới mà trong cuộc sống bình thường trẻ ít hoặc không hề bết mà sử dụng
( chẳng hạn các từ tượng hình, tượng thanh, từ láy)…sự mở rộng nhận thức bao
giờ cũng gắn chặt với mở rộng vốn từ, bởi vì từ là hình tượng biểu đạt của khái
niệm. Trong quá trình cô giáo cho trẻ đóng kịch giúp trẻ luyện tập cách phát âm
đúng như không nói ê, a, không nói lắp, không nói ngọng, không nói đứt, nói rõ
ràng có biểu cảm…
+ Ngôn ngữ là phương tiện giáo dục đạo đức cho trẻ:
Thông qua ngôn ngữ trẻ nhận thức được thế giới xung quanh nhận ra vẻ đẹp của
quê hương đất nước, qua bài thơ thông qua các nhân vật, trong các tác phẩm trẻ
nhận thức được các khái niệm đạo đức, trẻ bộc lộ tình cảm đúng mực đối với các
nhân vật và lấy đó làm bài học cho hành vi đạo dức của mình. Mượn các nhân vật
cậu bé, cô bé,(phiếm chỉ) những con vật như gà, mèo, chó, vịt, gấu… các nhà văn
nhà thơ đã gửi đến trẻ những bài học giáo dục đạo đức rất nhẹ nhàng, nhưng sâu
sắc
Các truyện như “ dê con nhanh trí” “Ba cô gái” “ Chú vịt xám” “ cô bé quàng
khăn đỏ”… đã cho trẻ hiểu sự cần thiết phải vâng lời cha mẹ, trẻ cảm nhận được
tình thương yêu, sự chăm sóc của ông bà, cha mẹ đối với trẻ và ngược lại tình cảm
của trẻ yêu qúi ông bà cha mẹ… từ ngôn ngữ của cô đọc kể cho trẻ nghe những
bài theo câu truyện đã đem đến cho trẻ bài học về tình bạn, cần phải thân ái, qúy
trọng bạn biết giúp bạn khi bạn gặp khó khăn…đó là mầm mống của tình bạn, tình
đồng chí sau này. Tình cảm đối với anh chị em trong gia đình…
+ Ngôn ngữ là phương tiện giáo dục thẩm mỹ :
Thông qua ngôn ngữ trẻ cảm nhận được cái đẹp của thế giới xung quanh: qua từ
ngữ chính xác, gợi cảm, những bức tranh thiên nhiên đầy màu sắc được thể hiện

Quá trình đi thực hành thường xuyên và tham quan ở một số trường mầm non ,
tôi thấy ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi phát triển chưa đồng đều giữa giữa
những trẻ được đến trường và chưa được đến trường. Khi giao tiếp trẻ chưa thể
hiện đúng ngữ điệu của lời nói, nhiều trẻ nói thiếu mạch lạc, ấp úng, nói ngọng,
nói không đủ câu, dùng từ chưa chính xác dẫn đến nói năng chưa lưu loát biểu
cảm. Những trẻ nhút nhát, ít tiếp xúc với bạn bè, kém hiếu động vốn từ bị hạn chế,
nghèo nàn, diến đạt câu ngữ điệu còn kém. Thực tế việc phát triển ngôn ngữ , khả
năng diễn đạt biểu cảm ở ngoài xã hội, trẻ nói hay trống không và rời rạc. Một
phần ở gia đình bố mẹ bận công việc, nhiều người chưa hiểu tầm quan trọng phát
triển ngôn ngữ ở lứa tuổi này, ở trường cô giáo chưa chú trọng đến việc nói đúng
câu sửa sai cho trẻ dẫn đến tình trạng trẻ hay nói trống không, nói câu cụt chưa thể
hiện được rõ ý của mình, ngôn ngữ biểu cảm còn nhiều hạn chế, bởi thực tế cô
giáo mầm non còn ngại việc dạy trẻ đóng kịch thông qua nội dung tác phẩm văn
học vì khâu chuẩn bị hơi rích rắc và chuẩn bị mất nhiều thời gian nên giáo viên
thường cắt xén không cho trẻ đóng kịch đó cũng là một thực tế kìm hãm sự phát
triển ngôn ngữ tư duy- biểu cảm ở trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
Qua hai cơ sở trên, tôi thấy rằng việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ là việc làm hết
sức quan trọng và cấp thiết, nó phục vụ cho cuộc sống hàng ngày, là cơ sở để sau
này cho trẻ lĩnh hội tri thức ở trường phổ thông được thuận lợi hơn. Là điều kiện
để giao tiếp ngoài xã hội…
Vì vậy cần có kế hoạch dạy trẻ đúng đắn, khoa học để có khả năng tự mình diễn
đạt có biểu cảm về ý kiến của trẻ. để giúp trẻ bớt đi những khó khăn trong giao
tiếp. Nên tôi chọn đề tài này “ Một số biện pháp rèn luyện khả năng diến đạt biểu
cảm cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi. Qua việc dạy trẻ đóng kịch.
II. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Mục đích của chúng tôi khi nghiên cứu đề tài này là nhằm đưa ra và hệ thống hóa
một số biện pháp xây dựng cơ sở lý luận cho tiết học. “ Dạy trẻ kể lại truyện” cụ
thể là “rèn luyện khả năng diến đạt biểu cảm thông qua việc dạy trẻ đóng kịch”
cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

cầu và mục đích của giáo dục .
PHẦN II: NỘI DUNG
CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
I. ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ CỦA TRẺ MẪU GIÁO LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC TIẾP NHẬN TÁC
PHẨM VĂN HỌC THÔNG QUA “TRÒ CHƠI ĐÓNG KỊCH”:
1- Tư duy:
- Khái niệm tư duy: Tư duy là quá trình nhân thức, phản ánh những thuộc tính,
bản chất, những mối quan hệ có tính quy luật của sự vật và hiện tượng trong thế
giới khách quan mà trước đó ta chưa biết.
Những nhà sinh học và giải phẫu học cho biết cơ sở vật chất của đời sống trẻ
phụ thuộc vào não và hoạt động thần kinh cao cấp. Hoạt động thần kinhcủa trẻ em
được đảm bảo bởi sự trưởng thành về giải phẫu hình thái và chức năng của hệ thần
kinh đặc biệt là của bán cầu đại não. Sự trưởng thành ấy diễn ra mãnh liệt nhất ở
thời kíơ sinh và giai đoạn mẫu giáo và nó có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành
và phát triển tư duy của trẻ.
Ở lứa tuổi mẫu giáo tư duy của trẻ có một bước ngoặt rất cơ bản. Tư duy ở trẻ
mẫu giáo được hình thành và đang phát triển với các tốc độ khác nhau, đặc biệt sự
phát triển tư duy trực quan hình ảnh phát triển mạnh nhất nổi trội nhất chiếm ưu
thế trong hoạt động vui chơi của trẻ. Ở lứa tuổi mẫu giáo 5-6 tuổi xuất hiện kiểu tư
duy trực quan hình tượng mới và những yếu tố của kiểu tư duy lô gic.
Sự phát triển tư duy lô gic giúp cho trẻ lĩnh hội được những tri thức, những kí
hiệu ngôn ngữ toán học, âm nhạc, nghệ thuật tạo hình, văn học… Ngôn ngữ ở lứa
tuổi này thực sự là công cụ tâm lý để kích thích sự phát triển tư duy cho trẻ. Vì
vậy nhiệm vụ của cô giáo khi dạy trẻ kể lại truyện, đặc biệt là tái tạo lại câu
chuyện khi người khác xem hiểu được, chính là con đường giúp trẻ tiếp nhận tác
phẩm văn học có hiệu quả nhất. Ngôn ngữ của nhân vật kịch thường có hình thức
phong phú và nội dung đặc sắc, nhân vật kịch không chỉ trò chuyện với nhau bằng
( ngôn ngữ đối thoại) mà còn nói về mình ( bằng ngôn ngữ độc thoại)… để phát
triển , rền luyện khả năng diễn đạt lưu loát biểu cảm ở trẻ.
2. Ngôn ngữ :

của mẫu giáo đã phát triển mạnh mẽ, gặp sự tưởng tượng trong các loại hình văn
học nghệ thuật sẽ là sự gặp gỡ phù hợp làm bừng sáng lên những tia lửa điện hồ
quang, làm dễ dàng sự tiếp nhận tác phẩm văn học mà đặc biệt là ở trẻ mẫu giáo
phát triển trí tưởng tượng cực cao khi phải nhập vai, đóng đúng vai thể hện nhân
cách sao cho thật giống với nhân vật trong truyện.
Nhưng dù kết quả của tưởng tượng có mới mẻ độc đáo thế nào đi nữa thì các chất
liệu của nó cũng bắt nguồn từ hiện thực bởi trí tưởng tượng có được nhờ ở vốn tri
thức văn hoá kinh nghiệm sống. Văn học góp phần trong phát triển trí tưởng tượng
của trẻ. Vì vậy việc dạy trẻ đóng kịch tái tạo lai tác phẩm văn học để phát triển
ngôn ngữ biểu cảm vô cùng quan trọng. Qua đó nhà sư phạm cần phát huy những
gì đã có và phải cung cấp cho trẻ các biểu tượng,các khả năng diến đạt lưu loát,
biểu cảm thông qua dạy trẻ đóng kịch.
4. Chú ý – trí nhớ:
Chú ý là quá trình định hướng các quá trình tâm lý khác. Chú ý là xu hướng và là
sự tập trung của chú ý vào một đối tượng xác định. Chú ý được coi như sự tổ
chức, định hướng hoạt động tâm lý vì khi ta được coi như sự tổ chức, định hướng
hoạt động tâm lý vì khi ta chú ý đến cái gì thì qua quá trình tri giác tư duy… sẽ
được nhận thức sâu hơn , rõ hơn.
Trí nhó là một quá trình tâm lý phản ánh những kinh nghiệm của cá nhân dưới
hình thức biểu tượng bao gồm sự ghi nhớ giữ và tái tạo sau đó ở trong óc, cái mà
con người đã cảm giác, tri giác, rung động, hành động hay suy nghĩ trước đây.
Đặc điểm chú ý- trí nhớ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi là chú ý có chủ định. Thuộc
tính của chú ý được phát triển mạnh như sức tập trung chú ý- sức bền vững chú ý-
sự phân phối chú ý- sự di chuyển chú ý. Như vậy ở lứa tuổi trẻ có tập trung chú ý
hay phân phối chú ý thì trẻ mới tiếp thu các tri thức hay hoạt động nghệ thuật
được nhanh nhậy. Đặc biệt là sự di chuyển chú ý được chuyển từ hoạt động này
sang hoạt động khác, rất phù hợp với việc đóng kịch cho trẻ dù nhập vai bất cứ
một nhân vật nào trong tác phẩm văn học trẻ không những phải tưởng tượng mà
còn ghi nhớ, chú ý cần được thể hiện từ dáng đi, đứng tang phục, lời nói… thể
hiện được đúng tính cách khả năng diến đạt ngôn ngữ phải lưu loát biểu cảm thì

1- Mục đích điều tra:
Để có cơ sở nghiên cứu các biện pháp dạy trẻ nói có biểu cảm thông qua việc
đóng kịch, chúng tôi tiến hành điều tra nhằm đánh giá thực trạng tình hình chung
của việc dạy trẻ nói có biểu cảm .
2- Trường được điều tra:
Trường mầm non Hoa Hồng- Huyện Yên Hưng.
3- Nội dung điều tra:
Thăm dò ý kiến giáo viên về hình thức dạy trẻ nói có biểu cảm thông qua đóng
kịch của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi.
Việc soạn giáo án của giáo viên
Tình hình phát triển ngôn ngữ ở trẻmg 5-6 tuổi.
4- Phương pháp điều tra:
Thăm dò ý kiến giáo viên bằng cách trả lời câu hói trong phiếu Ankét
Khảo sát khả năng phát âm và ngôn ngữ diến đạt có biểu cảm bằng cách kẻ
bảng, điều tra nhứng từ cần phát âm chuẩn ( đúng sai) và trả lời các câu hỏi nhiều
từ, ít từ…
Sử dụng phương pháp quan sát để điều tra. Chúng tôi đến từng lớp quan sát và
dự giờ ( cho trẻ đóng kịch )để xem xét cách tổ chức của giáo viên , đồng thời ghi
chép công tác chuẩn bị ở mức độ nào? việc soạn giáo án của giáo viên như thế
nào?
II. Phân tích kết quả điều tra:
1. Khảo sát để xác định khả năng của trẻ:
- Số trẻ được khảo sát : 30 cháu
- Nội dung khảo sát:
1.1. Phát âm:
Số trẻ phát âm tương đối chuẩn: 35%
Số trẻ phát âm ngọng: 65%
1.2. Tập trả lời câu hỏi:
Số trẻ nói được câu dài lưu loát biểu cảm: 30%
Số trẻ nói được câu từ 4-7 từ : 30%

10 Trần Văn Lại - - - -
11 PHạm Thu Huyền + + + +
12 Hà Thu Huyền + + + +
13 Vũ Thị Hương - - - -
14 Nguyễn Mạnh Hưng - - - -
15 NguyễnVũ Tiến Hưng - - - -
1.2. trả lời phiếu Ankét của giáo viên ( 3 phiếu)
Thăm dò ý kiến giáo viên bằng phiếu Ankét nhằm mục đích tìm hiểu nhậ thức
đánh giá giáo viên mầm non về vấn đề dạy trẻ nói biểu cảm qua việc cho trẻ đóng
kịch với hệ thống câu hỏi đã chuẩn bị sẵn và yêu cầu giáo viên trả lời.
- Hệ thống câu hỏi:
+ Địa bàn trường của chị thuộc khu vực nào?
+ Điều kiện hoạt động của trường chị như thế nào?
+ Chị có thích dạy trẻ đóng kịch không? vì sao?
+ Để thực hiện một trò chơi đóng kịch cho trẻ chị phải làm những công việc gì?
+ Chị gặp khó khăn thuận lợi gì? khi tổ chức trò chơi đóng kịch cho trẻ?
+ Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi có hứng thú với trò chơi này không?
+ Chị đã sử dụng phương pháp, biện pháp gì khi tổ chức trò chơi đóng kịch cho
trẻ
+ Theo chị thì cơ sở lí luận về việc dạy trẻ đóng kịch đã được cung cấp đầy đủ
chưa?
+ Chị gặp khó khăn, thuận lợi gì trong việc soạn giáo án?
Nói chung về nhận thức đánh giá của giáo viên mầm non về vấn đề nầy tương đối
đồng nhất, tuy nhiên cũng chỉ dừng lại ở mức độ nhất định.
1.3. Việc soạn giáo án của giáo viên :
Qua việc điều tra chúng tôi thấy mục đích yêu cầu đặt ra trong giáo án cong rất
chung chung. Hầu hết giáo viên đặt mục đích yêu cầu theo cuốn chương tình
chăm sóc giáo dục trẻ em của Bộ giáo dục - Đào tạo.
Chủ yếu giáo viên chỉ xác định một số mục đích yêu cầu sau:
- Trẻ hiểu nội dung tác phẩm .

truyện, đã chuẩn bị sân khấu cho trer đóng kịch .
- Về phía trẻ đã chú ý nghe cô kể chuyện và đàm thoại truyện để nhớ được nội
dung truyện. Những trẻ khá giỏi đã biết tham gia đóng kịch .
2. Nhược điểm:
- Về phía cô phần lớn là soạn giáo án còn chung chung, chủ yếu là dựa vào cuốn
“ Chương trình chăm sóc, giáo dục và hướng dẫn thực hiện”. đây là cuốn sách
mang tính chất và phương hướng chỉ đạo chung nên mục đích yêu câudf đặt ra
cho mỗi vở kịch rất chung chung. Chưa chú ý phân mức độ trẻ trong lớp khá-
trung bình- yếu. Trong tiết học cô chưa xác định được tiết này nên sử dụng
phương pháp gì, biện pháp nào là chính, biện pháp nào là hỗ trợ. Khi cô sử dụng
biện pháp đàm thoại ( trao đổi, thoả thuận) nhưng câu hỏi đơn giản, bắt buộc, ngay
hệ thống câu hỏi cũng thiếu lô gic , không kích thích được tính tích cực cho trẻ và
ngôn ngữ biểu cảm càng khó phát huy. Vì vậy khả năng diến đạt ngôn ngữ nói
lưu loát, mạch lạc có biểu cảm của trẻ còn hạn chế.
Trong khi sử dụng trang phục cho trẻ đóng kịch còn đại khái thậm chí không đủ
trang phục hết cho các vai đóng kịch. Cô giáo chưa chú ý chọn tác phẩm có tính
kịch nhiều, có đối thoại giữa các nhân vật tạo điều kiện phát triển ngôn ngữ cho
trẻ.
-Về phía trẻ: đa số trẻ chưa tập trung chú ý khi cô hướng dẫn, thỏa thuận trò chơi;
nên chưa hứng thú tham gia trò chơi đóng kịch nhiều. Khi đóng kịch còn nói đớt,
nói ngọng, nói lắp, câu nói còn thiếu cấu trúc ngữ pháp.
3. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên
- Giáo viên chưa nhìn thấy được tầm quan trọng, vị trí vai trò của giáo dục nghệ
thuật đối với trẻ mẫu giáo.
- Giáo viên chưa nắm vững được phương pháp, biện pháp khi dạy trẻ đóng kịch,
không có sự linh hoạt sáng tạo, do vậy trong trò chơi đóng kịch không hấp dẫn.
- Giáo viên chưa hiểu được qua việc trẻ đóng kịch có tác dụng rất lớn trong phát
triển ngôn ngữ và rèn luyện được khả năng diễn đạt có biểu cảm cho trẻ.
- Trong quá trình kể chuyện cho trẻ nghe giọng của cô buồn tẻ đều đều, nét mặt cử
chỉ, thiếu sinh động hấp dẫn.

Trẻ nói sai cấu trúc
Trẻ nói trống
không
2 tuần sau
15-3->30-3
Luyện nói mạch lạc biểu cảm
Ví dụ: Con gà trống
Chú dê đen
Mèo đi câu cá
Đọc kể diễn
cảm, đàm
thoại
Đóng kịch
II . Biện pháp giáo dục
1. Xây dựng mẫu câu:
Xây dựng mẫuc câu là hướng dẫn cho trẻ nói theo cách mô hình tiếng Việt. Khi
xây dựng mẫu câu phải chuẩn mực, các mẫu câu có nội dung đơn giản dễ hiểu, có
cấu trúc ngữ pháp đúng, từ ngữ chính xác. Nhưng để trẻ hiểu được nói được câu
đơn giản dễ hiểu thì cô phải làm mẫu, giới thiệu mẫu câu cho trẻ bằng cách đặt các
câu hỏi trong các hoạt động vui chơi, học tập.
Ví dụ: trong giờ kể chuyện cô có thể đặt ra nhiều câu hỏi mẫu
Cô hỏi “ Cô vừa kể cho lớp mình nghe chuyện gì?
Trẻ trả lời: “ Thưa cô ! Cô vừa kể cho lớp mình nghe câu chuyện hai anh em”
Cô hỏi “ Người anh là người thế nào”?
Trẻ trả lời: “ Thưa cô! người anh là người chăm chỉ chụi khó lao động ạ”
Trong giờ tìn hiểu môi trường xung quanh: “ Làm quen với các con vật nuôi trong
gia đình có 4 chân, đẻ con. Cô đặt ra nhièu mẫu câu hỏi kết hợp với đồ dùng trực
quan, sinh động, tranh ảnh đồ chơi…gây hứng thú lôi cuốn trẻ chú ý:
Cô đọc câu đó về đồ vật: ví dụ
“ Con gì ăn no… phì phò”

chuyện có tình tiết hấp dẫn nhất đối với trẻ, có hnình thức đối thoại là chủ yếu.
Trong lĩnh vực này những truyện dân gian Nga rất có giá trị. Những chuyện ấy
đơn giản, nhiều hành động, diễn cảm và giàu đối thoại, những truyện dân gian như
“Cáo, thỏ và gà trống” “ Chó sói và bày chú dê con”, “ Na sa và con gấu”… đã
được sử dụng và dựng kịch thành công trong trường mầm non . Khi đóng kịch
truyện cổ tíchcó thể đưa tích hợp một bài hát dân ca vào gây thêm hứng thú cho
trẻ. Nội dung kịch cũng hấp dẫn sinh động hơn.
+ Bước 2: Giúp trẻ hiểu nội dung câu chuyện.
Giáo viên kể chuyện, sau đó trẻ kể lại nhớ nội dung hơn khi nghe cô kể diễn cảm
nhiều lần, cho trẻ xem tranh minh họa, đàm thoại với trẻ về nội dung chi tiết của
truyện, đặc biệt cô nhấn mạnh ngữ điệu giọng cuả từng nhân vật. Điều đó giúp trẻ
tái tạo lại hình ảnh nhân vật trong khi đóng kịch.
+ Bước 3: Dựng cảnh, luyện tập.
Cô chuẩn bị một số phong cảnh vẽ phù hợp với nội dung kịch (tạo một góc sân
khấu)
Chuyển thể tác phẩm sang kịch bản, cho trẻ xem tranh minh họa là một hình
thức, biện pháp trẻ nắm chính xác hơn về hình dáng tính cách nhân vật được quan
hệ như thế nào? các nhân vật được phản ánh trong tư thế, nét mặt, hành động.
Giúp trẻ hiểu thấu đáo những cá tính và sự kiện mà tác giả dựng lên.
Trẻ có thể nhập vai chơi, hoặc có thể giúp trẻ phân vai và giúp trẻ hiểu vai đóng
thuộc lời nói nhân vật, kết hợp động tác hỗ trợ cử chỉ, ánh mắt khi nhập vai.
Người dẫn chuyện có thể là một trẻ đã được cô chọn và rèn trước, nếu không
giáo viên là người dẫn chuyện (ở thời gian đầu)
Đối với trẻem, điều quan trọng khi đóng kịch là làm sao vai diễn của trẻ phải có
nhiều cảm xúc hấp dẫn. Thường thường trẻ trước tuổi đi học hay từ chối các vai
phản diện hoặc là nhập vai không thoải mái. Trong những trường hợp đó cần làm
các em hiểu sự cần thiết phải có những vai đó, chỉ cho trẻ biết rằng không có
chúng thì không thể có kịch.
+ Bước 4: Hóa trang và biểu diễn.
Mỗi vở kịch có thể dựng 3-4 lần với các nhóm diễn viên khác nhau. Điều quan

- Trẻ thuộc truyện- đọc thuộc thơ diễn cảm
- Một phông vẽ cảnh một ao cá xung quanh có cây hoa lá đẹp, một con sông chảy
- Một ngôi nhà làm bằng mô hình (làm bằng xốp)
- Một cái chum vẽ bằng bìa cứng đặt bên ngôi nhà, bụi chuối
- Hai cái giỏ vẽ bằng bìa cứng, hai cần câu, hai mảnh xốp (đá)
- Hai mũ mèo, mũ chim 3 cái, mũ thỏ 2 cái, mũ hoa 3 cái
3.Tiến hành:
+Phân vai(thỏa thuận)
- Người dẫn truyện: 1 cháu gái
- Mèo anh :1 cháu trai
- Mèo em :1 cháu gái
- 8 trẻ cả gái + trai trong vai thỏ, chim, hoa.
+ Biểu diễn:
- Người dẫn truyện: “anh em mèo trắng, vác giỏ đi câu

em ngồi bờ ao, anh ra sông cái”
+) Cảnh 1: 2 anh em nhà mèo tung tăng ra sân khấu tay cầm giỏ, tay giữ cần câu
đặt lên vai (2 anh em dặn nhau đi câu cá) em đến bờ ao ngồi, anh ra sông cái làm
động tác câu cá.
- Dẫn truyện: “hiu hiu gió thổi, buồn ngủ quá chừng
mèo anh đang ngồi, ngủ luôn một giấc
lòng riêng thầm nhắc, đã có em rồi…”
+) Cảnh 2: mèo anh làm động tác ngáp ngủ, tay dụi dụi vào mắt ngả người
khoanh tay trước ngực nhắm mắt. Mèo em vẫn ngồi trên ghê câu cá giả vờ giật
cần câu.
- Dẫn truyện: “mèo em đang ngồi thấy bầy thỏ bạn
đùa vui múa lượn, vui quá là vui…”
+) Cảnh 3: Các bạn thỏ, chim cầm tay nhau ra sân khấu múa lượn rủ mèo em
cùng chơi. Mèo em đặt cần câu xuống rồi nói: ôi thôi! Anh câu cũng đủ.
- Dẫn truyện: “nghĩ rồi hớn hở, nhập bọn vui chơi…”

3. Tiến hành:
+) Thỏa thuận (phân vai)
- Người dẫn truyện: 1 trẻ
- Dê trắng: 1 trẻ đóng
- Dê đen: 1 trẻ đóng
+) Đàm thoại cùng trẻ hiểu vai trẻ đóng, kết hợp động tác, cử chỉ, lời nói, nét
mặt thể hiện
+) Nhập vai biểu diễn:
- Người dẫn truyện: Có một chú dê trắng đang đi vào rừng tìm là non ăn và
nước suối uống .
Cảnh 1: dê trắng tay cầm cành là đi ra sân khấu dáng điệu nhút nhát sợ sệt bước
chậm rụt rè, mắt nhìn lấm lét.
- Dẫn truyện: bất chợt có một con chó sói từ trong bụi nhảy chồm ra đứng trước
mặt dê trắng quát.
“ Dê kia mày đi đâu”?
Cảnh 2: Chó sói nhảy chồm từ trong bụi cây ra đứng trước mặt dê trắng quát. Dê
trắng làm điệu run rấy sợ hãi trả lời
“ Tôi đi tìm lá non để ăn và nước suối để uống”
- Sói gọng quát to: 2 tay khuỳnh 2 bên hông, cử chỉ nế mặt rất hung ác định
nhảy bổ ăn thịt dê trắng, quát tiếp :
“Mày hãy nghe tao hỏi đây!”
“ Trên đầu mày có gì?” Tay sói chỉ lên đầu dê- dê trắng run rấy trả lời ấp
úng “ Trên …trên đầu tôi …có sừng”
- Sói quát tiếp( chỉ xuống chân dê trắng) “ dưới chân mày có gì?”
- Dê trắng: “ chân tôi… có móng”
- Sói cười to vẻ đắc thắng: ha…ha…ha, quát tiếp “trái tim mày thế nào?” và
vỗ tay vào ngực dê trắng
- Dê trắng: “ Trái tim tôi đang run sợ”
Chó sói nhảy bổ vào ôm chặt lấy dê trắng( đi vào trong).
Cảnh 3: Còn lại phông và mô hình ở sân khấu

- Cách chơi
- Thỏa thuận : Nhập vai chơi
- Tiến hành chơi: (khi chơi yêu cầu các vai chơi theo luật của trò chơi)
- Trẻ nào đóng vai người mua hàng phải nói đúng tên quần áo mình cần mua
“ Bác cho tôi mua cái áo màu vàng này
Bác bán cho tôi một con gấu bông
Bác ơi con gấu bông này bao nhiêu tiền?”
Người bán hàng phải biết chào mời:
“ Cô mua hàng cho tôi
Hàng mới về đẹp lắm anh mua đi
Hàng của tôi rất tốt, giá cả phải chăng”
Khi trẻ chơi trò chơi này cô giáo giúp trẻ hiểu được cuộc sống sinh hoạt của người
lớn, bắt chước người lớn thể hiện mình
Người mua hàng: trả tiền, nhận hàng “tôi xin bác” và cầm bằng hai tay.
Người bán hàng: niềm nở và trao hàng cho khách bằng hai tay “cảm ơn cô! lần
sau cô lại đến mua hàng nữa nhé!”…
Trong khi chơi vốn từ của trẻ ngày càng phát triển bằng những câu hỏi, trả lời.
Chính vì vậy thông qua trò chơi cô giáo dạy trẻ nói đúng ngữ pháp và diễn đạt
mạch lạc- biểu cảm .
Việc day trẻ nói đúng cấu trúc ngưc pháp và diễn đạt mạc lạc không chỉ thông
qua trò chơi đóng vai theo chủ đề: khi tham gia trò chơi này trẻ thâm nhập vào
cuộc sống đa dạng và phong phú của người lớn, qua sự giao tiếp bằng ngôn ngữ
khi đóng các vai: bố mẹ, cô giáo, bác sĩ, y tá…
Khi trẻ chơi trò chơi” bệnh viện” trẻ đóng vai người bệnh đến khám ở bệnh viện,
bệnh nhân phải biết hỏi bác sĩ “ thưa bác sĩ tôi bị mắc bệnh gì?” “ Bệnh của tôi
năng lắm không”- “ tôi cần uống thuốc gì”?. trẻ em đóng vai của bác sĩ phải biết
trả lời những câu hỏi của bệnh nhân: “ Bác bị mắc bệnh cảm lạnh đấy”- “bác cứ
yên tâm điều trị bệnh, chỉ cần uống thuốc theo đơn là khỏi”.
Ngoài trò chơi đóng kịch, trò chơi học tập, trò chơi phân vai, trò chơi vận động,
trò chơi dân gian… cũng giúp cho trẻ nói đúng cấu trúc ngư pháp và diễn đạt

III. THỰC NGHIỆM VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM.
1. Địa bàn, điều kiện và đối tượng thực nghiệm.
Chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non
Hoa Hồng- huyện Yên Hưng.
Đặc điểm trường này, trẻ chủ yếu là con em công nhân, gia đình buôn bán, phần
nhỏ là gia đình trí thức. Cơ sở vật chất đạt ở mức độ bình thương chưa phong phú,
đầy đủ và đẹp mắt. Trẻ đều khỏe mạnh và phát triển bình thường.
2. Mục đích thực nghiệm
Tiến hành thực nghiệm nhằm kiểm nghiệm hiệu quả của rèn luyện khả năng diễn
đạt có biểu cảm thông qua trò chơi đóng kịch, khi sử dụng một số biện pháp trên.
3. Nội dung thực nghiệm;
Giải quyết nhiệm vụ của đề tài chúng tôi tiến hành một thực nghiệm dạy trẻ
đóng kịch “ Chú dê đen” được tiến hành qua trò chơi đóng kịch .
4. Các tiêu chí đánh giá.
Kết quả thực nghiệm được đo bằng mức đọ khả năng diễn đạt lưu loát biểu cảm
của trẻ. Từ các cơ sở ly luận về sụ phát triển ngôn ngữ của trẻ. Từ các cơ sở lí luận
về sự phát triển ngôn ngữ của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi chứng tôi đưa ra các tiêu chí
đánh giá mức độ, khả năng diễn đạt biểu cảm của trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi như sau:
- Mức độ cao: đạt được mục đích yêu cầu đề ra, thể hiện nắm được nội dung ý
nghĩa của tác phẩm , nắm được tính lô gic , tính liên tục của các sự kiện, tác động
lớn đến khả năng diễn đạt có biểu cảm , trẻ hứng thú với trò chơi đóng kịch.
- Mức độ trung bình: đạt được mục đích yêu cầu đề ra, hiểu đựơc nội dung của
tác phẩm , thể hiện nhập được một vai trong kịch, biết đối thoại lại vai trong kịch,
thuộc lời đối thoại, không nói ngọng.
- Mức độ thấp: chưa đạt được mục đích yêu cầu đề ra, chưa hiểu được nội dung
tác phẩm, chưa thể hiện được vai mình đóng trong kịch, khồn nói được hết câu đối
thoại, vẫn nói ngọng vài từ.
5. Cách thức tiến hành thực nghiệm;
Chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên 30 trẻ thuộc thị trấn Quảng Yên- Yên
Hưng, các cháu được chọn có các mặt phát triển tương đối đồng đều chi làm hai

- Không khí lớp sôi nổi các cháu tham gia vào trò chơi hào hứng nhiệt tình, tuy
nhiên còn một số trẻ nhút nhát vẫn chưa tham gia vào trò chơi.
- Cô giáo cũng đã động viên trẻ tham gia chơi nhưng trẻ không thích.
- Dựa vào tiêu chí trên mà tôi thu được kết quả ở phần thực nghiệm đối chứng
như sau:
ST
T
Mức độ thực nghiệm thể hiện Nhóm đối chứng
Số lượng %
1 Mức độ cao 2 13,3
2 Mức độ trung bình 5 33,6
3 Mức độ thấp 8 53,4
5.2. Thực nghiệm hình thành:
Quá trình thực nghiệm chúng tôi nhờ hai giáo viên dự giờ theo dõi, ghi chép
quá trình chơi của trẻ để lấy đó làm kết quả thực nghiệm
Khi thực hiện thực nghiệm với mỗi biện pháp chúng tôi đều gọi các cháu có
trình độ khác nhau tham gia chơi, chú ý khuyên khích những cháu còn nhút nhát
tham gia chơi kể cả đóng vai đơn giản nhất trong kịch.
Mô tả thực nghiệm : đóng kịch “ chú dê đen”
* Mục đích yêu cầu:
1, Giáo dưỡng:
- Trẻ cảm nhận, hiểu được nội dung câu chuyện, thể hiện được cảm xúc của
mình đối với các nhân vật trong chuyện muốn hòa mình vào những nhân vật đó.
- Với giọng điệu cử chỉ, ngôn ngữ nói của cô giúp trẻ thấy được từng vai tính
cách của nhân vật trong chuyện.
- Trẻ thể hiện được mình có một vai trò quan trọng khi nhập vai đóng các nhân
vật trong kịch, hiểu được tính cách nhân vật thể hiện rõ thông qua lời nói ngôn
ngữ , cử chỉ điệu bộ rõ ràng( giọng dê trắng rụt rè, run rẩy, dáng đi nhút nhát-
giọng dê đen cương quyết dứt khoát, dáng đi đứng đàng hoàng, hiên ngang- Chó
sói dáng ngạo mạn, giọng quát nạt khi gặp dê trắng, nhưng khi chó sói nói với

- Nội dung truyện nói về vấn đề gì?
- Nếu đóng vai là chú dê trắng con phải thể hiện dáng điệucử chỉ như thế nào?
con hãy làm thử xem
- Còn giọng nói của dê trắng thì sao? Hãy nói cho cô và các bạn cùng nghe
xem đã đúng chưa?
- Các nhân vật kia cũng vậy cô lần lượt đặt câu hỏi trẻ cùng thảo luận với cô…
2. Bước luyện tập:
Nhiệm vụ chính của bước này là giúp trẻ nhập vai theo các nhân vật của truyện.
+ Trẻ thỏa thuận cùng cô nhập vai theo các nhân vật trong tác phẩm nếu trẻ
lúng túng cô giúp trẻ phân vai, cũng có thể phân cho nhiều trẻ cùng đóng một vai.
+ Giúp trẻ ghi nhớ ngôn ngữ nhân vật và tập nói có biểu cảm, cô giáo cho trẻ
đồng thanh lời thoại của các nhân vật truyện theo kịch bản. sau đó cho từng trẻ
nhắc lại lời thoại của các vai diễn đã được phân theo tiến trình của kịch bản, đổi
vai thoại giữa các trẻ.
+ Giúp trẻ biểu hiện nhân vật vai mình đóng bằng cách lần lượt cho từng nhóm
trẻ tập phối hợp giữa lời nói và cử chỉ, điệu bộ của các vai diễn, biết phối hợp giữa
các vai diễn trong hành động cũng như trong lời thoại.
+ Giáo viên cần nhận xét, bổ xung kịp thời những gì trẻ thực hiện chưa đạt và
có thể làm mẫu và nói những từ đủ cấu trúc ngữ pháp cho trẻ nghe và xem. Sau đó
trẻ luyện tập theo nhóm dưới sự quan sát và điều khiển của giáo viên. Trong lúc
luyện tập giáo viên là người nhắc vở, người dẫn truyện và là người đạo diễn.
3, Chơi biểu diễn:
- Từng nhóm trẻ được thể hiện các vai diễn của mình qua các màn biểu diễn. Lúc
này trẻ đã có khả năng tự thể hiện vai đóng một cách chủ động linh hoạt. Trẻ
không chỉ thuộc lời nói của các nhân vật mà mình nhập vai, biết kết hợp lời nói cử
chỉ điệu bộ thể hiện được ngữ điệu diễn đạt ngôn ngữ có biểu cảm khi phối kết
hợp biểu diễn với các bạn diễn.
- Các nhóm được chơi lần lượt, tất cả các bạn trong lớp đều tham gia chơi khi đã
được phân nhóm bắt buộc các thành viên trong nhóm phải thể hiện hết mình để thi
đua với các nhóm khác.

Dựa vào tiêu chí trên mà tôi thu được kết quả ở phần thực nghiệm hình thành
như sau: