Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Mở đầu
Trong các thời đại khác nhau, dù ở phương Đông hay phương Tây con người
đều quan tâm đến công bằng xã hội và đã có rất nhiều cách hiểu và giải quyết khác
nhau đối với vấn đề công bằng xã hội. Nhất là đối với người Việt Nam, từ xa xưa
công bằng xã hội bao giờ cũng được xem là một đạo lý sống của cộng đồng cũng
như của mỗi cá nhân :
Công bằng là đạo ở đời
Cái ta không muốn thì người chẳng ưa
Đối với 1 nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN) như nước ta hiện
nay thì công bằng xã hội là một trong những mục tiêu phấn đấu của Đảng và Nhà
Nước để đưa đất nước quá độ lên CNXH. Trong nền kinh tế thị trường còn mới và
nhiều thành phần như nước ta thì việc thực hiện công bằng xã hội trước hết là công
bằng kinh tế. Công bằng xã hội cũng là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế. Vậy
công bằng xã hội phải hiểu đúng như thế nào để không nhầm lẫn với “cào bằng” “
bình đẳng” ? Phát triển xã hội là gì ? Mối quan hệ biện chứng giữa chúng ra
sao ?..Thực trạng vấn đề về phát triển kinh tế và công bằng xã hội ở nước ta đang
được thực hiện như thế nào?
Trong bài tiểu luận của mình , em xin trình bày những hiểu biết của mình về
công bằng xã hội trong điều kiện kinh tế thị trường và mối quan hệ giữa công
bằng xã hội với phát triển kinh tế , cũng như các biện pháp để phát triển kinh tế
đồng thời đảm bảo cụng bằng xã hội nước ta hiện nay.
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nội dung
I) Lý luận chung: quan hệ giữa công bằng xã hội – phát triển kinh tế:
1) Công bằng xã hội là gì ?
Thực ra công bẵng xã hội là 1 khái niệm mang tính lịch sử, bị quy định bởi
hoàn cảnh lịch sử cụ thể . Có thể nói mỗi xã hội đều có chuẩn mực riêng của mình
về công bằng xã hội do hoàn cảnh lịch sử của xã hội đó quy định.
Trong chế độ xã hội công xã nguyên thuỷ thì công bằng xã hội có nghĩa là

xuất đều có quyền ngang nhau tham dự vào quỹ tiêu dùng của xã hội khi làm một
công việc ngang nhau.
2) Phát triển kinh tế
Phát triển kinh tế là sự tăng trưởng kinh tế gắn liền với sự hoàn thiện cơ cấu,
thể chế kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Muốn phát triển kinh tế trước hết phải có sự tăng trưởng. Nhưng không phải
tăng trưởng kinh tế nào cũng dẫn tới phát triển kinh tế. Phát triển kinh tế đòi hỏi
phải thực hiện 3 nội dung sau :
- Sự tăng lên của tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và tổng sản phẩm quốc
dân (GNP) và tổng sản phẩm quốc dân tính theo đầu người. Nội dung này phản ánh
mức độ tăng trưởng kinh tế của 1 quốc gia trong 1 thời kì nhất định.
- Sự biến đổi cơ cấu kinh tế theo hướng tiến bộ thể hiện ở tỷ trọng của
ngành dịch vụ và công nghiệp trong tổng sản phẩm quốc dân tăng lên, còn tỷ trọng
nông nghiệp ngày càng giảm xuống. Nội dung này phản ánh chất lượng tăng
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
trưởng, trình độ kĩ thuật của nền sản xuất để có thể đảm bảo cho sự tăng trưởng
kinh tế bền vững.
- Mức độ thoả mãn các nhu cầu cơ bản của xã hội thể hiện bằng sự tăng
lên của thu nhập thực tế, chất lượng giáo dục, y tế…mà mỗi người dân được
hưởng. Nội dung này phản ánh mặt công bằng xã hội của sự tăng trưởng kinh tế.
3) Mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và công bằng xã hội
Phát triển kinh tế bao hàm trong nó mối quan hệ biện chứng giữa tăng trưởng
kinh tế và công bằng xã hội. Phát triển kinh tế là điều kiện kiên quyết và cơ bản để
giải quyết công bằng xã hội. Công bằng xã hội vừa là mục tiêu để phấn đấu của
nhân loại vừa là động lực quan trọng của sự phất triển kinh tế. Mức độ ngày càng
cao thì trình độ phát triển, trình độ văn minh của xã hội ngày càng có cơ sở bền
vững.
II) Quan hệ đó trong công cuộc đổi mới ở nước ta:
1) Thực trạng nước ta :

vùng nghèo khá dần lên.
Hiện nay , ở nước ta có tình trạng là những vùng nông thôn có nhiếu gia đình
chính sách có đóng góp cho kháng chiến và cho Cách mạng thì thì thu nhập và đời
sống của vùng đó khó khăn hơn, nghèo hơn các vùng khác, địa phương khác. Trong
những năm chuyển sang kinh tế thị trường chưa có chính sách phù hợp để giải
quyết vấn đề đó thực tế cho thấy chúng ta chưa thực hiện được sự công bằng và
hưởng thụ giữa các vùng nông thôn với nhau, giữa nông thôn với thành phố. Hàng
loạt chính sách kinh tế xã hội, nhất là chính sách phát triển giáo dục nông thôn còn
nhiều bất hợp lý, con em nông dân ít có điều kiện theo học ở các bậc học cao. Sự
mất cân bằng còn thể hiện ở chỗ những kẻ làm ăn bất chính giàu lên nhanh chóng
bằng những thủ đoạn bất hợp pháp như tham nhũng, buôn lậu, đặc quyền, đặc lợi,
gian lận thương mại, lừa đảo. Vẫn tồn tại tình trạng trong XH vẫn có những người
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hoặc cả bộ phận cùng lao động như nhau nhưng ai có lợi thế về nghề nghiệp thì có
thu nhập cao hơn nhiều so với những người lao động khác trong các lĩnh vực khác,
cao hơn hàng trăm lần so với phần đông những người lao động trong nông nghiệp.
Nhuững bất công đó đòi hỏi nhà nước phải đề ra những chính sách thích ứng để
điều tiết thu nhập, đãi ngộ thích đáng những người đã cống hiến suốt cuộc đời
mình, kể cả xương máu cho cuộc đấu tranh vì tự do độc lập.
Vấn đề quan trong và quyết định nhất hiện nay của chúng ta là giải quyết
mối quan hệ giữa người giàu và người nghèo trong quan hệ đổi mới. Chúng ta cần
đánh giá thực trạng và có cách nhìn mới khi chuyển sang nền kinh tế thị trường.
Trong hoạt động kinh tế, chúng ta phải chấp nhận sự cạnh tranh lành mạnh để tạo
động lực thực sự tăng trưởng kinh tế và do đó một bộ phận dân cư nhất định sẽ giàu
lên, một bộ phận khác tương đối sẽ ở tình trạng nghèo. Hơn nữa, những mặt khiếm
khuyết, mặt trái của nền kinh tế thị trường là làm cho tình trạng thất nghiệp, tệ nạn
xã hội có xu hướng tăng lên. Vì vậy, chúng ta phấn đấu có chính sách phát triển
kinh tế theo đúng quy luật của nền kinh tế thị trường, đồng thời phải có chính sách
xã hội để trợ giúp người nghèo duy trì hợp lý mối quan hệ giữa phát triển kinh tế và