Y HC THC HNH (872) - S 6/2013
40
KếT QUả ĐIềU TRị U NGUYÊN BàO NUÔI NGUY CƠ THấP BằNG METHOTREXAT
HàM LƯợNG 15MG TạI BệNH VIệN PHụ SảN TRUNG ƯƠNG

Lê Hoài Chơng
Bnh vin Ph sn Trung ng

TểM TT:
Mc tiờu: ỏnh giỏ hiu qu iu tr bnh u
nguyờn bo nuụi nguy c thp bng methotrexate
hm lng 15mg v nhn xột tỏc dng khụng mong
mun ti Bnh vin Ph sn Trung ng nm 2008-
2010. Phng phỏp: nghiờn cu mụ t v hi cu.
Kt qu: t l khi bnh iu tr MTX 15 mg l
92,5%, t l tht bi l 7,5%. T l khi bnh trong
bnh UTNBN l 97%, trong bnh CTXL l 89,2%. T
l loột ming 10,5%, t l gim bch cu 10,5%, t l
viờm gan 11,9%. Kt lun: kt qu iu tr bnh u
nguyờn bo nuụi nguy c thp bng MTX hm lng
15mg cú t l khi bnh cao v ớt tỏc dng khụng
mong mun.
T khúa: ung th nguyờn bo nuụi, cha trng
xõm ln
Effectiveness of treatment low risk of
Gestational Trophoblastic Diseases by 15mg
methotrexate at National Hospital of Obstetric and
Gynecology.

Vit Nam, inh Vn Thng bt u ỏp dng
MTX hm lng 15 mg iu tr bnh u nguyờn bo
nuụi nguy c thp t nm 1973 [2]. inh Th M ỏp
dng iu tr MTX 15mg t nm 1971- 1979 [3]. V t
nm 1999 bt u ỏp dng iu tr MTX hm lng
50mg iu tr bnh u nguyờn bo nuụi nguy c
thp. Vit Nam, hin nay vn ỏp dng MTX 15mg
v MTX 50mg iu tr u nguyờn bo nuụi nguy c
thp. Nhng cha cú mt nghiờn cu c th no
ch ra tớnh u vit v hn ch ca mi phỏc .
I TNG V PHNG PHP NGHIấN CU
1. a im nghiờn cu.
Nghiờn cu c tin hnh ti Bnh vin Ph sn
Trung ng.
2. i tng nghiờn cu.
- L tt c cỏc h s ca bnh nhõn c chn
oỏn l khi u nguyờn bo nuụi nguy c thp c
iu tr ti Bnh Vin Ph Sn Trung ng trong 3
nm (2008-2010). iu tr MTX 15 mg/24 gi tiờm
bp trong 5 ngy, ngh 1 tun sau ú xột nghim li,
siờu õm, hCG sau mi t iu tr.
3. Tiờu chun chn i tng nghiờn cu.
- Cỏc h s ghi y cỏc thụng tin cn thu
nhp.
- Cỏc h s c chn oỏn bnh UNBN khụng
di cn v UNBN di cn nguy c thp: Theo nghiờn
cu Vin Ung th Hoa K: I, II A.
- Tt c bnh nhõn c ct t cung v cú gii
phu bnh lý: CTXL v UTNBN.
4. Tiờu chun loi tr.


Lứa tuổi tập trung nhiều nhất là ≥ 40 tuổi chiếm
58,2%.
Bảng 2: Giải phẫu bệnh lý ở tử cung.

GPBL ở tử cung
MTX 15 mg
Số lượng Tỷ lệ%
UTNBN 30 44,8
CTXL 37 55,2
Tổng số 67 100
Số bệnh nhân có giải phẫu bệnh lý là UTNBN có
30 bệnh nhân chiếm 44,8%, Số bệnh nhân có giải
phẫu bệnh lý là CTXL có 37 bệnh nhân chiếm 55,2%
Bảng 3: Số đợt điều trị MTX.

Số đợt
UTNBN CTXL Tổng số
Số
lượng

Tỷ lệ
%
Số
lượng

Tỷ lệ
%
Số
lượng

Số
lượng

Tỷ lệ
%
BN khỏi bệnh

29 97 33 89,2 62 92,5
BN điều trị
thất bại
1 3 4 10,8 5 7,5
Tổng số 30 100 37 100 67 100
Tỷ lệ khỏi bệnh trong nhóm bệnh nhân UTNBN là
97%, tỷ lệ khỏi bệnh trong nhóm bệnh nhân CTXL là
89,2%. Một số tác dụng không mong muốn:
+ Loét miệng: Có 7 bệnh nhân loét miệng chiếm
10,5%
+ Giảm bạch cầu: Có 7 bệnh nhân loét miệng
chiếm 10,5%
+ Viêm gan: Có 8 bệnh nhân loét miệng chiếm
11,9%
+ Không có bệnh nhân nào bị giảm tiểu cầu, viêm
thận, nôn nặng, ỉa chảy, phát ban và rụng tóc.
BÀN LUẬN
Trong nghiên cứu của chúng tôi, tuổi tập trung
nhiều nhất là ≥ 40 tuổi, chiếm 58,2%. Theo tác giả Lê
Điềm [2], bệnh nhân ≥ 40 tuổi chiếm 26,5%. Theo tác
giả Dương Thị Cương [1], bệnh nhân ≥ 40 tuổi chiếm
15,9%. Tỷ lệ bệnh nhân ≥ 40 tuổi của chúng tôi cao
hơn Lê Điềm [2], Dương Thị Cương [1]. Đặc biệt tác

Thế Mỹ (1980), điều trị MTX 15mg cho 231 bệnh
nhân, tỷ lệ khỏi bệnh 90%. Trong nghiên cứu của
chúng tôi tỷ lệ thất bại là 7,5%. Tuy nhiên, sau khi
chuyển qua phác đồ EMA - CO tất cả bệnh nhân này
đều khỏi bệnh.
Trong nghiên cứu của chúng tôi, tỷ lệ bệnh nhân
bị loét miệng là 10,5%, theo tác giả Smith và cộng sự
[6], tỷ lệ loét miệng trong nhóm MTX 15mg là 10,3%,
nghiên cứu của chúng tôi phù hợp với tác giả này.
Theo Đinh Thế Mỹ [3], tỷ lệ loét miệng là 8,7%. Tất cả
các bệnh nhân đều ngừng điều trị hoá chất và tiêm
folinat canci giải độc, sau khi bệnh nhân hết loét
miệng bắt đầu điều trị tiếp. Trong nghiên cứu của
chúng tôi tỷ lệ giảm bạch cầu là 10,5%. Theo tác giả
Smith và cộng sự [6], tỷ lệ giảm bạch cầu là 49%,
theo tác giả Berkowitz và cộng sự [4], tỷ lệ giảm bạch
cầu là 11%. Như vậy kết quả nghiên cứu của chúng
tôi phù hợp với các tác giả khác.
Tất cả bệnh nhân giảm bạch cầu đều được ngừng
điều trị và điều trị bằng thuốc nâng bạch cầu (Leuco4,
Leucogen), sau khi bạch cầu trở về bình thường
bệnh nhân được điều trị tiếp.
Trong nghiên cứu này tỷ lệ viêm gan là 11,9%.
Tất cả bệnh nhân điều trị trong nghiên cứu đều phải
dừng điều trị hoá chất và được điều trị bằng thuốc bổ
gan. Sau khi chức năng gan trở về bình thường, mới
điều trị tiếp. Không có bệnh nhân nào bị viêm thận,
nôn, buồn nôn, ỉa chảy, phát ban, rụng tóc.
KÊT LUẬN
1- Tỷ lệ khỏi bệnh điều trị MTX 15 mg là 92,5%, tỷ

low – risk metastatic Gestational Trophoblastic
tumors with single – agent chemotherapy”, American
Journal of obstetrics and gynecology, Vol 174, No 6,
P 1917 - 1924.
6. Smith. E. B, J.C Weed, Lee Tyrey, Hammond.
C. B (1982), “Treatment of nonmetastatic gestational
trophoblastic disease: Results of methotrexate alone
versus methotrexate – folinic acide”, American journal
of obstetrics & Gynecology, Vol 144, No 1, P 88 –91.
7. Wong. L.C, Choo. Y. C and Ma H. K (1985),
“Methotrexate with citovorum factor rescue in
Gestational Trophoblastic Diseases”, American
Journal of Obstetrics & Gynecology, Vol 152, No 1, P
59 - 62.

X¸C §ÞNH GIíI TÝNH Sä VIÖT HIÖN §¹I

Ng« Xu©n Khoa, Lª H÷u H−ng
Trường Đại học Y Hà nội

TÓM TẮT
Dựa trên việc nghiên cứu 8 đặc điểm mô tả và
121 kích thước đo đạc trên 98 sọ người Việt hiện đại,
chúng tôi đã đề xuất các tiêu chuẩn để xác định giới
tính của sọ người Việt hiện đại. Những tiêu chuẩn
này bao gồm 6 đặc điểm mô tả và 14 kích thước, đó
là những kích thước có sự khác biệt rõ ràng nhất giữa
sọ nam và sọ nữ.
Từ khóa: sọ
SUMMARY

Dựa trên kích thước của 100 sọ người Nga,
Paskova (9) đưa ra một bảng phân chia giới tính với
23 kích thước sọ. Trong luận văn tốt nghiệp bác sĩ
chuyên khoa cấp I về đặc điểm hình thái sọ người
Việt Nam qua các thời đại, Nguyễn Thiện Hùng (4)
dựa vào 16 kích thước của 50 sọ người Việt hiện đại
để xác định giới tính sọ.
Khi nghiên cứu sọ Việt hiện đại, chúng tôi thấy
các đặc điểm đo đạc rất cần thiết cho việc chẩn đoán
giới tính sọ, song không thể bỏ qua các đặc điểm mô
tả bởi lẽ các đặc điểm này thường giúp ta hướng tới
giới tính sọ trước khi ta đo sọ. Do đó trong nghiên
cứu này, chúng tôi xác định các đặc điểm mô tả và
các đặc điểm đo đạc (các kích thước) làm tiêu chuẩn
xác định giới tính sọ người Việt hiện đại.
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Đối tượng nghiên cứu gồm 96 sọ (48 nam và 50
nữ) người Việt hiện đại, có lý lịch rõ ràng, thu thập
được tại nghĩa trang Văn Điển (Hà Nội) năm 1963.
Các sọ này đã được các cán bộ nghiên cứu của Bộ
môn Gỉai phẫu Trường Đại học Y Hà nội đo đạc chi
tiết và ghi chép đầy đủ trong hồ sơ còn lưu giữ tại Bộ
môn Giải phẫu Trường Đại học Y Hà nội. Chúng tôi
sử dụng các tư liệu đó cho nghiên cứu này.
- Mỗi sọ được nghiên cứu:
o 8 đặc điểm mô tả: Hình dáng sọ, cung mày,
glabella, hố trước mũi, rãnh trước mũi, đường khớp
métopique, gai mũi trước và lồi ụ chẩm. Các đặc
điểm này được đánh giá theo mẫu quốc tế.
o Đo 121 kích thước