ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
HỒ YẾN DƢƠNG MÔ HÌNH CÔNG TÁC XÃ HỘI
VỚI GIA ĐÌNH CÓ NGƢỜI CAI NGHIỆN MA TUÝ
TẠI ĐỊA BÀN THỊ XÃ PHÚ THỌ, TỈNH PHÚ THỌ
Chuyên ngành: Công tác xã hội
Mã số: 60.90.01.01 LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. Phạm Văn Quyết
Hà Nội – 2015
LỜI CẢM ƠN
Trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn này, tôi nhận đƣợc những sự
giúp đỡ chân thành và hƣớng dẫn nhiệt tình từ các ban ngành, tổ chức xã hội tại địa bàn
tôi dƣới sự hƣớng dẫn của PGS.TS Phạm Văn Quyết. Toàn bộ số liệu và thông tin đƣợc
nêu ra đảm bảo tính xác thực, những phần kiến thức tham khảo đều đƣợc trích nguồn một
cách đầy đủ. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm với những cam đoan trên đây.
Hà Nội, ngày tháng năm 2015
Học viên Hồ Yến Dƣơng
1
MỤC LỤC
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT 5
MỞ ĐẦU 6
1. Lý do chọn đề tài: 6
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu: 9
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu: 14
3.1. Đối tƣợng nghiện cứu: 14
3.2. Khách thể nghiên cứu: 15
4. Ý nghĩa của nghiên cứu: 15
4.1. Ý nghĩa khoa học: 15
4.2. Ý nghĩa thực tiễn: 15
5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu: 16
5.1. Mục đích nghiên cứu: 16
5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu: 16
6. Câu hỏi nghiên cứu và Giả thuyết nghiên cứu: 16
6.1. Câu hỏi nghiên cứu: 16
6.2. Giả thuyết nghiên cứu: 16
7. Phƣơng pháp nghiên cứu: 17
7.1. Phƣơng pháp phân tích tài liệu: 17
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG NHẬN THỨC, HƢỚNG CAN THIỆP VÀ NHU CẦU
CỦA CÁC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI NGƢỜI THÂN ĐANG CAI NGHIỆN MA TUÝ 48
2.1. Thực trạng nhận thức về cai nghiện ma túy của các gia đình có con đang tham gia
cai nghiện ma túy tại địa bàn thị xã Phú Thọ - tỉnh Phú Thọ: 48
2.1.1. Thực trạng nhận thức của các gia đình về cai nghiện ma túy: 48
2.1.2. Nhận thức về vai trò của các gia đình trong cai nghiện ma túy: 55
2.2. Hƣớng can thiệp của các gia đình đối với việc nghiện ma túy của ngƣời thân: 62
2.2.1. Hƣớng can thiệp của gia đình khi biết đối tƣợng bị nghiện ma túy: 62
2.2.2. Hƣớng can thiệp của gia đình trong quá trình đối tƣợng tham gia cai nghiện ma
túy: 68
2.2.2.1. Giai đoạn đối tƣợng bắt đầu cai nghiện tại trung tâm: 68
2.2.2.2. Giai đoạn sau cai nghiện tại trung tầm lần đầu: 71
2.3. Nhu cầu của các gia đình đối với việc cai nghiện ma tuý của ngƣời thân: 79
2.3.1.Giai đoạn trƣớc khi cai nghiện ma tuý: 79
2.3.2.Giai đoạn trong khi cai nghiện ma tuý: 81
2.3.3.Giai đoạn sau khi cai nghiện ma tuý: 82
CHƢƠNG 3: ĐỀ XUẤT MÔ HÌNH CAN THIỆP CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI ĐỐI
VỚI GIA ĐÌNH CÓ NGƢỜI CAI NGHIỆN MA TUÝ: 86
3.1. Đề xuất mô hình CTXH với gia đình có ngƣời cai nghiện: 86
3.1.1. Mô hình Nâng cao nhận thức: 86
3.1.2. Mô hình trị liệu nhận thức: 92
4
3.2. Lựa chọn mô hình phù hợp nhất với gia đình có ngƣời CNMT: 96
3.2.1. Đối với gia đình có ngƣời CNMT: 97
3.2.2. Đối với cộng đồng nơi gia đình sinh sống (thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ): 98
3.3. Vai trò của nhân viên CTXH trong mô hình CTXH với gia đình có ngƣời cai
nghiện ma túy : 99
3.3.1.Vai trò kết nối nguồn lực: 99
3.3.2.Vai trò Điều phối: 103
NVCTXH
Nhân viên Công tác xã hội
PSD
Trung tâm Nghiên cứu và Hỗ trợ tâm lý cho ngƣời nghiện ma túy
PVS
Phỏng vấn sâu
SDMT
Sử dụng ma túy
WHO
Tổ chức Y tế Thế giới
6
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Ma túy – không chỉ hủy hoại con ngƣời mà cả gia đình, xã hội, cộng đồng, làm
băng hoại giá trị đạo đức và ngọn nguồn của những vấn đề xã hội khác. Nghiêm trọng
hơn nữa, ma túy chính là một trong những nguyên nhân dẫn tới căn bệnh HIV/AIDS.
Hiện nay, số ngƣời nghiện ma túy đang gia tăng theo chiều hƣớng tiêu cực: Theo số
liệu báo cáo của các địa phƣơng trên cả nƣớc, tính tới cuối tháng 6 năm 2011 cả nƣớc
có 149.900 ngƣời nghiện ma túy. So với cuối năm 1994, số ngƣời nghiện ma túy đã
tăng khoảng 2,7 lần với mức tăng xấp xỉ 6.000 ngƣời nghiện mỗi năm. Ngƣời nghiện
ma túy đã có ở 63/63 tỉnh, thành phố, khoảng 90% quận, huyện, thị xã và gần 60% xã,
phƣờng, thị trấn trên cả nƣớc
(1)
. Theo báo cáo của ngành Công an (Hội nghị tổng kết
của Ủy ban Quốc gia Phòng chống HIV/AIDS, phòng chống tệ nạn xã hội ma tuy và
mại dâm, tổ chức tại Hải Phòng, tháng 3/2012), cả nƣớc có 140.000 ngƣời sử dụng ma
túy đang đƣợc quản lý. Mỗi năm tăng thêm khoảng 7.000 - 8.000 ngƣời sử dụng ma
túy. Với mức tăng nhƣ vậy, đến năm 2015 cả nƣớc có khoảng 160.000 ngƣời sử dụng
lý cho gia đình ngƣời nghiện…Tuy nhiên, các trung tâm cai nghiện hiện nay mới chỉ
tập trung vào đối tƣợng cai nghiện, sự liên hệ giữa các trung tâm và gia đình chỉ dừng
lại ở mức thông báo tình hình, diễn biến của ngƣời cai nghiện. Bắt đầu từ năm 2012,
mô hình cai nghiện ma túy tại gia đình và cộng đồng cũng đang đƣợc triển khai thí
điểm trên một số tỉnh thành trong nƣớc, tuy nhiên kết quả nhận đƣợc không hề khả
quan. Bởi lẽ, hiện nay chúng ta chỉ tập trung vào đối tƣợng cai nghiện. Đƣa họ trở về
cộng đồng nhƣng lại không có sự chuẩn bị dành cho gia đình, cộng đồng những kỹ
năng, kiến thức cần thiết về cai nghiện ma túy cũng nhƣ có sự hỗ trợ về tâm lý để họ
đối phó với đối tƣợng khi lên cơn nghiện. Đây chính là một trong những thiếu sót lớn
khiến mô hình cai nghiện không đạt hiệu quả nhƣ mong muốn.
Ngành Công tác xã hội đã bắt đầu từ rất sớm trong lịch sử xã hội loài ngƣời.
Ngành Công tác xã hội trên thế giới đã đƣợc biết đến từ đầu thế kỷ XX để giải quyết
những vấn đề của xã hội trong quá trình công nghiệp hóa của các nƣớc phƣơng Tây.
8
Đến giai đoạn cách mạng công nghiệp, hoạt động Công tác xã hội trở nên rất cần thiết
và đã có tổ chức khá chặt chẽ. Gần đây, các hoạt động Công tác xã hội đã có sự tham
gia chặt chẽ của các chính phủ và các tổ chức phi chính phủ. ILO đã đƣa Công tác xã
hội vào nội dung của bảo đảm xã hội. Sau khoảng 100 năm phát triển, ngành Công tác
xã hội hiện tại đóng vai trò không thể thay thế trong việc cung cấp các dịch vụ xã hội
của các nƣớc phát triển. Vị thế của Nghề Công tác xã hội, cũng nhƣ của các cán bộ xã
hội trong các xã hội phát triển là hết sức quan trọng đối với xã hội, gia đình và từng cá
nhân. Cán bộ xã hội có mặt ở hầu hết các lĩnh vực trong đời sống của ngƣời dân từ
giáo dục, y tế đến tƣ pháp, hành pháp nhằm đảm bảo quyền lợi cho các công dân. Sau
một quá trình xuất hiện, hình thành và phát triển, đến năm 2010, Thủ tƣớng chính phủ
đã phê duyệt Đề án phát triển nghề công tác xã hội giai đoạn 2010 – 2020 (đề án 32).
Nghề Công tác xã hội cũng đã có mã ngạch, chức danh và tiêu chuẩn nghiệp vụ ngạch
viên chức. Đây là một dấu hiệu đáng mừng cho việc phát triển nghề công tác xã hội
thành một nghề chuyên nghiệp tại Việt Nam. Lĩnh vực hoạt động của công tác xã hội
cũng đƣợc mở rộng theo nhu cầu của xã hội, các đối tƣợng vì thế cũng đa dạng, phong
nghiện.
Theo kết quả nghiên cứu của Dishion, Reid và Patterson (1988) đã chỉ ra rằng
sự can thiệp tích cực của gia đình nên hƣớng tới mục tiêu theo dõi cha mẹ, mối quan hệ
bạn bè, việc sử dụng ma túy của bố mẹ, những kỹ năng xã hội và hành vi chống đối xã
hội. Cha mẹ và những can thiệp đồng đẳng là phƣơng pháp hữu hiệu nhằm ngăn ngừa
sử dụng ma túy quá sớm ở trẻ vị thành niên.
Từ những nghiên cứu của tổ chức NCCADD đã chỉ ra mối liên hệ giữa gia đình
với đối tƣợng sử dụng ma tuý nhƣ sau: các bậc phụ huynh (đơn thân hoặc có đầy đủ,
đồng tính hoặc giới tính bình thƣờng, giàu hoặc nghèo ) thì việc con mình sử dụng
chất gây nghiện cũng phá hoại mối quan hệ trong chính gia đình đó. Để trợ giúp và
phục hồi, không chỉ cá nhân mà cả gia đình cũng cần cố gắng nhằm hỗ trợ lẫn nhau.
10
Những việc mà gia đình có thể làm để giúp đỡ cho đối tƣợng sử dụng chất gây nghiện
bao gồm:
- Tìm hiểu về rƣợu, ma tuý, chất kích thích và những chất gây nghiện: Khả năng
của chúng ta khi đối mặt với khó khăn là một chức năng phụ thuộc vào những kiến
thức mà chúng ta hiểu biết về vấn đề này để chống lại chúng. Mặc dù bạn đang phải
sống cùng với tệ nạn ma túy và chất kích thích trong một thời gian dài, nhƣng việc tìm
hiểu kiến thức về rƣợu và ma túy là bƣớc đầu tiên trong tiến trình trị liệu. Bạn không
thể chỉ dựa vào những cảm xúc bình thƣờng hoặc những phản ứng phổ biến (phàn nàn,
hành động nhƣ những ngƣời bị mất kiểm soát, xa lánh đối tƣợng). Tìm hiểu những điều
liên quan đến rƣợu, ma túy và chất kích thích ảnh hƣởng đến cá nhân và gia đình nhƣ
thế nào là một việc làm vô cùng cần thiết.
- Tìm kiếm sự giúp đỡ và hỗ trợ cho chính gia đình: nghiện ma túy và sử dụng
chất kích thích là căn bệnh của gia đình và nó ảnh hƣởng đến tất cả mọi ngƣời trong hệ
thống gia đình. Không chỉ những ngƣời sử dụng chất kích thích cần hỗ trợ mà thậm chí
những thành viên trong gia đình cũng cần đƣợc hỗ trợ, điều mà thậm chí chính gia đình
không hề nhận thức đƣợc khi phát hiện hành vi sử dụng ma túy của đối tƣợng. Các
thành viên trong gia đình cần đƣợc hỗ trợ nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng để tìm ra
đối tƣợng cũng phải có trách nhiệm với tiến trình phục hồi của mình. Toàn bộ gia đình
cũng cần phải tham gia, bao gồm cả trẻ em. Khi trong gia đình có ngƣời sử dụng chất
kích thích và bị nghiện, các mối quan hệ trong gia đình khi đó trở nên căng thẳng và
mọi ngƣời luôn trong trạng thái lo lắng, mất niềm tin, mệt mỏi và mất hết hy vọng. Bởi
vì hành vi sử dụng ma túy của một thành viên trong gia đình làm ảnh hƣởng đến toàn
bộ gia đình đó, vì vậy, cần có một giải pháp hiệu quả đƣợc đƣa ra nhằm phục hồi lại
toàn bộ gia đình.[33]
Theo báo cáo nghiên cứu của Trung tâm Điều dƣỡng và Cai nghiện ma túy
Thanh Đa (TP. Hồ Chí Minh) thì việc tìm kiếm mô hình điều trị cho ngƣời nghiện ma
12
túy là rất khó khăn vì không có mô hình cai nghiện chung nào thích hợp với mọi loại
ngƣời nghiện. Mô hình điều trị tốt cho ngƣời này cũng chƣa chắc đã phù hợp với ngƣời
kia. Trừ một số ít trƣờng hợp nghiện nhẹ, điều trị nghiện ma túy phải sử dụng một biện
pháp tổng hợp, linh hoạt và kịp thời. Việc điều trị cai nghiện cần phải sử dụng những
liệu pháp sau: Tƣ vấn – Liệu pháp tâm lý – Liệu pháp xã hội – Sinh hoạt cá nhân,
nhóm, gia đình
Cũng tại trung tâm cai nghiện ma túy Thanh Đa, đề tài nghiên cứu về “Các yếu
tố tác động và ảnh hưởng đến việc sử dụng ma túy” đã chỉ ra rằng: Gia đình đóng vai
trò quan trọng trong sự quyết định hay đề phòng việc sử dụng ma túy. Việc sử dụng ma
túy của thanh – thiếu niên cũng có thể là do thái độ phản ứng cách nhìn nhận – đối xử
của cha mẹ mà đối tƣợng không đồng ý. Có những loại hình gia đình ảnh hƣởng đến
hành vi nghiện ma túy của trẻ là: gia đình có ngƣời sử dụng ma túy và gia đình có cha
mẹ sử dụng ma túy…Ngoài ra cũng có rất nhiêu yếu tố thuộc về gia đình dẫn đến hành
vi nghiện ma túy của trẻ nhƣ: gia đình kinh tế khó khăn, gia đình không hòa thuận, gia
đình có bố mẹ ly hôn, gia đình có hành hạ về thân thể và tình dục.[22]
Nghiên cứu của Phan Thị Mai Hƣơng về vấn đề “Quan hệ bạn bè của thanh
niên nghiện ma túy” (Tạp chí Tâm lý học số 3/2006) đƣợc tiến hành với 162 thanh
niên đang trong quá trình cai nghiện tại các trung tâm cai nghiện của thành phố Hà Nội
nhằm tìm hiểu khía cạnh tâm lý trong mối quan hệ của nhóm thanh niên này với bạn
Trong tài liệu, tác giả có đƣa ra những định hƣớng tƣ vấn một số tình huống chính
cũng nhƣ đối tƣợng cần tƣ vấn:
- Những định hƣớng tƣ vấn bao gồm tƣ vấn về chuẩn đoán. Trong đó có các tƣ vấn
về biểu hiện lâm sàng của lạm dụng ma túy; Tƣ vấn về việc sử dụng các xét nghiệm;
Tƣ vấn chọn phƣơng pháp điều trị; Tƣ vấn trong quá trình theo dõi điều trị lâu dài; Tƣ
vấn các rối loạn về tâm lý xã hội – tƣ vấn phòng, chống.
14
- Đối tƣợng của tƣ vấn trong lĩnh vực này là ngƣời nghiện ma túy và thân nhân của
ngƣời nghiện, có khi là những ngƣời có trách nhiệm trong cộng đồng. Có thể nói số
ngƣời cần đƣợc tƣ vấn về phòng chữa lạm dụng mà túy là không hề nhỏ.
Hình thức tƣ vấn trong điều trị đƣợc cho là vô cùng quan trọng, tuy nhiên đội
ngũ về tƣ vấn đƣợc đào tạo chuyên nghiệp và bài bản hiện nay vẫn còn nhiều hạn chế
về cả số lƣợng lẫn kỹ năng làm việc. [18]
Có thể nhận thấy, những tài liệu nghiên cứu ở nƣớc ngoài đã có sự tìm hiểu và
nhấn mạnh vào vai trò của gia đình trong việc hỗ trợ đối tƣợng cai nghiện ma túy thành
công. Vai trò của gia đình đƣợc nhấn mạnh ngang bằng với vai trò của chính đối tƣợng.
Tuy nhiên, tại Việt Nam, các nghiên cứu chỉ ra vẫn còn sơ sài, chƣa thực sự đề cập đến
khía cạnh gia đình trong việc cai nghiện ma tuý thành công tại gia đình, cộng đồng
cũng nhƣ phối hợp với trung tâm cai nghiện ma tuý.
Mặc dù đã có những nhận định, kết quả báo cáo nhấn mạnh đến ảnh hƣởng của
gia đình đến nguyên nhân gây nghiện ma túy cũng nhƣ có những mô hình cai nghiện
ma túy có nhắc đến việc kết hợp với gia đình nhƣng vấn đề này vẫn còn nhiều hạn chế.
Chƣa có cách tiếp cận đối với gia đình có ngƣời cai nghiện theo hƣớng công tác xã hội
hoàn toàn. Đã có một vài công trình có nhắc đến gia đình của ngƣời nghiện nhƣng chỉ
khai thác về khía cạnh hỗ trợ tâm lý cho gia đình khi phát hiện con/ngƣời thân bị
nghiện ma túy. CTXH là một ngành tƣơng đối mới mẻ tại Việt Nam. Những nghiên
cứu đƣợc thực hiện chuyên ngành về CTXH vẫn còn nặng về lý thuyết, thiên về mảng
xã hội học nhiều hơn. Các phƣơng pháp CTXH đƣợc sử dụng trong nghiên cứu cũng
còn nhiều hạn chế.
thân trong gia đình tái hòa nhập cộng đồng. Ngoài ra, cũng cung cấp cho họ những kỹ
năng cần thiết khi làm việc với đói tƣợng CNMT tại gia đình và cộng đồng.
- Đối với bản thân học viên: kết quả của nghiên cứu là minh chứng cho quá
trình học tập, lĩnh hội kiến thức xuyên suốt từ đại học đến bậc sau đại học. Nó còn là
16
dịp để học viên ứng dụng những điều mình đƣợc học vào thực tế, đƣợc làm những việc
giúp ích cho xã hội.
5. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:
5.1. Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất mô hình can thiệp CTXH phù hợp nhất đối với gia đình có đối tƣợng
cai nghiện ma túy tại thị xã Phú Thọ, tỉnh Phú Thọ dựa trên đặc điểm nhận thức, hƣớng
can thiệp cũng nhƣ những nhu cầu về trợ giúp của chính các gia đình đối với con em
đang cai nghiện ma túy theo hính thức cai nghiện tại trung tâm và cai nghiện ma túy sử
dụng thuốc thay thể Methadone.
5.2. Nhiệm vụ nghiên cứu:
- Thu thập thông tin, phân tích, tìm hiểu về tình trạng, hoàn cảnh của các gia
đình có ngƣời cai nghiện ma tuý.
- Đánh giá sự ảnh hƣởng của mối quan hệ các thành viên trong gia đình, định
hƣớng gia đình đến hành vi – nhận thức của ngƣời cai nghiện khi rời trung tâm.
- Đánh giá mức độ nhận thức, nhu cầu của các gia đình với vấn đề cai nghiện
ma túy cho đối tƣợng.
- Xây dựng mô hình CTXH gia đình đối với gia đình có ngƣời cai nghiện.
6. Câu hỏi nghiên cứu và Giả thuyết nghiên cứu:
6.1. Câu hỏi nghiên cứu:
- Nhận thức và can thiệp của gia đình đối với những ngƣời đang cai nghiện tại
trung tâm cai nghiện ma túy tỉnh Phú Thọ hiện nay nhƣ thế nào?
- Nhu cầu của các gia đình đối với việc can thiệp, trợ giúp con em họ trong quá
trình cai nghiện ma túy nhƣ thế nào?
- Mô hình CTXH nào phù hợp với họ?
Bên cạnh đó, tiến hành nghiên cứu những thông tin về hồ sơ đối tƣợng, từ lý
lịch gia đình đến quá trình đi cai nghiện. Ngoài ra, thu thập từ nguồn thông tin xung
18
quanh gia đình để tìm hiểu lịch sử gia đình, những vấn đề liên quan đến việc nghiện ma
tuý và quá trình cai nghiện ma tuý của đối tƣợng cũng nhƣ gia đình.
7.2. Phương pháp quan sát:
- Mục đích quan sát:
Phƣơng pháp quan sát sử dụng trong luận văn nhằm thu thập những thông tin có
liên quan đến thái độ, hành vi, nhận thức của đại diện các hộ gia đình đến vấn đề cai
nghiện ma túy của con cái.
- Thời gian:
Việc quan sát đƣợc tiến hành thông qua những buổi phỏng vấn sâu diễn ra với
đại diện gia đình ngƣời dân. Cụ thể nhƣ sau:
- Các gia đình tại phƣờng Phong Châu;
- Các gia đình tại phƣờng Hùng Vƣơng;
- Các gia đình tại phƣờng Âu Cơ;
- Các gia đình ở phƣờng Thanh Vinh;
- Các gia đình ở phƣờng Trƣờng Thịnh.
- Nội dung quan sát:
+ Thái độ của đại diện hộ gia đình: nét mặt, cử chỉ, lời nói, cách thức khi trả lời
phỏng vấn.
+ Hoàn cảnh gia đình, môi trƣờng sống xung quanh khi tiến hành phỏng vấn sâu
đại diện hộ gia đình tại nơi sinh sống.
Trong quá trình quan sát, các sự kiện, hiện tƣợng quan sát đƣợc đều đƣợc ghi
chép lại. Khi tiến hành phỏng vấn sâu, những hành vi của ngƣời đƣợc phỏng vấn cũng
đƣợc ghi chép lại cẩn thận nhằm đánh gia các thông tin thu đƣợc, bổ trợ cho những
thông tin thu đƣợc từ phƣơng pháp khác.
7.3. Phương pháp phỏng vấn sâu:
19
túy, vai trò của gia đình trong việc hỗ trợ đối tƣợng, nhu cầu của chính đối tƣợng khi
tham gia cai nghiện ma túy tại trung tâm và tại cộng đồng….
Bên cạnh đó, tiến hành tìm hiểu về đặc điểm, lịch sử gia đình, sự phát triển, nhu
cầu của gia đình qua các giai đoạn khác nhau nhằm có những thông tin tổng quát
nhất.
8. Phạm vi nghiên cứu:
- Không gian nghiên cứu: Các hộ gia đình có con đang tham gia cai nghiện ma
túy trên địa bàn thị xã Phú Thọ - tỉnh Phú Thọ.
- Thời gian nghiên cứu: 2014
- Vấn đề nghiên cứu: Nghiên cứu đƣợc thực hiện trên địa bàn thị xã Phú Thọ,
tỉnh Phú Thọ nên đề tài chỉ xem xét những gia đình có đối tƣợng cai nghiện ma túy
theo cả hình thức cai nghiện tại trung tâm và theo phƣơng pháp dùng thuốc thay thế
Methadone tại địa phƣơng.
21
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CÔNG TÁC XÃ HỘI ĐỐI
VỚI GIA ĐÌNH CÓ NGƢỜI CAI NGHIỆN MA TÚY:
1.1. Lý thuyết ứng dụng trong nghiên cứu:
1.1.1. Lý thuyết “Hệ thống”:
Thuyết hệ thống ra đời từ năm 1940, do nhà sinh vật học Ludwig Von BertaLffy
phát hiện. Ông đƣa ra quan điểm rằng tất cả cơ quan đều là các hệ thống, bao gồm
những hệ thống nhỏ hơn, và là phần tử của những hệ thống lớn hơn [25] Từ một quan
điểm trong ngành sinh học, ý tƣởng về hệ thống đã có nhiều ảnh hƣởng tới các ngành
khoa học khác, không kể đến công tác xã hội. Các quy tắc quan trọng đƣợc đƣa ra
trong thuyết hệ thống là:
(1) Mọi hệ thống đều nằm trong một hệ thống khác lớn hơn và hệ thống lớn hơn
có ảnh hƣởng đến những hệ thống nhỏ nằm trong nó.
(2) Một hệ thống luôn bao gồm những hệ thống con. Mọi hệ thống con đều có
thể đƣợc chia thành những hệ thống khác nhỏ hơn. Nhƣ vậy, mỗi hệ thống
Ứng dụng lý thuyết hệ thống sinh thái vào gia đình có ngƣời đang cai nghiện
ma túy:
- Lý thuyết hệ thống đƣợc nhân viên CTXH sử dụng nhƣ một công cụ trợ giúp nhân
viên xã hội khi tiếp cận địa bàn phải có sự sắp xếp, tổ chức những lƣợng thông tin lớn
thu thập đƣợc, để xác định mức độ nghiêm trọng của vấn đề và tìm cách can thiệp.