1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
ĐỀ TÀI:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC LỖI CHÍNH TẢ
CỦA HỌC SINH LỚP 2
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
I. Lý do chọn đề tài:
Các nhà nghiên cứu ngôn ngữ học đã khẳng định “Chữ viết xuất hiện là
một bước ngoặt trong lịch sử văn minh của loài người”. Chữ viết là một công cụ
vô cùng quan trọng trong việc hình thành, phát triển văn hoá, văn minh của từng
dân tộc và chữ viết chính là một trong những hình thức biểu hiện kết quả của quá
trình nhận thức, tư duy của con người. Với học sinh tiểu học chữ viết phản ánh
chất lượng học tập, rèn luyện kĩ năng viết chữ của các em và cũng là hành trang
để các em bước vào bậc cao hơn.
Tiếng việt với tư cách là một phương tiện để nắm bắt kiến thức, là công cụ
để giao tiếp, tư duy, để giáo dục đạo đức cho học sinh và hình thành năng lực sử
dụng Tiếng việt. Yêu cầu tối thiểu ở bậc Tiểu học là học sinh đọc thông, viết
thạo, sử dụng ngôn ngữ nói, viết trong học tập, giao tiếp có thể hoà nhập với
cộng đồng, là tiền đề để các em học tiếp. Muốn các em sử dụng ngôn ngữ viết
thành thạo thì trước hết học sinh phải biết viết, viết đúng, viết đẹp, mà kĩ năng
viết được hình thành qua phân môn chính tả. Điều này khẳng định “Chính tả có
vai trò đặc biệt quan trọng.
Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã phát biểu trên báo Tiền phong số 1760
như sau “Chữ viết cũng là một sự biểu hiện của nết người”. Dạy cho các em viết
đúng, viết cẩn thận, tính kỷ luật, lòng tự trọng đối với mình cũng như đối với
thầy và bạn đọc bài, đọc vở của mình.
Điều đó khẳng định qua phân môn Chính tả đề cặp ở góc độ nào cũng có
vai trò quan trọng. Do vậy nhiệm vụ của việc rèn chữ viết cho học sinh trong nhà
trường đặc biệt được chú trọng.
Qua thực tế những năm giảng dạy ở lớp 2, tôi nhận thấy phân môn Chính
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
Số lượng học sinh tương đối đông, lớp học 1 buổi/ ngày, học sinh có đủ cả
3 miền: Bắc, Trung, Nam. Do phát âm sai nên các em thường viết sai.
Với những thuận lợi và khó khăn như vậy tôi đã tìm ra một số biện pháp
nhằm giúp các em học tốt phân môn Chính tả.
III. Các biện pháp thực hiện:
1. Nắm vững nội dung chương trình sách giáo khoa:
Chương trình Chính tả lớp 2, học sinh được học 2 tiết Chính tả trong 1 tuần
dưới dạng tập chép và nghe viết.
- Học kỳ I gồm 18 tuần trong đó có 2 tuần ôn tập( Mỗi tuần ôn tập chỉ học 1
tiết). Như vậy số tiết Chính tả trong học kỳ I là: 16 x 2 + 2 = 34 tiết.
- Cả năm là 34 x 2 = 68 tiết.
Các bài Chính tả nghe viết và tập chép đều có số lượng chữ viết tương đối
phù hợp với học sinh. Tốc độ viết khoảng 50 chữ trong 15 phút. Sau mỗi bài viết
đều có các bài luyện tập để rèn và củng cố cho học sinh viết đúng Chính tả, nắm
được nghĩa của từ để dùng cho đúng hơn. Bên cạnh các bài tập trong sách giáo
khoa chủ yếu là điền từ, điền âm đầu, điền vần, điền dấu thanh vào chỗ trống,
ghép chữ. Vì vậy khi bài tập ít dạng, chưa phong phú nên chưa kích ứng sự hứng
thú của học sinh.
Đối với sách giáo viên có gợi ý, ngoài một số từ luyện viết đúng ở sách
giáo khoa đã đưa ra, giáo viên nên chọn các từ khác cho phù hợp với phương
ngữ, với đối tượng học sinh ở lớp mình, ở địa phương mình sao cho sát hợp có
hiệu quả. Do đó giáo viên rất hạn chế trong việc tìm từ thay thế, nên chỉ sử dụng
từ viết ở sách giáo khoa, dù từ của bài viết chưa thật đáp ứng theo yêu cầu luyện
viết của học sinh.
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
2. Chuẩn bị tốt cho tiết dạy Chính tả trên lớp:
Để tiết dạy Chính tả đạt hiệu quả khâu chuẩn bị rất quan trọng, cần có sự
chuẩn bị của thầy và trò
bạn chai
chắng xóa
chèo cây
chông nom
x/s xúc động
xin
xong xuôi
súc động
sin
song suôi
r/d/gi bánh rán
con gián
dán giấy
dành dụm
tranh giành
bánh dán
con rán
gián giấy
rành dụm
tranh rành
l/n non nước
nồi
lỗi
lon nước
lồi
nỗi
c/k kim khâu
cậu bé
kiên nhẫn
kén
iêc/iêt làm việc
bữa tiệc
thời tiết
làm việt
bữa tiệt
thời tiếc
uy/ uyu khúc khuỷu khúc khủy
ưc/ưt rực vàng
đứt dây
rựt vàng
đức dây.
anh/ang màu xanh
sáng sớm
màu sanh
sán sớm
ai/ay say sưa, bàn tay
đáy hồ, cái tai
gà gáy
sai sưa, bàn tai
đái hồ, cái tay
gà gái
ươn/ương mượn, vườn
vươn vai
mượng, vường
vương vai
ơm/ươm con bướm Con bớm
ơp/ươp mèo mướp mèo mớp
oa/ao bông hoa
toả hương
bông hao
Cọng cõng
+ Miền Nam: các em hay nhầm lẫn kh – th; hỏi – ngã; iêt – iêc
Ví dụ: thịt khịt
Giả vờ giã vờ
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
Giã gạo giả gạo
Hiểu biết hiểu biếc
Xanh biếc xanh biết
Nguyên nhân dẫn đến việc viết sai do điều kiên khách quan (chỗ ngồi, ánh
sáng…) Ngoài ra còn do ngồi viết và phương tệin viết cũng ảnh hưởng đến lỗi
chính tả của học sinh.
Đó chính là các nguyên nhân gây ra mắc lỗi chính tả ở học sinh.
5. Biện pháp khắc phục:
Để các em khắc phục được lỗi chính tả và đạt được kết quả tốt như mong
muốn tôi đã tìm ra được cácc biện pháp sau:
Đối với những lỗi chính tả mà học sinh chưa nắm vững cấu tạo âm vần,
cấu tạo âm tiết của vần. Phát âm để so sánh đối chiếu các cặp vần dễ lẫn lộn
Ví dụ: iu i + u
iêu iê + u
hoặc: ai a + i.
ay a + y.
Đối với các lỗi do đặc điểm chữ viết chưa đảm bảo dẫn đến viết sai lỗi
chính tả do các em chưa nắm chắc về quy tắc chính tả vì thế dẫn đến việc viết sai
lỗi chính tả. Muốn các em sửa được lỗi chính tả này thì khi dạy đến những bài có
liên quan thì tôi cần phải cung cấp và khắc sâu cho các em những luật chính tả
để các em ghi nhớ.
Để giúp các em phân biệt và viết đúng các chữ có âm đầu là: g/gh;
ng/ngh; k/c cho các em nắm qui tắc:
+ Viết ngh, gh, k khi âm viết liền sau là: i, e, ê, iê.
vui vẻ
vuôi vẻ
lang thang
lan than
xin lỗi
xinh lỗi
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
Với cách này các em vừa nhớ cách viết đúng và tránh từ mà mình sẽ viết
sai.
Còn đối với một số chữ có một cách viết duy nhất, tôi luôn luôn nhắc nhở
các em ghi nhớ, trong Tiếng Việt chỉ có một cách ghi duy nhất.
Ví dụ: nhưng không bao giờ viết nhưnh
Xanh không bao giờ viết xang.
Phân biệt giữa chữ việt và chữ việc
Chữ việc lúc nào cũng có phụ âm cuối là c. Ngoài ra không kết hợp với bất
kỳ một từ nào khác ngoại trừ một từ duy nhất là Việt Nam có chữ t ở cuối.
* Phối hợp giữa các môn học khác trong việc khắc phục lỗi sai chính tả của
học sinh.
Để chỉnh sai chính tả của học sinh, người giáo viên phải kết hợp giữa các
môn học khác. Bởi vì, muốn viết đúng, các em cần phải phát âm chuẩn. Vì vậy,
trong giờ Tập đọc, tôi luyện phát âm cho các em rất kỹ. Đặc biệt chú ý các em
hay viết sai, tôi cho các em đó phát âm lại nhiều lần.
Ví dụ: Nhìn đọc là nh-in-nhin-huyền-nhìn (không đọc nh-inh-nhinh-huyền-
nhình).
Muốn đọc là (m-uon-muôn-sắc-muốn) không có g có trong từ mong muốn
khác với muống có g có trong từ rau muống.
Cây xanh nhẫn… ại
Trải đông gian…an
Ươm mầm xanh biếc
Đón chào xuân sang
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
Phạm Đình Ân
Ví dụ: Điền vào chỗ trống
a) r, d, gi?
- Con……ế; con….un; con cá….ô
- ……a đình; ….ễ…….àng;
b) ai hay ay
- B……học; b……lượn; m…….nhà.
- C… ruộng; s……sóng; s… quả
Ví dụ: Điền vào chỗ trống
a) tr hay ch
Cây…….ái; quả……anh; bức…… anh
b) ươn hay ương
Đ …….sá; con l……, s……núi; soi g……
Ví dụ: Điền vào chỗ trống
a) iêt hay iêc
Hiểu b…….; ch…….lá; l……….sĩ; thương t…….
b) uôc hay uôt
Lạnh b……; cái ch……; con ch…… , uống th…
Ví dụ: điền vào chỗ trống uc hay ut ?
- Ch……tết; m……lục; khâm ph…….; gia s…….
- B……chì; ống h…… ; bay v…….; lũ l…….
Ví dụ: Điền vào chỗ trống s hay x ?
Gió ….ôn…….ao vòm lá
Trời………anh làm tấm phông
Qua việc thực hiện biện pháp này, các em học sinh trong lớp tôi có hứng
thú học tập hơn. Khi làm toán cũng như khi viết bài các em cẩn thận hơn. Từ đó
kết quả học tập của từng em tiến bộ rõ rệt.
6. Thiết kế bài giảng:
Bài “Quà của bố” tiết 36
I. Mục tiêu:
- Nghe viết chính tả bài chính tả, trìnnh bày đúng đoạn văn xuôi có nhiều
dấu câu.
- Làm được bài tập 2, bài tập 3(a,b)
II. Đồ dùng dạy học:
- Bảng phụ viết nội dung bài tập2, bài tập3a(hoặc b).
III. Các hoạt động dạy học:
1. Ổn định.
2. Kiểm tra bài cũ
Học sinh viết bảng con.
Dãy A: múa rối, rút rạ.
Dãy B: nói dối, vâng dạ.
Giáo viên nhận xét.
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
3. Bài mới:
a) Giới thiệu bài
Hỏi: Vừa rồi các em học Tập đọc bài gì?
Hôm nay các em sẽ được học chính tả
bài “Quà của bố”. Giáo viên ghi bảng.
b) Bài chính tả này có 2 phần:
Phần 1: Nghe viết bài “Quà của bố”.
- Quà của bố.
- 2-3 học sinh nhắc lại.
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
- Học sinh nêu.
- Học sinh phân tích tiếng, đọc trơn,
đồng thanh.
- Học sinh viết vào vở.
- Học sinh dò bài.
- Học sinh thực hiện.
- Học sinh sai giơ tay, không sai không
giơ tay.
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
* Tổng hợp lỗi
Hỏi: Em nào sai trên 5 lỗi.
- Giáo viên thu 5-7 vở để chấm.
- Chấm bài, nhận xét.
c) Luyện tập:
- Treo bài tập 2
- Học sinh đọc yêu cầu.
Hỏi: Bài yêu cầu làm gì?
- Cho học sinh làm sách.
- 1 học sinh làm bảng phụ.
Nhận xét
- Bài 3: Học sinh đọc yêu cầu.
- Hướng dẫn học sinh làm phần a.
Gắn 2 bài đã ghi viết trên giấy. Cho thi
đua mỗi đội cử 4 bạn lên thi đua. Đội
nào nhanh, đúng sẽ thắng.
Hướng dẫn học sinh.
Nhận xét
Công bố đội thắng.
3. Củng cố - dặn dò:
hái phát biểu ý kiến trong giờ học.
Riêng với môn chính tả, kết quả đạt được cụ thể như sau:
Xếp loại Đầu năm Học kỳ I Học kỳ II
Giỏi 10 14
Khá 14 14
Trung bình 12 10
Yếu 8 4
4.2 Kết luận:
Muốn dạy tốt bất kỳ một môn học nào thì người giáo viên phải nắm vững
nội dung chương trình, sách giáo khoa, đặc trưng bộ môn. Luôn tìm tòi nhiều
những biện pháp để khắc phục và thu hút được sự chú ý của các em, gây hứng
thú và phát huy chủ động của học sinh.
Với một vài kinh nghiệm tôi đã rút ra được trong thực tế giảng dạy, xuất
hiện từ giáo dục; phát triển toàn diện các mặt cho học sinh, tôi đã tìm ra: “Một
vài biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2”, nhằm nâng cao chất
lượng dạy và học, phát huy tính tích cực và đạt hiệu quả cao trong phân môn
chính tả.
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
Bản thân tôi là người giáo viên cần muốn trang bị cho mình vốn ngôn ngữ
phong phú thông qua sách, báo, tài liệu tham khảo và luôn học hỏi đồng nghiệp
tìm ra cái hay, cái mới để áp dụng vào giảng dạy đạt hiệu quả cao nhất. Đặc biệt
ở phân môn Chính tả để tra cứu và cuốn sổ tay để ghi chép những gì học sinh đạt
được và chưa đạt được khi học bài đó, để rút ra kinh nghiệm cho những năm học
tiếp theo.
Kết hợp tốt mối quan hệ giữa học sinh với nhau để các em giúp nhau cùng
tiến bộ.
Trao đổi kinh nghiệm và tiếp nhận sự đóng góp nhiệt tình của các đồng
nghiệp. Đồng thời phải có sự phối hợp đồng bộ giữa gia đình – nhà trường, tạo
đìều kiện thuận lợi cho giáo viên dạy và học sinh đạt hiệu quả cao hơn.
Ý KIẾN XÉT DUYỆT CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC
1
SKKN: Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả của học sinh lớp 2
MỤC LỤC
Trang
I. Lý do chọn đề tài: 01
II. Đặc điểm tình hình: 02
1. Thuận lợi: 02
2. Khó khăn: 02
III. Các biện pháp thực hiện: 03
1. Nội dung chương trình sách giáo khoa: 03
2. Chuẩn bị tốt cho tiết dạy Chính tả trên lớp: 03