MỤC LỤC
Trang
I. PHẦN MỞ ĐẦU

3

1. Lí do chọn đề tài

3

2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài

3

3. Đối tượng nghiên cứu

3

4. Phạm vi nghiên cứu:

3

5. Phương pháp nghiên cứu

4

II. PHẦN NỘI DUNG

5

1. Cơ sở lí luận


3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp

7

3.2 Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp

8

3.3 Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp

14

3.4 Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp

15

3.5 Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu

15

4. Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề

16

nghiên cứu
III. KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ

17
Trang 1

nên bị điểm thấp không đạt giỏi.
Từ thực tế, qua nhiều năm theo dõi trong khối và trực tiếp đứng lớp giảng
dạy, tôi thấy học sinh viết sai lỗi chính tả khá phổ biến không chỉ riêng lớp 3A
tôi đang phụ trách mà hiện tượng học sinh viết sai chính tả ở các lớp khác cũng
rất nhiều.
Do đó tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho
học sinh lớp 3 ” .
2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
- Tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc của học sinh tiểu học khi viết
chính tả.Tìm ra biện pháp, phương pháp thích hợp để dạy học sinh.
- Khảo sát thực tế lỗi chính tả cơ bản thường hay mắc phải của học sinh,
nguyên nhân của các lỗi đó để tìm ra biện pháp khắc phục.
3. Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp khắc phục lỗi chính tả.
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3A, trường Tiểu
học Trần Quốc Toản, năm học 2014 – 2015.
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp khảo sát thực tế
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp trò chuyện
- Phương pháp thu thập thông tin
- Phương pháp hổ trợ
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

3


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

II. PHẦN NỘI DUNG

to lớn để cố gắng học hỏi, tìm tòi và ra sức phấn đấu rèn luyện sao cho ngày
càng đem đến cho các em nhiều kiến thức mới, nhiều điều bổ ích giúp cho các
em trang bị cho mình thật nhiều, thật nhiều kiến thức hình thành dần nhân cách
một con người mới để bước vào cuộc sống mới sau này.
Khó khăn:
- Cha mẹ của học sinh chưa hiểu được tầm quan trọng của phân môn
chính tả. Nên học sinh lười rèn viết ở nhà mà cha mẹ các em cũng không rầy la,
nhắc nhở. Các buổi họp phụ huynh giáo viên trao đổi việc học của con em mình
về vấn đề viết chính tả thì phụ huynh không có ý kiến gì thậm chí có một số phụ
huynh không đá động đến về phân môn chính tả mà chỉ quan tâm đến môn

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

5


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

Toán. Nhưng thực ra nó rất quan trọng, nếu viết không đúng chính tả thì ảnh
hưởng rất nhiều đến các môn học khác.
2.2 Thành công - hạn chế
Thành công:
Sau khi áp dụng đề tài, tôi đã thấy học sinh có những tiến bộ rõ rệt qua
từng bài viết. Học sinh hào hứng sôi nổi say mê học tập.
Hạn chế:
- Bên cạnh đó vẫn còn các em chưa có ý thức tự rèn viết các tiếng, từ có
âm, vần khó nên khi viết một bài chính tả các em hay bị mắc lỗi nhưng lại không
chịu sửa lỗi. Cho dù giáo viên yêu cầu em nào viết sai từ nào thì về nhà viết lại
cho đúng từ đó nhiều lần.Bài sau giáo viên kiểm tra rồi yêu cầu các em phát âm
lại cho chuẩn, nhằm mục đích sau này gặp lại chữ đó các em sẽ không viết sai

Do các em không nắm được nguyên tắc kết hợp các chữ cái, quy tắc viết hoa
trong Tiếng Việt, không nắm được vị trí phân bổ giữa các kí hiệu. Do các em
chưa hiểu nghĩa của từ, chưa nhớ đầy đủ các quy tắc chính tả vì quá trình học
chính tả có liên quan mật thiết với quá trình trí nhớ. Những lỗi chính tả do
không nhớ đầy đủ các quy tắc chính tả như lẫn lộn các phụ âm đầu, các nguyên
âm,... Nhiều em còn có hoàn cảnh gia đình khó khăn, các em ít có điều kiện học
tập, rèn luyện và đọc thêm sách báo nên vốn từ ngữ của các em ít được mở rộng.
3.Giải pháp, biện pháp
3.1 Mục tiêu của giải pháp, biện pháp
- Giúp học sinh viết đúng chính tả. Nắm được các quy tắc viết đúng tiếng
trong từ.
- Giúp học sinh tự sửa được các lỗi thường mắc do cách phát âm của địa
phương.
- Rèn luyện cho học sinh viết chữ rõ ràng, đều nét, đúng mẫu chữ, bảo
đảm tốc độ viết, đúng như quy định.

3.2. Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Biện pháp 1: Luyện phát âm
Muốn học sinh viết đúng chính tả, trước hết giáo viên phải chú ý luyện
phát âm cho mình và cho học sinh để phân biệt các thanh, các âm đầu, âm chính,
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

7


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

âm cuối vì chữ quốc ngữ là chữ ghi âm, giữa cách đọc và cách viết thống nhất
với nhau. Nếu giáo viên chưa phát âm chuẩn, do ảnh hưởng của cách phát âm ở
địa phương, sinh ra và lớn lên trong môi trường phát âm như vậy nên các em


Học sinh tiến hành làm bài tập, sau đó giáo viên sửa bài và cho học sinh
phân tích từ:
- đàng hoàng ≠ đàn (tiếng đàn)
- đàn ông ≠ đàng (đường)
- sáng loáng ≠ sán (sán: giun, lãi) nghĩa khác là tiến đến gần.
* Dạy bài: Nghe – viết: Ông ngoại - (TV3 - Tập 1, tr.34) – Chép đoạn 3
Trong đoạn viết có câu: “Trong cái vắng lặng của ngôi trường cuối hè, …
trong đời đi học của tôi sau này”.
Khi viết tiếng “lặng” học sinh dễ lẫn lộn với tiếng “lặn”, giáo viên yêu
cầu học sinh phân tích cấu tạo hai tiếng này:
- Lặng = L + ăng + thanh nặng
- Lặn = L + ăn + thanh nặng
So sánh để thấy sự khác nhau, tiếng “lặng” có âm cuối là “ng” còn tiếng
“lặn” có âm cuối là “n”. Học sinh ghi nhớ cách phát âm và cách viết sẽ không
viết sai.
Do phương ngữ của từng vùng miền khác nhau, cách phát âm đôi khi
chưa thống nhất với chữ viết nên học sinh cần nắm rõ nghĩa của từ để viết cho
đúng.
* Dạy Chính tả (Tập chép): Chị em - (TV3 – Tập1, tr.27)
Học sinh viết: Để chị trải chiếu, buông màn cho em.
Học sinh đọc “buôn màn” nhưng phải viết đúng là “buông màn”, do đó
học sinh cần hiểu “buông” có nghĩa là thả màn xuống, còn “buôn” là buôn bán
vì vậy phải viết là “buông màn”.
Việc giải nghĩa từ thường được thực hiện trong tiết Tập đọc, Luyện từ và
câu, Tập làm văn, nhưng nó cũng là việc làm rất cần thiết trong tiết chính tả khi
mà học sinh không thể phân biệt từ khó dựa vào phát âm hay phân tích cấu tạo
tiếng. Có nhiều cách để giải nghĩa từ cho học sinh. Giáo viên chú giải từ mới ở
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản


ghi nhớ.
+ Bài tập điền vào chỗ trống: Với dạng bài tập này thường giúp học
sinh điền đúng âm đầu, vần vào chỗ chấm:
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

10


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

* Ví dụ: Bài tập 2 a) – TV3, Tập 1, tr. 22
Điền vào chỗ trống tr hay ch ?
- Cuộn …òn, …ân thật, chậm …ễ
* Bài tập 3a) –TV3, Tập 1, tr.48
Điền vào chỗ trống s hay x ?
Giàu đôi con mắt, đôi tay
Tay …iêng làm lụng, mắt hay kiếm tìm
Hai con mắt mở, ta nhìn
Cho sâu, cho …áng mà tin cuộc đời.
* Dạy Chính tả (Nghe – viết) : Ông ngoại (đoạn 3) - TV3, Tập 1, tr. 35
Nội dung viết: Ông còn nhấc bổng tôi trên tay, cho gõ thử vào mặt da loang lổ
của chiếc trống trường.
Một số học sinh viết sai lỗi “da” viết là “gia”, cũng có em viết là “ra”. Tôi
phân biệt cho các em biết nghĩa của hai từ da và gia: da viết là d – với các nghĩa
có liên quan tới “da thịt”, trong “da diết”; còn gia viết là gi trong các trường hợp
còn lại, với các nghĩa là “nhà” (ví dụ: gia đình), chỉ người có học vấn, chuyên
môn (ví dụ: chuyên gia), nghĩa khác (gia vị, gia súc,…) Sau phần bài viết tôi tự
ra bài tập để các em hiểu thêm. Nội dung bài tập như sau:
* Điền vào chỗ trống r, d hay gi ?
- …a vào; …a dẻ;…a đình.

- Trái nghĩa với gần : …..
- (Nước) chảy rất mạnh và nhanh : …..
* Bài tập 3b) - TV3, Tập 1 tr. 31
Tìm các từ chứa tiếng có vần ân hoặc âng có nghĩa như sau:
- Cơ thể của người: …..
- Cùng nghĩa với nghe lời: …..
- Dụng cụ đo trọng lượng (sức nặng) : …..
+ Bài tập tìm tiếng :
* Bài tập 2b) - TV3,Tập 1, tr. 18
Tìm những tiếng có thể ghép với mỗi tiếng sau:
- gắn, gắng
- nặn, nặng
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

12


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

- khăn, khăng
Giúp học sinh ghép đúng:
- gắn: gắn bó, hàn gắn, gắn kết,…
- gắng: cố gắng, gắng sức, gắng lên,…
- nặn: nặn tượng, nặn óc nghĩ, nhào nặn,….
- nặng: nặng nhọc, nặng nề, nặng cân,…
- khăn: khăn tay, khăn quàng, cái khăn,…
- khăng: khăng khăng, khăng khít,…
+ Bài tập giải câu đố:
* Bài tập 2b) - TV3, Tập 1, tr. 22
Đặt trên chữ in đậm dấu hỏi hay dấu ngã ? Giải câu đố sau:

+ lục: Bé lục tung đồ đạt trong nhà.
Giáo viên còn sửa chữa lỗi sai trong vở bài tập Luyện từ và câu và nhất là
phân môn Tập làm văn, giáo viên cần chú ý hơn vì nếu các em viết văn sai âm,
vần, thanh thì nghĩa sẽ khác đi, bài văn đó sẽ không hoàn hảo và người đọc sẽ
không hiểu ý bài văn viết gì.
Qua mỗi bài tập, giáo viên tổng kết ý kiến và chốt lại nội dung kiến thức
cần ghi nhớ và kĩ năng cần rèn luyện.
- Giáo viên tuyên dương, khen thưởng, động viên kịp thời tạo hứng thú cho các
em say mê trong mỗi giờ học chính tả.
3.3 Điều kiện thực hiện giải pháp, biện pháp
Để thực hiện các giải pháp, biện pháp này thì cần có những điều kiện sau:
- Đầu năm học kiểm tra phát hiện lỗi chính tả, thống kê, phân loại lỗi, tìm
nguyên nhân gây lỗi ở học sinh. Lập kế hoạch dạy học ngay từ đầu năm học.
- Sửa chữa, khắc phục lỗi chính tả trong một quá trình lâu dài, kiên trì,
bền bỉ. Bởi vì có những học sinh tiến bộ ngay trong vài tuần nhưng cũng có
những học sinh thì sự tiến bộ diễn ra rất chậm, không phải vài tuần, có khi vài
tháng, thậm chí cả một học kì.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

14


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

- Cần hướng dẫn các em thật tỉ mỉ về các quy tắc chính tả, quy tắc kết hợp
từ, ... tránh trường hợp học sinh vì thiếu hiểu biết dẫn đến sai sót.
- Trong quá trình giảng dạy, giáo viên luôn quan sát, kiểm tra, ... từ đó
phát hiện ra những khó khăn, vướng mắc hoặc những lỗi mà học sinh hay mắc
phải để kịp thời sửa chữa, uốn nắn.
- Căn cứ vào đặc điểm phát âm và thực tế viết chính tả của lớp, của mỗi


3

2

Cuối kì 1

27

18

4

3

2

0

Cuối năm

27

22

3

2

0

đúng chính tả, rõ ràng. Vì thế việc rèn chính tả để tạo nên chữ viết đẹp, đúng
nghĩa là một sự cần thiết nên tất cả giáo viên , học sinh và phụ huynh ai cũng có

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

16


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

ý thức rèn chính tả cho mình, thì sẽ không còn tình trạng học sinh bị khống chế
bởi điểm chính tả của môn Tiếng Việt.
Từ đó môn Tiếng Việt sẽ được học sinh thích học hơn và giáo viên cũng
không ngán ngẫm khi chấm môn Tiếng Việt ( viết) nữa.
Qua biện pháp áp dụng đối với học sinh ở lớp và kết quả đạt được như
trên. Bản thân mong rằng để rèn viết chính tả cho các em ở những năm học tiếp
theo giáo viên cần ghi nhớ bài học là:
Trong quá trình rèn chính tả cho các em là giáo viên phải phát âm chuẩn.
Vì việc gì cũng bắt đầu từ người thầy hay có thể nói thầy là trung tâm điều khiển
hoạt động của học sinh . Thầy điều khiển tốt thì chắc chắn học sinh sẽ hoạt động
tốt và hiệu quả cao.
Viết chính tả cũng vậy, giáo viên cần phát âm chuẩn, rõ ràng thì các em sẽ
viết tốt hơn. Điều đáng chú ý là giáo viên và học sinh phải kiên trì, có kiên trì
mới thành công.
Giáo viên phải có sự chuẩn bị tốt cho các tiết dạy để có sự hướng dẫn
thích hợp đối với từng đối tượng học sinh của lớp mình. Đồng thời tạo cho các
em hứng thú trong học tập.
Giáo viên giúp các em nắm vững các quy tắc chính tả, để việc viết chính
tả của các em đạt được kết quả cao hơn.
2. Kiến nghị


Nhận xét của hội đồng sáng kiến cấp huyện
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------Chủ tịch hội đồng
(Kí tên, đóng dấu)

TÀI LIỆU THAM KHẢO
STT

Tên tài liệu

Tác giả

Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

19


Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học sinh lớp 3

1

Hướng dẫn thực hiện Chuẩn kiến thức, kĩ Nhà xuất bản Giáo dục
năng các môn học ở Tiểu học.

Việt Nam

2

Từ điển chính tả Tiếng Việt



Người thực hiện: Nguyễn Thị Hà – Trường TH Trần Quốc Toản

20