MỤC LỤC
TRANG
MỞ ĐẦU 2
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2
DỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 3
LỊCH SỬ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 7
Chương 1 10
PHƯƠNG PHÁP – NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI 10
CÁC PHƯƠNG PHÁP DẠY TẬP LÀM VĂN 13
QUY TRÌNH TIẾT TẬP LÀM VĂN LỚP 3 14
CHƯƠNG 2 15
CÁC BIỆN PHÁP DẠY TẬP LÀM VĂN LỚP 3 THEO HƯỚNG ĐỔI MỚI 15
Dạy học theo quan điểm giao tiếp 18
Tổ chức tốt việc quan sát, hướng dẫn học sinh cách dùng từ, giọng kể, điệu bộ khi làm
bài nghe, nói, viết 19
Sử dụng linh hoạt các hình thức hoạt động trong tiết dạy tập làm văn theo hướng đổi
mới 20
Dạy học hướng dẫn vào học sinh và chú trọng hình thức dạy học cá nhân 22
Dạy học phối kết hợp các hoạt động ngoài giờ lên lớp 23
Dạy tập làm văn theo hướng đổi mới ở tất cả các khối lớp 23
3. KẾT LUẬN KIẾN NGHỊ 25
Kết luận 25
Kiến nghị 25
MỞ ĐẦU
1. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Trong giai đoạn đất nước ta tiến tới hội nhập toàn cầu với xu thế hiện
đại hoá công nghiệp hoá đất nước. Đòi hỏi chúng ta phải có sự thay đổi về
quan điểm, nội dung dạy và học, thay đổi định hướng mục tiêu giáo dục. Để
đáp ứng công cuộc đổi mới về mọi lĩnh vực trong xã hội, là người chủ tương
1
từ, nghe thế nào viết thế ấy, thiếu tập trung chú ý và thiếu tính cẩn thận.
Nhu v?y, để nâng cao chất lượng học tập phân môn chính tả thì người
giáo viên phải có trình độ kiến thức cũng như trình độ chuyên môn, luôn
luôn học hỏi để nâng cao tay nghề cho bản thân,là một giáo viên dạy lớp
4 tôi xin chọn đề tài: “MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC LỖI
CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 4 “
Qua việc nghiên cứu và trực tiếp giảng dạy tôi đúc rút được một số
biện pháp giúp cho học sinh khắc phục được lỗi chính tả , từ đó
giúp cho học sính kĩ năng viết đúng Tiếng việt .
3.Đối tượng nghiên cứu :
Đối tượng nghiên cứu là học sinh lớp 4 trường tiểu học Thống
Nhất – Xuyên Mộc – Bà Rịa Vũng Tàu
Phạm vi nghiên cứu : khối lớp 4 trường tiểu học Thống Nhất
IV. Nhiệm vụ nghiên cứu
Trong dề tài này chúng tôi nghiên cứu một số vấn đề sau:
- Cơ sở lí luận có liên quan đến đề tài
- Thực trạng và các biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho học
sinh lớp 4
- Trên cơ sở đó rút ra bài học kinh nghiệm trong việc giảng dạy
4. Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp quan sát
Phương pháp đánh giá
Phương pháp so sánh
Phương pháp trải nghiệm
3
5.Cấu trúc của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu và kết luận, tiểu luận gồm 2 chương:
Chương 1: Một số khái niệm liên quan
Chương 2: Thực trang và giải pháp và giải pháp khâc phục lỗi chính tả
cho học sinh lớp 4
kèm theo thêm một hoặc hai câu hỏi làm tại lớp.
Viết những cặp từ dễ lẫn lộn phụ âm đầu, vần, thanh ,biết phân biệt
nghĩa của từ.
Thông qua chính tả rèn luyện tính kỉ luật , cẩn thận, thẩm mĩ và lòng
tôn trọng người khác.
5
Yêu cầu ở lớp 4: chữ viết đều nét, rõ ràng, trình bày đúng quy định,bài
viết sạch không mắc quá 05 lỗi chính tả/bài
3. Phuong pháp
nhà trường, việc sử dụng phương pháp có ý thức vẫn được coi Trong
quá trình dạy chính tả cho học sinh, giáo viên không chỉ sử dụng một
phương pháp mà phải sử dụng phối hợp hai phương pháp có ý thức và
phương pháp không có ý thức một cách hợp lí nhằm đạt tới hiệu quả dạy học
cao. Trong điều kiện là chủ yếu. Giáo viên cần sử dụng, khai thác tối đa
phương pháp có ý thức , phải biết vận dụng những kiến thức về ngữ âm học
tiếng Việt vào việc phân loại lỗi chính tả, phát hiện đặc điểm của từng loại
lỗi chính tả, nhất là việc xây dựng các quy tắc chính tả, các“mẹo” chính
tả.Trên cơ sở đó,tiến hành luyện tập và từng bước đạt tới kỹ xảo chính
tả.Dạy học chính tả lại có xu hướng khẳng định trong các cách học,cách“nhớ
từng chữ một” được coi là giải pháp hữu hiệu hơn cả,hợp lí hơn cả,nhất là
đối với học sinh tiểu học.
4. Một số cơ sở lý luận liên quan đến môn chinh tả
4.1.Cơ sở tâm lí học
Mục đích của dạy chính là rèn cho học sinh kĩ năng viết thành thạo chữ
viết Tiếng việt theo các chuẩn mực chính tả , nghĩa là giúp cho học sinh hình
thành kĩ xảo chính tả một cách có ý thức còn gọi là phương pháp có ý thức ,
có tính tự giác chủ trương cần phải bắt đầu từ việc nhận thức các qui tắc ,
các mẹo luật chính tả .Trên cơ sở đó tiến hành luyện tập và từng bước đạt
đến kĩ xảo chính tả.
Việc hình thành các kĩ xảo chính tả bằng con đường có ý thức sẽ tiết
Nói rằng chính tả Tiếng việt là chính tả ngữ âm học giữa cách đọc và
cách viết thống nhất với nhau là nói về nguyên tắc chung , còn trong thực tế
sự biểu hiện của mối quan hệ giữa đọc (phát âm) và viết (chính tả) khá
phong phú đa dạng . Cụ thể chính tả Tiếng việt không dựa hoãn toàn cách
phát âm thực tế của một phương ngữ nhất định nào . Cách phát âm thực tế
của các phương ngữ đều sai lệch với chính âm , cho nên không thể thực hiện
được phương trâm “ nghe như thế nào , viết như thế đó”( Ví dụ; không thể
viết : suy nghỉ, nạnh nùng, Buông mê thuộc… như ở một số địa phương )
Chính tả Tiếng việt là chính tả ngữ âm học nhưng trong thực tế muốn
viết đúng chính tả , việc nắm nghĩa của từ rất quan trọng . Hiểu nghĩa của từ
là một trong những cơ sở giúp người học viết đúng chính tả . Ví dụ : Nếu
giáo viên đọc một từ có hình thức ngữ âm là “za” thì học sinh có thể lung
túng trong việc xác định hình thức chữ viết của chữ này . Nhưng nếu đọc
“gia đình” hay “da thịt”… thì học sinh dễ dàng viết đúng chính tả .
Vì vậy có thể hiểu rằng chính tả Tiếng việt còn là loại chính tả
ngữ nghĩa. Đây là một đặc trung quan trọng về phương diện ngôn ngữ
của chính tả Tiếng Việt mà khi dạy chính tả giáo viên cần lưu ý .
CH ƯƠ NG 2
THỰC TRANG VÀ GIẢI PHÁP VÀ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC
LỖI CHÍNH TẢ CHO HỌC SINH LỚP 4
1 . Thực trạng :
1.1. Địa bàn nghiên cứu: Trường tiểu học Thống Nhất – Xuyên Mộc
– Bà Rịa Vũng Tàu
1.1.1 Cơ sở vật chất : Có phòng học kiên cố, có đủ các phòng chức
năng
8
1.1.2 Đội ngũ giáo viên dạy lớp 4
STT Họ và tên Nữ Năm
sinh
Hệ đào tạo Tuổi
đa dạng, các em“nói sao viết vậy”. Bản thân của từng học sinh trong việc
tiếp nhận âm thanh ngôn ngữ đều khác nhau nên việc xác định để viết đúng
chính tả gặp nhiều khó khăn. Học sinh thuộc địa bàn vùng sâu vùng xa,
thuộc diện dân tộc ít người nên cũng khó khăn trong việc học tập phân môn
chính tả. Đồng thời ít có sự quan tâm, hỗ trợ của phụ huynh học sinh tại nhà
cho việc rèn chính tả.
Các em chưa có ý thức trong việc viết đúng chính tả, viết cẩn thận
trong các phân môn học khác.
Việc dạy chính tả trước đây
Giáo viên cho rằng chính tả là một môn học quan trọng nên chỉ chú ý
đến việc đọc , viết của học sinh , mà chưa chú ý đến từng phương ngữ của
học sinh lớp mình để tổ chức hợp lí . Một số giáo viên phát âm còn sai khi
đọc viết , hay trong các giờ học khác nên rất khó khăn cho học sinh viết
đúng chính tả trong giờ học . Trong giờ học chính tả giáo viên chưa sử dụng
hợp lí các đồ dùng dạy học trong từng bài học .
Trong quá trình giảng dạy giáo viên chưa phối hợp nhịp nhàng giữa
các phương nên hiệu quả chưa cao.
Học sinh còn thụ động trong giờ học tập , đặc biệt là trong phân môn
chính tả.
10
Số liệu thống kê
Só số
học
sinh
Các loại lỗi HS thường mắc
Dấu thanh(?/ ~);
(?/ .),
m đầu,âm
cuối
Viết hoa bừa bãi Các loại lỗi
- Về phương pháp, hình thức dạy học: giáo viên lạm dụng q nhiều về
phương pháp giảng giải, từ đó khơng phát huy được tính tích cực chủ động
học tập của học sinh
11
- Do thời gian có hạn, một số giáo viên chưa sửa sai kịp thời cho học
sinh. Giáo viên chấm bài xong, nhận xét chung chung rồi bảo học sinh về
nhà tự sửa vào vở nên học sinh không nắm được ý nghiã của từ sai, vì vậy
lần sau tiếp tục sẽ sai tiếp.
- Giáo viên sửa sai còn theo hướng tiêu cực.
Nguyên nhân mắc lỗi của học sinh
- Do các em chưa có ý thức viết đúng chính tả, nhất là trong các môn
học toán, tập làm văn, luyện từ và câu,
- Do đặc điểm ngôn ngữ địa phương.
- Lên lớp 4, tốc độ viết nhanh hơn nên các em viết cẩu thả: thừa nét,
thiếu nét, đánh sai dấu thanh.
- Đại đa phần học sinh ở địa phương là con em nông thôn, cuộc sống
còn nghèo nên đại đa phần phụ huynh mải lo làm ăn mà không quan tâm đến
con cái học hành,
Do sự phức tạp của chữ quốc ngữ, một chữ có thể được ghi âm bằng
hai, ba dạng, Ví dụ: /k/ ghi bằng c,k,q, hoặc /u/ được ghi bằng u,o
Nhìn chung môn chính tả ở bậc tiểu học chưa được giáo viên, học sinh,
gia đình nhận thức đúng mức trong nhà trường
2. Một số giaûi phaùp khắc phục lỗi Chính taû cho học sinh lớp 4”
2.1. Cần xác nhận nguyên nhân của từng loại lỗi và có biện pháp khắc phục
thích hợp cho từng lỗi đó.
2.2 Với loại lỗi do ảnh hưởng cách phát âm cần phối hợp luyện chính tả với
chính âm. Giáo viên cần soạn những bài tập trong đó có những âm, vần mà
học sinh thường phát âm sai và viết sai để luyện cho các em đọc và viết
đúng. Với loại lỗi này, tôi đưa ra một số mẹo sau:
Để phân biệt âm đầu tr/ch:Đa số các từ chỉ đồ vật trong nhà đều bắt đầu
Khúc
khuỷu
Chị Huyền mang nặng ngã đau
Hỏi không sắc thuốc lấy đâu mà lành
2.5. Với các lỗi do học sinh viết thiếu nét, thừa nét, đánh sai dấu thanh thì
cần giúp các em rèn luyện tính cẩn thận, kiên trì. Để làm được điều này, theo
tôi người giáo viên đứng lớp phải là người làm gương cho học sinh noi theo.
Người ta thường nói “thầy nào trò ấy” quả là rất đúng đối với học sinh tiểu
học. Vì vậy nét chữ của giáo viên rất quan trọng: chữ viết phải rõ ràng, đúng
quy cách và đẹp. Ngoài ra giáo viên phải sửa sai, rèn chữ qua những môn
học, động viên và giáo dục các em để có thói quen viết cẩn thận, đúng, đẹp.
Cần thực hiện các nguyên tắc dạy chính tả như nguyên tắc dạy chính tả
theo khu vực, nguên tắc phối hợp phương pháp tích cực và phương pháp tiêu
cực.
Với phương pháp dạy chính tảtheo khu vực: Do địa phương tôi dạy có
nhiều phương ngữ nên khi dạy chính tả, tôi sẽ dạy kết hợp các phương ngữ
14
mà trong bài chính tả có cũng như ra bài về nhàcủa từng phương ngữ để các
em rèn viết cho đúng chính tả.
Với ngun tắc dạy chính tả phối hợp phương pháp tích cực với phuơng
pháp tiêu cực: Tơi sẽ đưa ra một số bài tập trong đó viết sai một số lỗi cho
học sinh tự phát hiện lỗi để sửa lại cho đúng. Một số bài tập có chữ q khó
thì tơi phân tích ngun tắc viết con chữ để học sinh nắm cho vững và viết
cho đúng.
3. Dạy chính tả trong các giờ học khác
Trong khi chấm bài hoặc các em viết bảng thì giáo viên cần sửa sai
ngay và nêu ngun nhân dẫn đến kết quả sai ý nghĩa của câu văn (Tập làm
văn), làm cho người khác khó hiểu trong lời văn của mơn Tốn, Từ đó
các em sẽ có ý thức để viết chính tả cho đúng chứ khơng phải chỉ viết đúng
chính tả trong mơn Chính tả để đối phó với giáo viên hoặc để có điểm cao.
4. Dạy chính tả trong giải nghĩa từ
Theo tơi việc giải nghĩa từ cho các em nắm rõ nghĩa để viết đúng chính
Sau khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm vào giảng dạy phân mơn
Chính tả của lớp mình tơi nhận thấy các em viết chính tả ít sai hơn,viết đẹp
hơn và bài rèn chữ ở nhà các em tự giác viết khơng cần nhắc nhở như trước.
Qua bài thi cuối học kì I kết quả tốt hơn cụ thể là:
Só số
học
sinh
Các loại lỗi HS thường mắc
Dấu thanh(?/ ~);
(?/ .),
m đầu,âm
cuối
Viết hoa bừa bãi Các loại lỗi
khác
Số
lượng
Tỉ lệ % Số
lượng
Tỉ
lệ %
Số
lượng
Tỉ lệ (%) Số
lượng
Tỉ lệ
(%)
100 10 10% 12 12% 17 17% 4 4%
Nhận xét : Qua kết quả thi giữa học kì I so với kết quả khảo sát đầu
năm của khối thì nhìn chung học sinh có tiến bộ rõ rệt về những lỗi chính tả
mà các em hay mắc phải . Điều đó chứng tỏ những giải pháp đó có hiệu quả
Đối với những học sinh còn yếu do mất căn bản ở lớp dưới thì cần có
ý thức học tập tự giác ở nhà nhiều hơn đồng thời nhờ sự hướng dẫn của giáo
viên để theo kịp các bạn trong lớp
Trên đây là một số sáng kiến kinh nghiệm trong việc đề ra giải pháp
khắc phục lỗi chính tả cho học sinh khối lớp 4. Đây chỉ là một số giải pháp
trong rất nhiều giải pháp mà tôi có nên tôi kính mong rằng quý cấp trên cũng
như các bạn bè đồng nghiệp đóng góp, bổ sung thêm để đưa ra những giải
pháp tối ưu nhất nhằm phát triển ngôn ngữ tiếng Việt cho học sinh
18
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Lê A Giáo trình dạy học tiếng việt 1
NXB Đại Học Sư Phạm Hà Nội
2/ Hà Thúc Hoan Tiếng Việt thực hành
NXB Đại Học Sư Phạm Hà Nội
3/Lê Phương Nga Giáo trình phương pháp dạy học tiếng việt
NXB Đại Học Sư Phạm Hà Nội
4/ Phan Ngọc Chữa lỗi chính tả cho học sinh
NXB Giáo Dục Hà Nội
5/ Sách tiếng việt 4 tập 1,2
NXB Gia1o Dục Hà Nội
19