Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho HSTH trƣờng tiểu học xã hải ninh huyêṇ hải hậu tỉnh nam định - Pdf 38

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

NGUYỄN QUANG THUẦN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC LỖI CHÍNH TẢ
̉

CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRƢỜNG TIÊU HOCC
XÃ HẢI NINH HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

SƠN LA, NĂM 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC TÂY BẮC

NGUYỄN QUANG THUẦN

MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC LỖI CHÍNH TẢ
̉

CHO HỌC SINH TIỂU HỌC TRƢỜNG TIÊU HOCC
XÃ HẢI NINH HUYỆN HẢI HẬU TỈNH NAM ĐỊNH

Chuyên ngành: Phƣơng pháp dạy học Tiếng Việt

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Ngƣời hƣớng dẫn: ThS. Khổng Cát Sơn

SGK

:

Sách giáo khoa

SGV

:

Sách giáo viên

ĐH

:

Đại học

:

Cao đẳng

TC

:

Trung cấp

NXBGD

8. Cấu trúc của đề tài.............................................................................................6
PHẦN NỘI DUNG..............................................................................................7
Chƣơng 1: Cơ sở lí luận vàcơ sởthƣc C tiêñ....................................................... 7
1.1. Cơ sởlí luân.................................................................................................... 7
1.1.1. Cơ sở tâm lí học và cơ sở ngôn ngữ học.....................................................7
1.1.1.1. Cơ sở tâm sinh lý..................................................................................... 8
1.1.1.2. Cơ sở ngôn ngữ học............................................................................... 10
1.1.2. Vị trí, tính chất của dạy học Chính tả....................................................... 11
1.1.3. Tầm quan trong g của daỵ hoc g Chinh́ tả...................................................... 11
1.1.4. Dạy học Chính tả ở tiểu học......................................................................12
1.1.4.1. Nôịdung chương trinh.̀ ...........................................................................12
1.1.4.2. Sách giáo khoa.......................................................................................13
1.1.4.3. Sách giáo viên........................................................................................13
1.2. Cơ sở thực tiễn............................................................................................. 15
1.2.1. Thực trạng của việc dạy và học Chinh́ tảtrong nhàtrường........................15
1.2.1.1. Vềphiá giáo viên.................................................................................... 15
1.2.1.2. Vềphiá hoc g sinh....................................................................................... 17

1.2.2. Vềtinh̀ hinh̀ thưc g tếhoc g sinh...................................................................... 20

1.2.2.1. Thuận lợi................................................................................................20
1.2.2.2. Khó khăn................................................................................................20

1.2.2.3. Khảo sát thực trạng................................................................................ 20
1.2.3. Nguyên nhân mắc lỗi chính tả của HS......................................................25
1.2.3.1. Về phía HS.............................................................................................25
1.2.3.2. Về phía GV............................................................................................ 27
1.2.4. Số bài, thời lượng học...............................................................................29

3.3.4. Nội dung, tiêu chiđ́ ánh giá........................................................................45
3.3.4.1. Nội dung thể nghiệm..............................................................................45
3.3.4.2. Tiêu chiđ́ ánh giá.....................................................................................46
3.3.4.3. Phiếu bài tập thể nghiệm........................................................................46
3.3.5. Phương pháp thể nghiệm.......................................................................... 46
3.3.6. Kết quả thể nghiệm...................................................................................47
Tiểu kết chương 3............................................................................................... 48
PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ..............................................................50
3.1. Bài học kinh nghiệm....................................................................................50
3.2. Kết luận........................................................................................................51
3.3. Kiến nghị......................................................................................................52
3.3.1. Đối với phụ huynh học sinh......................................................................52
3.3.2. Đối với nhà trường....................................................................................52
3.3.3. Đối với Phòng giáo dục.............................................................................53
TÀI LIỆU THAM KHẢO................................................................................54
PHỤ LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Giáo dục Tiểu học tạo tiền đề cơ bản để nâng cao dân trí, là cơ sở ban đầu
hết sức quan trọng để đào tạo thế hệ trẻ trở thành người có ích trong giai đoạn
mới. Đảng ta đã nhận định “Tiểu học là bậc học nền tảng trong hệ thống giáo
dục quốc dân”, nền tảng có vững chắc thì toàn hệ thống mới tạo nên cấu trúc
bền vững và phát triển hài hòa. Mục tiêu của giáo dục tiểu học nhằm hình thành
cho học sinh cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về trí tuệ, thể
chất tình cảm và các kĩ năng cơ bản.
Ở Tiểu học, Chính tả là một phân môn đặc biệt quan trọng nhằm thực hiện
mục tiêu của môn học “Tiếng Việt” là rèn luyện kĩ năng viết chính tả và kĩ năng
nghe cho học sinh, kết hợp rèn luyện một số kĩ năng sử dụng tiếng Việt và phát

ngôn ngữ vùng miền đang ở. Hơn nữa việc nắm các lỗi chính tả cần dạy cho học
sinh chưa được giáo viên quan tâm đúng mức đã dẫn đến hạn chế kết quả giảng
dạy của phân môn Chính tả hiện nay.
Qua thưc g tiêñ theo doi , tôi nhân thấy có rất nhiều học sinh viết sai chính
̃
tả. Đây la môttrong nhưng nguyên nhân gây anh hương
không nho đến chất
̀
̃
̉
̉
̉
lương g hoc g tâp g của các em . Qua đó, chỉ có luyện tập thực hành mới giúp các em
hiểu rõ, nhớlâu vàvâ g n dung g tốt vào thưc g tếhoc g tâp g cũng như trong cuôc g sống
hàng ngày . Mătkhác , tôi rất thich́ nghiên cứu , tìm tòi học hỏi những quy luật
chính tả, nhưng cai mơi trong khi giang daỵ va trong thưc g tiêñ đểgop phần bô
̃
́ ́
̉
̀
́
sung kiến thức , kinh nghiêṃ cho ban thân khi ra trương , đồng thơi tưng bươc
̉
̀
̀ ̀
́
nâng cao chất lương g daỵ vàhoc g chung.
Xuất phát từ những vấn đềtrên , tôi quyết đinḥ chon đềtài : “Một số biện
pháp khắc phục lỗi chính tả cho HSTH trƣờng Tiểu học xã Hải Ninh huyêṇ
Hải Hậu tỉnh Nam Định”. Nhằm nâng cao chất lượng dạy học Chính tả ở

chung và môn Tiếng Việt nói riêng. Qua việc học chính tả các em nắm, biết
được cách phát âm đúng, chuẩn tiếng Viêt. Từ đó các em có thói quen viết đúng
chính tả, giúp các em tiếp thu tri thức khoa học nhưng trên thực tế, hiện tượng
viết sai lỗi chính tả vẫn còn tồn tại.
Vì vậy thực hiện đề tài, tôi mong đề xuất được các biện pháp có hiệu quả
trong việc sửa lỗi, rèn kỹ năng và khắc phục lỗi chính tả cho HS Tiểu học nói
chung. Qua đó vận dụng các nguyên tắc dạy trong phân môn Chính tả hình thành
kĩ năng viết đúng chính tả cho học sinh tiểu học.
3

Đồng thời nâng cao hiệu quả dạy học Chính tả cho HS lớp 3 ở Trường
Tiểu học Hải Ninh - Hải Hậu - Nam Đinḥ nói riêng và soạn giáo án theo hướng
đôi mới, phương pháp và nội dung bài dạy cho sát thực với việc rèn chính tả cho
học sinh địa phương.
4. Đối tƣợng, khách thể, phạm vi nghiên cứu
4.1. Đối tượng
Môtsốbiên phap khắc phuc g lỗi Chinh ta cho HS
́
́
̉
Hải Ninh, huyên Hải Hậu, tỉnh Nam Định.

TH trường Tiểu học xa ̃

4.2. Khách thể
Nghiên cứu l ỗi chính tả của 60 học sinh lớp 3 ở trường Tiểu học xã Hải
Ninh, huyên Hải Hâụ, tỉnh Nam Đinḥ.
4.3. Phạm vi nghiên cứu
Khóa luận nghiên cứu cơ sở lý luận của việc sửa lỗi chính tả cho HS

+ Phương pháp trò chuyện.
+ Phương pháp thu thập thông tin.
+ Phương pháp thưc g nghiêṃ.
- Nhóm phương pháp hỗ
trợ. +Thống kê
Trong đótôi chủyếu tâp g trung vào các phương pháp như:
- Phương pháp điều tra, quan sát nhằm:
. Khảo sát nội dung sách giáo khoa
. Tìm hiểu thực tế địa bàn mình dạy
. Tình hình viết chính tả của học sinh.
7. Giả thuyết khoa học
Sửa lỗi chính tả trong dạy học phân môn Chính tả cho HS hiện nay còn
gặp nhiều khó khăn. Đây là vấn đề còn nhiều băn khoăn, trăn trở của không ít
GV Tiểu học. Nếu việc tìm hiểu nguyên nhân về các lỗi chính tả của học sinh
thường mắc phải được chinh́ xác thì viêc g đưa ra các biên pháp đểkhắc phuc g lỗi
chính tả cho HS sẽ có tính khả thi và góp thêm tiếng nói để giải quyết những khó
khăn đó, góp phần nâng cao chất lượng sửa lỗi chính tả cho HS. Từ đó việc vận
dụng các nguyên tắc, biện pháp, phương pháp dạy học về phân môn Chính tả sẽ
thuận lợi và giúp cho học sinh khắc phục được các lỗi thường mắc, giúp giáo
5

viên đạt kết quả cao trong quá trình rèn luyện kĩ năng viết đúng cho học sinh
Tiểu học.
8. Cấu trúc của đềtài
Đề tài bao gồm những nội dung sau:
- Phần mở đầu.
- Phần nội dung gồm 3 chương:
+ Chương 1: Cơ sở lí luận và cơ sởthưc tiêñ
+ Chương 2: Đềxuất môtsốbiên pháp khắc phuc g lỗi chính tả cho HSTH

tả biểu thị mối quan hệ mật thiết giữa sự vận động của cách phát âm v à cách
viết. Do đó, trong dạy học Chính tả GV cần nắm được đặc điểm tâm sinh lý,
ngôn ngữ, tư duy cụ thể của HS lớp 3 để xác định cho mình những phương pháp
giảng dạy sao cho phù hợp với đối tượng HS.
7

Dạy Chính tả là rèn luyện cho học sinh kĩ năng viết thành thạo chữ tiếng
Việt theo các chuẩn chính tả và làm bài tập, qua đó rèn các kĩ năng sử dụng ngôn
ngữ, cung cấp cho học sinh vốn từ, vốn hiểu biết về các mảng khác nhau của đời
sống.
Có thể dạy Chính tả theo hai cách : có ý thức và không có ý thức
+ Cách không có ý thức : (phương pháp máy móc, cơ giới)
Dạy chính tả không cần biết đến sự tồn tại của các quy tắc chính tả, dựa
trên sự lặp lại không cần biết lí do, quy luật của hành dộng.
Phương pháp này củng cố trí nhớ một cách máy móc, không thúc đẩy sự
phát triển của tư duy.
+ Cách có ý thức : (phương pháp dạy học có tính tự giác).
Bắt đầu từ việc nhận thức quy tắc, mẹo luật chính tả. Trên cơ sở đó tiến
hành luyện tập và từng bước đạt tới các kĩ xảo chính tả. Việc hình thành các kĩ
xảo chính tả bằng con đường có ý thức sẽ tiết kiệm được thời gian, công sức. Đó
là con đường ngắn nhất và có hiệu quả cao.
1.1.1.1. Cơ sở tâm sinh lý
Viết đúng chính tả là viết đúng âm đầu, phụ âm, rõ ràng từng chữ. Đối với
việc hình thành kỹ xảo viết chính tả , đặc tính của mỗi thể loại văn bản, đoạn
trích mà HS dựa vào đó để lĩnh hội từ ngữ, ngôn ngữ tiếng Việt là rất quan
trọng. Theo đó khi phát âm theo nguyên tắc chữ viết là các biểu tượng âm vị,
chữ cái, vần, thanh điệu từ đó được thể hiện bằng biểu tượng chữviết.
Để sửa lỗi chính tả và rèn kỹ năng nói và viết chuẩn trong dạy học Chính
tả cho HS lớp 3 ngoài việc nắm được các lỗi mà HS điạ phương thường mắc dẫn

khi dạy Chính tả cho HS lớp 3, GV cần phải chú ý đến cách phát âm, chú ý sửa
lỗi phát âm cho HS một cách có định hướng, toàn diện nhằm giúp các em vân
dụng có hiệu quả trong học tập cũng như trong giao tiếp.
HS ở địa phương không phải bao giờ cũng nói và viết chính xác, hiểu
những từ mình phát âm (tiếng địa phương, yếu tố sinh lý, yếu tố xã hội) nên hầu
như toàn bộ sự chú ý của các em tập trung vào việc nhận mặt chữ, đánh vần để
phát thành âm. Mặt khác HS thường phát âm sai nhưng các em không thể phân
biệt được lỗi sai của mình do đó nó có ảnh hưởng đến khả năng nói và viết chính
tả của các em.
9

Vì vậy để giúp HS sửa lỗi chính tả, rèn luyện kỹ năng phát âm chuẩn để
học tốt phân môn này, GV cần có sự quan tâm sát sao, có những định hướng tích
cực trong việc sửa lỗi phát âm chính tả cho HS, nhưng cũng cần có sự am hiểu
sâu sắc tâm sinh lý HS nhất là HS lớp 3 Trường Tiểu học Hải Ninh - Hải Hậu Nam Đinḥ.
1.1.1.2. Cơ sở ngôn ngữ học
Nói đến việc sửa lỗi chính tả cho HS, ta đề cập đến hai vấn đề lớn là nói
và viết.
Vấn đề nói (đúng chính âm và thanh điệu trong tiếng Việt):
Chính âm là chuẩn mực phát âm của một ngôn ngữ có giá trị và hiệu lực
về mặt xã hội. Chính âm quy định nội dung luyện phát âm ở tiểu học. Chính âm
liên quan đến vấn đề chuẩn hóa ngôn ngữ, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
Việc hiểu biết của chính âm sẽ giúp ta xác định được nội dung cần đọc đúng, để
viết chính tả một cách có nguyên tắc.
Chính âm có mối quan hệ chặt chẽ tới quá trình dạy học Chính tả cho HS
tiểu học và HS điạ phương phát âm đúng sẽ giúp cho các em học tập cách phát
âm chuẩn, từ đó viêc g nói và viết sẽ chính xác . Do đó, GV phải xác định chuẩn
chính âm khi dạy học Chính tả cho HS điạ phương để sửa lỗi, rèn kỹ năng viết
đúng chính tả cho HS.

Sắc

Huyền

Hỏi

Nặng

Các thanh điệu dễ hòa nhập với nhau đó là nặng với ngã, sắc với hỏi; điều
này cộng với tính chất dễ thay đôi âm vực của các thanh điệu hai chiều như hỏi,
ngã đã dẫn đến hiện tượng nhập thanh ở một số vùng phương ngữ tiếng Việt.
Trong quá trình nói và viết cần kết hợp hài hòa giữa các yếu tố để có kết
quả cao; Trong quá trình HS viết chính tả GV cần phải hướng dẫn các em cách
phối hợp thanh điệu để việc dạy học có chất lượng.
1.1.2. Vị trí, tính chất của dạy học Chính tả
Chính tả rèn cho H S biết quy tắc vàcóthói quen viết chữghi

tiếng Viêt

đúng với chuẩn.
Chính tả cùng với tập , tâp g đoc,g tâp g nói giúp cho

người hoc g chiếm linh̃

đươc g tiếng Viêtvăn hóa, công cu gđẻgiao tiếp, tư duy vàhoc g tâp.g
Đối với người sử dụng t iếng Viêt, viết đúng chính tả chứng tỏ đó là người
có trình độ vă n hoa vềmătngôn ngư . Viết đung chính tả giúp HS có điều kiện
́
̃
́

hàng, đep g đe… ); đồng thơi bồi dương cho cac em long yêu quy
tiếng Viêtva
̃
̀
̃
́
̀
́
̀
chư Viêt, cách biểu thị tình cảm tốt đep g đo trong viêc g đung chính tả.
̃
́
́
1.1.4. Dạy học Chính tả ở tiểu học
1.1.4.1. Nôị dung chương trinh
̀
Lơp 1.
́
Bốn thang cuối năm hoc g , mỗi tuần co 1 tiết tâp g chep (HS nhin lên bang ,
́
́
́
̀
̉
nhìn trong sach in đểchep bai chep dai khoang 15-20 chư).
́

́ ̀

trong khi viết.
Yêu cầu: chữviết đều nét , rõ ràng, sạch sẽ, không mắc lỗi chính tả thông
thường. Tốc đô gviết 80 chữtrong 15 phút.
Lớp 5.
Mỗi tuần có 1 tiết Chinh́ tả. Có 2 hình thức chính tả như ởlớp 4. Viết các
bài chính tả đã học và các bài chọn ngoài , HS tư gghi dấu câu (dấu phẩy , dấu
chấm). Bài chính tả dài 150, 180 chữ.
12

Yêu cầu: Như ởlớp 4, ngoài ra còn phải tự đánh dấu câu đúng vị trí . Tốc
đô gviết 100 chữtrong 15 phút.
1.1.4.2. Sách giáo khoa
Trong hê gthống giáo khoa CCGD hiên hành không cóSGK riêng đểdaỵ
Chính tả.
Ở lớp 2 và lớp 3, cuối mỗi tuần , sau những bài tâp g đoc g , học thuộc lòng ,
bài đọc thêm là bài chính tả . Sang lớp 4 và lớp 5, Chính tả được viết thành
chương trinh̀ tách biêt.
Cấu taọ môtbài chính tả trong SGK nhìn chung gồm các phần sau:
- Bài viết: quy đinḥ khối lương g bài HS phải viết trong bài chính tả. Có khi
HS viết trọn vẹn cả bài, có khi chỉ viết 1 đoan (đối với bài dài ởlớp 4,5).
- Viết đúng: nêu các trường hơp g cu gthểcần phải viết đúng . Đây làyêu cầu
trọng tâm cần rèn luyện của tiết chính tả.
- Luyên tâp:g Mỗi bài chính tả thường cómôtsốbài tâp g đểcác em luyên tâp g
thêm nhằm khắc sâu hiên tương g chính tả được học như bài tập điền âm , điền
vần dê l̃ âñ lôn vào các âm tiết , các câu, các đoạn dùng các từ có vấn đề chính tả
để đặt câu…
1.1.4.3. Sách giáo viên
Phân môn Chinh́ tảởtiểu hoc g có3 dạng cơ bản là:
- Tâp g chép

́

́

+ GV đătmôtsốcâu hoi ngắn gon đểHS tim hiểu hoăc g tai hiên
̉

̀

lại nội dung bài chính tả.
+ Hương dâñ HS nhân xet bai chính tả theo gợi ý trong SGK
́

́ ̀

(cách trình bày bài văn, bài thơ…).
+ Hương dâñ HS tâp g viết 1 sốtư kho.
́

̀

́

Bươc 3. Hương dâñ HS viết chính tả:
́
́
* Đối với bài chính tả tập chép.
GV yêu cầu HS nhin bang hoăc g nhìn SGK để chép . (Chú ý: yêu
̀

Bước 5. Bài tập:
GV hướng dâñ HS làm các bài tâp g bắt buôc g vàbài tâp g lưạ chon th eo các
bước: + Cho HS đoc g yêu cầu của bài tâp g
+ HS làm bài tâp g (theo cánhân, căp g đôi hoăc g nhóm)
+ 1sốHS báo cáo kết quả, HS khác nhân xét
+ GV chốt laịkết quảđúng.
+ HS làm các bài tâp g đúng vào vở
Hoạt đông 3. Củng cố dặn dò:
+ GV nhân xét tiết hoc g vàtuyên dương HS
+ Dăn HS làm bài tâp g ởnhà.
1.2. Cơ sở thực tiễn
1.2.1. Thực trạng của việc dạy và học Chính tảtrong nhàtrường
1.2.1.1. Vềphiá giáo viên
Hiện nay ở các trường Tiểu học miền xuôi nói chung đặc biệt là trường Tiểu
học Hải Ninh thuộc địa bàn huyện Hải Hâụ tinh̉ Nam Đinḥ nói riêng phần lớn bộ
phận các GV trong nhà trường đã có sự quan tâm rất nhiều tới vấn đề nói vàviết
chính tả của các em HS. Vì vậy nhiều GV đã có những đề xuất về phương hướng
sửa lỗi chính tả cho HS nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng nói và viết chuẩn .
Tuy nhiên bên cạnh sự quan tâm sát sao đó thì thực trạng sửa lỗi chính tả cho HS
ở trường Tiểu học Hải Ninh còn tồn tại nhiều hạn chế. Cụ thể là:
* Trình độ của GV chưa đồng đều
Chất lượng dạy Chinh́ tả cho HS Tiểu học trước hết phải nói đến trình độ
đã được đào tạo của đội ngũ GV. Trình độ đào tạo của GV ảnh hưởng không
nhỏ và là yếu tố trực tiếp tác động đến chất lượng học của HS. Đều là GV Tiểu
học và với cùng một chương trình đào tạo như nhau nhưng thời gian đào tạo của
mỗi GV ở mỗi trình độ khác nhau là khác nhau. Cụ thể: thời gian đào tạo đối với
GV trình độ ĐH là 4 năm, còn thời gian đào tạo GV trình độ TC và CĐ chỉ là 2 3 năm. Với 2 - 3 năm để hoàn thành một chương trình đào tạo không lồ như thế
và cũng khoảng thời gian ấy mỗi người GV trang bị được cho mình một hành
trang vững vàng cả về mặt kiến thức và năng lực sư phạm để đảm bảo yêu cầu

lĩnh hội tri thức của HS bị phụ thuộc nặng nề vào bài giảng của GV. HS không
chịu khó suy nghĩ, ỷ lại, thụ động. Mà ít có cơ hội bộc lộ năng lực bản thân đặc
biệt đối với HS trình độ nhận thức còn chưa cao, khả năng tư duy kém, việc tiếp
thu kiến thức bài học một cách thụ động như vậy có thể ngay lúc đó các em đã
nhớ nhưng có thể quên ngay sau đó. Do vậy, hiệu quả giờ học mang lại của các
môn học nói chung và phân môn Chinh́ tảnói riêng là rất thấp.
Tuy nhiên phải nói thêm rằng, bên cạnh những GV vẫn duy trì cách dạy
truyền thống như trên thì vẫn có một số bộ phận GV tiếp thu được và đã có một
số đôi mới trong phương pháp truyền đạt kiến thức của mình đến cho HS trong
các giờ học của các phân môn hay môn học khác. Còn đối với phân môn Chinh́
16

Nhờ tải bản gốc

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Một số biện pháp khắc phục lỗi chính tả cho HSTH trƣờng tiểu học xã hải ninh huyêṇ hải hậu tỉnh nam định - Pdf 38

Tài liệu, ebook tham khảo khác

Học thêm