BăGIỄOăDCăVĨăĨOăTO
TRNGăIăHCăKINHăTăTHĨNHăPHăHăCHệăMINH
__________________
NGUYNăTNăPHONG XỂYăDNGăCHăSăGIỄăGCăCNăHăCHUNGăCă
NGHIểNăCUăINăHỊNHăTIăQUNă2ăVĨă7ă
THĨNHăPHăHăCHệăMINH
Chuyên ngành: Kinh t Phát trin (Thm đnh giá)
Mƣ s: 60310105
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
NGI HNG DN KHOA HC:
PGS, TS. Nguyn Ngc Vinh
Tp.ăHăChíăMinhăậ Nmă2015 LIăCAMăOAN
Tôi xin cam đoan đơy lƠ bƠi nghiên cu ca chính tôi, bên cnh đó có s h tr ca
ging viên hng dn. Các trích dn vƠ s liu đu đc trích dn ngun. Nhng
ni dung vƠ kt qu nghiên cu cha tng đc công b trong bt k công trình
nghiên cu nƠo khác.
2.2.1 Khái nim v ch s giá 8
2.2.2 Thc trng ca vic xác đnh ch s giá ti Vit Nam 9 2.3 Phng pháp xác đnh ch s giá bt đng sn 10
2.3.1 Phng pháp gin đn 11
2.3.2 Vn dng phng pháp phơn tích giao dch lp li trong vic c lng ch s giá bt
đng sn
2.3.3 Phng pháp phơn tích đnh lng bng hi quy Hedonic 15
2.3.4 Lun gii v phng pháp xác đnh ch s giá ca đ tƠi 18
2.4 Xơy dng mô hình xác đnh ch s giá 18
2.4.1 Khung phân tích chung 18
2.4.2 Khung phơn tích đ ngh cho nghiên cu 20
2.4.3 Phơn tích vƠ la chn bin cho mô hình hi quy 22
Chng 3 29
PHNG PHÁP NGHIÊN CU 29
3.1 Phng pháp nghiên cu 29
3.1.1 Phng pháp phơn tích tng hp 29
3.1.2 Phng pháp chuyên gia 29
3.1.3 Phng pháp phơn tích đnh lng 29
3.2 Gii thiu v tng th vƠ mu nghiên cu 30
3.2.1 S lc v tng th nghiên cu 30
3.2.2 Phng pháp chn mu nghiên cu 31
3.2.3 C mu nghiên cu 31
3.2.4 Thông tin v d liu nghiên cu 32
3.3 Phng pháp phơn tích s liu 32
3.3.1 Thng kê mô t 32
3.3.2 Phơn tích hi quy 33
3.4 Mô hình nghiên cu 33
3.4.1Gii thích bin ph thuc 33
TƠiăliuăthamăkho
Ph lc 1: Danh sách bin ca các nghiên cu trc đơy
Ph lc 2: Thng kê v mu nghiên cu
Ph lc 3: Thng kê ý kin chuyên gia
Ph lc 4: Kt qu hi quy
Ph lc 5: Phiu kho sát Danhămcăcácăchăvitătt
Tăvitătt
Tăvităđyăđ
APCOMP
Apartment Complex
BS
Bt đng sn
BXD
B Xơy dng
BUSYST
Busy Street
CRTYD
Courtyard
CUL
Cul-de-sac
GARAGESP
Garage Space
Danhămcăcácăbng
STT
TÊN BNG
1
Bng 2.3.3a Danh sách bin ậ Nghiên cu ca Chihiro Shimizu vƠ các cng s
2
Bng 2.3.3b Danh sách bin ậ Nghiên cu ca Richard J. Cebula
3
Bng 2.3.3c Danh sách bin ậ Nghiên cu ca Davor Kunovac vƠ các cng s
4
Bng 2.3.3d Danh sách bin ậ Nghiên cu ca Lc Mnh Hin
5
Bng 2.4.1 Khung phơn tích kinh t lng
6
Bng 2.4.2 Khung phơn tích đ ngh cho nghiên cu
7
Bng 2.4.3a Thng kê ý kiên chuyên gia v các yu t nh hng đn giá cn h
8
Bng 2.4.3b Danh sách các bin ca mô hình hi quy
9
Bng 3.3.1a Thng kê s lng mu cn h ậ Phân khúc giá 1
10
Bng 3.3.1b Thng kê s lng mu cn h ậ Phân khúc giá 2
11
Bng 4.3.1a Thng kê danh sách các chuyên gia
12
Bng 4.3.1b Thng kê ý kin chuyên gia v cn h đin hình ậ Phân khúc giá 1
13
Bng 4.3.1c Thng kê ý kin chuyên gia v cn h đin hình ậ Phân khúc giá 2
góc đ doanh nghip, ch s giá BS đóng vai trò h tr, mt kênh tham kho tin
cy cho các doanh nghip hot đng trong lnh vc BS, các công ty TG trong
vic xác đnh giá bán cng nh hoch đnh chin lc phát trin ca công ty. Vi xu
hng hi nhp kinh t ngƠy mt sơu rng, th trng BS Vit Nam vi hn 90
triu dơn rõ rƠng lƠ ht sc tim nng, kéo theo đó lƠ s gia nhp th trng ca các
công ty, t chc, các nhƠ đu t nc ngoƠi, s cnh tranh trên th trng ngƠy mt
2 gt gao, thm chí mang tính sng còn. Khi đó, các doanh nghip BS trong nc
cn phi tìm cho mình đnh hng phát trin phù hp vƠ đúng đn. D nhiên, ch s
giá BS lƠ mt thông s không th b qua, các doanh nghip không nên ch da
vƠo ch s đc ban hƠnh, công b bi các c quan chc nng, mƠ còn phi t xơy
dng cho riêng mình các ch s nƠy da trên s thu thp vƠ phơn tích d liu th
trng.
Vi dòng chy đu t t vƠo th trng, đƣ vƠ đang tn ti nhng d án BS nói
chung cng nh nhng cn h chung c nói riêng vi các mc giá chênh lch ln,
hoƠn toƠn không phn ánh đúng giá th trng. Cho đn nay, th trng đƣ chng
kin nhiu đt st giá cn h chung c bên cnh nhng đt h giá to ra nhng cú
sc nht đnh, gơy ra tơm lý hoang mang, lo ngi cho các nhƠ đu t cng nh trong
b phn ngi dơn, nhng ngi có nhu cu tht s v nhƠ .
Chính vì vy, vic nghiên cu đ tƠi “Xơyădngăchăsăgiáăgcăcnăhăchungăcăậ
Nghiênăcuăđinăhìnhătiăqun 2 và 7 ThƠnhăph HăChíăMinh” có ý ngha quan
trng, góp phn vƠo vic tìm hiu, xác đnh mc giá gc tht s cng nh biên đ
bin đng giá ca cn h chung c nói riêng vƠ xa hn lƠ BS nói chung, qua đó
phn ánh th trng BS mt cách rõ nét nht. Nhu cu xác đnh ch s giá BS
luôn hin hu; đơy đng thi lƠ mt vn đ cn đc gii quyt trit đ, trong đó rt
cn s phi hp gia NhƠ nc, doanh nghip vƠ nhng chuyên gia đu ngƠnh
trong lnh vc BS.
1.2 Mcătiêuănghiênăcu
qun 2 và qun 7, tác gi đƣ thu thp đc c s d liu phc v cho bƠi nghiên
cu. T b d liu ban đu, tác gi lc ra d liu v giá cn h trong giai đon t
06/2013 - 06/2014 đ tin hƠnh phơn tích vƠ nghiên cu. ơy lƠ giai đon mƠ th
trng BS nói chung cng nh th trng cn h chung c nói riêng ti Tp.HCM
ít có bin đng bt thng v giá. iu nƠy giúp gim thiu sai lch v mt c
lng, tránh trng hp vic bin đng ln v giá ca các giai đon th trng nh
4 hng đn kt qu nghiên cu. Thi đim tác gi tin hƠnh kho sát vƠ thu thp d
liu lƠ t tháng 01/2015-03/2015.
Phmăviănghiênăcu:
Vi thi gian vƠ kinh phí thc hin hn hp, do vy vic nghiên cu nƠy ch tp
trung xơy dng mô hình hi quy tt nht có th, nhm lƠm nn tng cho vic c
lng giá tr gc vƠ giá tr ca dng cn h cn nghiên cu trong các k tip theo.
1.4 ụănghaăđătƠiănghiênăcu
V mt khoa hc cng nh thc tin, đ tƠi nƠy đu có nhng ý ngha quan trng.
- Trên phng din khoa hc, đ tƠi nƠy đƣ đi sơu phơn tích nhng u, nhc
đim ca tng phng pháp xơy dng ch s giá BS trên th gii. T đó,
tác gi k vng đ tƠi nƠy s góp phn hoƠn thin hn c s lý lun v xơy
dng ch s giá BS ti Vit Nam.
- Trên phng din thc tin, đ tƠi nƠy cung cp mt công c hu hiu h tr
vic xác đnh ch s giá cn h chung c ti Tp.HCM, đng thi có th m
rng ra phm vi c nc đi vi các loi hình BS khác nhau.
1.5 KtăcuăbƠiănghiênăcu
tƠi nghiên cu ca tác gi gm có 5 chng.
Chng 1: M đu
Chng 2: C s lý thuyt v ch s giá vƠ mô hình xác đnh ch s giá
Chng 3: Phng pháp nghiên cu
Chng 4: Kt qu nghiên cu
đc bit đn vi tên gi “condominium”, vit tt lƠ “condo”. NgƠy nay,
“condominium” không phi lƠ hình thc tƠi sn nguyên vn mƠ lƠ mt hình thc
quyn s hu. Mt “condominium” đc to ra di mt kh c v quyn s hu,
đng thi vi vic ghi nhn khuôn viên khu đt vƠ mt bng công trình trên v trí
xơy dng. Các cn h đc to ra đng thi vƠ nm bên trong khuôn viên khu đt
chung c. Khi mt ngi s hu cn h chung c “condominium”, anh ta có quyn
s hu đi vi không gian nm gia các bc tng, sƠn vƠ trn cn h ca mình.
Bên cnh đó còn lƠ mt quyn s dng chung không th chia s (undivided share)
đi vi tt c không gian chung (common areas) thuc khuôn viên d án chung c
cha cn h đó. T th k th 6 trc Công nguyên, khái nim v chung c
(condominium). Trong ting Latin, “con” có ngha lƠ “ca chung” vƠ “dominium”
có ngha lƠ “quyn s hu” hay “s dng”.
Ti Singapore, khái nim chung c nhm mô t s phát trin nhng nhƠ , cn h
vƠ bung đc xơy dng nhm mc đích khai thác ti đa qu đt. Khái nim nƠy
đc s dng nh mt khái nim quy hoch hn lƠ mt khái nim pháp lý.
7 Ti Vit Nam, NhƠ chung c lƠ nhƠ có t hai tng tr lên, có li đi, cu thang vƠ
h thng công trình h tng s dng chung cho nhiu h gia đình, cá nhơn. NhƠ
chung c có phn s hu riêng ca tng h gia đình, cá nhơn vƠ phn s hu chung
ca tt c các h gia đình, cá nhơn s dng nhƠ chung c. (iu 70 ca Lut nhà
2005).
Ti điu 3, Ngh đnh 71/2010/N-CP cng có quy đnh NhƠ chung c phi thit k
cn h khép kín, có din tích sƠn xơy dng mi cn h không thp hn 45
.
2.1.2 Phơnăloiăcnăhăchungăc
Theo Development Control, Urban Redevelopment Authority-URA, Singapore
2005, ti Singapore, cn h chung c đc chia thƠnh 2 loi: Chung c dng Flat vƠ
Theo Bách khoa toƠn th (Wikipedia), ch s giá (Price index) đc hiu lƠ mt giá
tr trung bình (hoc bình quơn có trng s) ca giá c tng ng ti mt khu vc
cho trc, trong mt khong thi gian tách bit. Nó lƠ mt s liu thng kê đc
thit k đ h tr cho vic so sánh giá c ca nhng hƠng hóa nƠy khác nhau nh
th nƠo v tng th khi có s khác bit v thi gian hay v trí đa lý. Ch s giá cng
hu ích trong vic h tr quyt đnh đu t. Có mt s loi ch s giá tiêu biu nh:
Ch s giá tiêu dùng (CPI), Ch s giá sn xut (PPI), Ch s gim phát GDP (GDP
Deflator).
Theo Bách khoa toƠn th Britanica, ch s giá đo lng s thay đi tng đi v
giá, bao gm mt lot các con s đc sp xp đ so sánh giá tr gia hai giai đon
bt k hoc gia hai phm vi không gian khác nhau, t đó, din t s thay đi trung
bình v giá. u tiên, ch s giá đc xơy dng đ đo lng nhng thay đi trong
chi phí sinh hot, qua đó xác đnh mc tng lng cn thit đ duy trì mt tiêu
chun v mc sng. Ch s giá đc tip tc áp dng rng rƣi trong vic c tính s
thay đi v giá theo thi gian, đng thi cng đc s dng đ đo lng s khác
bit v chi phí gia các vùng min khác nhau hoc gia các nc vi nhau.
Theo Quyt đnh s 43/2010/Q-TTg ngày 2/6/2010, trong h thng ch tiêu thng
kê quc gia ca Vit Nam, ch s giá BS lƠ mt hng mc đc B xơy dng ban
hƠnh hƠng nm (hng mc th 190, mƣ s 1206, thuc phơn t loi BS).
Ti Mc 5 và 7, iu 3, Thông t s 20/2010/TT-BXD, ch s giá giao dch bt đng
sn lƠ ch s phn ánh mc đ bin đng v giá ca bt đng sn thông qua các giao
dch thƠnh công theo thi gian. Trong đó, giá giao dch bt đng sn lƠ giá ca bt
đng sn đc giao dch thƠnh công trên th trng trong giai đon tính toán, không
phi lƠ giá giao dch ln đu ca bt đng sn mi đc hình thƠnh hay mi đc
to lp.
9 Trên phng din thng kê hc, ch s giá lƠ ch s tính theo phn trm đ phn ánh
mc thay đi tng đi ca giá c mt loi hƠng hóa nƠo đó theo thi gian.
trung bình cng ca các BS so sánh đ có giá giao dch cho phơn hng BS cn
tính ch s giá.
D thy, vic tính toán vƠ điu chnh theo phng pháp nƠy có quá nhiu bt cp.
Th nht, vic chn ra cn h đi din vi mt mc giá cho sn (22.790.000
đng/
) lƠ cha đc phù hp. Trong quá trình xác đnh ch s giá BS, đơy
chính lƠ giá tr mƠ chúng ta cn tìm trc tiên. NgoƠi ra, vic tính toán ch s giá
BS ch da trên mc giá ca mt cn h đi din s gp phi nhng trc trc nht
đnh khi mƠ giá ca cn h luôn có s thay đi theo thi gian. Th hai, tiêu chí đ
chn ra 5 cn h chung c so sánh lƠm đi din cho cn h chung c phơn hng 2 lƠ
cha rõ rƠng vƠ còn đó nhng đim cha hp lý. Mt trong nhng đim bt cp
khác đó chính lƠ các t l % điu chnh trong phng pháp so sánh. Trong quá trình
tính toán, đơy lƠ nhng ch s cn phi da trên d liu, chng c th trng thay vì
đc xác đnh mt cách cm tính nhm đm bo tính khách quan cng nh tng
tính thuyt phc.
Xét trên góc đ doanh nghip, đc bit lƠ nhng doanh nghip hot đng trong các
lnh vc liên quan đn BS cng nh các t chc có nhu cu xác đnh ch s giá
BS nói chung, công tác tính toán ch yu da trên kinh nghim lƠm vic. Mi
công ty luôn có mt c s d liu riêng, t đó, h tính toán mt cách gin đn ch
s giá BS cho tng khu vc cng nh tng hng mc BS vƠ ly nhng kt qu
nƠy đ áp dng. NgoƠi ra, nhng công ty nƠy thng tham kho thêm nhng ch s
nƠy thông qua các báo cáo đnh k ca mt s công ty nghiên cu th trng hoc
nhng công ty BS nc ngoƠi có uy tín nh Savills, CBRE, Colliers. Nhng ch
s giá BS đc ban hƠnh ti các vn bn, thông t rt ít khi đc nhng công ty
nƠy s dng vì nhiu lý do khác nhau mƠ rõ rƠng nht đó chính lƠ tính thuyt phc
không cao cng nh d liu th trng không đc cp nht.
2.3 Phngăpháp xácăđnhăchăsăgiáăbtăđngăsn
Trên th gii, đ xơy dng ch s giá BS, ngi ta s dng nhiu phng pháp mƠ
C th, d liu đc s dng bao gm nhng giao dch nhƠ đc bán t tháng
12 7/1985 cho đn tháng 9/2004. i vi mi giao dch, nhng thông tin đi kèm gm
có: đa ch, thi đim ca giao dch (tháng, nm), vƠ giá giao dch. Các ch s thu
đc có xu hng ging nhau qua thi gian; tuy nhiên, vn có s khác bit đ ln
đ nhn đc s quan tơm. Bên cnh đó, ch s t hi quy din t tng th mt cách
khá tt.
b. NghiênăcuăcaăElăMahmahăAssilă(Thángă06/2012).
Ti Marc, nhm kim tra s bin đng trong th trng BS cho mc đích gim
thiu ri ro ca Ngơn hƠng trung ng, mt ch s giá BS đƣ đc xơy dng và
công b vƠo nm 2010 bi Ngơn hƠng Trung ng nc nƠy, theo tng vùng min
vƠ theo tng thƠnh ph đi vi BS nhƠ , đt vƠ BS thng mi.
BƠi nghiên cu nƠy giúp nhn ra nhng phng pháp chính đc áp dng mang
tính toƠn cu trong vic xơy dng ch s giá BS, t đó, phơn tích tính cht kh thi
ca nhng phng pháp nƠy đ áp dng cho th trng Marc. Tác gi cng tho
lun v nhng khía cnh có liên quan đn d liu, phng pháp lun vƠ kt qu
nghiên cu.
Trong nghiên cu nƠy, d liu dùng đ xơy dng ch s giá BS đc ly t c s
d liu ca Phòng đng ký đt đai. C quan nƠy có khong 75 chi nhánh ti các đa
phng, lu gi thông tin v các cuc chuyn giao ch s hu TS vƠ quyn liên
quan đn đt đai cho ngi mua. Nó bao gm nhng đc đim vƠ giá c ca TS
đc mô t trong chng th v TS. Có khong 3 triu TS đc đng ký, trong đó
bao gm c nhng TS cha tng đc bán. Sau khi sƠn lc d liu, loi b nhng
mu có s sai khác ln t 700.000 quan sát, tác gi đƣ la chn ra 586.000 mu
dùng cho mô hình xác đnh ch s giá ti Marc. Theo đó, ch s giá BS Ma-rc
có s tng lên so vi cùng k nm ngoái, th hin qua 03 giai đon riêng bit: T
nm 2006 đn nm 2008, giá bt đng sn đƣ đng ký có xu hng tng, vi mc
tng trng trung bình 1,3 đim phn trm. Sau đó, giá bt đu có xu hng gim
không ch gii quyt vn đ thiu ht d liu giao dch lp li, s lng giao dch và
14 vn đ b sót bin trong mô hình Hedonic, mà còn gii quyt các vn đ truyn
thng vi mô hình giao dch lp li c đin v c mu nh và la chn mu thiên v,
nh chúng ta có th s dng mt cách hiu qu tt c giao dch. Mt u đim khác
ca ch s nƠy là tính minh bch và s d hiu trong trng hp Trung Quc, do đó
cho phép các đi tng không chuyên (chính ph vƠ các nhƠ hoch đnh chính sách
khu vc t nhơn, các nhƠ đu t và các nhà phân tích) có th tip cn tt hn.
Nghiên cu nƠy tin hƠnh th nghim cách tip cn bng cách s dng mt quy mô
ln d liu giao dch vi thit lp ca doanh s bán nhƠ mi t tháng 01/2005 đn
tháng 6/2011 (444.596 quan sát) ThƠnh ô, tnh T Xuyên. Nhóm tác gi c
tính ch s ps-RS và so sánh chúng vi ch s giá Hedonic chun tng ng. Hai
loi ch s cho thy s ging nhau v xu hng cng nh nhng thay đi bc
ngot. Cách tip cn ps-RS có th phù hp cho bt k quc gia đô th hóa nhanh
chóng, trong đó doanh s bán nhƠ mi chim lnh th trng nhƠ vƠ ni mƠ các c
phiu nhƠ mi đc xơy dng trong khu phc hp quy mô ln bao gm nhiu đn
v cá nhân tng đi đng nht.
Ktălun
Qua nhng nghiên cu trên, tác gi nhn thy rng, phng pháp phân tích giao
dch lp li bao hƠm vic xơy dng mt ch s giá da trên các TS đc bán trong
khong thi gian gn nht, ch không da trên các TS đc bán trong mt khong
thi gian dƠi. Nó gii quyt đc s bin đng giá c đi vi s thay đi bình quơn
trong các giao dch lp li. Phng pháp phơn tích giao dch lp li khc phc (gii
quyt) vn đ v tính không đng nht ca BS. Phng pháp nƠy không áp dng
cho các TS mi, nhng TS mƠ khó có th tác đng trong mt phm vi thi gian
ngn bi vì s lng các TS rao bán lƠ ít.
16 b. NghiênăcuăcaăRichardăJ.ăCebulaă(2009)
Nghiên cu nƠy áp dng mô hình giá Hedonic cho th trng nhƠ ti thƠnh ph
Savannah, Georgia. D liu bao gm 2.888 mu nhƠ đn l (single-family homes)
đc thu thp trong giai đon t nm 2000 đn 2005. im ni bt đơy đó chính
lƠ vic tác gi đƣ s dng thêm nhng bin s đ gii quyt vn đ thay đi theo
mùa ca giá nhƠ .
Tác gi nƠy đƣ xơy dng ch s giá theo phng pháp phơn tích hi quy Hedonic
da trên 24 bin đc lp đ phc v cho bƠi nghiên cu. Danh sách vƠ ni dung c
th ca nhng bin s nƠy đc th hin ti Bng 2.3.3b Danh sách các bin –
Nghiên cu ca Richard J. Cebula ậ Ph lc 1.
c. NghiênăcuăcaăDavorăKunovac,ăEnesăozovic,ăGoranaăLukiniaăvƠăAndrejaă
Pufnik (2008)
BƠi nghiên cu nƠy đƣ xơy dng đc ch s giá bt đng sn bng phng pháp
phơn tích đnh lng bng mô hình hi quy Hedonic (Hedonic Real Estate Price
Index) da trên vic phơn tích 14.349 mu d liu bt đng sn đƣ đc bán ti 4
vùng min khác nhau ca Croatia (ThƠnh ph ca Zagreb, Duyên hi Adriatic, vùng
nông thôn khác vƠ vùng thƠnh th khác).
D liu v các đc đim ca bt đng sn đc nhóm tác gi chia thƠnh hai nhóm:
đa lý/v trí vƠ cht lng. Kt qu phơn tích cho thy có 6 bin đc lp phù hp cho
mô hình bao gm: Din tích sƠn, S phòng, S tng, Thi đim xơy dng, Thi gian
bán vƠ loi hình s dng. Ni dung c th ca các bin nƠy đc th hin ti Bng
2.3.3c Danh sách các bin – Nghiên cu ca Davor Kunovac và các cng s - Ph
lc 1.
d.ăNghiênăcuăcaăThcăsăLcăMnhăHină(2013)
Tác gi nƠy đƣ đ xut vic ng dng mô hình Hedonic cho vic đnh giá nhƠ
thng mi xơy dng mi vƠ tin hƠnh nghiên cu tình hung nhƠ chung c ti Tp.
TS vi mt khong thi gian dƠi ca các giao dch BS đ c tính tác đng ca
yu t cht lng.