v
ABSTRACT
Nowadays, numerical techniques become the effective tools to solve the
problems in science and engineering. Eventhough the impressive recent progresses
attained in computer technologies and computational simulation techniques,
numerous models intractable when the usual and well-experienced discretization
techniques are applied for their numerical simulation due to their high complexity
and requirements. One of the typical difficulties is highly multi-dimensional models
arising from quantum mechanics or kinetic theory descriptions of solids and
the number of degrees of freedom involved scales exponentially with the dimension
of the space concerned.
In order to overcome the drawbacks above, one lastest technique in recent
years proposed to support, activate in using the mesh-based discretization
techniques -FEM -is called Proper Generalized Decomposition (PGD). This is a
powerful model reduction technique by means of successive enrichment a separated
representation of the unknown field, so the computational complexity of the PGD
scales linearly with the dimension of the space.
And a coupling Proper Generalized Decomposition and Finite Element
Method PGD-FEM briefly will open a new approach in searching a powerful
kind of simulation techinique in both terms of computing time and accuracy.
ized Decomposition and Finite
Eventhough the topic just started to invest PGD-FEM for fluid problem in a
small term of the pressure Poisson equation from 2D unsteady imcompressive
Navier-Stokes flow, the comparative results speaked out the outstanding innovative
property of PGD-FEM in both computing time and accuracy from the traditional
vi
discretization technique (FEM). Moreover, in order to overcome its remaining
drawbacks and enlarge, develop further research trends, I also provided to solve
sut 2D cho bài toán Navier-Stokes ca dòng chy nht không nén ph thuc vào
thng hng nhu kin biên
viii
hn hp ( Dirchlet-ng kt qu c y s t
khi gii quyt b-FEM v mt th chính
xác so vi rc truyn thng thi vi mong mun to
mt s thun li trong vic hoàn thi rng, phát trin tài
i, tác gi c n vic gi-Stokes
cho dòng chy nht không nén ph thuc thi gian v u kin biên lid-driven
cavity ba trên k thut tham chiu Chorin-Temam.
ix
MC LC
TRANG
Trang ta
Quy tài
Lý lch cá nhân i
L iii
Cm t iv
Tóm tt v
Mc lc ix
Danh mc kí hiu-t vit tt xi
Danh mc hình v xii
NG QUAN 1
1.1 Tng quan v ng nghiên cu 1
1.2 Mu, khách th ng nghiên cu 2
1.3 nh nhim v và phm vi nghiên cu c tài 3
1.4 u 3
LÝ THUYT 4
2.1 Generalized Decomposition (PGD) 4
|| . ||
2
Res
n
x
y
D
N
H
1n
Min kho sát ca bài toán
Min kh
Min kh
Biên ca mi
Biên Dirichlet ca
Biên Neumann ca
Không gian hàm Sobolev mà có giá tr trit tiêu trên
DVec-n ng ra ngoài)
N
Vec-ng ti các nút trên mi
Vec-ng ti các nút trên mi
x
Vec-ng ti các nút trên mi
y
Tng s nút trên min
FEM
PGD
PGD-FEM MBS
ROM
LATIN
POD
SVD
PDE
Vec- hàm Y,S,G ti các nút trên mi
y
Toán t gradient
,
pp
xy
coupling Proper Generalized Decomposition and Finite
Element Method
Multi-Bead Spring
Reduced-Order Model
LArger Time INcremential
Proper Orthogonal Decomposition
Singular Value Decomposition
Partial Differential Equations xiii
DANH MC HÌNH V
Hình 2.1 Min khu kin biên ca
Hình 3.1 Min khng nht c
Poisson
Hình 3.2 th c
gii tích, FEM, PGD-ng kiu i 30 x 30 và 80 x 80.
Hình 3.3 th cson vi f(x,y)=x
2
-y
2
c lc cho các bài toán trong khoa hc và k thut. Mng tin b, phát trin
t bc trong công ngh máy tính và nhng k thut tính toán s u bài toán vn
còn b hn ch c bit v mt thi gian tính toán khi ri rc khó có
th gii quyt bi tính phc tp và m yêu cu ngày càng cao ca bài toán.
Có th nêu ra mt s v p phi là:
(i)bài toán có s chiu không gian kho sát lng gp ng t,
thuyng hc ct phc tp [8], hay sinh hc, hóa hc [16]. V
khi áp di r phc tp ca bài toán t l i s
chiu không gian cn kho sát min thi gian th
kho sát giàn khoan ph thuc vào thi gian thc [13].(iii) bài toán có min kho sát suy
bin xut hin trong thanh, tm, vn nhng thông s, tham s khác
(ngoài yu t không gian-thi gian vt lý ng) ví d kho sát h s truyn nhit
ca vt liu trong bài toán truyn nhit.
khc phc nhng v trên, mi i n
n b try trong vic phi hp vi rc truyn th
pháp Proper Generalized Decomposition (PGD), mt mô hình gim bc bài toán
da trên c s tách bin giúp gim mt cách hiu qu phc tp ca bài toán vi t l
tuyn tính theo s chiu không gian so vi t l i rc truyn
thng nên nó mang lt tri trong thi gian x m b chính
xác so vi rc truyn thng.
Mt s công trình nghiên cu quc t ni bt quan trng liên quan trc tip n quá
trình nghiên c tài là:
2
[4]: s dng gii quyt v nhiu chiu cho bài toán Poisson
vu king nhng gp trong thuyng hc ct phc t
m rng cho bài toán MBS (multi-bead-spring) ca không gian hai, ba chiu.
[13]: ng d gii quyt bài toán Navier-ng
hp lid-driven cavity vi các h s Reynolds khác nhau và so sánh kt qu v
gii tích da trên hai tiêu chí: thi gian tính toán chính xác.
t.
Lp trình tính toán và mô phng kt qu bng ngôn ng lâp trình k thut Matlab
trên máy tính.
So sánh kt qu gi-FEM vi u khác.
Phm vi nghiên cu:
Do còn nhng hn ch nhnh trong qúa trình nghiên cu t phía tác gi
s xut hin rt mi c l s gii hn
nghiên cu mt phn nh c -Stokes áp dng cho dòng chy nht
không nén ph thuc thi gian trong không gian 2D bng vic gii quy
Poisson áp sut vng hp khác nhau cu kin biên b-
ng thi ver-Stokes cho dòng chy nht không nén ph thuc
thi gian trong không gian 2D, tác gi tip cn mô hình gii b
FEM du Chorin-Temam, tu ki hoàn thin, phát
tri u
u.
S dng phn mm Matlab h tr vic lp trình tính toán và mô phng trên máy tính
laptop có cu hình trung bình.
Thc hin phép so sánh kt qu gi-FEM v
chiu khác theo tiêu chí th chính xác.
4
2
T
Decomposition (PGD)[5,6,7,9]
Ngày nay vic mô phng s hóa cho nhng h tht phc t
i ngày càng cao trong khi khó có th gii quyt mt cách d dàng bi các
Cùng vi s phát trin ca trên ROM, ta có th nhn
mt trong nh bin nht da trên mô hình gim bc này c
(Proper Orthogonal Decomposition)- mô hình tách bin d
trc giao- c hình thành da trên vic thit lp mt ma trng vi mi
m thi gian ri tin hành tìm tr riêng và các vec-
i
n
cho
bài toán (Q Q
T
5
Gi s u(x,t) là hàm tha mãn yêu cu bài toán vi x
IR
D
(D=1,2,3) và t
IR
+
ti mi x
i
, ta có bin thng t
p
i i=1: N
n
Q
i
i
i i N
x ,x , ,x x xx
(2.2)
i
là bin không gian, thi gian hoc tham s bt k ca bài toán
thuc min kh
IR
d
ng v
Công thc (2.2t tri trong thi gian x lý,
c th nu mi bin x
i
ri rc thành M bc t do thì tng s bin cn tìm là Q x N x
1
12
1 1 1
2
22
2
12
x
x
y
=IR
2
vu ki
ca bài toán. (2.3)
Tìm U(x,y)
vi phân, g là thành phn th hai ca bài toán.
t, PGD là mgii lp m c nh (fixed interation
method)dùng tìm nghim xp x U(x,y) vi:
2
U( ) IR , IR , IRx,y X Y x X y Y
Gi s, tc lp th n, hàm F
i
và G
i
t.
Bây gi ta mun tìm hàm F
n
, G
n
.
Gc biu din tc lp th n
1
1
U ( , ) F ( )G ( ) F ( )G ( )
n
n i i n n
hàm F
n
, G
n
, ta thc hin phép tham chiu cho tng bin F
n
,G
n
vào (2.5), ta có:
7
2
2
2
1
L (X)
L (X)
1
L (X)
L F ( )G ( ) F ( )G ( ) ,F g,F Res ,F
n
i i n n n n n n
i
x y x y
2
(Y)
là tích trong trên L
2
ng theo mi
ng thi, t phn sai s Res
n
phi vuông góc vi hàm F
n
, G
n
nên:
2
2
1
L (X)
1
L (X)
L F ( )G ( ) F ( )G ( ) ,F g,F
n
i i n n n n
i
x y x y
n
,G
n
có th
c s dng bi hoc c phn t hu hn
(FEM).Và tài nghiên cu này, tác gi s s dng cho
vic tính toán F
n
,G
n
. m mu ch th hin tính kt hp gia
n t hu hn (
tm gi tt PGD-FEM) u.
gii thut tng quát c
8
9
2.1.4 Tiêu chu
n cht c-FEM là mt quá trình
gii lp vm c nh (Fixed Point Iteration) nên nhng công thc tiêu chut
ra trong vi sai s t vai trò quan trng và quy chính
xác c-FEM so vu khác.
Có th phân loi mt s nhóm công thc da trên phn gii thut c
pháp PGD
Dùng để kiểm tra điều kiện hội tụ của F
(k)
và G
(k)
.
( ) ( 1) ( ) ( 1)
( ) ( ) ( 1) ( 1)
F F G G
F G F G
k k k k
k k k k
(2.8)
Dùng để kiểm tra điều kiện hội tụ của U
n
xy
ror x y x y dxdy
(2.9)
Trong ph tai nghiên cu, u
ref
có th là nghim ci tích
ho
10
Dùng để kiểm tra độ chính xác của phương pháp PGD-FEM mà không có phương
pháp tham chiếu.
( ) ( )
1
L F G g
n
ii
i
11
[1, 12,15]
i quá mi m, xa l i vi
bt kì mt bài toán k thut nào trong nhic vt
rn, t, truyn nhin t hng sinh hóa hi
i bt i vi kh x lý
dng hình hc phc tu kin biên phc hp; phân tích các bài toán tuyn tính,
phi tuyng lc h
tìm thông tin v
n hin nay.
ni dung lý thuyn
t hu hc tích hp khi tính toán gii F
k
,G
k
gii thut ca
Vì th n lý thuyt c tp
c gi làm rõ vic tính toán F
k
, G
k
.
n, ta s Poisson ca hàm u trong không
gian hai chiu:
22
12
2.2.1. Thit lp dng yu
Nhân hàm trng s u
*
(x,y)
H
1
2.10) và thc hin tích phân trên toàn
mi
22
**
22
uu
u u f( , )d x y d
xy
S dng tích phân tng phn, ta có:
**
**
u u u u
u u u f( , )d d d x y d
xy
n
Và u
*
D
do u
*
(x,y)
H
1
**
**
**
**
u u u u
u g( , )u u f( , )
u u u u
u f( , ) u g( , )u
N
N
d d x y d x y d
x x y y
d d x y d x y d
x x y y
nod
N
ii
i
N
T
i
i
x y x y
x y x y
Vu
V
V
Nnod
] là vec-a hàm dng ti các nút trên toàn mi.
u
Nnod
]
T
là vec-a giá tr hàm u(x,y) ti các nút trên toàn mi.
Xét phn t
i
Thay (2.13) vào (2.12):
**
**
u u u u
u f ( , ) u g( , )
f ( , ) g( , )
e e N
e e N
e e e e
ee
ee
TT
TT
ee
d d x y d x y d
x x y y
d d x y d x y d
x x y y
-1
U = K F
(2.16)
15
Sơ đồ giải thuật tổng quát của phương pháp FEM
Khai báo d liu
bài toán
Tính toán ma tr cng, vec-ti
k,f (2.14)
Lp ghép vào ma trn toàn cc
K, F (2.15)
u kin biên
Nghim ca bài toán
(2.16)
16
NG D và FEM CHO BÀI
T
u
: s i ca vn tc theo thi gian.
.uu
: s c hình thành bng vec-vn tc.