Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
PHN M U:
Đối với hầu hết các nớc,ngành thuỷ sản có vai trò quan trọng trong
nền kinh tế, đặc biệt đối với những nớc có vùng biển và vùng nớc nội địa
phong phú. Núi v kinh t bin khụng th khụng nhc n vai trũ, v trớ ca
ngnh ch bin thy sn. Nhng bc thng trm ca ngnh ny luụn gn
lin vi nhp sng chung ca nn kinh t t nc, nht l cụng cuc i
mi ton din t nc.
Ơ những nớc có tiềm năng lớn về thuỷ sản nh nớc ta, công nghiệp chế
biến thuỷ sản đi trớc một bớc sẽ hạn chế đợc nhiều thất thoát sau thu hoạch,
tạo ra các sản phẩm có gia trị gia tăng đặc biệt trong xuất khẩu để thu lợi cho
đất nớc,góp phần to lớn trong sự nghiệp đổi mới đất nớc .Dần đa Việt Nam trở
thành nớc công nghiệp có nền kinh tế phát triển.
Nhận thấy tầm quan trọng đó, em đã lựa chọn đề tài Thực trạng và
giải pháp phát triển ngành Cụng nghip ch biến thuỷ sản ở Việt Nam
với kết cấu gồm 3 phần chính nh sau:
1.Cơ sở lý luận
2.Thực trạng ngành công nghiệp chế bién thuỷ sản ở Việt Nam
3.Giảỉ pháp phát triển ngành chế biến thuỷ sản ở nớc ta.
Em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo và giáo viên hớng dẫn:
Đặng Thị Kim Thoa đã tạo điều kiện giúp em hoàn thành đề tài này.

1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368

I.C S L LUN:
1. Công nghiệp chế biến thuỷ sản:
Công nghiệp chế biến thuỷ sản thuộc lĩnh vực chế biến thực phẩm ,nhng
phát triển bằng công nghệ riêng ,đặc thù cho loại sản phẩm mau hỏng nh :tôm
,cá , mực
2.Đặc điểm của công nghiệp chế biến thuỷ sản:

quản tốt hoặc các nội tạng loại bỏ không đợc thu dọn cẩn thận sẽ bốc mùi ô
nhiễm .Bởi vậy các doanh nghiệp chế biến thuỷ sản cần có quy trình xử lý
chất gây ô nhiễm môi trờng,coi đó là một yêu cầu bắt buộc trong sản xuất
của doanh nghiệp.
3.Vị trí của ngành chế biến thuỷ sản:
Chế biến thuỷ sản là một ngành công nghiệp chế biến quan trọng trong
nền kinh tế quốc dân. Nói về kinh tế biển không thể không nhắc đến vai trò,vị
trí của ngành chế biến thuỷ sản. Những bớc thăng trầm của ngành này luôn
gắn liền với nhịp sông chung của nền kinh tế đất nớc,nhất là công cuộc đổi
mới toàn diện đất nớc .Với một đất nớc có nhiều sản lợng thuỷ sản đa dạng ,
nguồn nguyên liệu phong phú ,chế biến thuỷ sản tạo ra những sản phẩm có giá
trị gia tăng ,đem lại nguồn thu lớn cho ngân sách nhà nớc ,đặc biệt trong xuất
khẩu.
Phát triển công nghiệp chế biến thuỷ sản đi trớc một bớc nh ở các nớc
công nghiệp sẽ sử dụng đợc tối u nguồn nguyên liệu thuỷ sản,giảm thất thoát
lớn sau khi thu hoạch đối với loại nguyên liệu mau hỏng này,đồng thời vừa
tiết kiệm nguyên liệu ,không phải bán đi sản phẩm thô,vừa có điều kiện nâng
cao chất lợng sản phẩm ,tăng cờng sức cạnh tranh trên thị trờng.
Ngành thuỷ sản có 4 lĩnh vực hoạt động chủ yếu ,quan trọng ,có quan hệ
hữu cơ với nhau:

3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Khu vực sản xuất
nguyên liệu(khai
thác,nuôi trồng)
Khu vực chế biến Khu vực lu thông

Khu vực lu thông trở nên quan trọng nhất trong thị trờng thuỷ sản. Lu
thông có trôi chảy thì khai thác, nuôi trồng ,chế biến thuỷ sản và dịch vụ hậu

đơn giản .Mục đích chủ yếu của sơ chế thuỷ sản là bảo vệ sản phẩm thuỷ sản
để bán nguyên liệu cho tái chế biến thành các sản phẩm bán lẻ cho ngời tiêu
dùng. Công nghệ chế biến phổ biến là: đông lạnh ,phơi khô và ớp muối. Sản
phẩm thuỷ sản chế biến có giá trị gia tăng là những sản phẩm đợc chế biến
theo công nghệ tiên tiến ,có kỹ thuật cao ,tạo ra nhiều giá trị gia tăng trong
sản phẩm chế biến để tạo ra các sản phẩm thuỷ sản đáp ứng tốt nhất mọi nhu
cầu ngời tiêu dùng ở mỗi thị trờng và nâng cao hiệu quả kinh tế. Hiện nay ở
nớc ta,sản phẩm thuỷ sản sơ chế chiếm tỷ trọng khá lớn tới khoảng 80%
trong tổng sản lợng thuỷ sản xuất khẩu và mội địa.
Thông thờng một nhà máy chế biến thuỷ sản có thể có một hay nhiều
phân xởng sản xuất nhiều mặt hàng có quy trình công nghệ tơng đối giống

5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
nhau. Các phân xởng này thờng c bố trí thành những khu tơng đối biệt
lập ,riêng lẻ tuỳ theo yêu cầu của công nghệ,tổ chức sản xuất và vệ sinh môi
trờng .Tuỳ theo kết quả sản phẩm chế biến là sơ chế hay sản phẩm có giá trị
gia tăng sẽ có những công nghệ tơng ứng đợc lắp đặt và sử dụng.
Mt l, Các mặt hàng thuỷ sản đông lạnh sơ chế đợc chế biến từ hầu hết
các loại sản phẩm thuỷ sản. Sản xuất các mặt hàng thuỷ sản đông lạnh sơ chế
thờng đợc tổ chức trên một mặt bằng sản xuất với các khu đợc ngăn riêng.
Hai l, Các sản phẩm thuỷ sản khô nhạt hoặc khô muối sơ chế đợc sản
xuất bằng phơng pháp truyền thống với các công cụ rất thô sơ nh phên phơi
bằng tre ,khung lới và sản phẩm đợc làm khô tự nhiên nhờ gió và ánh nắng
mặt trời. Khi có ma ,các giàn phơi đợc đa vào lò sấy thủ công hoặc đa vào
trong nhà làm khô bằng quạt gió. Hình thức sản xuất sản phẩm khô sơ chế chủ
yếu do các hộ gia đình ng dân hoặc t thơng thực hiện với quy mô nhỏ lẻ hoặc
sản xuất khối lợng út trong nhà máy.
Ba l, cỏc sản phẩm thuỷ sản đông lạnh có giá trị gia tăng nh xuất khẩu
đang là một trong những mũi nhọn kinh tế ,góp phần tăng kim ngạch xuất

nghiệm tự cân đối (1981) ,nguồn nguyên liệu thuỷ sản trở nên dồi dào ,kéo
theo sự ra đời hàng loạt nhà máy chế biến thuỷ sản ,thu hút hàng chục nghìn
lao động nông nghiệp bổ sung vào đội ngũ công nhân. Một số tỉnh nông
nghiệp thuần tuý nh Cà Mau ,An Giang đã thay đổi hẳn bộ mặt nhờ vào chế
biến xuất khẩu. Việc xuất khẩu các sản phẩm thuỷ sản có giá trị tăng qua chế
biến tăng dần ,từ hơn 10%vào nhng năm 80 lên trên 20% vào những năm cuối
của thập kỷ 90(thế kỷ XX). Lúc này ,chế biến do tiêu dùng nội địa cũng đã
chiếm khoảng 41% tổng lợng nguyên liệu thuỷ sản. Nh vậy chỉ còn trên 30%
nguyên liệu đợc dùng dới dạng ti sống. n nay, c nc ó cú tng s hn
470 c s - doanh nghip ch bin thy sn. Với dây chuyền cấp đông nhanh
hiện đại IQF ,tổng công suất cấp đông đạt2.000 tấn/ngày,công suất chế biến

7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
đạt 400.000 tấn /năm. Phân chia theo vùng la theo vùng là: miền Bắc 6%,miền
Trung:35%,miền Nam 59%.
Gía trị kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản thông qua chế biến ngày càng
tăng ,năm sau cao hơn năm trớc,đóng góp nhiều cho ngân sách nhà nớc ,xứng
đáng là một ngành kinh tế mũi nhọn trong quá trình công nghiệp hoá_hiện đại
hoá. Công nghiệp chế biến thuỷ sản phục vụ đắc lực cho việc mở rông thị tr-
ờng xuất khẩu ,kể cả những thị trờng khó tính về vệ sinh an toàn thực phẩm
nh EU ,Bắc Mỹ ,Nhật Bảnvà ngày càng mở rộng cơ cấu mặt hàng sản phẩm.
Ngời Nhật đã là ngời đi tiên phong trong việc thay đổi mục tiêu thơng
mại của họ từ cạnh tranh trong năng suất và giá cả đến cạnh tranh chất lợng.Vì
vậy ,hiện nay chất lợng là diều kiện quan trọng nhất để thắng trong cạnh
tranh ,đặc biệt đợc nhấn mạnh trong các sản phẩm chế biến thuỷ sản vì an toàn
vệ sinh thực phẩm. Ơ nớc ta,Trung Tâm kiểm tra chất lợng và an toàn vệ sinh
thuỷ sản giải quyết các rào cản kỹ thuật và vệ sinh trong xu thế hội nhập và tự
do hoá thơng mại. Đến nay, Việt Nam đã có một hệ thống kiểm soát chất lợng
tơng đơng với những nớc tiên tiến trên thế giới ,từ nuôi trồng đến chế biến ,đợc

yờu cu ca cỏc th trng nhp khu trờn th trng quc t. Trong ú, 248
c s - doanh nghip (chim gn 53%) ó t tiờu chun ca th trng EU -
mt th trng khú tớnh vo bc nht th gii; trờn 300 c s - doanh nghip
c Hn Quc cụng nhn tiờu chun cht lng Vỡ vy m gn 200 DN
Vit Nam c phộp xut khu thu sn vo th trng chõu u, 222 DN
c a vo danh sỏch xut khu vo Hn Quc. Bờn cnh cỏc doanh
nghip nh nc, cỏc doanh nghip ch bin xut khu thu sn ca t nhõn
phỏt trin mnh trong thi gian qua, nhiu doanh nghip thuc thnh phn
kinh t t nhõn ó cú giỏ tr kim ngch xut khu thu sn hng u, mt s
doanh nghip ch bin xut khu ó cú kim ngch xut khu trờn di 100
triu USD mi nm.

9
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Theo Bộ NN-PTNT trong tháng 9-2007, các doanh nghiệp chế biến thủy
sản cả nước xuất được 380 triệu USD; nâng tổng kim ngạch xuất khẩu 9
tháng đầu năm lên 2,7 tỷ USD, tăng khoảng 14% so cùng kỳ năm ngoái.
Theo Bộ Thủy sản, hiện nay hàng thủy sản Việt Nam đã có mặt trên
140 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới, có chỗ đứng vững chắc ở các thị
trường lớn như Nhật Bản, EU và Bắc Mỹ. Về giá trị kim ngạch xuất khẩu,
thủy sản Việt Nam hiện đã vươn lên đứng hàng thứ 7 trên thế giới. Năm
2006, sản lượng thuỷ sản Việt Nam đạt 3,75 triệu tấn , giá trị kim ngạch xuất
khẩu đạt 3,75 tỉ USD. Nhưng bên cạnh đó, vẫn còn nhiều doanh nghiệp sử
dụng công nghệ lạc hậu, cộng với chất lượng nguyên liệu đầu vào chưa đáp
ứng được yêu cầu. Các chuyên gia Thuỷ sản cho rằng , nếu chúng ta không
có sự thay đổi kịp thời về công nghệ bảo quản nguyên liệu sau khai thác và
chế biến thì nguy cơ mất thị trường xuất khẩu tiềm năng là rất lớn. Trên thực
tế, rất nhiều doanh nghiệp chế biến thuỷ sản gần đây đã cố gắng tự nâng cao
chất lượng sản phẩm sản xuất, đảm bảo thực hành sản xuất theo tiêu chuẩn
HACCP. Nhiều doanh nghiệp cũng đang cố gắng đa dạng hóa thêm các mặt