Phát triển làng nghề ở huyện Hoa Lư tỉnh Ninh
Bình (Trường hợp làng nghề đá mỹ nghệ ở xã
Ninh Vân)

Đỗ Thị Yên

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ ngành: Kinh tế Chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: TS. Đinh Văn Thông
Năm bảo vệ: 2011

Abstract: Trình bày có hệ thống một số lý luận cơ bản về phát triển làng nghề. Tổng
quan kinh nghiệm phát triển làng nghề ở một số địa phương trong nước để rút ra bài
học cho phát triển làng nghề huyện Hoa Lư. Phân tích, đánh giá thực trạng phát triển
làng nghề của huyện Hoa Lư. Đề xuất một số quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm
phát triển làng nghề ở huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình trong thời gian tới.

Keywords: Kinh tế chính trị; Phát triển kinh tế; Làng nghề truyền thống; Đá mỹ nghệ;
Ninh Vân

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài

Kinh tế nông thôn có vị trí quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội ở
nước ta. Một trong những nội dung định hướng phát triển kinh tế nông thôn ở Đại hội IX đề ra
là: Mở mang các làng nghề, phát triển các điểm công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp sản xuất
hàng thủ công mỹ nghệ.

Phát triển ngành nghề nông thôn là cách làm “rẻ” nhất để tạo việc làm, tăng thu nhập và

Đá mỹ nghệ đã thu hút trên 75 doanh nghiệp tư nhân và 453 hộ tham gia hoạt động sản xuất
kinh doanh, chế tác Đá mỹ nghệ, doanh thu mỗi năm trên 200 tỷ đồng, đóng góp ngân sách
địa phương gần 100 tỷ đồng. Tạo việc làm cho 6000 lao động chính, 4000 lao động theo mùa
vụ, thu nhập bình quân của riêng người thợ chế tác đá khoảng 60 - 80 triệu đồng/ người/ năm.
Doanh thu tại xã Ninh Vân, nghề đá chiếm gần 80 % thu nhập toàn xã.

Cùng với sự đóng góp vô cùng to lớn của làng nghề Đá mỹ nghệ trên tất cả các lĩnh vực
là những khó khăn vướng mắc mang tính cấp bách mà các làng nghề đang gặp phải như: Khu
tập trung sơ chế đá chưa được hình thành, phần lớn các làng nghề còn sản xuất với quy mô
nhỏ lẻ. Các doanh nghiệp luôn trong tình trạng “khát vốn”, bế tắc trong việc tìm đầu ra, hoạt
động mang tính tự phát chưa có kế hoạch phát triển cụ thể, cũng như chưa có sự liên minh gắn

3
kết tạo nên sức mạnh tổng hợp. Sự cạnh tranh còn thiếu lành mạnh, quảng bá, giới thiệu sản
phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm chưa được quan tâm đúng mức…Bên cạnh đó là
các vấn đề nhức nhối ngay tại các làng nghề Đá mỹ nghệ như: ô nhiễm môi trường; tiếng ồn;
bụi bặm; vấn đề suy giảm đạo đức và trình độ học vấn…đã và đang ảnh hưởng không nhỏ đến
đời sống và phát triển kinh tế - xã hội của huyện Hoa Lư.

Bối cảnh đó đã lý giải: Vì sao phải phát triển làng nghề ở huyện Hoa Lư, đặc biệt là
làng nghề Đá mỹ nghệ ở xã Ninh Vân? Trên thực tế các cấp lãnh đạo tỉnh Ninh Bình đã nhìn
thấy rõ tính cấp thiết này và đã có các quan điểm, chủ trương phát triển làng nghề Đá mỹ
nghệ. Tuy nhiên, vấn đề là làm gì và làm thế nào để phát triển mạnh mẽ hơn làng nghề Đá mỹ
nghệ. Để tìm câu trả lời cho các câu hỏi đó cần thiết phải nghiên cứu tìm ra các giải pháp
nhằm phát huy thế mạnh, khắc phục các tồn tại, hạn chế trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng,
động thái và xu hướng vận động của làng nghề Đá mỹ nghệ. Với yêu cầu cả về lý luận và thực
tiễn, học viên chọn đề tài “Phát triển làng nghề huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình: Trường
hợp làng nghề Đá mỹ nghệ ở xã Ninh Vân” làm luận văn tốt nghiệp của mình.

2. Tình hình nghiên cứu của đề tài


Các đề tài nghiên cứu ở cấp bộ đã đưa ra được các số liệu đa dạng, phong phú và chỉ ra
được các giải pháp chung cơ bản để phát triển làng nghề trong quá trình CNH, HĐH.

Ngoài ra còn có một số công trình khoa học, sách báo, tạp chí và các bài viết đăng
tải trên các phương tiện thông tin đại chúng về phát triển làng nghề ở Việt Nam. Có thể
đánh giá chung các công trình nghiên cứu trên đều đề xuất các giải pháp phát triển làng
nghề trong quá trình CNH, HĐH. Tuy nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu trực tiếp vấn
đề phát triển làng nghề ở huyện Hoa Lư tỉnh Ninh Bình, trường hợp làng nghề Đá mỹ
nghệ ở xã Ninh Vân.

3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

* Mục đích

Trên sơ sở hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển làng nghề. Mục đích
của luận văn là đưa ra bức tranh tổng quan về sự phát triển làng nghề ở huyện Hoa Lư, đặc
biệt là đánh giá đúng thực trạng làng nghề Đá mỹ nghệ của huyện Hoa Lư. Từ đó đề xuất
những giải pháp chủ yếu nhằm phát triển làng nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập cho người lao
động, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện trong thời gian tới.

* Nhiệm vụ

5

Thực hiện mục đích trên, đề tài cần tập trung giải quyết những nhiệm vụ sau:

- Trình bày có hệ thống một số lý luận cơ bản về phát triển làng nghề.

- Tổng quan kinh nghiệm phát triển làng nghề ở một số địa phương trong nước để rút

- Phương pháp phân tích tổng hợp:

Phương pháp này được thực hiện thông qua việc phân tích dữ liệu thực tế. Từ đó đánh
giá chính xác nhất những thành tựu và hạn chế trong quá trình phát triển của làng nghề Đá mỹ
nghệ. Tìm ra nguyên nhân chủ yếu của những thành tựu và hạn chế đó, đồng thời đề xuất
những quan điểm giải pháp nhằm phát triển mạnh mẽ làng nghề Đá mỹ nghệ ở xã Ninh Vân
trong thời gian tới.

- Phương pháp thống kê, so sánh, đối chiếu:

Trong quá trình làm luận văn, học viên sẽ thu thập tài liệu từ nhiều nguồn khác nhau,
sau đó so sánh, xử lý các số liệu rồi rút ra kết luận. ví dụ: Sử dụng phương pháp thống kê, so
sánh để đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, hộ gia đình chế tác Đá
mỹ nghệ trong những năm qua.

- Phương pháp điều tra thực tế:

Học viên dùng hệ thống các câu hỏi theo nội dung xác định, có thể dùng phiếu điều tra
hoặc phỏng vấn chuyên sâu để thu thập thông tin phục vụ cho luận văn.

6. Những đóng góp của luận văn

- Hệ thống hóa được những vấn đề lý luận cơ bản về phát triển làng nghề.

- Phân tích đánh giá một cách toàn diện thực trạng phát triển của làng nghề huyện Hoa
Lư. Rút ra những thành tựu đã đạt được, chỉ ra những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của nó.

- Đề xuất được những giải pháp chủ yếu có tính khả thi nhằm phát triển làng nghề
huyện Hoa Lư trong thời gian tới.


trong giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá ở Việt Nam, Nxb Nông nghiệp, Hà
Nội.
7. Cục Thống kê tỉnh Ninh Bình (2009), Niên giám thống kê huyện, thị xã,.
8. Đặng Kim Chi chủ biên (2005), Làng nghề Việt Nam và môi trường, Nxb Khoa học và
Kỹ thuật, Hà Nội
9. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.
10. Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb
Chính trị Quốc gia, Hà Nội.

8
11. Mai Thế Hởn chủ biên, Hoàng Ngọc Hoà và Vũ Văn Phúc (2002), Phát triển làng nghề
truyền thống trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá, Nxb Chính trị Quốc
gia, Hà Nội.
12. Dương Bá Phượng (2001), Bảo tồn và phát triển làng nghề trong quá trình công nghiệp
hoá, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
13. Nguyễn Vĩnh Thanh (2009), Xây dựng thương hiệu sản phẩm làng nghề truyền thống ở
đồng bằng sông Hồng hiện nay, Nxb Học viện hành chính Quốc gia Việt Nam.
14. Lê Đình Thắng chủ biên (2000), Chính sách phát triển nông nghiệp và nông thôn Nghị quyết
10 của Bộ Chính trị, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội
15. Tỉnh uỷ Ninh Bình (2006), Nghị quyết số 04-NQ/TU ngày 8/8/2006 của Ban Thường vụ
Tỉnh uỷ về đẩy nhanh phát triển trồng, chế biến cói, thêu ren và chế tác Đá mỹ nghệ
giai đoạn 2006 - 2010.
16. UBND tỉnh Ninh Bình (2006), Kế hoạch số 18/KH-UBND ngày / /2006 về đẩy nhành
phát triển trồng, chế biến cói, thêu ren và chế tác Đá mỹ nghệ giai đoạn 2006 –
2010.
17. UBND huyện Hoa Lư, Báo cáo kinh tế xã hội các năm 2005, 2006, 2007, 2008, 2009,
2010.
18. Trần Minh Yến (2004), Phát triển nghề thủ công truyền thống trong quá trình công nghiệp
hoá, hiện đại hoá, Nxb Khoa học Xã hội, Hà Nội.