Đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin ở
Việt Nam

Đỗ Thị Ngọc Ánh

Trường Đại học Kinh tế
Luận văn Thạc sĩ ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60 31 01
Người hướng dẫn: TS. Tạ Đức Khánh
Năm bảo vệ: 2008

Abstract: Đề tài làm rõ cơ sở lý thuyết về nguồn nhân lực công nghệ thông tin
(CNTT) và đào tạo nguồn nhân lực CNTT. Phân tích kinh nghiệm của một số nước
trên thế giới trong lĩnh vực đào tạo nguồn nhân lực CNTT. Phân tích thực trạng nhu
cầu nhân lực và thực trạng đào tạo nguồn nhân lực CNTT ở Việt Nam thời gian qua,
tập trung trong giai đoạn 1997 - 2007 và những vấn đề đặt ra đối với việc đào tạo
nguồn nhân lực CNTT hiện nay. Từ đó nêu quan điểm phát triển công tác đào tạo nhân
lực CNTT từ nay đến năm 2020 và đề xuất một số giải pháp chủ yếu như: cần mở rộng
các kênh đào tạo nhân lực CNTT; tăng cường đào tạo nhân lực CNTT theo các chuẩn
mực quốc tế; gắn đào tạo với thực tế doanh nghiệp; phát triển những tài năng CNTT;
phát huy nguồn lực chất xám của đội ngũ Việt Kiều; có chính sách đãi ngộ thỏa đáng
đối với những nhân viên giỏi, nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ nhân lực CNTT ở
nước ta, đáp ứng tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Keywords: Công nghệ thông tin; Nguồn nhân lực; Việt Nam; Đào tạo nguồn nhân lực

Content
MỞ ĐẦU

1. Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam đang đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hoá, phấn đấu đến năm
2020 đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp hiện đại gắn với phỏt triển kinh tế tri

Nguồn nhân lực CNTT đã đóng vai trò to lớn đối với sự phát triển của nền CNTT nước
nhà trong thời gian qua. Số lượng nhân lực CNTT đã tăng lên nhanh chóng, chất lượng nguồn
nhân lực cũng đã được cải thiện một cách đáng kể. Tuy nhiên, tình hình đào tạo và sử dụng
nguồn nhân lực CNTT hiện còn chưa thoát khỏi tình trạng “thừa mà thiếu”. Đào tạo ra thì
nhiều nhưng số lượng sinh viên tốt nghiệp đáp ứng được nhu cầu của các đơn vị sử dụng thì
lại thiếu. Chất lượng nguồn nhân lực CNTT còn nhiều bất cập, trong khi đó nhu cầu về nguồn
nhân lực CNTT lại vô cùng lớn.
Những vấn đề trên cho thấy, việc đi sâu nghiên cứu thực trạng đào tạo nguồn nhân lực
công nghệ thông tin nhằm tìm ra các giải pháp hữu hiệu để có được nguồn nhân lực CNTT
chất lượng cao, đáp ứng được nhu cầu của sự phát triển là một yêu cầu cấp bách, một đòi hỏi
khách quan xuất phát từ thực tiễn.
Đề tài luận văn:“Đào tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin ở Việt Nam” trên cơ sở
nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn của việc đào tạo nguồn nhân lực CNTT trong thời
gian qua mong muốn góp một phần nhỏ bé trong việc tìm ra các giải pháp thúc đẩy đào tạo

3
nguồn nhân lực công nghệ thông tin nhằm phát triển nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, tiến tới nền kinh tế tri thức.
2. Tình hình nghiên cứu
Vấn đề phát triển nguồn nhân lực là mảng đề tài được sự quan tâm của rất nhiều giới
nghiên cứu.
Có rất nhiều sách về đề tài này đã được được sự quan tâm rất lớn của độc giả như: “Nâng
cao hiệu quả quản lý nguồn nhân lực trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất
nước” của Phạm thành Nghị ( chủ biên), Trần Xuân Cầu, Trần Hữu Hân do Nxb Khoa học
xã hội xuất bản năm 2006.Tác phẩm này đã đưa ra một số giải pháp nhằm tăng tính hiệu quả
trong việc quản lý nguồn nhân lực ở nước ta.
“Phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” của
Nguyễn Thanh do Nxb Khoa học xã hội xuất bản năm 2005 cho chúng ta một cái nhìn tổng
thể về tình hình phát triển nguồn nhân lực và các giải pháp nhằm nâng cao chất lượng nguồn
nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

trạng của nguồn nhân lực nói chung, và đã đưa ra những giải pháp để phát triển nguồn nhân
lực đó.
Một số tác giả đã nghiên cứu về nguồn nhân lực trong lĩnh vực cụ thể hơn như nguồn
nhân lực khoa học công nghệ hoặc nguồn nhân lực trong lĩnh vực phát thanh truyền hình. Có
tác giả đi sâu tìm hiểu kinh nghiệm của một số quốc gia đã thành công trong việc phát triển
nguồn nhân lực CNTT. Có tác giả đã tập trung nghiên cứu về phát triển nguồn nhân lực công
nghệ ưu tiên ở nước ta, trong đó có nguồn nhân lực CNTT nhưng nghiên cứu của tác giả này
về nhân lực CNTT chưa sâu, chỉ là một mảng trong phần nghiên cứu chung về công nghệ ưu
tiên, và giai đoạn mà tác giả nghiên cứu là trước năm 2002.
Như vậy, vẫn chưa có công trình nghiên cứu chuyên sâu nào tập trung vào vấn đề: “Đào
tạo nguồn nhân lực công nghệ thông tin ở Việt Nam” một cách hệ thống về mặt lý luận và
thực tiễn để đưa ra những giải pháp cần thiết nhằm tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng và
quản lý nguồn nhân lực CNTT trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội
nhập kinh tế quốc tế.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích của luận văn:
Trên cơ sở làm rõ thực trạng của việc đào tạo nhân lực CNTT ở Việt Nam, luận văn
đề xuất một số quan điểm và giải pháp nhằm thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực công nghệ
thông tin nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng tiến trình đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
nhiệm vụ của luận văn:
- Làm rõ lý thuyết về nguồn nhân lực CNTT và đào tạo nguồn nhân lực CNTT.
- Phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia trên thế giới trong việc đào tạo nguồn nhân
lực CNTT.
- Đánh giá thực trạng đào tạo nguồn nhân lực CNTT ở nước ta hiện nay.
- Đề xuất quan điểm và giải pháp nhằm thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực công nghệ

5
thông tin nhằm phát triển nguồn nhân lực đáp ứng tiến trình đẩy nhanh sự nghiệp công nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

động kỹ thuật ở Việt Nam, Nxb Lao động, xã hội, Hà Nội.
3. Vũ Đình Cự, Trần Xuân Sầm (2006), Lực lượng sản xuất mới và kinh tế tri thức, Nxb

6
Chính trị quốc gia Hà Nội, Hà Nội.
4. Hội tin học thành phố Hồ Chí Minh, Tạp chí Thế giới vi tính (2004, 2005, 2006, 2007),
Niên giám công nghệ thông tin - truyền thông Việt Nam, Nxb TPHCM, Hồ Chí Minh.
5. Thanh Huyền (2002), “Đào tạo nhân lực cho ngành CNTT số lượng thừa chất lượng
thiếu”, Tin học tài chính( 5), Tr33 -34.
6. Đặng Bá Lãm, Trần Khánh Đức (2002), Phát triển nhân lực công nghệ ưu
tiên ở nước ta trong thời kỳ cụng nghiệp húa, hiện đại húa, Nxb Giáo dục
Hà Nội, Hà Nội.
7. Lê Thị ái Lâm, (2003), Phát triển nguồn nhân lực thông qua giáo dục, đào tạo: Kinh
nghiệm Đông á, Nxb Khoa học xã hội, Hà Nội.
8. Đặng Kim Long(2001), “CIO: Ai là ông ?”, PC World B ( 12), Tr 13-14.
9. Nguyễn Thanh Long (2003) “Phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ đáp ứng
yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Tạp chí Lý luận chính trị (5), Tr 71-
75.
10. Hoàng Xuân Long (2005) “Lao động khoa học với việc phát triển thị trường khoa học
và công nghệ”, Tạp chí Thông tin khoa học xã hội (5), Tr 31-39.
11. Phạm Quý Long (2006), Quản lý nhân lực ở các doanh nghiệp Nhật Bản và một số bài
học kinh nghiệm vận dụng cho Việt Nam, Luận án Tiến sỹ kinh tế, Học viện chính trị
quốc gia Hồ Chí Minh.
12. Nguyễn Đình Luận (2005) “Phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong sự
nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, Tạp chí Nông nghiệp và phát triển
nông thôn (2), Tr 9-11.
13. Đào Thị Minh ( biên dịch) (2006), Công nghệ thông tin và truyền thông với sự phát
triển kinh tế, Nxb bưu điện.
14. Hoàng Lê Minh (2005), Công nghệ thông tin và con người, Nxb văn hóa thông tin, Hà
Nội.

tri thức, Nxb Bưu điện.
28. Nhóm phát triển Internet Today, Hiệu đính Đặng Tuấn Đạt ( 1995), Thung lũng của
những giấc mơ công nghệ thông tin, Nxb bưu điện.
29. Văn phòng Ban chỉ đạo quốc gia về công nghệ thông tin (2004), Các văn bản của Đảng
và Nhà nước về ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin, Nxb Bưu điện.
30. Nguyễn Thắng Vũ( chủ biên), Vũ Hoàng Liên, Nguyễn Thành Long (2006), Ngành
công nghệ thông tin, Nxb Kim Đồng.
31. Website:
http:// www.echip.com.vn
http:// www.laodong.com.vn http:// www.vnexpress.net
http:// www.vnn.vn

8