Mô hình Quản lý kiến trúc tổ chức: Kinh
nghiệm quốc tế và hàm ý cho PVN
Đỗ Hương Lan Trường Đại học Kinh tế
Luận văn ThS Chuyên ngành: Quản lý kinh tế; Mã số 60 34 01
Người hướng dẫn: TS. Trần Thị Lan Hương
Năm bảo vệ: 2014 Keywords. Quản lý kinh tế; Mô hình quản lý; Kiến trúc tổ chức; Công ty dầu khí. Content
MỞ ĐẦU
i) Tính cấp thiết của đề tài
Đầu tư vào thăm dò, khai thác dầu khí ở nước ngoài là một chủ trương lớn của Đảng và
Nhà nước, là định hướng phát triển chiến lược của ngành Dầu khí Việt Nam vì mục tiêu đảm
bảo an ninh năng lượng cho sự phát triển nhanh của nền kinh tế quốc dân. Trong những năm
qua, hoạt động Tìm kiếm Thăm dò và Khai thác Dầu khí ở Nước ngoài của Tập Đoàn Dầu khí
Quốc gia Việt Nam (PVN) đã được phát triển mạnh mẽ trên hầu khắp các khu vực trên thế
giới, đạt được những thành tựu quan trọng, giải quyết được vấn đề khan hiếm năng lượng và
đóng góp vào sự phát triển của nền kinh tế.
Hiện nay trên thế giới có rất nhiều Tập đoàn dầu khí đầu tư ra nước ngoài và để quản lý
tốt được các dự án của mình tại nước ngoài, các Tập đoàn này cần phải xây dựng riêng cho
mình mô hình quản lý kiến trúc tổ chức phù hợp đối với các dự án tại từng khu vực, địa bàn
khác nhau.
Công ty NOEX của Nhật bản là công ty chuyên về thăm dò khai thác thuộc Tập đoàn
dự án tại nước ngoài, Tập đoàn đã gặp rất nhiều vấn đề chưa được giải quyết triệt để, là rào
cản nâng cao hiệu quả các dự án đầu tư. Do còn nhiều bất cập trong công tác quản lý kiến trúc
các dự án nước ngoài nên việc học hỏi kinh nghiệm từ các công ty Dầu khí nước ngoài để
nâng cao và hoàn thiện mô hình quản lý kiến trúc các dự án của PVN là rất cần thiết.
Xuất phát từ những yêu cầu cấp thiết như đã nêu ở trên, học viên lựa chọn đề tài “Mô
hình quản lý kiến trúc tổ chức: Kinh nghiệm quốc tế và hàm ý cho PVN” nhằm mục đích giải
quyết được một phần các vấn đề đặt ra cho công tác quản lý các dự án Dầu khí nước ngoài
của Việt Nam trong tương lai.
ii) Tình hình nghiên cứu
Nghiên cứu trong nước :
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam đã tổ chức nhiều hội thảo nhằm đưa ra mô hình
quản lý kiến trúc phù hợp cho các dự án Dầu khí nước ngoài, vừa phù hợp với luật Việt Nam
vừa phù hợp với môi trường, điều kiện và luật pháp của nước sở tại để nâng cao chất lượng
quản lý cho các dự án của mình, tuy nhiên kết quả của các cuộc hội thảo chưa giải quyết thấu
đáo được hết các vấn đề tồn tại, bất cập trong công tác quản lý kiến trúc các dự án dầu khí tại
nước ngoài như đã nêu ở trên và cho đến hiện tại chưa có bất kỳ tài liệu hay tác phẩm liên
quan đến mô hình quản lý kiến trúc các dự án Dầu khí của Tập đoàn tại nước ngoài.
Tại Hội thảo về chiến lược phát triển ngành Dầu khí đến năm 2020 tổ chức tại Tập
Đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, trong năm 2012 đã đưa ra các giải pháp cơ bản trong
cách quản lý, điều hành có hiệu quả các Dự án dầu khí đặc biệt là các dự án tại nước ngoài
như giải pháp về khoa học công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, giải pháp về quản lý bao
gồm yếu tố chủ quan và khách quan. (Bài viết « Chiến lược phát triển ngành Dầu khí đến
năm 2020: Những giải pháp cơ bản” do Tiến sĩ Nguyễn Xuân Thắng-Thành viên HĐTV
PVN).
Theo bài viết trên Petrotimes ngày 28 tháng 11 năm 2012 : « Petrovietnam: Giải pháp
đột phá về cơ chế quản lý” của tác giả Nguyễn Tiến Dũng, viết về các giải pháp đột phá trong
cơ chế quản lý của Tập đoàn, đã nhấn mạnh cách thức quản lý được coi là nhân tố quyết định
sức sống và thành công của mọi tổ chức. Đối với Petrovietnam, phương thức tổ chức quản lý
Tập đoàn đã được thay đổi căn bản, quan hệ quản lý giữa Công ty Mẹ và Công ty Con được
chuyển từ liên kết theo kiểu hành chính sang liên kết bằng cơ chế đầu tư tài chính, xóa bỏ các
Do vậy, học viên hi vọng với cách đặt và giải quyết vấn đề trong luận văn sẽ đóng góp
được phần nào vào công tác nâng cao chất lượng quản lý các dự án dầu khí nước ngoài của
Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam.
iii) Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu
Phân tích tình trạng hoạt động của các mô hình quản lý kiến trúc dự án Dầu khí nước
ngoài của Nhật Bản và Malaysia, cụ thể là mô hình quản lý kiến trúc các dự án dầu khí nước
ngoài của 2 công ty NOEX (Nhật Bản) và Petronas (Malaysia), đánh giá ưu điểm, hạn chế của
2 mô hình quản lý này, từ đó đưa ra các bài học kinh nghiệm và kiến nghị chính sách thiết
thực nhất hoàn thiện cho mô hình quản lý kiến trúc các dự án dầu khí nước ngoài của Việt
Nam.
Nhiệm vụ nghiên cứu :
Từ mục đích nghiên cứu trên đây, luận văn sẽ giải quyết 6 nhiệm vụ nghiên cứu cơ bản
sau đây :
Thứ nhất, phân tích các khái niệm và nội dung liên quan đến mô hình quản lý kiến trúc
tổ chức hoạt động đầu tư ra nước ngoài của các công ty dầu khí trên thế giới, từ đó đưa ra mô
hình quản lý chung trong các dự án dầu khí ở nước ngoài.
Thứ hai, tìm hiểu quá trình hình thành, lĩnh vực hoạt động và vai trò vị trí của một số
công ty dầu khí trong khu vực, cụ thể là Công ty NOEX của Nhật bản và Petronas của
Malaysia.
Thứ ba, phân tích, đánh giá mô hình quản lý kiến trúc các dự án dầu khí nước ngoài của
Công ty NOEX của Nhật bản và Petronas của Malaysia, tìm hiểu ưu điểm, hạn chế và nguyên
nhân của 2 mô hình này.
Thứ tư, đánh giá ưu nhược điểm của mô hình quản lý kiến trúc các dự án dầu khí nước
ngoài của Công ty NOEX của Nhật bản và Petronas của Malaysia, từ đó rút ra tính khác biệt,
tính đặc thù, lợi thế và bất lợi thế của 2 công ty trên trong công tác quản lý các dự án dầu khí
nước ngoài.
Thứ năm, phân tích mô hình quản lý kiến trúc các dự án dầu khí nước ngoài của PVN
(Việt Nam), những thành công, hạn chế, nguyên nhân của mô hình này.
Thứ sáu, rút ra bài học kinh nghiệm từ mô hình quản lý kiến trúc các dự án dầu khí
Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CÁC
DỰ ÁN DẦU KHÍ NƯỚC NGOÀI
Chương 2: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ MÔ HÌNH QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CÁC DỰ
ÁN DẦU KHÍ NƯỚC NGOÀI CỦA CÔNG TY NOEX VÀ PETRONAS
Chương 3: BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH CHO MÔ
HÌNH QUẢN LÝ KIẾN TRÚC CÁC DỰ ÁN DẦU KHÍ NƯỚC NGOÀI CỦA TẬP ĐOÀN
DẦU KHÍ QUỐC GIA VIỆT NAM Reference
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1. Doãn Thị Thu Hà (2002), Giáo trình Quản trị học, Nxb Tài Chính, Hà Nội.
2. Đại học Thương mại (2009), Bài giảng quản trị học, Bộ môn quản trị căn bản.
3. Hoàng Văn Hải (2010), Quản trị chiến lược, Nxb Đại học Quốc gia, Hà Nội.
4. Lê Tiến Hải (2011), Nghiên cứu cơ sở khoa học cho công tác đánh giá kinh tế các dự án
đầu tư tìm kiếm thăm dò và khai thác dầu khí của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam, Viện
Dầu Khí Việt Nam.
5. Nguyễn Thanh Hội (2007), Quản trị học, Nxb Thống Kê, Hà Nội.
6. Phạm Thị Minh Châu (2006), Quản Trị Học, Nxb Phương Đông, Hà Nội.
7. Phạm Vũ Luận (2004), Quản trị doanh nghiệp thương mại, Nxb Thống Kê, Hà Nội.
8. Porter M.E (Nguyễn Phúc Hoàng dịch) (2009), Lợi thế cạnh tranh, Nxb Trẻ, TP.HCM.
Tiếng Anh
9. Bayulgen O. (2010), Foreign Investment and Political Regimes: The Oil Sector in
Azerbaijan, Russia, and Norway, Cambridge University Press.
10. Cullen, J.B (2009), International Business:Strategy and the Multinational company,
Routledge Taylor & Francis Group.
11. Considine and W.A.Kerr, J.I (2002), The Russian oil economy, Edward Elgar
Publishing Limited.
12. Dorrenbacher, C. (2011), Politics and power in the multinational corporation: The role
29. http://www.petronas.com.my