Phát triển kinh tế tập thể ở Bắc Giang

Lê Thế Cương

Trung tâm đào tạo, bồi dưỡng giảng viên lý luận chính trị
Luận văn Thạc sĩ ngành: Kinh tế chính trị; Mã số: 60.31.01
Người hướng dẫn: PGS.TS. Nguyễn Minh Khải
Năm bảo vệ: 2009

Abstract: Chương 1: Phát triển kinh tế tập thể trong nền kinh tế thị trường, những vấn
đề lý luận và thực tiễn. Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế tập thể ở Bắc Giang
(sau 10 năm tái lập tỉnh). Chương 3: Quan điểm và các giải pháp cơ bản phát triển
kinh tế tập thể ở Bắc Giang hiện nay.

Keywords: Bắc giang; Kinh tế chính trị; Kinh tế tập thể; Phát triển kinh tế

Content
MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Đảng ta xác định: “Phát triển kinh tế hợp tác và hợp tác xã là vấn đề hết sức quan
trọng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, làm cho kinh tế tập thể phát triển với nhiều
hình thức hợp tác đa dạng, trong đó, hợp tác xã là nòng cốt; kinh tế nhà nước cùng với kinh tế
tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân” [19, tr.12].
Xét về mặt lý luận và thực tiễn, kinh tế tập thể là sản phẩm tất yếu của nền sản xuất
hàng hoá, sản xuất hàng hoá càng phát triển, sự cạnh tranh trong kinh tế thị trường càng gay
gắt thì những người lao động riêng lẻ, các hộ cá thể, các doanh nghiệp nhỏ và vừa càng có
yêu cầu phải liên kết, hợp tác với nhau, nếu không khó có thể tồn tại và phát triển. Phát triển
kinh tế tập thể là con đường để giải quyết mâu thuẫn giữa sản xuất nhỏ, manh mún với sản
xuất hàng hoá lớn, đáp ứng yêu cầu của quá trình công nghiệp hoá. Chính vì vậy kinh tế tập
thể đã phát triển từ rất lâu trong lòng các nước tư bản chủ nghĩa và ngày nay tại các nước phát

hướng xã hội chủ nghĩa mà Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn.
Nếu thoả mãn với những thành tựu của kinh tế hộ hoặc không thấy hết những khó
khăn mới, những mâu thuẫn mới, những hạn chế của kinh tế tập thể trong bước đường đi lên,
không kịp thời tạo điều kiện và giúp đỡ kinh tế tập thể phát triển, sẽ không đáp ứng được yêu
cầu phát triển của nền kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập khinh
tế quốc tế thì kinh tế tập thể sẽ không đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn, lực lượng sản xuất
sẽ bị cản trở, quan hệ sản xuất mới, tiến bộ sẽ không được củng cố.
Với lý do đó: “Phát triển kinh tế tập thể ở Bắc Giang” được lựa chọn làm đề tài cao
học của mình.
2.Tình hình nghiên cứu
Tiếp tục củng cố, đổi mới và phát triển kinh tế tập thể là vấn đề mang tính chiến lược,
lâu dài luôn được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Sự quân tâm đó thể hiện thông qua
nhiều chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật và sự đầu tư nhiều mặt cho khu vực kinh tế

3
hợp tác, hợp tác xã.
Luật HTX năm 2003, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X, Chỉ thị số 20 /
CT – TW của Ban Bí thư TW Đảng tiếp tục khẳng định kinh tế tập thể phát triển với nhiều
hình thức hợp tác đa dạng, trong đó hợp tác xã là nòng cốt trong nền kinh tế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa.
Các công trình khoa học được công bố dưới nhiều dạng khác nhau: Sách chuyên khảo,
đề tài nghiên cứu, bài viết trên các báo tạp chí, một số luận án có liên quan đến đề tài, điển
hình như: “Kinh tế hợp tác, hợp tác xã ở Việt Nam, thực trạng và định hướng phát triển” của
PGS.TS Nguyễn Văn Bích, TS Chu Tiến Quang, GS.TS Lưu Văn Sùng; hay “ Sở hữu tập thể
và kinh tế tập thể trong kinh tế thị trường định hướng XHCN ở Việt Nam” của TS. Chủ Văn
Lâm, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2006; Giáo sư, Tiến sĩ Đỗ Thế Tùng "Việc thực hiện
khoán 10 - những vấn đề đặt ra và giải pháp", Tạp chí Nghiên cứu lý luận, 3/1991; Giáo sư
Nguyễn Đình Nam "Đổi mới các hình thức hợp tác trong nông nghiệp", Tạp chí Kinh tế và
phát triển, 11/1996 Các tác giả trên đã nghiên cứu bức tranh toàn cảnh của kinh tế hợp tác,
hợp tác xã ở nước ta, quá trình hình thành, phát triển qua các thời kỳ, nêu rõ những thực trạng

nhau như kinh tế hợp tác, HTX, doanh nghiệp và các quỹ chung của đoàn thể. Song Luận văn
chủ yếu tập trung nghiên cứu tình hình phát triển kinh tế HTX – hình thức đóng vai trò nòng
cốt của KTTT ở Bắc Giang sau 10 năm tái lập tỉnh (1997-2007).
* Phạm vi nghiên cứu:
- Về không gian: Tỉnh Bắc Giang
- Về thời gian: Giai đoạn 1997-2007 (Sau 10 năm tái lập tỉnh Bắc Giang).
5. Phương pháp nghiên cứu
Luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu của khoa học kinh tế chính trị, đặc
biệt là phương kết hợp logic với lịch sử, tổng hợp, phương pháp thống kê, gắn lý luận với
thực tiễn và phương pháp trừu tượng hoá khoa học.
6. Đóng góp mới của luận văn
Góp phần làm sáng tỏ hơn nữa vị trí, vai trò và hiệu quả hoạt động của kinh tế tập thể
trong kinh tế thị trường ở Bắc giang trong những năm vừa qua; góp phần nâng cao nhận thức
về kinh tế tập thể trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá và hội nhập kinh tế
hiện nay.
Phân tích tương đối toàn diện, cơ bản thực trạng, thành tựu, hạn chế, nguyên nhân và
những vấn đề đặt ra đối với kinh tế tập thể ở Bắc Giang từ đó đề xuất những định hướng, giải
pháp tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả của kinh tế tập thể theo tinh thần Nghị
quyết TW 5- khóa IX.
Luận văn có thể sử dụng làm tài liệu tham khảo trong công tác nghiên cứu, giảng dạy, góp
phần hoàn thiện chính sách chỉ đạo thực tiễn để tiếp tục củng cố, đổi mới, phát triển và nâng cao
hiệu quả của kinh tế tập thể ở Bắc Giang.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, Luận văn gồm 3
chương:
Chương 1: Phát triển kinh tế tập thể trong nền kinh tế thị trường, những vấn đề lý
luận và thực tiễn.
Chương 2: Thực trạng phát triển kinh tế tập thể ở Bắc Giang (sau 10 năm tái lập tỉnh).
Chương 3: Quan điểm và các giải pháp cơ bản phát triển kinh tế tập thể ở Bắc Gang


13. Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang (2004), Niên giám thống kê tỉnh Bắc Giang 2003, Nxb.
Thống kê, Hà Nội.
14. Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang (2006), Niên giám thống kê tỉnh Bắc Giang 2005, Nxb.
Thống kê, Hà Nội.
15. Cục Thống kê tỉnh Bắc Giang (2008), Niên giám thống kê tỉnh Bắc Giang 2007, Nxb.

6
Thống kê, Hà Nội.
16. Hà Đăng (2004), Đi lên từ sản xuất nhỏ, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
17. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
18. Đảng Cộng sản Việt Nam (1996), Văn kiện Hội nghị lần thứ Năm Ban chấp hành TW
Khoá IX, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
19. Đảng Cộng sản Việt Nam (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb.
Chính trị quốc gia, Hà Nội.
20. Nguyễn Đạt, (2002) "Nâng cao chất lượng, hiệu quả đổi mới các hợp tác xã nông nghiệp
ở Quảng Ninh", Tư tưởng văn hóa, tr.11-14.
21. Nguyễn Thanh Hà (2000), Kinh tế hợp tác trong nền kinh tế thị trường ở Việt Nam,
Luận án tiến sĩ Kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
22. Naoto Imagawa, Chu Thị Hảo (2003), Lý luận về hợp tác xã và quá trình phát triển hợp
tác xã nông nghiệp ở Việt Nam, Nxb. Nông nghiệp, Hà Nội.
23. Lâm Quang Huyên (2000), Kinh tế nông hộ và kinh tế hợp tác trong nông nghiệp Việt
Nam, Nxb. Trẻ, Thành phố Hồ Chí Minh.
24. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Bắc Giang (1999), Báo cáo tình hình kinh tế hợp tác, hợp tác
xã năm 1999.
25. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Bắc Giang (2000), Báo cáo tình hình kinh tế hợp tác, hợp tác
xã năm 2000.
26. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Bắc Giang (2001), Báo cáo tình hình kinh tế hợp tác, hợp tác
xã năm 2001.
27. Liên minh Hợp tác xã tỉnh Bắc Giang (2003), Báo cáo tình hình kinh tế hợp tác, hợp tác

43. Chu Hữu Quý, Nguyễn Kế Tuấn (2001), Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nông nghiệp và nông thôn, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
44. Lưu Văn Sùng (2004), Một số kinh nghiệm điển hình về phát triển nông nghiệp nông
thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
45. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bắc Giang (2000), Hướng dẫn số 271/HD-NN
về chuyển đổi hợp tác xã nông nghiệp theo Luật hợp tác xã, Bắc Giang.
46. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bắc Giang (2006), Báo cáo kết quả tổng điều
tra hợp tác xã nông nghiệp tỉnh Bắc Giang năm 2005, Bắc Giang.
47. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bắc Giang (2006), Đề án đổi
mới công tác quản lý hợp tác xã nông nghiệp giai đoạn 2006 - 2010, Bắc Giang.
48. Võ Văn Tân (2005), Kinh tế tập thể trên địa bàn huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí
Minh, Luận văn thạc sĩ Kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
49. Lưu Văn Tiền (2000), Phát triển kinh tế hợp tác xã nông nghiệp ở tỉnh Vĩnh Long, Luận
văn thạc sĩ Kinh tế, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
50. Tỉnh ủy Bắc Giang (2001), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ X
VI, Bắc Giang.
51. Tỉnh ủy Bắc Giang (2005), Báo cáo tình hình thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa

8
IX) về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, Bắc Giang.
52. Tỉnh uỷ Bắc Giang (2006), Nghị quyết số 52-NQ/TU Phát triển sản xuất nông nghiệp
hàng hoá của tỉnh giai đoạn 2006-2010, Bắc Giang.
53. Tỉnh ủy Bắc Giang (2006), Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Bắc Giang lần thứ
XVI, Bắc Giang.
54. Tỉnh uỷ Bắc Giang, (2008), Báo cáo đánh giá, kiểm điểm giữa nhiệm kỳ Đại hội đảng
bộ tỉnh lần thứ XVI.
55. Nguyễn Phú Trọng (2005), Đảng cộng sản Việt Nam trong tiến trình đổi mới đất nước,
Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội.
56. ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang (2000), Báo cáo kết quả thí điểm đổi mới nội dung
phương thức hoạt động của hợp tác xã nông nghiệp và chuyển đổi hợp tác xã nông