B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
NGUYN TH M LINH
CÁC NHÂN T TỄCăNGăN
S HÀI LÒNG CA BNH NHÂN NGOI TRÚ
TI CÁC BNH VIN CÔNG LP
KHU VC THÀNH PH H CHÍ MINH
LUNăVNăTHCăSăKINHăT
TP. H CHÍ MINH – NMă2015 B GIÁO DCăVĨăĨOăTO
TRNGăI HC KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH
NGUYN TH M LINH
CÁC NHÂN T TỄCăNG N
S HÀI LÒNG CA BNH NHÂN NGOI TRÚ
Tp.ăHăChíăMinhăngàyă08ăthángă02ănmă2015
Ngiăthcăhinălunăvn NguynăThăMăLinh
MC LC
TRANG PH BÌA
LIăCAMăOAN
MC LC
DANH MC BNG BIU
DANH MC HÌNH V
CHNGă1ăM U 1
1.1. Lý do chnăđ tài 1
1.2. Mc tiêu nghiên cu 3
2.8. Các nghiên cu thc hinătrcăđây 21
2.8.1. Nghiên cuătrongănc 21
2.8.2. Nghiên cuănc ngoài 21
2.8.3. Nhn xét chung v các nghiên cuătrcăđây 23
2.9. Mô hình nghiên cuăđ xut và xây dngăthangăđoăsăb 24
2.9.1. Mô hình nghiên cuăđ xut 24
2.9.2. Xây dngăthangăđoăsăb 25
2.9.2.1.ăThangăđoăs tin cy 26
2.9.2.2.ăThangăđoăs thu cm 26
2.9.2.3.ăThangăđoăphngătin hu hình 26
2.9.2.4.ăThangăđoăs đápăng 27
2.9.2.5.ăThangăđoănngălc phc v 27 2.9.2.6.ăThangăđoăchiăphíăkhámăcha bnh 28
2.9.2.7.ăThangăđoăs hài lòng ca bnh nhân ngoi trú 28
CHNGă3ăTHIT K NGHIÊN CU 30
3.1. Thit k nghiên cu 30
3.2. Nghiên cuăsăb đnh tính 31
3.2.1.ăPhngăphápănghiênăcuăđnh tính 31
3.2.2.ăiătng tham gia 31
3.2.3. Kt qu nghiên cuăđnh tính 31
3.3. Nghiên cuăđnhălng 33
3.3.1. Thit k mu 33
3.3.1.1.ăKíchăthc mu 33
3.3.1.2.ăiătng kho sát 33
3.3.1.3. Thit k bng câu hi 34
4.4.2.5.ăánhăgiáăhinătngăđaăcng tuyn 54
4.4.3. Kimăđnh gi thuyt 55
4.4.3.1. Kimăđnh gi thuyt H1 56
4.4.3.2. Kimăđnh gi thuyt H2 56
4.4.3.3. Kimăđnh gi thuyt H3 57
4.4.3.4. Kimăđnh gi thuyt H4 57
4.4.3.5. Kimăđnh gi thuyt H5 57
4.4.3.6. Kimăđnh gi thuyt H6 58 4.5.Kimăđnh s khác bit giaăđcăđim cá nhân vi mcăđ
hài lòng ca bnh nhân ngoi trúti các bnh vin công lp 58
CHNGă5ăKT QU NGHIÊN CU VÀ HÀM Ý NGHIÊN CU 62
5.1. Kt qu nghiên cu 62
5.2.Bình lun v mcăđ quan trng ca các yu t tácăđng lên s hài lòng ca
bnh nhân ngoi trú 63
5.3. Bình lun tính mi ca nghiên cu 65
5.4. Hàm ý ca nghiên cu dành cho nhà qun lý bnh vin công lp 65
5.5. Nhng hn ch và hng nghiên cu tip theo 68
5.5.1. Hn ch ca nghiên cu 68
5.5.2.ăHng nghiên cu tip theo 68
TÀI LIU THAM KHO
PH LC
Bng 4.2 Kt qu kimăđnhăthangăđoăs tin cy 41
Bng 4.3 Kt qu kimăđnhăthangăđoăs tin cy sau khi loi bin REL2 42
Bng 4.4 Kt qu kimăđnhăthangăđoăs thu cm 42
Bng 4.5 Kt qu kimăđnhăthangăđoăphngătin hu hình 43
Bng 4.6 Kt qu kimăđnhăthangăđoăs đápăng 43
Bng 4.7 Kt qu kimăđnhăthangăđoănngălc phc v 44
Bng 4.8 Kt qu kimăđnhăthangăđoăchiăphíăkhámăcha bnh 44
Bng 4.9 Kt qu kimăđnhăthangăđoăs hài lòng 45
Bng 4.10 Các bină quană sátă đc lpă đc s dng trong phân tích nhân t
EFA 46
Bng 4.11 Kt qu kimăđnh KMO ca binăđc lp 47
Bng 4.12 Bngăeigenvaluesăvàăphngăsaiătríchă 49
Bng 4.14 Các bin quan sát ph thucăđc s dng trong phân tích EFA. 50 Bng 4.15 Kt qu kimăđnh KMO caăthangăđoăs hài lòng 50
Bng 4.16 Kt qu phân tích EFA cho bin ph thuc 51
Bng 4.17 Kt qu phânătíchătngăquan 52
Bng 4.18 H s xácăđnh s phù hp ca mô hình 53
Bng 4.19 Kt qu phân tích hi quy 54
Bng 4.20 Hinătngăđaăcng tuynăđánh giá dung sai và h s VIF 55
Bng 4.21 Bng tng hp kt qu kimăđnh gi thuyt 57
Bng 4.22 Kt qu kimăđnh T - Test cho gii tính 61
Bng 4.23 Kt qu kimăđnh T - Testăchoăphngăthc thanh toán 62
Hình 4.1 Mô hình thit lp da trên kt qu nghiên cu 58
1
CHNGă1:ăMăU
1.1. LỦădoăchnăđătƠi
Theo B Y t VităNamă(2014)ătínhăđn cuiănmă2013ănc ta có 38 bnh
vin trc thuc B Y t; 63 S Y t; 1,162 bnh vin công lp; 157 bnh vin ngoài
công lp;ăhnă10,000ătrm y t xã,ătrongăđóăgn 70% s trm có bác s và 30,000
phòngăkhámătănhân,ăvi tng s hnă199,000ăging bnhăđt t l 22.3ăging
bnh/10,000 dân. Miă nmăcă bn Vit Nam có khong gn 41 triu lt khám
bnh, trongăđóăkhámăbnh ngoiătrúăcăđt 28.334 triuălt và khám bnh ni trú
c tính 11.666 triuălt.ăiu này cho thy hình thc khám cha bnh ngoi trú
chimăđaăs trong h thng khám cha bnh ti Vit Nam.
Thành ph H Chí Minh là trung tâm kinh t,ăvnăhóa,ăgiáoădc, y t ln
nht c nc. Thành ph hin nay có 102 bnh vin,ătrongăđóăcóă62ăbnh viên công
lp gm các bnh vinăđaăkhoa,ăchuyênăkhoaăvàă40ăbnh vin ngoài công lp. Vi
điăngăyăbácăsăchuyênăsâu,ăquyămôătrangăthit b hinăđi nên các bnh vin ti
phc v cho mcăđíchăhc thut hay h tr cho các nhà làm chính sách công. Các
nghiên cuănàyăđãăkhámăpháăra các yu t tácăđngăđn s hài lòng và mcăđ nh
hng caăchúng.ăVìăđiu kinăcácănc kinh t,ăvnăhóaă– xã hiălàăkhôngătngă
đng nên các bnh vin công lp Vit Nam không th áp dng rp khuôn.
Ti VităNamăcngăcóă nhiu nghiên cu v s hài lòng ca bnh nhân tiêu
biuănhăănghiênăcuă“Kho sát s hài lòng ca bnh nhân ti các bnh vin Thành
ph H ChíăMinhănmă1997”ăca Nguyn Th Phi Linh (1999) và nghiên cuă“Cácă
yu t tácăđngăđn s hài lòng ca bnh nhân ngoi trú ti các bnh vinăđaăkhoa
Thành ph H ChíăMinh”ăca Phm Xuân Lan & Phùng Th Hng Thm (2011).
Huănhăchaăcóănghiênăcuănàoăđánhăgiáăcácăyu t tácăđngăđn s hài lòng ca
bnh nhân ngoiătrúăkhiăđn khám cha bnh theo loi hình bnh vin công lp và
ngoài công lp.
T yêu cu thc t nói trên, tác gi chnăđ tàiă“Cácăyu t tácăđngăđn s hài
lòng ca bnh nhân ngoi trú ti các bnh vin công lp khu vc Thành ph H Chí
Minh”.ăNghiênăcuănàyăđc thc hinătrongălnhăvc khám cha bnh ngoi trú ti
mt s bnh vin công lp ti Thành ph H Chí Minh. 3
1.2. Mcătiêuănghiênăcu
ánhăgiáăcác nhân t tácăđngăđn s hài lòng ca bnh nhân ngoi trú ti các
bnh vin công lp khu vc Thành ph H Chí Minh.ă tàiăđc thc hinăđ gii
quyt các nhim v c th là:
- Xácăđnh các yu t tácăđngăđn s hài lòng ca bnh nhân ngoi trú ti các
bnh vin công lp khu vc Thành ph H Chí Minh.
- ánhăgiáămcăđ quan trng ca các yu t nhăhngăđn s hài lòng ca
các bnh nhân ngoi trú ti các bnh vin công lp khu vc Thành ph H
vin công lp khu vc Thành ph H Chí Minh.
1.4.2. iătngăkhoăsát
Các bnh nhân ngoiătrúăđn khám cha bnh ti khoa khám cha bnh ca
bnh vinăvàăđãăkt thúc ít nht mtăđtăđiu tr bnh ngoi trú.
1.4.3. Phmăviănghiênăcu
Do hn ch v ngun lc và thi gian tác gi không chnăđc tt c các
bnh vin công lp khu vc Thành ph H ChíăMinhăđ nghiên cu. Vì vy, phm
vi nghiên cuăđc gii hn ti mt s bnh vin công lp hng I có khoa khám
cha bnh ngoi trú vi nhiu chuyên khoa khác nhau ti Thành Ph H Chí Minh.
Da trên các tiêu chí này có ba bnh vinăđc chn: (1) Bnh vinăi hc
Yă dc Thành ph H Chí Minh, (2) Bnh vin Nhân Dân 115, (3) Bnh vin
NguynăTriăPhng.
1.5. ụănghaăcaănghiênăcu
Nghiên cu này s là tài liu tham kho hu ích trong vic nghiên cu s hài
lòng ca bnh nhân ngoi trú ti các bnh vin nói chung và ti bnh vin công lp
nói riêng, giúp nhng aiăquanătâmăđnălnhăvc này có th tip tc nghiên cu sâu
hn.
Kt qu ca nghiên cu s góp phn giúp cho các bnh vin công lp nm bt
đc các nhân t tácă đngăđn s hài lòng ca bnh nhân ngoi trú và đánhă giáă
đc mcăđ tácăđng ca các nhân t này lên s hài lòng ca bnh nhân ngoi trú
khiăđn khám cha bnh ti bnh vin. T đó,ăcácăbnh vin công lp s tp trung
hochăđnh, ci thin các nhân t nàyăđ nâng cao s hài lòng ca bnh nhân ngoi
trú.
5
Ngoài ra, kt qu ca nghiên cuănàyăcngăgiúp các bnh vin khu vc ngoài
công lp nm btăđc các nhân t quytăđnh s hài lòng ca bnh nhân ngoi trú
CHNGă2 CăSăLụăTHUYTăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăCU
2.1. Kháiăquátăvădchăvă
2.1.1. Kháiănim
Gronross (1990) cho rng dch v là mt hotăđng hoc chui các hotăđng
ít nhiu có tính chtăvôăhìnhătrongăđóădin ra s tngătácăgia khách hàng và các
nhân viên tip xúc vi khách hàng, các ngun lc vt cht, hàng hóa hay h thng
cung cp dch v.
Zeithaml & Britner (2000) cho rng dch v là nhng hành vi, quá trình, cách
thc thc hin mt công vicănàoăđóănhm to giá tr s dng cho khách hàng làm
tha mãn nhu cuăvàămongăđi ca khách hàng.
Armstrong & Kotler (2004)ăđnhănghaădch v là nhng hotăđng hay li ích
mà doanh nghip có th cng hin cho khách hàng nhm thit lp, cng c và m
rng nhng quan h và hp tác lâu dài vi khách hàng
Nhăvy, dch v bao gm toàn b s h tr màăkháchăhàngătrôngăđi,ăvt ra
ngoài sn phm, dch v căbn, phù hp vi giá c, hình nh, uy tín có liên quan.
2.1.2. Cácăđcătínhăcaădchăv
Dch v có bnăđcăđimăcăbn sau:
- Tínhăđng thi, không th tách ri. căđim này cho rng quá trình sn
xut và tiêu th xyăraăđng thi. Nhân viên phc v không th tách ri quá trình
vn hành ca dch v,ăkháchăhàngăcngăluônăhin din trong quá trình này, khách
hàngăđóngăvaiătróăch đng trong quá trình thc hin dch v.ăDoăđóăchtălng ca
quá trình vn hành dch v ph thuc vào s tngătácăgia nhân viên phc v và
kháchăhàng.ăDoăđóăchtălng dch v s rtăkhóăđoánătrc mà s da theo phán
đoánăch quanăcaoăvàădănhiên,ăchúngătaăkhôngăth tíchăly,ăd tr dch v cngănhă
không th kim nghimăđc.
- Tính d chng,ăkhôngăđng nht. Nguyên nhân chính là do chtălng dch
v tùy thucăvàoăngi thc hin, thiăgian,ăđaăđim cung cp.ăâyălàăđcăđim
quan trng mà nhà cung ng cnăluăýănu mun nâng cao chtălng dch v ca
mình. T chc có th khc phc bngăcáchăđuătăvàoăvic tuyn chn,ăđàoăto,
căđim th nht ca chtălng dch v là mt tp hpăcácăđc tính hay
thucătính.ăTrongăđóăthuc tính ca mt dch v đc phân chia thành 3 cpăđ:
Cp 1: Nhngămongăđiăcăbn mà thuc tính phiăcó.ăâyălàănhng thuc
tínhăkháchăhàngăkhôngăđ cpănhngăh cho rng tt nhiên phiăcó.ăKhôngăđápăng
8
nhng thuc tính này, dch v s b “đàoăthi”,ăb t chi và b loi khi th trng
doăkháchăhàngăđãă“tht vng”.
Cp 2: Nhng yêu cu c th hay còn gi là thuc tính mt chiu. Nhng
thucătínhănàyăthngăđcăđ cpăđnănhămt chcănngămàăh mong mun. Mc
đ đápăng càng cao, khách hàng càng thy hài lòng, tha mãn.
Cpă3:ăMangătínhă“hp dn”.ăâyălàăyu t to bt ng, to s khác bit vi
các dch v cùng loi caăcácăđi th. Tuy nhiên, yu t này không bt bin, theo
thi gian nó s dn tr thành nhngămongăđiăcăbn mà thuc tính phi có.
Khiăluătâmăđn các thuc tính ca mt dch v, t chc cnăxácăđnh rõ các
thuc tính tng cpăđ nhm giúp cho vicăđuătăhiu qu hn,ăcácăngun lc tp
trungăhnăvàătha mãn nhu cu khách hàng ngày mt tt hn.ăBênăcnhăđó,ăkhiăhiu
rõ ba cpăđ thuc tính nêu trên, t chc s hn ch vic din gii sai nhng kt qu
điu tra khách hàng
căđim th hai ca chtălng dch v làăđiu kin th trng c th
Bt c mt quá trình kinh doanh nào, loi sn phm nàoăcngăđu phi gn
lin vi mt th trngăxácăđnh. Mt dch v đcăđánhăgiáăcaoătrongătrng hp
nóăđápăngăđc các nhu cu hin có ca th trngăcngănhăyêuăcu ca các bên
quan tâm
căđim th ba ca chtălng dch v chínhălàăđoălng s hài lòng ca
khách hàng
âyălàăyu t cóăýănghaăthenăcht ca chtălng dch v chínhălàăđoălng s
Phngătin hu hình (Tangibility) đ cpăđnăcácăphngătin hu hình to
nătng viăkháchăhàngănhătrangăphc, trang thit b, tài liu,ăcăs vt cht ca
dch v.
10
Truynăming Nhuăcuăcáănhân Kinhănghimăquáăkh
Kăvngăvădchăv
Dchăvănhnăđc
Cungăcpădchăv Thôngătinătiăkháchăhàng
Cácătiêuăchunăchtă
lngădchăv
Nhnăthcăcaăcôngătyăvă
kăvngăcaăkháchăhàng
KC 2
KC 4
KC 5
KC 1
Thătrng
Khách hàng
KC 3
Hìnhă2.1ăNmăkhong cách chtălng dch v (Parasuraman & ctg, 1985)
Khong cách 1: xut hin khi có s khác bit giaămongăđi ca khách hàng
và nhn thc ca nhà qun tr v k vng caăkháchăhàng.ăimăcăbn ca khác
bit này là do t chc không hiu rõ nhng yu t to nên chtălng dch v ca t
chcăcngănhăcáchăthc chuyn giao, cung cp dch v cho khách hàng.
Khong cách 2: là s khác bit gia nhn thc caăbanălãnhăđo vi nhng
Nngălc phc v (Assurance): kin thc, chuyên môn, phong cách lch lãm
ca nhân viên phc v, kh nngălàmăchoăkháchăhàngătinătng.
S đápăng (Responsiness) là mcăđ mong mun, sn sàng phc v khách
hàng mt cách kp thi.
Phngătin hu hình (Tangibility) là s th hin bên ngoài caăcăs vt cht,
thit b, nhân viên và vt liu, công c thông tin.
S thu cm (Empathy) th hin ân cn,ă quană tâmă đn tng cá nhân khách
hàng.
MôăhìnhăđãăxâyădngăthangăđoăSERVQUALă gm 22 bin thuc 5 thành phn
12
Sătinăcy
Săđápăng
Săthuăcm
Nngălcăphcăv
Phngătinăhuăhình
Chtălng
dchăv
Hình 2.2ăThangăđoăSERVQUALătrongămôăhìnhăđoălng chtălng dch v
(Parasuraman & ctg, 1988)
S tin cy (Reliability)
Khiăcôngătyăxyzăhaălàmăđiuăgìăđóăvàoăthiăgianănàoăđóăthìăhăsălàm.
Khiăbnăgpătrăngi,ăcôngătyăxyzăchngătămiăquanătâmăthcăsămunăgiiă
quytătrăngiăđó.
Công tyăxyzăthcăhinădchăvăđúngăngayătălnăđu.
Côngătyăxyzăcungăcpădchăvăđúngănhăthiăgianăhăđãăha.
Giá c làă cáiă màă ngi mua phi tr đ cóă đc sn phm, dch v mong
mun,ăđoălng bng tin t.
Giá c cm nhn là s so sánh gia nhng gì khách hàng nhnăđc (li ích)
và nhng gì h b ra (s hyăsinh)ăđ cóăđc sn phm hay dch v. S hy sinh
đâyăkhôngăch là giá c mang tính tin t mà còn bao gm c nhngăchiăphíăcăhi
không mang tính tin t đc gi là giá c hànhăviăđóălàăthi gian, n lc b raăđ
cóăđc dch v. (Zeithaml, 1988)
Corin & Taylor (1992) cho rng khách hàng không nht thit phi mua dch
v có chtălng tt nht mà h có th mua dch v nào cung cp cho h mcăđ hài
lòngăhn.ăVìăvy các yu t nhănhn thc ca khách hàng v giá c không nh
hngăđn chtălng dch v nhngăs tácăđngăđn s hài lòng ca khách hàng.
14
Anderson & ctg (1994) nhn mnh rng cm nhn v giá c đóngăvaiătròăquană
trngăđi vi s hài lòng ca khách hàng biăvìăkhiăđánhăgiáăv giá tr ca dch v
thìăkháchăhàngăthngănghăđn giá.
Oliveră(1997)ăkháchăhàngăthngăđánhăgiáăv giá và chtălng bi mt khái
nim là hp lý, t đóăhìnhăthànhămcăđ hài lòng hay không hài lòng. Ngay c khi
đcăkháchăhàngăđánhăgiáăcaoăv nngălcăvàăđ tin cây, khách hàng vn có th
không hài lòng nu h cm nhn giá là cao.
2.4. SăhƠiălòngăcaăkháchăhƠng
Trong bi cnh cnh tranh hin nay, các doanh nghip cn to s hài lòng ca
kháchă hàngă caoă hnă đi th cnh tranh. Bi vì s hài lòng ca khách hàng nh
hngăđn lòng trung thành viăthngăhiu ca doanh nghip. Vì th s hài lòng
ca khách hàng tr thành mt trong nhng yu t chính mang li s thành công cho
doanh nghip. S hài lòng caăkháchăhàngăthngăđcăđnhănghaătheoănhiu cách
khác nhau qua thiăgian.ăSauăđâyălàămtăvàiăđnhănghaăthôngăthng nht v s hài