Website: Email : Tel : 0918.775.368
Đặt vấn đề
Trớc đây các nhà XHCN không tởng chỉ có thể nói về sự
bóc lột của TBCN, chỉ mở ra đợc một xã hội mà hầu nh mọi cái
cha thực tế, nhng khi Mác và Anghen cho ra đời hai phát triển
vĩ đại là "Chủ nghĩa duy vật lịch sử và "học thuyết giá trị thặng
d" mà XHCN từ không tởng trở thành hiện thực. Chính nhờ các
học thuyết đó mà sau này các nhà thừa kế xuất sắc nh Lê nin đã
tiếp thu và phát triển thêm, tiến tới đoàn kết các giai cấp trong
xã hội để xây dựng một nhà nớc XHCN đầu tiên, không phải là
không tởng, mà là hiện thực, mở ra một thời đại mới, một kỷ
nguyên mới của xã hội loài ngời, đó là xã hội XHCN, lật đổ chế
độ TBCN, t bản nửa phong kiến.
Trong bài viết này, ta chỉ giải thích tại sao nói rằng nhờ
hai phát hiện vĩ đại của Mác, Anghen duy vật lịch sử và học
thuyết giá trị thặng d mà chủ nghĩa xã hội từ không t ởng trở
thành có tởng.
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Giải quyết vấn đề
Trớc thời kỳ XHCN ra đời, xã hội luôn làm sự đấu tranh
giai cấp, đấu tranh công nông có sự phân hoá sâu sắc, cụ thể là
sau khi cộng đồng nguyên thuỷ tan rã, trong các giai cấp tầng
lớp bị áp bức bóc lột đã xuất hiện những t tởng muốn phủ định
xã hội đơng thời, những t tởng đó khát vọng đó tuy cha thực sự
rõ rệt và đồng nhất với nhau nhng điều đó có điểm chung là
muốn có một xã hội công bằng bình đẳng, bác ái, nh ng đó cũng
là một điểm sáng, một khát vọng nhỏ nhoi là những mớ giả
thuyết cha thực tế còn yêu sách. Biện pháp để đạt đợc những
mơ ớc khát vọng đó còn rất mơ hồ.
Sau khi CNTB ra đời, để tích luỹ t bản và tạo ra những đội

vạch ra đợc lối thoát thực sự. Nó không thể giải thích đợc bản
chất của chế độ nô lệ làm thuê trong XHCNTB, cũng không
phát hiện ra những quy luật phát triển của chế độ TBCN và
cùng không tìm thấy lực lợng xã hội có khả năng trở thành ngời
sáng tạo xã hội mới".
Nhờ hai phát triển vĩ đại của Mác - Ănghen đó là chủ
nghĩa duy vật lịch sử và học thuyết giá trị thặng d mà CNXH từ
không tởng trở thành hiện thực. Ta lần lợt xét hai phát kiến đó:
Chủ nghĩa duy vật lịch sử.
Dựa trên những kết quả lý luận và tổng kết lịch sử, Mác và
Ănghen đã nêu ra quan điểm duy vật lịch sử của mình.
Mác đã từng viết :"Những quan hệ xã hội đều gắn liền với
những lực lợng sản xuất. Do có lực lợng sản xuất mới mà loài
ngời thay đổi phơng thức sản xuất của mình và do thay đổi các
phơng thức sản xuất, cách kiếm sống của mình, loài ngời thay
đổi tất cả những quan hệ xã hội của mình. Cái cối xay quay
bằng tay đa lại xã hội có lãnh chúa, cái cối xay chạy bằng hơi
nớc đa lại xã hội có nhà t bản công nghiệp".
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mác đã dùng một tổng thể các quan hệ sản xuất làm tiêu
chuẩn trực tiếp phân biệt những giai đoạn phát triển đặc thù
trong lịch sự nhân loại, tức là trực tiếp phân biệt những hình
thái khác nhau của xã hội. Về sau Anghen viết:"Trong mỗi thời
đại lịch sử, phơng thức chủ yếu của sản xuất kinh tế và trao
đổi, cùng với cơ cấu xã hội do phơng thức đó quyết định đã cấu
thành cơ sở cho lịch sử chính trị của thời đại và lịch sử phát
triển trí tuệ của thời đại, cái cơ sở mà chỉ xuất phát từ đó mới
cắt nghĩa đợc lịch sử".
Trong học thuyết của mình, Mác đã nhấn mạnh vai trò

trong những hoàn cảnh lịch sử cụ thể nhất định. Vì vậy những
quan điểm của chủ nghĩa duy vật lịch sử đã làm sáng tỏ tính
chất lịch sử của hình thái kinh tế xã hội TBCN, tính tất yếu và
những tiền đề khách quan, chủ quan của cuộc cách mạng
XHCN.
Học thuyết giá trị thặng d.
Bắt đầu từ việc nghiên cứu hình thái tế bào của xã hội
CNTB, tức là hình thái hàng hoá, Mác đã nói rõ lên đời sống
kinh tế - xã hội của CNTB. ở đây, Mác đã phát hiện ra tính hai
mặt của lao động sản xuất hàng hoá: lao động cụ thể và lao
động trừu tợng. Giải thích tính hai mặt này, Mác đã nêu ra mâu
thuẫn cơ bản của sản xuất hàng hoá (là mâu thuẫn giữa lao
động t nhân với lao động xã hội). Nhờ đó, chính Mác là ngời
đầu tiên đã chỉ rõ: Bất cứ quá trình lao động nào cũng phải đòi
hỏi có ba nhân tố chủ yếu là lao động có mục đích cuả con ng -
ời, đối tợng lao động và công cụ sản xuất. Không thể xem nhẹ
hoặc bất cứ nhân tố nào. Đặc biệt, Mác đã nhấn mạnh vai trò
của công cụ sản xuất, Mác nói rằng công cụ sản xuất không tạo
ra giá trị mà chỉ là phơng tiện mạnh mẽ nhất để nâng cao sức
sản xuất của lao động sống. Từ đó Mác đã vạch ra bản chất của
giá trị thặng d và của chế độ t bản. Mác nói "T bản là lao động
5