Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên THCS: môn Hình học 9,
tiết 58: Hình trụ - Diện tích xung quanh và thể tích của hình trụ.
Hình học 9.
Hình học 8, Mĩ thuật 6, Công nghệ 8, Vật lý 6, Tiếng anh 8, Lịch sử 6, Ngữ
văn 6.
1
1. Tên chủ đề dạy học:
2. Môn học chính của chủ đề:
3. Các môn được tích hợp:
HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO
CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
- Sở giáo dục và đào tạo tỉnh/thành phố: Hà Nội.
- Phòng giáo dục và đào tạo : Thanh Oai.
- Trường : THCS Cự Khê.
- Địa chỉ : Cự Khê, Thanh Oai, Hà Nội.
Điện thoại : 0433976074
Email :
- Thông tin về giáo viên dự thi:
Họ và tên/ Ngày sinh Chuyên môn Địa chỉ liên lạc
Nguyễn Thị Thanh Thủy
06/04/1984
Toán -
KTCN
Điện thoại: 0978311135
Email:
2
PHIẾU THÔNG TIN VỀ GIÁO VIÊN DỰ THI

1. Tên hồ sơ dạy học:
Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên THCS: môn Hình học 9, tiết 58:
Hình trụ - Diện tích xung quanh và thể tích của hình trụ

3
PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DỰ THI CỦA GIÁO VIÊN
+ Tiếng anh 8: Unit 14: Wonder of the world
+ Lịch sử 6: Tiết 6, bài 6: Văn hóa cổ đại
+ Ngữ văn 6: Tiết 103: Văn bản: Cây tre Việt Nam).
b. Kĩ năng:
- Kĩ năng thu thập thông tin SGK.
- Kĩ năng ra quyết định khi vận dụng kiến thức vào thực tế.
- Kĩ năng lắng nghe và hoạt động nhóm.
- Kĩ năng khai thác tranh và khai thác thông tin.
- Rèn kĩ năng vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề trong bài.
- Kĩ năng liên kết các kiến thức giữa các phân môn.
- Kĩ năng khái quát nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.
c. Thái độ:
Qua tiết học:
- Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ thiên nhiên, bảo vệ
những di sản văn hóa của dân tộc và trên thế giới.
- Rèn ý thức, tinh thần tham gia môn học.
- Yêu thích môn Toán cũng như các môn khoa học khác như: Mĩ thuật, Vật lý,
Công nghệ, Tiếng anh, Lịch sử, Ngữ văn,
3. Đối tượng dạy học của bài học:
- Đối tượng: Học sinh lớp 9A
- Số lượng : 33 học sinh.
- Đặc điểm : Học sinh thích học môn Toán.
4. Ý nghĩa của bài học:
- Bài học giúp các em nhớ lại và khắc sâu các khái niệm về hình trụ, nắm chắc và sử
dụng thành thạo công thức tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích
của hình trụ.
- Các em tìm được những hình ảnh trong thực tế về hình trụ, lí giải được tại sao các
thùng chứa, phích nước,… được chế tạo dạng hình trụ. Từ đó có ý thức giữ gìn vật

quan để các em quan sát và nhận biết các yếu tố của hình trụ:
(Hình trụ có :
+ 2 đáy là 2 hình tròn bằng nhau nằm trong 2 mặt phẳng song song.
+ các đường sinh vuông góc với 2 mặt phẳng đáy. Độ dài đường sinh là chiều cao
của hình trụ.
+ DC là trục của hình trụ)
- Giáo viên sử dụng mô hình hình trụ, các mẫu vật có dạng hình trụ (hộp sữa, lồng
chim, hộp bánh, phích nước ) để học sinh quan sát và nhận biết (các nan của lồng
chim chính là chiều cao hình trụ):
5
Hoạt động 1: Tìm hiểu hình trụ:
- Để tránh nhầm lẫn, giáo viên đưa ra các phản ví dụ về hình trụ, về đường sinh của
hình trụ để học sinh nhận xét.
- Cho học sinh làm để học sinh khắc sâu thêm những yếu tố của hình trụ.
- Tích hợp kiến thức các môn:
+ Hình học 8: tiết 10, §6: Đối xứng trục.
+ Mĩ Thuật 6: tiết 16, bài 15: Vẽ theo mẫu: Vẽ dạng hình trụ và hình cầu.
- Nội dung: Giúp học sinh nắm chắc được mặt cắt của hình trụ khi cắt nó bởi một
mặt phẳng song song với trục hoặc song song với đáy.
- Giáo viên nêu câu hỏi để học sinh trả lời:
+ Khi cắt hình trụ bởi một mặt phẳng song song với đáy thì phần mặt phẳng nằm
trong hình trụ (mặt cắt) là hình gì?
+ Khi cắt hình trụ bởi một mặt phẳng song song với trục DC thì mặt cắt là hình gì?
- Bằng những hình ảnh trực quan thông qua các slide, giáo viên giúp học sinh dễ
dàng hình dung được mặt cắt của hình trụ trong 2 trường hợp trên.
- Giáo viên sử dụng vừa là ví dụ, vừa là phản ví dụ để các em học sinh củng
cố khái niệm.
6
?1
Hoạt động 2 : Cắt hình trụ bởi một mặt phẳng:

thức trên.
- Giáo viên giới thiệu một bài thơ nói về cách tính diện tích xung quanh và thể tích
hình trụ:
Thân tròn hai mặt cũng tròn.
Là em hình trụ làm tròn mắt anh.
Thể hình đáy diện nhân cao. (V = Sh =
π
r
2
h)
Xung quanh vi đáy tích cùng chiều cao.( S
xq
= 2
π
r h)
- Giáo viên chiếu slide ví dụ, yêu cầu học sinh tự xem lời giải trong SGK.
8
Hoạt động 4: Thể tích của hình trụ:
?3
- Tích hợp kiến thức các môn :
+ Hình học 8: Tiết 27, § 2: Thể tích hình lăng trụ đứng.
+ Công nghệ 8: Tiết 22, bài 24: Khái niệm chi tiết máy và lắp ghép.
d) Củng cố:
- Giáo viên cho các em học sinh làm một số bài tập trắc nghiệm để củng cố kiến
thức, học sinh làm theo nhóm các bài tập này.
- Đại diện nhóm lên bảng trình bày :
- Giáo viên cho học sinh lấy các ví dụ về các ứng dụng thực tế của hình trụ, sau đó
chiếu một số hình ảnh làm ví dụ.
- Nêu câu hỏi ứng dụng thực tế: Vì sao thùng đựng dầu, phích nước…. đều có dạng
hình trụ?

học tập, bảng nhóm, sơ đồ tư duy (giáo viên đã thu lại kết quả).
8. Các sản phẩm của học sinh:
10
11
Ngày soạn:07/04/2014
Ngày dạy: 10/04/2014
A. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức:
* Sau khi học xong tiết học này học sinh cần:
- Nhớ lại và khắc sâu các khái niệm về hình trụ (đáy của hình trụ, trục, mặt xung
quanh, đường sinh, độ dài đường cao, mặt cắt khi nó song song với trục hoặc song
song với đáy)
- Nắm chắc và sử dụng thành thạo công thức tính diện tích xung quanh, diện tích
toàn phần của hình trụ.
- Nắm chắc và sử dụng thành thạo công thức tính thể tích hình trụ.
* Thông qua tiết học, các em sẽ:
- Biết được trục của hình trụ cũng chính là trục đối xứng của hình này (Kiến thức
môn Hình học 8: tiết 10, §6: Đối xứng trục).
- Vẽ được một hình trụ (Kiến thức môn Mĩ Thuật 6: tiết 16, bài 15: Vẽ theo mẫu :
Vẽ dạng hình trụ và hình cầu).
- Xác định được hình chiếu của hình trụ khi cắt hình trụ bởi một mặt phẳng song
song với đáy và song song với trục.(Kiến thức môn Công nghệ 8: Tiết 6, bài 6:
Bản vẽ các khối tròn và Tiết 7, bài 7: Thực hành: Bản vẽ các khối tròn).
- Vận dụng các kiến thức về tính chu vi. Diện tích các hình đã học để tìm ra công
thức tính diện tích xung quanh, diện tích toàn phần, thể tích hình trụ.
( Kiến thức các môn:
+ Hình học 9: tiết 53, § 10: Diện tích hình tròn, hình quạt tròn.
+ Hình học 8: Tiết 27, § 2: Diện tích hình chữ nhật.
+ Hình học 8: Tiết 61, § 6: Thể tích hình lăng trụ đứng).
- Tính được thể tích của chi tiết máy hình trụ (đai ốc) (Kiến thức môn Công nghệ

B. CHUẨN BỊ:
- Giáo viên: Giáo án, bài giảng, mô hình một hình trụ bên trong có gắn một hình
chữ nhật có thể quay được nhờ tay quay, mô hình một hình trụ đã được dán toàn bộ
mặt đáy và mặt xung quanh bởi các tấm bìa, một vài vật dạng hình trụ (lồng chim,
hộp sữa, hộp bánh, phích nước )
- Học sinh: Thước kẻ, bút chì, máy tính bỏ túi.
C. TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1) Ổn định tổ chức lớp:
2) Kiểm tra bài cũ: Lồng trong bài.
3) Bài mới:
13
Giới thiệu bài: Trong chương trình hình học lớp 8, các em đã làm quen với một số
hình trong không gian. Đó là: hình hộp chữ nhật, hình lập phương, hình chóp, hình
lăng trụ, hình chóp….(giáo viên chiếu slide các hình này)
? Em hãy cho cô biết, em quan sát thấy những hình ảnh gì sau đây? (slide 2)
(Tháp tròn, quả bóng, chiếc nón lá)
- Đây chính là những hình ảnh chúng ta sẽ đi tìm hiểu chương IV: Hình trụ - hình
nón – hình cầu. Và bài học hôm nay cô và các em sẽ đi tìm hiểu hình đầu tiên, đó
là: Hình trụ
14
Hoạt động 1: Tìm hiểu hình trụ:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
- Giáo viên sử dụng mô hình một hình trụ bên trong có gắn
một hình chữ nhật có thể quay được nhờ tay quay, quay
mô hình kết hợp với chiếu slide để các em học sinh quan
sát.(slide 3)
? Khi quay hình chữ nhật ABCD một vòng quanh cạnh CD
cố định ta được hình gì?
(ta được hình trụ)
- GV giới thiệu: Cạnh DA và cạnh CB quét nên hai đáy

mặt phẳng song song.
+ Các đường sinh vuông
góc với 2 mặt phẳng
đáy. Độ dài đường sinh
là chiều cao của hình trụ
(h).
+ DC là trục của hình
trụ.
15
?1
Hoạt động 2 : Cắt hình trụ bởi một mặt phẳng:
?1
- Tích hợp kiến thức môn Công nghệ 8: Tiết
6, bài 6: Bản vẽ các khối tròn và Tiết 7, bài 7:
Thực hành: Bản vẽ các khối tròn).
? Khi cắt hình trụ bởi một mặt phẳng song song
với đáy thì phần mặt phẳng nằm trong hình trụ
(mặt cắt) là hình gì?
(là hình tròn bằng hình tròn đáy)
? Khi cắt hình trụ bởi một mặt phẳng song song
với trục DC thì mặt cắt là hình gì?
(là 1 hình chữ nhật).
Giáo viên chiếu slide 8 cho học sinh quan sát :
- Giáo viên chiếu slide 9 nội dung của
2. Cắt hình trụ bởi một mặt
phẳng :
- Khi cắt hình trụ bởi 1 mặt phẳng
song song với đáy thì mặt cắt là
hình tròn bằng hình tròn đáy.
- Khi cắt hình trụ bởi 1 mặt phẳng

hình trụ:

17
Hoạt động 3: Diện tích xung quanh của hình trụ:
xung quanh rồi trải phẳng ra, ta được hình khai
triển mặt xung quanh của hình trụ.
- Giáo viên lần lượt cắt rời các tấm bìa ở 2 đáy,
cắt dọc theo 1 đường sinh của hình trụ rồi trải
phẳng ra để học sinh quan sát.
? Cắt rời hai đáy của hình trụ ta được những
hình gì ?
(ta được 2 hình tròn)
? Cắt dọc theo đường sinh AB của mặt xung
quanh rồi trải phẳng ra ta được hình gì?
(ta được hình chữ nhật)
? Em hãy so sánh chiều dài của hình chữ nhật
với chu vi của đáy hình trụ?
(bằng nhau)
- Học sinh làm theo nhóm trong 3 phút,
rồi thu lại kết quả cho giáo viên.
- Giáo viên thu kết quả của các nhóm, nhận xét
và gọi đại diện một nhóm trình bày cách làm.
- Giáo viên giới thiệu: Trong trường hợp tổng
quát, ta sẽ thay bán kính hình trụ là r, thay chiều
cao hình trụ là h.
? Em hãy tính các đại lượng ở trong
trường hợp này (slide 11)
?Em hãy tính chiều dài của hình chữ nhật?
(2
π

10.10π=100π(cm
2- Diện tích một đáy của hình trụ:
π.5.5 = 25π (cm
2
)
- Tổng diện tích hình chữ nhật và
diện tích hai hình tròn đáy (diện
tích toàn phần) của hình trụ :
100π + 25π .2 = 150π(cm
2
)
Tổng quát: với hình trụ có bán
kính đáy là r, chiều cao hình trụ
là h.
* Diện tích xung quanh:
18
?3
?3
?3
trụ ?
( 2
π
rh + 2
π
.r
2
(cm

2
h)
Xung quanh vi đáy tích cùng chiều cao.
(S
xq
=2
π
r h)
4. Thể tích hình trụ:
* Thể tích hình trụ :
* Ví dụ (SGK)19
S
xq
= 2
π
r h
Stp = 2
π
rh + 2
π
r
2
.
V = S. h =
π
r
2

3
)
Thể tích của khối pho
mát bằng:
24
1
360
15
0
0
=

thể tích khối pho mát.
Khối lượng mẩu pho
mát là
24
1
. 800
π
. 3 =
100.
π
(g).
20
- Học sinh làm tiếp bài tập 5 (slide 16):
- Tích hợp kiến thức các môn:
+ Công nghệ 8: Tiết 37, bài 39: Đèn ống huỳnh quang
+ Tiếng anh 8: Unit 14: Wonder of the world
+ Lịch sử 6: Tiết , bài 6: Văn hóa cổ đại
+ Ngữ văn 6: Tiết 103: Văn bản: Cây tre Việt Nam).

? Em có thấy điều gì đặc biệt trong hình ảnh này?
(4 cây cột hình trụ)
-Giáo viên giới thiệu: Chúng ta dễ dàng nhận thấy ngay ở
vị trí trung tâm mái trường thân yêu của chúng ta có những
22
cột hình trụ. Những cây cột trụ này được xây dựng dựa
trên tác dụng lớn của các vật kiến trúc hình trụ mà cô đã
giải thích ở trên, đồng thời nó cũng góp phần làm cho
trường ta trở lên đẹp hơn rất nhiều.
? Các em cần làm gì khi được học tập trong một ngôi
trường đẹp như vậy?
(chăm ngoan học giỏi, giữ gìn cơ sở vật chất của nhà
trường)
- Giáo viên nêu câu hỏi thảo luận nhóm: Qua bài học, em
nắm được những nội dung gì? Em hãy khái quát nội dung
bài học bằng một sơ đồ tư duy.
- Giáo viên thu lại kết quả của các nhóm, sử dụng máy
chiếu vật thể để chiếu các hình ảnh này và nhận xét.
5) Hướng dẫn về nhà:
Giáo viên chiếu slide hướng dẫn về nhà, dặn dò các em các công việc cần chuẩn bị
cho tiết sau (slide 19):
- Học thuộc các công thức trong bài vừa học.
- Thực hiện lại các bài tập và ví dụ đã làm.
- Làm bài tập 2/ 110, 6; 7/111 SGK.
- Chuẩn bị phần Luyện tập cho tiết sau.

23