1. Tên tình huống :
TẾT NGUYÊN ĐÁN - TẾT CỦA MỌI NHÀ
2. Mục tiêu giải quyết tình huống:
Sử dụng kiến thức liên môn để giới thiệu với bạn bè quốc tế về một nét đẹp
truyền thống của văn hoá Việt Nam - Tết Cổ Truyền.
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống:
- Tết trong kí ức tuổi thơ
- Lịch sử ngày Tết và cái tên “Tết Nguyên Đán”
- Phong tục ngày 23 tháng Chạp - đưa tiễn ông Táo về trời
- Đi chợ Tết và muối củ kiệu được coi như một nét đẹp không thể thiếu trong những
ngày này
- Phong tục gói bánh chưng ngày Tết và bày ban thờ tổ tiên
- Lễ cúng giao thừa và quan niệm về ngày mồng 1 Tết
- Phong tục đi lễ chùa và xin chữ đầu năm của người Việt
- Những ngày Tết đặc biệt của một số dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam
- Giá trị to lớn của ngày Tết dân tộc
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
- Môn Lịch sử đã cung cấp cho ta thêm hiểu biết về phong tục ngày Tết cổ truyền.
- Môn Địa lý đã cung cấp cho chúng ta biết thêm về sự phổ biến rộng rãi của Tết ở
các dân tộc anh em trên đất nước.
- Môn Giáo dục công dân đã cho chúng ta biết thêm những bài học về nét đẹp văn
hoá của dân tộc.
- Môn Ngữ văn đã giúp ta có thể sử dụng từ ngữ và phương thức biểu đạt cho bài
văn một cách phù hợp nhất.
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống:
Bài làm
Từ khi còn rất nhỏ, những đứa trẻ nh tôi đã đợc biết đến Tết. Tết là ngày mẹ tấp
nập mua sắm bày biện , tết là lúc bố sửa sang nhà cửa tơm tất , tết là lúc con cháu
quây quần bên ông bà , cha mẹ . Tết là lúc đờng phố trang hoàng đèn nhiều màu sắc ,
trên đờng phố cõy đào , cây quất đựơc thấy ở khắp mọi nơi. Tết với tôi cứ thế lớn
lên , để đến bây giờ khi nhìn lại , Tết trong tôi là một chuỗi kỷ niệm gắn bó với tuổi

mồng 7 tháng Giêng). Đây là khoảng thời gian cho những ngời con xa xứ trở về với
quê hơng, với gia đình để đón một cái Tết đoàn viên ấm áp, sum họp và đợc sống lại
với những kỉ niệm của một thời bé dại. Ngời Việt ta tin rằng vào ngày Tết mọi thứ
đều đổi mới, từ ngoại vật cho đến lòng ngời, vì vậy, khoảng mơi ngày trớc Tết họ th-
ờng sơn lại nhà cửa và tất bật sắm sửa những bộ quần áo mới để đón xuân. Không chỉ
có vậy, trong những ngày này, họ tuyệt đối kiêng cữ không nóng giận, cãi vã vì Tết
là dịp để mọi ngời chuộc lỗi và xoá bỏ những hiềm khích đã qua.

Do hoàn cảnh lịch sử và địa lý quá gần gũi nên phong tục ngày Tết của Việt Nam
khá giống Trung Quốc, chỉ khác biệt chút đỉnh. Theo tập tục, đến ngày 23 tháng
Chạp là ngày đa tiễn ông Táo về trầu trời tâu việc trần gian thì không khí Tết cũng
bắt đầu rõ nét. Ngày xa, dới thời phong kiến, từ triều đình đến quan chức hàng tinh,
hàng huyện đều nghỉ lễ từ ngày 23 tháng Chạp đến ngày khai hạ (tức ngày 7 tháng
Giêng). Để đón một năm mới, mọi ngời phải chuẩn bị kĩ lỡng ngay từ tháng 12.
Ngày 20 tháng 12 đợc coi là ngày quét dọn nhà cửa, mỗi góc nhà phải đợc quét và
lau chùi sạch sẽ. Trong ngày đầu năm, tuyệt đối kiêng quét nhà vì sẽ quét đi may
mắn. Sau ngày này có thể quét nhà nhng phải quét từ ngoài cửa quét vào trong và giữ
rác đến ngày mồng 5 mới đợc đổ đi. Sau khi quét dọn nhà cửa là đến lúc tạm biệt
Táo quân (thần bếp). Phong tục cổ truyền xem Táo quân là ngời gìn giữ sức khoẻ cho
mọi ngời trong gia đình, có lẽ vì xa nay, vấn đề cơm nớc là rất quan trọng: Bệnh tùng
khẩu nhập. Theo quan niệm của ngời Việt xa, ông Táo là ngời ghi chép tất cả những
gì con ngời làm và báo cáo với Ngọc Hoàng. Ngoài ra, Táo quân còn là dại diện cho
sự ấm no của một gia đình. Lễ cúng ông Táo là ngày 23 tháng Chạp Âm lịch hàng
năm. Lễ cúng ngoài hơng, nến, hoa quả, vàng mã còn phải có đủ 3 bộ quần áo giấy
và 3 con cá chép. Vì theo truyền thuyết, cá chép sẽ giúp ông Táo vợt Vũ Môn để lên
thiên đình.

Đặc biệt, những phiên chợ Tết đợc tổ chức hàng năm với mục đích buôn bán các
loại đặc sản cho mọi ngời thởng xuân. Ngoài ra, chợ Tết còn thoả mãn một số nhu
cầu mua sắm để thởng ngoạn, để lễ bái nh hoa kiểng, những loại trái cây có tên đem


Trong mỗi gia đình Việt không thể nào thiếu đợc một ban thờ tổ tiên. Tuỳ theo
từng nhà, cách trang trí và sắp đặt ban thờ có sự khác nhau. Ban thờ là nơi tởng nhớ,
là một thế giới thu nhỏ của những ngời đã khuất. Hai cõy ốn tng trng cho mt
tri, mt trng, hng l tinh tỳ. Hai bỏt hng i xng, phớa sau hai cõy ốn
thng cú cành vàng lá ngọc với mong ớc làm ăn phát đạt trong năm mới. Nhiều
gia đình đặt xen giữa đèn và hơng là một đĩa để đặt hoa quả lễ, gọi là mâm ngũ quả.
Màu sắc của mâm thờng tuân theo ngũ hành, các loại quả thờng mang màu sắc có
tính may mắn, sung túc. Mâm ngũ quả miền Bắc thờng gồm: chuối, bởi, ớt, hồng,
quất với ý nghĩa: chuối xanh cong lên ôm lấy bởi mang ý đùm bọc. Còn đối với mâm
ngũ quả miền Nam bao gồm các loại quả: mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài với ý
nghĩa: cầu sung vừa đủ xài. Mâm ngũ quả miền Nam thờng lớn hơn so với miền Bắc.
Hai bên ban đặt hai cây nêu với mục đích để các cụ chống gậy về với con cháu, dẫn
linh hồn tổ tiên về với chốn trần gian.

Đào và mai là hai loại cây gắn liền với ngày Tết của ngời dân đất Việt từ ngàn năm
nay. Nếu nh mảnh đất phơng Nam xa xôi có hoa mai kiêu hãnh khoe mình trong nắng,
trong gió thì hoa đào lại góp phần xua tan cái giá rét của mùa đông miền Bắc. Hoa đào có
màu đỏ sẽ mang lại may mắn cho cả năm. Cây đào còn đợc xem nh một cây để trừ tà, đuổi
quỷ và mang lại sự an lành, thịnh vợng cho gia chủ. Hoa mai màu vàng, có mùi thơm, e ấp
và kín đáo. Hoa mai còn là biểu trng cho sự may mắn, hạnh phúc trong năm mới.

Theo tục lệ cổ truyền thì lễ cúng giao thừa đợc tổ chức hàng năm nhằm đón các
thiên binh. Lúc đó, họ đi thị sát dới hạ giới, không kịp vào tận bên trong nhà nên bàn
cúng thờng đợc đặt ở cửa chính mỗi nhà. Mâm lễ đợc sắp bày với lòng thành tiễn đa ngời
nhà trời đã cai quản mình năm cũ và đón ngời mới xuống làm nhiệm cụ cai quản hạ giới
năm mới. Trên chiếc hơng án có bình hơng, hai ngọn đèn dầu hoặc hai ngọn nến. Lễ vật
gồm: chiếc thủ lợn hoặc con gà, bánh chng, mứt kẹo, trầu cau, hoa quả, rợu nớc và vàng
mã, đôi khi có thêm chiếc mũ Đại Vơng hành khiển. Lễ trời đất có khởi thuỷ phải có tận
cùng, một năm có bắt đầu ắt phải có kết thúc. Bắt đầu lúc giao thừa và kết thúc cũng là

tin rằng, đi lễ chùa đầu năm không đơn giản chỉ là để ớc nguyện mà nó còn là khoảnh
khắc để con ngời hoà mình với chốn tâm linh, bỏ lại phía sau bao vất vả của cuộc sống
thờng nhật. Về nơi cửa Phật, giữa không gian thanh tĩnh, mùi khói nhang, sắc màu của
đèn hoa, mỗi chúng ta sẽ cảm thấy lòng mình trở nên nhẹ nhàng, thanh thản hơn. Không
chỉ có tục lệ đi lễ chùa, ngời Việt Nam còn có một nét đẹp văn hoá nữa là xin chữ đầu
năm. Hình ảnh ông đồ bày mực tàu giấy đỏ, nắn nót thảo từng nét chữ đã và đang đợc
tái hiện lại trong dịp đầu năm mới. Những hình ảnh tởng xa cũ thì nay đang đợc khôi
phục trở lại. Đây là nét văn hoá thể hiện sự trọng chữ nghĩa, tri thức và cũng là mong
muốn xin đợc chữ lấy may mắn, cầu một năm tài lộc, phúc thọ.

Không chỉ có cùng phong tục ngày Tết Nguyên Đán với người Kinh, một số dân tộc
thiểu số vùng cao còn có các dịp lễ tết đặc biệt khác. Vào mùa xuân, lúc bắt đầu vụ mùa
lúa mới, đồng bào các huyện Phước Sơn, Giằng, Hiên ở Quảng Nam tổ chức ăn Tết
Prơ-giê-răm. Đây là ngày lễ lớn nhất trong năm. Nhà nhà đều trang trí hết sức đẹp đẽ.
Các loại ghẻ, cung nỏ, giáo, mác, thanh la, trống, chiêng được lau chùi cẩn thận. Ở nhà
Gươi (nhà làng) người ta dựng cột đâm trâu bằng cây gạo trạm trổ, sơn vẽ đẹp mắt.
Nhiều sinh hoạt văn hoá diễn ra tại nhà Guơi như kể chuyện, nhảy múa, hát dân ca. Con
gái được dịp trao đổi tâm tình và rủ nhau chơi xuân kéo dài cả tháng.

Tết Prơ - giê - râm của người Cơ Tu
Đối với người Dao, ngày đầu năm không được làm việc mà chỉ lo vui chơi, thăm
viếng và chúc tụng lẫn nhau. Người Dao đón Tết bằng tết nhảy gọi là "Nhiang chằm
Ðao" để rèn luyện sức khoẻ và võ nghệ. Tết nhảy bắt đầu trước tết Nguyên Ðán chừng
vài ba hôm. Thanh niên phải tập các điệu múa, điệu nhảy, làm gươm đao bằng gỗ để
múa. Tết nhảy, mỗi người phải nhảy múa đến hàng trăm lượt trong tiếng trống, tiếng
thanh la giục giã.

Tểt nhảy của người Dao
Còn đối với người Xơ Đăng, họ ăn Tết rất giản dị và chỉ có hai Tết chính là Tết Giọt
nước và Tết Lửa. Tết Giọt nước được tổ chức vào khoảng tháng 3 âm lịch hàng năm.

s, a lý, cũn cú th kt hp kin thc ca mụn Giỏo dc cụng dõn cú mt bi
thuyt minh sc thuyt phc.
Nh vy, kin thc liờn mụn to iu kin cho chỳng ta rốn luyn k nng gii
quyt tỡnh hung trong cuc sng v hiu bit thờm v nhng nột p vn hoỏ luụn
trng tn cựng dõn tc.