Chuyờn tt nghip
Trờng đại học kinh tế quốc dân
Khoa ngân hàng tài chính
&
CHUYÊN Đề THựC TậP
ti: Tng cng qun lý ngõn sỏch xó Thanh Tng trờn a bn
huyn Na Hang - tnh Tuyờn Quang
Giỏo viờn hng dn : Ths. Phan Th Hnh
Sinh viờn thc hin: Chẩu Khoa Điềm
Lp: Ti chớnh Ngõn hng; Khoỏ: 40
Thái Nguyên tháng 8/2011
Sinh viờn thc tp: Chu Khoa im - K 40 Thỏi Nguyờn.
1
Chuyên đề tốt nghiệp
Mục lục
NỘI DUNG Trang
MỞ ĐẦU
Ch¬ng 1
NGÂN SÁCH XÃ VÀ SỰ CẦN THIẾT TĂNG CƯỜNG
QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ
1.1.Tổng quan về ngân sách Nhà Nước
1.1.1 Khái niệm.
1.1.2 Đặc điểm, vai trò.
1.1.3 Nội dung kinh tế
1.2. Ngân sách xã.
1.2.1 Nội dung
1.2.2 Nguồn thu
1.2.3 Công tác lập dự toán
23
39
Chương 3
CÁC BIỆN PHÁP QUẢN LÝ NGÂN SÁCH XÃ THANH TƯỢNG,
HUYỆN NA HANG, TỈNH TUYÊN QUANG
3.1 Định hướng tăng cường quản lý ngân sách xã Thanh Tương huyện Na
Hang tỉnh Tuyên Quang
3.2 Giải pháp tăng cường quản lý ngân sách xã Thanh Tương huyện Na
Hang tỉnh Tuyên Quang.
3.3 Một số kiến nghị
40
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
2
Chuyên đề tốt nghiệp
LỜI NÓI ĐẦU
Nền tài chính quốc gia của nước ta đã và đang đổi mới một cách toàn diện, trong sự
chuyển biến sâu sắc của cơ chế quản lý kinh tế. Trong cơ chế quản lý kinh tế mới tài
chính là tổng hoà các mối quan hệ kinh tế, là tổng thể các nội dung và giải pháp tài chính
tiền tệ. Tài chính xã không chỉ thực hiện khai thác các nguồn thu thúc đẩy kinh tế trên địa
bàn mà phải tăng cường quản lý và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực. Hoạt động tài
chính ngân sách nói chung và tài chính ngân sách xã nói riêng cần phải quản lý bằng
pháp luật, bằng các công cụ, biện pháp, cụ thể có hiệu lực trong mọi khuôn khổ pháp lý
rõ ràng lành mạnh.
Xã, phường, thị trấn ( gọi chung là xã ) là một cấp chính quyền cơ sở trong hệ thống
nhà nước pháp quyền của nước ta. Hoạt động tài chính xã là hoạt động tài chính cấp cơ
sở trong hệ thống tài chính quốc gia. Sự rõ ràng, minh bạch, công khai hoạt động Tài
chính của xã là thể hiện sự trong sạch của chính quyền cơ sở và đảm bảo quyền dân chủ
của nhân dân, một yếu tố cơ bản cho sự vững mạnh của bộ máy nhà nước của dân, do
dân, vì dân.
Cấp xã không chỉ đơn thuần thực hiện nhiệm vụ thu - chi của một cấp ngân sách,
hoạt động như; Các cơ quan quản lý Nhà nước, quân đội, cảnh sát, sự nghiệp văn hoá,
giáo dục, y tế, phúc lợi xã hội, đầu tư phát triển kinh tế đất nước thì Nhà nước phải tạo ra
các nguồn thu để bảo đảm, đó là nguồn thu từ các loại thuế và các nguồn khác. Tất cả quá
trình thu nộp và sử dụng nguồn kinh phí đó của Nhà nước đều phải được phản ánh qua
Ngân sách Nhà nước.
Ngân sách xã với tư cách là một bộ phận hữu cơ của Ngân sách Nhà nước cùng ra
đời, tồn tại và phát triển của hệ thống ngân sách Nhà nước. Ngân sách xã là nguồn ngân
sách đáp ứng nhu cầu của các cơ quan nhà nước ở địa phương mà việc duy trì sự tồn tại
và phát triển của các cơ quan này nhằm thực hiện các chức năng nhiệm vụ quản lý của
Nhà nước tại địa phương đó, giải quyết tốt mối quan hệ giữa người dân địa phương với
Nhà nước. Thông qua các hoạt động thu - chi của mình mà Ngân sách xã trở thành một
công cụ đắc lực để chính quyền cấp xã thực hiện quản lý toàn diện và thúc đẩy các hoạt
động kinh tế - xã hội ở địa phương.
Hiện nay công tác quản lý Ngân sách xã trên cả nước nói chung bên cạnh những
thành quả đạt được còn gặp phải những vướng mắc nhất định. Đó là những vướng mắc về
việc áp dụng các chính sách chế độ, về công tác quản lý thu chi…và một số vấn đề khác
cần quan tâm. Những vấn đề đó nếu được xem xét giải quyết một cách kịp thời sẽ phát
huy tốt vai trò của ngân sách cấp này. Sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả ngân sách và tải
sản của Nhà nước, tăng tích luỹ nhằm thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
4
Chuyên đề tốt nghiệp
theo định hướng xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao
đời sống nhân dân, đảm bảo giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.
Mục đích của đề tài là thông qua nghiên cứu, phân tích đánh giá thực trạng quản lý
thu - chi ngân sách xã Thanh Tương nhằm đề xuất các giải pháp góp phần tăng cường
quản lý ngân sách xã Thanh Tương trên địa bàn huyện Na Hang - tỉnh Tuyên Quang
nhằm đề xuất các giải pháp góp phần tăng cường quản lý ngân sách xã Thanh Tương trên
địa bàn huyện;
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận chuyên đề gồm 3 chương:
Hội đồng nhân dân xã quyết định và giao cho Uỷ ban nhân dân xã tổ chức chấp hành
nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của chính quyền cấp xã.
Ngân sách cấp xã không chỉ việc đảm bảo quản lý thu - chi và quản lý kinh tế xã
hội - văn hoá và trật tự an toàn trên địa bàn xã. Điều này được thể hiện rõ ràng qua nội
dung thu - chi ngân sách cấp xã tại Điều 32, 33 về ngân sách Nhà nước.
Do vậy, ngân sách xã được định nghĩa như sau: Ngân sách xã là toàn bộ các quan
hệ kinh tế giữa các chủ thể phát sinh trong quá trình tạo lập phân phối và sử dụng quỹ
tiền tệ của chính quyền Nhà nước cấp xã nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức
năng của Nhà nước cấp cơ sở trong khuôn khổ được phân công quản lý.
1.1.2. Đặc điểm, vai trò:
Ngân sách Nhà nước là bộ phận chủ yếu của hệ thống tài chính quốc gia. Nó bao
gồm những quan hệ tài chính nhất định trong tổng thể các quan hệ tài chính quốc gia, cụ
thể:
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
6
Chuyên đề tốt nghiệp
- Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với quyền lực kinh tế -
chính trị của nhà nước, và việc thực hiện các chức năng của nhà nước, được nhà nước
tiến hành trên cơ sở những luật lệ nhất định;
- Hoạt động ngân sách nhà nước là hoạt động phân phối lại các nguồn tài chính, nó
thể hiện ở hai lãnh vực thu và chi của nhà nước;
- Ngân sách nhà nước luôn gắn chặt với sở hữu nhà nước, luôn chứa đựng những
lợi ích chung, lợi ích công cộng;
- Ngân sách nhà nước cũng có những đặc điểm như các quỹ tiền tệ khác. Nét khác
biệt của ngân sách nhà nước với tư cách là một quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước, nó
được chia thành nhiều quỹ nhỏ có tác dụng riêng, sau đó mới được chi dùng cho những
mục đích đã định;
- Hoạt động thu chi của ngân sách nhà nước được thực hiện theo nguyên tắc không
hoàn trả trực tiếp là chủ yếu.
Ngân sách nhà nước có vai trò rất quan trọng trong toàn bộ hoạt động kinh tế, xã
tính ổn định về cơ cấu hoặc chuẩn bị cho việc chuyển sang cơ cấu mới hợp lý hơn.
Thông qua hoạt động thu, bằng việc huy động nguồn Tài chính thông qua thuế, ngân
sách Nhà nước đảm bảo thực hiện vai trò định hướng đầu tư, kích thích hoặc hạn chế
sản xuất kinh doanh
Về mặt kinh tế: Kích thích sự tăng trưởng kinh tế theo sự định hướng phát triển
kinh tế xã hội thông qua các công cụ thuế và thuế suất của Nhà nước sẽ góp phần kích
thích sản xuất phát triển thu hút sự đầu tư của các doanh nghiệp.ngoài ra Nhà nước còn
dùng ngân sách nhà Nhà đầu tư vào cơ sở hạ tầng tạo điều kiện và môi trường thuận lợi
cho các doanh nghiệp hoạt động.
Về mặt xã hội: Vai trò điều tiết thu nhập giữa các tần lớp dân cư trong xã hội.Trợ
giúp trực tiếp dành cho những người có thu nhập thấp hay có hoàn cảnh đặc biệt như chi
về trợ cấp xã hội, trợ cấp gián tiếp dưới hình thức trợ giá cho các mặt hàng thiết yếu, các
khoản chi phí để thực hiện chính sách dân số, chính sách việc làm, chống mù chữ, hỗ trợ
đồng bào bão lụt.
Về mặt thị trường: Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách nhà nước như một công cụ để
góp phần bình ổn giá cả và kiềm chế lạm phát.Nhà nước chỉ điều tiết những mặt hàng
quan trọng những mặt hàng mang tính chất chiến lược. Cơ chế điều tiết thông qua trợ
giá, điều chỉnh thuế suất thuế xuất nhập khẩu, dự trữ quốc gia. Thị trường vốn sức lao
động: thông qua phát hành trái phiếu và chi tiêu của chính phủ. Kiềm chế lạm phát:
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
8
Chuyên đề tốt nghiệp
Cùng với ngân hàng trung ương với chính sách tiền tệ thích hợp NSNN góp phần điều
tiết thông qua chính sách thuế và chi tiêu của chính phủ.
1.1.3. Nội dung kinh tế:
Với yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý kinh tế Tài chính đòi hỏi thông tin kinh tế Tài
chính về ngân sách phải được tổng hợp, phản ánh đầy đủ về ngân sách Nhà nước.
Mọi khoản thu - chi tại xã phải được theo dõi minh bạch, giải quyết thoả đáng các
mối quan hệ, đáp ứng việc điều hành và quản lý các mối quan hệ kinh tế bằng pháp luật.
Theo luật ngân sách Nhà nước được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
phương diện theo chính sách chế độ của Nhà nước đặt ra nhằm đáp ứng các nhu cầu,
nguyện vọng của nhân dân. Để giải quyết được các vấn đề trên hiệu quả chính quyền xã
phải có những công cụ đặc biệt thực hiện yêu cầu này mà ngân sách xã là một trong các
công cụ đó. Thông qua hoạt động thu ngân sách xã mà các nguồn thu được tạo lập tập
trung vào quỹ ngân sách xã, đồng thời giúp chính quyền cơ sở thực hiện việc kiểm tra,
kiểm soát, điều chỉnh các hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ và các hoạt động khác
được pháp luật cho phép. Việc kiểm soát thông qua ngân sách xã được thể hiện qua việc
phân loại các ngành nghề kinh doanh, các chủng loại hàng hoá mà qua đó chống các
hoạt động kinh tế phi pháp, trốn lậu thuế và các nghĩa vụ đóng góp khác.
Cụ thể với các hình thức thu phù hợp, với chế độ miễn giảm công bằng, ngân sách
xã một mặt tác động trực tiếp đến quá trình sản xuất kinh doanh ở cơ sở, mặt khác thu
ngân sách xã còn góp phần thực hiện các chính sách xã hội như: bảo đảm công bằng
giữa những người có nghĩa vụ đóng góp ngân sách xã, có sự trợ giúp cho những đối
tượng nộp khi gặp khó khăn về tài chính hoặc diện cần được ưu đãi theo chính sách của
nhà nước thông qua xét duyệt miễn giảm số thu Ngoài ra việc thực hiện đúng các
phương thức và các mức thu phạt đối với các tổ chức và cá nhân vi phạm trật tự an toàn
xã hội, đã được coi như là một biện pháp kinh tế buộc họ phải nghiêm chỉnh chấp hành
tốt nghĩa vụ của mình trước cộng đồng, có thể nói sẽ không đạt kết quả gì nếu không sử
dụng hoạt động thu ngân sách xã và nếu như trước đây hoạt động kiểm tra, kiểm soát
của chính quyền cấp xã chủ yếu bằng công cụ kế hoạch thì nay vai trò kiểm tra kiểm
soát của chính quyền cấp xã chủ yếu bằng hệ thống pháp luật với hệ thống thu thuế nói
chung và thu ngân sách xã nói riêng, xã sẽ kiểm tra, giám sát hoạt động sản xuất kinh
doanh dịch vụ trên các mặt chủ yếu như: Thu nhập, giá cả hàng hoá, và qua đó cũng
có thể khẳng định rằng thu ngân sách xã là nguồn thu chủ yếu để đáp ứng nhu cầu chi
ngày càng gia tăng ở xã.
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
10
Chuyên đề tốt nghiệp
Thông qua chi ngân sách xã mà các hoạt động của Đảng bộ,chính quyền, đoàn
thể, chính trị, xã hội ở xã được duy trì và phát triển liên tục và ổn định. Nhờ đó mà nâng
11
Chuyên đề tốt nghiệp
1.2 Ngân sách Xã:
Ngân sách cấp xã là cấp ngân sách Nhà nước của chính quyền gần cơ sở trong hệ
thống pháp quyền Nhà nước từ Trung ương xuống. Ngân sách cấp xã không tách rời
ngân sách Nhà nước. Trung ương cũng không hoàn toàn như ngân sách Nhà nước. Ngân
sách cấp xã là toàn bộ các khoản thu - chi được quy định vào dự toán trong một năm do
Hội đồng nhân dân xã quyết định và giao cho Uỷ ban nhân dân xã tổ chức chấp hành
nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng và nhiệm vụ của chính quyền cấp xã.
Ngân sách cấp xã không chỉ việc đảm bảo quản lý thu - chi và quản lý kinh tế xã
hội - văn hoá và trật tự an toàn trên địa bàn xã. Điều này được thể hiện rõ ràng qua nội
dung thu - chi ngân sách cấp xã tại Điều 32, 33 về ngân sách Nhà nước.
Do vậy, ngân sách xã được định nghĩa như sau: Ngân sách xã là toàn bộ các quan
hệ kinh tế giữa các chủ thể phát sinh trong quá trình tạo lập phân phối và sử dụng quỹ
tiền tệ của chính quyền Nhà nước cấp xã nhằm phục vụ cho việc thực hiện các chức
năng của Nhà nước cấp cơ sở trong khuôn khổ được phân công quản lý.
1.2.1. Nội dung:
Nguồn thu của ngân sách xã được hình thành dựa trên cơ sở khả năng và nhu cầu
phát triển kinh tế, xã hội của địa phương kết hợp với các nhiệm vụ về quản lý kinh tế-xã
hội mà chính quyền xã được phân công, phân cấp đảm nhiệm. Đó là sự kết hợp nhuần
nhuyễn giữa phân cấp quản lý về kinh tế - xã hội với phân cấp quản lý tài chính-ngân
sách. Tuy nhiên, tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế-xã hội và sự phân cấp quản lý ngân
sách xã mà trong từng thời kỳ cụ thể nguồn thu có những thay đổi, bổ sung cho phù hợp
với sự phát triển của nền kinh tế quốc gia.
Trong điều kiện hiện nay kể từ khi thực hiện luật ngân sách Nhà nước, nguồn thu, ,
của ngân sách được quy định cụ thể tại điều 34 và 35 của luật này và các văn bản pháp
quy khác nhằm hướng dẫn thi hành luật này. Cụ thể theo luật sửa đổi bổ sung một số
điều của luật ngân sách Nhà nước thông qua ngày 20/05/1998 và Thông tư số
118/2000/TT-BTC ngày 22/12/2000 quy định về quản lý ngân sách xã và các hoạt động
* Từ năm 2008
Từ năm 2008 trở đi về cơ bản những khoản thu của xã và các khoản phân chia theo
tỷ lệ không có gì thay đổi với Thông tư 118 nhưng cũng bổ sung một số khoản thu như:
+ Tiền đền bù khi Nhà nước thu hồi đất.
1.2.3 Công tác lập dự toán:
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
13
Chuyên đề tốt nghiệp
Hàng năm trên cơ sở hướng dẫn của Tỉnh và sự chỉ đạo của Uỷ ban nhân dân
huyện, Phòng Tài chính Uỷ ban nhân dân xã phải lập dự toán ngân sách năm để trình Hội
đồng nhân dân cùng cấp phê duyệt dự toán. Dự toán ngân sách xã bao gồm:
- Dự toán thu ngân sách Nhà nước dược phân cấp do xã quản lý.
Do nhận thức được vị trí, vai trò của công tác lập dự toán, cấp uỷ, chính quyền
cơ sở đã chủ động chỉ đạo xây dựng dự toán. Dự toán đã dựa vào tình hình phát triển
kinh tế xã hội ở địa phương và căn cứ vào Luật cho phép. Công tác lập đảm bảo dân
chủ, công bằng, đúng trình tự, chất lượng dự toán từng bước được nâng cao, nội dung
thu chi tương đối sát với thực tế phát sinh, đảm bảo đúng mục lục ngân sách. Tuy
nhiên, dự toán thu chưa bao quát hết các nguồn thu, chưa sát thực tế, cơ cấu chi còn
bất hợp lý, chưa chấp hành đúng nguyên tắc cân đối thu chi ngân sách xã. Vẫn còn
nhiều xã khi lập chưa căn cứ vào định mức, tiêu chuẩn luật định, làm cho công tác
điều hành thực hiện dự toán bị động, phải điều chỉnh, bổ sung nhiều gây khó khăn cho
công tác kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan tài chính.
1.2.4 Chấp hành dự toán:
Căn cứ vào Luật ngân sách Nhà nước và các quy định cụ thể thì công tác thu ngân
sách xã được tiến hành theo trình tự và chế độ như sau. Cơ quản thu xây dựng dự toán
thu theo quý năm tính mức thu nộp và ra thông báo thu nộp các đối tượng có nghĩa vụ
thu nộp ngân sách xã. quản lý và đôn đóc các đối tượng thu nộp tiền theo chế đọ quy
định. Trực tiếp tập trung các khoản thu ngân sáh xã theo quy định và nộp vào Kho bạc
Nhà nước kịp thời đầy đủ.
+ Các khoản thu mà ngân sách xã được hưởng 100 %:
phương. Để giảm bớt khối lượng nghiệp vụ, khuyến khích tăng thu; có thể giao chung
cho các xã cùng một tỷ lệ.
+ Thu bổ sung từ ngân sách cấp trên:
- Thu bổ sung cân đối ngân sách được xác định trên cơ sở chênh lệch giữa dự toán
chi được giao và dự toán từ các nguồn thu được phân cấp (các khoản thu 100% và các
khoản thu phân chia theo tỷ lệ phần trăm). Số bổ sung này được ổn định từ 3 đến 5 năm,
hàng năm được tăng thêm một số phần trăm trên cơ sở trượt giá, tốc độ tăng trưởng kinh
tế và khả năng ngân sách của địa phương.
- Thu bổ sung có mục tiêu ( nếu có ) tuỳ theo khả năng ngân sách và chủ trương
chung.
Ngoài các khoản thu trên, chính quyền xã không được đặt ra các khoản thu trái với
quy định của pháp luật.
1.3 Sự cần thiết tăng cường quản lý ngân sách xã.
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
15
Chuyên đề tốt nghiệp
1.3.1 Quản lý ngân sách xã
Căn cứ vào nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và đảm bảo quốc phòng, an ninh
với những chỉ tiêu nhiệm vụ cụ thể của năm kế hoạch và những chỉ tiêu phản ánh quy
mô nhiệm vụ, đặc điểm hoạt động điều kiên kinh tế xã hội biên chế và các chỉ tiêu. Do
cơ quan có thẩm quyền thông báo đến địa phương và đơn vị cơ sở.
Các Luật, pháp lệnh thuế, chế độ thu, chi tiêu chuẩn và định mức chi ngân sách xã
do cấp có thẩm quyền quy định, các chế chính sách hiện hành làm cơ sở lập dự toán chi
cho ngân sách Nhà nước trong năm.
Căn cứ vào quy định phân cấp quản lý kinh tế - xã hội, phân cấp quản lý ngân sách
Nhà nước và tỷ lệ phần trăm phân chia các khoản thu và bổ sung từ ngân sách Nhà nước
cấp trên, chỉ thị của Thủ Tướng Chính phủ về việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế
xã hội và Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính về việc lập dự tóan ngân sách Nhà
nước, sổ kiểm tra về dự toán ngân sách Nhà nước các năm trước và tình hình thực hiện
dự toán các năm trước.
được giao về chế độ, định mức, tiêu chuẩn chi, lập dự trù kinh phí nhu cầu chi.
- Ban tài chính xã phối hợp với đội thuế xã tính toán các khoản thu Ngân sách nhà
nước trên địa bàn xã.
- Ban tài chính xã tính toán, cân đối, lập dự toán thu, chi ngân sách xã trình UBND
xã báo cáo chủ tịch và Phó chủ tịch HĐND xã để xem xét gửi UBND Huyện và Phòng
tài Chính - Kế hoạch huyện.
Quản lý khâu chấp hành dự toán thu - chi Ngân sách xã.
Dự toán thu - chi Ngân sách xã là khâu tiếp theo khâu lập dự toán ngân sách của
một chu trình ngân sách, là quá trình sử dụng tổng hợp các biện pháp kinh tế tài chính
và hành chính nhằm biến các chỉ tiêu thu chi ghi trong kế hoạch ngân sách năm trở
thành hiện thực. Để làm được điều đó cần tiến hành quản lý các khâu sau:
* Quản lý quá trình thu Ngân sách xã:
- Ban tài chính xã có nhiệm vụ phối hợp với cơ quan thuế giám sát, kiểm tra các
nguồn thu ngân sách Nhà nước đảm bảo thu đúng, thu đủ và kịp thời. Riêng khoản thu
từ quỹ đất công ích 5%, tài sản công và hoa lợi công sản là nguồn thu thường xuyên của
ngân sách xã, vì vậy không được khoán thầu thu một lần cho nhiều năm. Trường hợp
cần thiết có thể thu cho một số năm nhưng chỉ trong nhiệm kỳ của HĐND.
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
17
Chuyên đề tốt nghiệp
- Trường hợp đối tượng phải nộp ngân sách có điều kiện nộp tiền trực tiếp vào
Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước, thì căn cứ vào thông báo thu của cơ quan
thu hoặc Ban tài chính xã, đối tượng nộp ngân sách lập giấy nộp tiền và trích tài khoản
hoặc mang tiền mặt tới Kho bạc Nhà nước để nộp trực tiếp vào Ngân sách Nhà nước.
- Trường hợp đối tượng phải nộp ngân sách không có điều kiện nộp tiền trực tiếp
vào ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước, thì các khoản thu thuộc nhiệm vụ thu
của cơ quan nào thì cơ quan đó thu sau đó viết giấy nộp tiền mang tớiốch bạc Nhà nước
để nộp vào Ngân sách Nhà nước.
- Nghiêm cấm thu không có biên lai, thu để ngoài sổ sách.
- Trường hợp phải hoàn trả khoản thu ngân sách xã, Kho bạc Nhà nước xác nhận
tượng có tài khoản giao dịch ở Kho bạc Nhà nước hoặc ở ngân hàng phải được thực hiện
bằng hình thức chuyển khoản. + Đối với các khoản chi từ
các nguồn thu được giữ lại tại xã, Ban tài chính xã phối hợp với Kho bạc Nhà nước định
kỳ làm thủ tục ghi thu- chi vào ngân sách xã khi làm thủ tục ghi thu- ghi chi phải kèm
theo bảng kê chứng từ thu và bảng kê chứng từ chi.
- Đối với chi thường xuyên:
+ Ưu tiên chi trả sinh hoạt phí, các khoản phụ cấp cho cán bộ xã, không để nợ
sinh hoạt phí và các khoản phụ cấp.
+ Các khoản chi thường xuyên khác phải căn cứ vào dự toán năm, tình hình cấp
bách của công việc, khả năng của ngân sách xã tại thời điểm chi để thực hiện chi cho
phù hợp.
- Đối với chi đầu tư phát triển:
+ Việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản của ngân sách xã thực hiện theo quy
định của nhà nước và phân cấp của Tỉnh, việc cấp phát, thanh toán quyết toán vốn đầu
tư xây dựng cơ bản của Ngân sách xã thực hiện theo quy định của Bộ tài chính.
+ Đối với dự án đầu tư bằng nguồn đóng góp theo nguyên tắc tự nguyện của nhân
dân phải đảm bảo: Mở sổ theo dõi và phản ánh kịp thời mọi khoản đóng góp bằng tiền,
ngày công lao động, hiện vật của nhân dân trong xã. Quá trình thi công, nghiệm thu và
thanh toán phải có sự giám sát của Ban giám sát dự án do nhân dân cử. Kết quả đầu tư
và quyết toán dự án phải được thông báo công khai cho nhân dân tren địa bàn xã biết.
Quản lý khâu quyết toán thu - chi Ngân sách xã.
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
19
Chuyên đề tốt nghiệp
Quyết toán Ngân sách xã là khâu cuối cùng của một chu trình Ngân sách. Đó là
việc tổng kết lại quá trình thực hiện dự toán ngân sách năm, nhằm đánh giá toàn bộ kết quả
hoạt động của một năm Ngân sách, từ đó rút ra được những ưu, nhược điểm và bài học kinh
nghiệm cho những chu trình Ngân sách tiếp theo. Do vậy quản lý khâu quyết toán thu -
chi Ngân sách xã cần làm những công việc sau:
- Ban tài chính xã lập báo cáo quyết toán thu- chi ngân sách xã hàng năm trình Ủy
tiến tới lành mạnh hoá quan hệ Tài chính ngân sách ở cấp cơ sở chúng ta cần phải tăng
cường quản lý ngân sách xã. Thực tế công tác quản lý ngân sách xã trong những năm qua
cũng đã cho chúng ta thấy nhiều địa phương do không làm tốt công tác quản lý ngân sách
xã đã dẫn đến hậu quả không lường như: Khai thác nguồn thu tại xã còn yếu kém, tình
trạng thu chưa phản ánh hết vào sổ sách kế toán, bố trí cơ cấu chưa hợp lý, chi không dựa
vào khả năng thu dẫn đến tình trạng nợ sinh hoạt phí cán bộ, nợ xây dựng cơ bản, thậm
chí đi vay nặng lãi để chi, lợi dụng tham ô, từ đó làm mất lòng tin của nhân dân đối với
chính quyền cơ sở.
Để đáp ứng nhu cầu trong quản lý kinh tế Tài chính đòi hỏi thông tin về Tài chính
kinh tế phải được tổng hợp phản ánh kịp thời, đầy đủ vào ngân sách Nhà Nước. Mọi
khoản thu - phải được phản ánh minh bạch, công khai, giải quyết thoả đáng các mối quan
hệ đáp ứng việc quản lý điều hành các quan hệ kinh tế bằng Pháp luật.
Xuất phát từ những yêu cầu trên sự cần thiết phải tăng cường công tác quản lý ngân
sách xã là vấn đề cấp bách và cần thiết để triển khai thực hiện luật ngân sách Nhà Nước
và các văn bản dưới luật, vừa góp phần vào công tác công khai dân chủ về Tài chính, vừa
thúc đẩy sự lớn mạnh vững chắc của chính quyền cấp xã nhằm mục tiêu dân giàu nước
mạnh, xã hội công bằng và văn minh.
1.3.3. Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác quản lý ngân sách xã:
Ngân sách xã là ngân sách của chính quyền Nhà nước cấp xã, do UBND xã xây
dựng, quản lý, điều hành và do HĐND xã quyết định giám sát thực hiện. Ngân sách xã
không tồn tại đơn độc, mà nó có mối quan hệ chặt chẽ với các cấp Ngân sách nhà nước.
Việc điều hành ngân sách xã có nhiều nhân tố ảnh hưởng, sự tác động của mối nhân tố ở
một phạm vi và mức độ khác nhau, những nhân tố trực tiếp và có tác động mạnh đến
ngân sách xã bao gồm:
Một là: Môi trường pháp lý
Đổi mới ngân sách xã là một yêu cầu tất yếu, là điều kiện để ngân sách xã thực sự
trở thành công cụ điều chỉnh vĩ mô của chính quyền Nhà nước cấp xã. Tuy nhiên việc
đổi mới không chỉ thể hiện về mặt thu chi ngân sách, hoặc chu trình lập, chấp hành,
quyết toán ngân sách xã, mà quan trọng hơn là những nội dung đổi mới phải được thể
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
Hoạt động của một nền kinh tế nhất định đòi hỏi phải có một cơ chế quản lý riêng,
phù hợp với điều kiện cụ thể của nền kinh tế đó.
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
22
Chuyên đề tốt nghiệp
Cơ chế quản lý NSNN nói chung, quản lý ngân sách xã nói riêng nếu được xác lập
có cơ sở pháp lý và có hiệu lực pháp luật thì sẽ tạo điều kiện cho nền kinh tế phát triển
bền vững và ngược lại.
Sáu là: Các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi ngân sách xã
Khi các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Nhà nước đưa ra phù
hợp với điều kiện thực tế, đòi hỏi người sử dụng kinh phí ngân sách phải đắn đo, cân
nhắc, thực hiện đúng chế độ, Đồng thời khi thanh toán các khoản theo chế độ thì người
hưởng thụ mới thấy được giá trị và tác dụng của sức lao động mình đã bỏ ra. Ngược lại,
khi các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu do Nhà nước đưa ra xa vời
thực tế thì tất yếu sẽ gây nên lãng phí.
Bảy là: Trách nhiệm của các cơ quan Nhà nước
Việc chỉ đạo, giám sát của các cơ quan Nhà nước nếu được thực hiện một cách
thường xuyên, chặt chẽ thì công tác quản lý, điều hành ngân sách xã sẽ tốt hơn và ngược
lại.
Tám là: Trình độ cán bộ và tổ chức quản lý ngân sách xã
Ngân sách xã là một bộ phận của NSNN, trong mọi lĩnh vực hoạt động kinh tế, xã
hội trên địa bàn đều có sự chi phối của Ngân sách xã. Những người làm công tác quản
lý ngân sách xã đòi hỏi phải am hiểu chế độ tài chính, đồng thời phải phổ biến rộng rãi
trong các tầng lớp dân cư về chính sách, chế độ tài chính của Nhà nước. Đội ngũ cán bộ
làm công tác quản lý ngân sách xã phải có trình độ nhất định về mọi mặt và chuyên sâu
nghiệp vụ quản lý thì mới có thể đáp ứng được yêu cầu chung.
Tổ chức bộ máy quản lý ngân sách xã phải thống nhất, đồng bộ từ khâu tổ chức
thu, quản lý cấp phát, kiểm soát chi tiêu đến từng công việc cụ thể. Từ các khâu lập,
trình duyệt ngân sách, điều hành ngân sách đến quyết toán ngân sách, phải trên cơ sở
các điều luật quy định, đòi hỏi cán bộ tài chính xã phải thông hiểu Luật NSNN, nắm
luôn duy trì được tốc độ tăng trưởng kinh tế khá và ổn định, nhân dân tin tưởng vào
đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, từng bước áp dụng những tiến
bộ khoa học kỹ thuật của đời sống sản xuất.
Trong những năm qua dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng uỷ, HĐND và UBND xã
Thanh Tương đã phát triển tương đối khá, đã tổ chức thắng lợi những nhiệm vụ kinh tế
xã hội. Cụ thể qua số liệu đánh giá thực hiện mục tiêu kinh tế của xã năm 2010 có thể
chứng minh được kết quả trên.
Sinh viên thực tập: Chẩu Khoa Điềm - K 40 Thái Nguyên.
24
Chuyên đề tốt nghiệp
*Về kinh tế:
Năm 2010 kinh tế tiếp tục tăng trưởng hầu hết các mục tiêu chủ yếu đều đạt và
vượt kế hoạch đã đề ra. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực nhất trong nông
nghiệp.
+ Giá trị sản xuất: 89.403 tỷ đồng, đạt 113,3 % kế hoạch = 157,3.
+ Giá trị GDP đạt 14.777.000 đồng/người/năm, tăng 164 % so với năm 2009.
Trong đó:
- Nông, lâm nghiệp:13.878 tỷ đồng, chiếm 15,52% trong cơ cấu kinh tế của xã.
- Kinh tế nuôi trồng thuỷ hải sản: 66.825 tỷ đồng, chiếm 74,75%
- Công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ chiếm 9,73%
Về chăn nuôi: Vẫn giữ được nhịp độ tăng trưởng kinh tế cả gia súc và gia cầm mặc
dù về khách quan có nhiều tác động về thị trường, giá cả không ổn định.
* Về tài chính ngân sách :
- Công tác quản lý thu - chi ngân sách xã có nhiều cố gắng và đảm bảo đúng luật
ngân sách Nhà nước.
+ Tổng thu ngân sách xã năm 2009 là 1.844.520.800 (đồng) tăng so với dự toán
huyện giao .
Trong đó: - Thuế ngoài quốc doanh đạt 96% dự toán.
+ Thuế sử dụng đất nông nghiệp đạt 37% dự toán do không thu đựơc thuế vùng
chuyển đổi (lý do nuôi cá luồng bị chết hàng loạt gây thất thu trong nuôi trồng thủy sản).