BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TPHCM
ĐỀ TÀI CẤP BỘ
MÃ SỐ: B2001 - 23 -14
TÊN ĐỀ TÀI:
NGHIÊN CỨU TỔ CHỨC LÃNH THỔ NÔNG - CÔNG
NGHIỆP TRỒNG VÀ CHẾ BIẾN CÂY CÔNG NGHIỆP NGẮN
NGÀY, CÂY THỰC PHẨM Ở CÁC QUẬN, HUYỆN NGOẠI
THÀNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Chủ nhiệm đề tài: TS ĐÀM NGUYỄN THÙY DƢƠNG
Cộng tác viên: PGS.TS PHẠM XUÂN HẬU
Th.s NGUYỄN VĂN LUYỆN
Chủ nhiệm đề tài: TS ĐÀM NGUYỄN THÙY DƢƠNG
Cộng tác viên: PGS.TS PHẠM XUÂN HẬU
Th.s NGUYỄN VĂN LUYỆN
TPHCM, 2005
MỤC LỤC
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC BẢNG SỐ LIỆU
DANH MỤC BẢN ĐỒ
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
MỞ ĐẦU 1
1. Tính cấp thiết của đề tài 1
2. Mục tiêu - Nhiệm vụ - Phạm vi nghiên cứu của đề tài 2
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 3
4. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu 4
5. Cấu trúc của đề tài 7
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN 8
1.1. Một số khái niệm cơ bản 8
1.1.1. Tổ chức lãnh thổ 8
TPHCM 64
2.4. Đánh giá, nhận xét về liên kết nông - công nghiệp trồng và chế biến CN ngắn ngày,
cây thực phẩm 90
CHƢƠNG 3: ĐỊNH HƢỚNG TỔ CHỨC LÃNH THỔ TRONG VÀ CHẾ BIẾN CÂY
THỰC PHẨM, CÂY CÔNG NGHIỆP NGẮN NGÀY Ở CÁC QUẬN, HUYỆN NGOẠI
THÀNH TPHCM 95
3.1. Cơ sở định hƣớng 95 3.1.1. Định hƣởng chiến lƣợc phát triển kinh tế - xã hội TPHCM đến năm 2010 95
3.1.2. Định hƣớng sử dụng đất đến năm 2010 102
3.2. Định hƣớng cụ thể đối với các quận, huyện ngoại thành TP.HCM 109
3.2.1. Quan điểm phát triển sản xuất nông nghiệp ở TPHCM 109
3.2.2. Định hƣớng sử dụng tài nguyên - nhân lực 111
3.2.3. Định hƣớng theo nghành 114
3.2.4. Định hƣớng theo lãnh thổ 117
3.3. Các giải pháp cụ thể 118
3.3.1. Giải pháp về thị trƣờng tiêu thụ 118
3.3.2. Giải pháp về vốn và tín dụng đầu tƣ 119
3.3.3. Giải pháp về xây dựng hệ thống tổ chức liên kết sản xuất 120
3.3.4. Giải pháp về thủy lợi 121
3.3.5. Giải pháp về khoa học - công nghệ 122
3.3.6. Giải pháp về đất đai 123
3.3.7. Giải pháp phát triển cơ giới hóa 123
3.3.8. Giải pháp về giống cây chất lƣợng cao 124
3.3.9. Định hình các vùng sản xuất tập trung 124
KẾT LUẬN 126
TÀI LIỆU THAM KHẢO 128
PHỤ LỤC
DANH MỤC BẢN ĐỒ
BẢN ĐỒ 1: HÀNH CHÍNH THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 40
BẢN ĐỒ 2: DÂN SỐ - NGUỒN LAO ĐỘNG TP. HỒ CHÍ MINH 52
BẢN ĐỒ 3: CƠ CẤU DÂN SỐ HOẠT ĐỘNG THEO NGÀNH KINH TẾ 54
BẢN ĐỒ 4: DIỆN TÍCH, NĂNG SUẤT, SẢN LƢỢNG CÂY THỰC PHẨM TẠI TP. HỒ
CHÍ MINH 67
BẢN ĐỒ 5: DIỆN TÍCH, NĂNG SUẤT, SẢN LƢỢNG MÍA TẠI TP HỒ CHÍ MINH NĂM
2003 78
BẢN ĐỒ 6: DIỆN TÍCH, NĂNG SUẤT, SẢN LƢỢNG LẠC TẠI TP HỒ CHÍ MINH NĂM
2003 81
BẢN ĐỒ 7: DIỆN TÍCH, NĂNG SUẤT, SẢN LƢỢNG THUỐC LÁ TẠI TP HỒ CHÍ
MINH NĂM 2003 83
DANH MỤC BIỂU ĐỒ
Biểu đồ 2.1: Dân số TP HCM qua các năm 48
Biểu đồ 2.2: Gia tăng dân số tự nhiên giai đọan 1979 - 2004 50
Biểu đồ 2.3: Cơ cấu sử dụng đất của TPHCM năm 2000 59
Biểu đồ 2.4: Tình hình sử dụng đất NN của TPHCM thời kỳ 1995-2000 61
Biểu đồ 2.5: Cơ cấu sử dụng đất nông nghiệp của TPHCM năm 2000 61
Biểu đồ 2.6. Diện tích cây thực phẩm qua các năm thời kỳ 1995 - 2004 65
Biểu đồ 2.7: Tỉ lệ diện tích rau sạch của TPHCM 70
Biểu đồ 2.8: Diện tích cây công nghiệp ngắn ngày thời kỳ 1995 – 2004 75
Biểu đồ 2.9: Diện tích và sản lƣợng mía thời kỳ 1995 – 2004. 77
Biểu đồ 2.10: Diện tích và sản lƣợng lạc thời kỳ 1995 – 2004 80
Biểu đồ 2.11: Năng suất cây thuốc lá thời kỳ 1995 – 2004 85
1
ngoai thành TPHCM".
2. Mục tiêu - Nhiệm vụ - Phạm vi nghiên cứu của đề tài
2.1. Mục tiêu của đề tài
Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn, mục tiêu cơ bản của đề tài là nghiên cứu, đánh
giá hiện trạng sản xuất các loại cây công nghiệp, cây thực phẩm ở các quận, huyện ngoại
thành TPHCM; từ đó thiết lập lãnh thổ kết hợp nông - công nghiệp trồng và chế biến cây
công nghiệp, cây thực phẩm của thành phố nhằm khai thác tối đa các nguồn lực, tăng hiệu
quả sản xuất và đáp ứng nhu cầu.
2.2. Nhiệm vụ của đề tài
- Đúc kết các cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức lãnh thổ nông -công nghiệp trồng
và chế biến nông sản trong bối cảnh CNH - HĐH của nƣớc ta.
- Phân tích, đánh giá các nguồn lực ảnh hƣởng đến sản xuất các loại cây công nghiệp,
cây thực phẩm ở các quận, huyện ngoại thành TPHCM.
- Tìm hiểu thực trạng của việc trồng và chế biến cây công nghiệp, cây thực phẩm ở
địa bàn nghiên cứu.
- Thiết lập hệ thống tổ chức lãnh thổ kết hợp nông - công nghiệp trồng và chế biến
cây công nghiệp, cây thực phẩm (vùng nguyên liệu, các cơ sở chế biến).
- Định hƣớng tổ chức lãnh thổ nông - công nghiệp một cách hợp lý giữa trồng và chế
biến cây công nghiệp, cây thực phẩm ở Thành phố Hồ Chí Minh .
2.3. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
3
- Về thời gian: Từ năm 1995 đến nay
- Về không gian: Các quận ven và huyện ngọai thành TPHCM (Cụ thể là các quận: 2,
7, 8, 9, 12, Gò vấp, Tân Bình, Bình Thạnh, Thủ Đức và các huyện: Bình Chánh, Củ Chi, Hóc
Môn, Nhà Bè, cần Giờ)
- Về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu tổ chức lãnh thổ nông - công nghiệp trồng
và chế biến các lọai cây công nghiệp ngắn ngày (mía, lạc, thuốc lá) và cây thực phẩm (rau,
đậu).
3. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Trồng và chế biến cây công nghiệp ngắn ngày, cây thực phẩm ở TPHCM luôn biến
đổi do ảnh hƣởng bởi sự phát triển KT - XH của thành phố, của vùng và quốc gia cũng nhƣ
những chính sách của Đảng và Nhà nƣớc. Vì vậy, trồng và chế biến cây công nghiệp ngắn
ngày, cây thực phẩm luôn chịu ảnh hƣởng bởi hệ thống KT - XH lớn hơn.
Hệ thống KT - XH TPHCM gồm các phân hệ nhỏ hơn và sự phát triển của nó phụ
thuộc rất lớn vào các điều kiện tự nhiên, các đặc điểm dân cƣ, xã hội, v.v Do vậy, việc
nghiên cứu tổ chức lãnh thổ nông - công nghiệp trồng và chế biến cây công nghiệp ngắn
ngày, cây thực phẩm phải đƣợc xem xét nhƣ là các sự vật, hiện tƣợng trong một hệ thống
hoàn chỉnh và không thể tách rời sự phát triển KT - XH của TPHCM và cả nƣớc.
5
4.1.2. Quan điểm tổng hợp lãnh thổ
Đây là quan điểm cơ bản của Địa lý học. Tức là phải nghiên cứu các đối tƣợng trên
một lãnh thổ để thấy sự khác biệt của lãnh thổ đó trên cơ sở đánh giá tổng hợp các nhân tố
ảnh hƣởng đến những nét khác biệt của vùng. Đề tài trồng và chế biến cây công nghiệp ngắn
ngày, cây thực phẩm cần đƣợc đặt trong bối cảnh KT - XH của TPHCM có những nét đặc thù
về vị trí địa lý, điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, KT - XH, lịch sử phát triển, v.v
để hình thành các khu vực trồng trọt năng suất cao, các khu vực chế biến hiện đại với nhiều
sản phẩm chất lƣợng cao, có giá trị.
4.1.3. Quan điểm lịch sử viễn cảnh
Vấn đề trồng và chế biến cây công nghiệp ngắn ngày, cây thực phẩm đƣợc phân tích
theo chuỗi thời gian. Mỗi một giai đoạn mang một màu sắc, một đặc điểm riêng. Vận dụng
quan điểm lịch sử trong việc nghiến cứu tổ chức lãnh thổ nông - công nghiệp trồng và chế
biến cây công nghiệp ngắn ngày, cây thực phẩm ở TPHCM nhằm đánh giá thực trạng của vấn
đề này trong từng giai đoạn nhất định. Trong đó đặc biệt quan tâm đến các thời điểm lịch sử
quan trọng, những biến đổi KT - XH đáng chú ý nhằm đánh giá, phân tích vấn đề một cách
biện chứng, khoa học.
4.1.4. Quan điểm sinh thái và phát triển bền vững
Trồng và chế biến cây công nghiệp ngắn ngày, cây thực phẩm có tác động rất lớn làm
biến đổi môi trƣờng. Do vậy, quán triệt quan điểm sinh thái trong nghiên cứu nhằm mục đích
Phƣơng pháp mà chúng tôi sử dụng ở đây là phƣơng pháp ngoại suy. Phƣơng pháp
này dựa trên nghiên cứu lịch sử của đối tƣợng và sự chuyển động mang tính qui luật đã đƣợc
hình thành trong quá khứ và hiện tại để dự báo tƣơng lai bằng phƣơng pháp xử lý chuỗi thời
gian kinh tế.
4.2.5. Phương pháp hệ thống thông tin địa lý (GIS)
Hệ thống phần mềm thông tin Địa lý (GIS) đƣợc sử dụng phổ biến để lƣu trữ, phân
tích, xử lý các thông tin không gian lãnh thổ. Hệ GIS cho phép chồng xếp các thông tin địa lý
để thấy đƣợc nét đặc trƣng riêng cho đối tƣợng địa lý. Đề tài chủ yếu sử dụng phần mềm
MapInfo để tính toán, thiết kế, biên tập bản đồ, vẽ biểu đồ, đồ thị minh họa cho nội dung đề
tài.
5. Cấu trúc của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết kuận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung của
đề tài gồm có 3 chƣơng:
Chương 1: Cơ sở lý luận
Chương 2: Tổ chức lãnh thổ nông - công nghiệp trồng và chế biến cây công nghiệp
ngắn này, cây thực phẩm tại các quận, huyện ngoại thành TPHCM
Chương 3: Định hƣớng tổ chức lãnh thổ nông - công nghiệp trồng và chế biến cây
công nghiệp ngắn này, cây thực phẩm tại các quận, huyện ngoại thành TPHCM
8
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1. Một số khái niệm cơ bản
1.1.1. Tổ chức lãnh thổ
Khi nói đến tổ chức không gian, không thể nói không gian hay lãnh thổ trừu tƣợng mà
lãnh thổ kinh tế - xã hội của một nƣớc, một vùng cụ thể và trong một hình thái xã hội nhất
định. Theo từ điển Bách khoa Địa lý tiếng Nga, (1968), trang 378: "Lãnh thổ là một bộ phận
của bề mặt đất thuộc quyền sở hữu của một quốc gia nhất định. Lãnh thổ bao gồm đất liền và
lãnh hải giới hạn của lãnh thổ là đường biên giới quốc gia".
nhất định, một kết cấu tài nguyên nhất định sẽ có một cơ cấu kinh tế tƣơng ứng. Việc sử dụng
các điều kiện tự nhiên kinh tế, lịch sử, vị trí địa lý khác nhau, là cơ sở của sự tác động qua lại
các thành phần đó.
Nhƣ vậy với mỗi lãnh thổ có một lịch sử hình thành nhất định, hay nói rõ hơn không
gian kinh tế - xã hội có phạm vi của mình, trong đó chứa đựng các thành phần con ngƣời - tự
nhiên và sản xuất. Mỗi thành phần đó bao hàm các yếu tố cấu thành không đứng riêng lẻ, cô
lập nhau và chúng có vai trò nhất định tác động qua lại quan hệ theo các kiểu khác nhau.
Dƣới góc độ lý thuyết hệ thống, hệ thống lãnh thổ bao gồm các hệ thống sản xuất, hệ
thống tự nhiên, hệ thống dân cƣ. Trong đó, hệ thống sản xuất đóng vai trò quan trọng nhất
phức tạp nhất. Theo N.F.Feđorencô (Liên Xô cũ) tính chất phức tạp của kinh tế đƣợc quyết
định không chỉ bởi vô số
10
các thành phần hợp thành của hệ thống kinh tế và những mối liên hệ giữa chúng với nhau mà
còn bởi các đặc điểm về chất của những hiện tƣợng và quá trình kinh tế.
Một điều nữa là mỗi không gian lãnh thổ có sự khác biệt theo cấp bậc, phân hóa, phân
dị khác nhau sản xuất, tự nhiên, dân cƣ.
Việc nghiên cứu tổ chức không gian kinh tế - xã hội theo các vùng, tỉnh bao gồm:
Nghiên cứu các hình thức hiện đại của phân bố sản xuất. Nghĩa là không phải nghiên cứu
phân bố ngành riêng lẻ mà nghiên cứu phân bố theo nhóm ngành. Những hình thức biểu hiện
của phân bố theo nhóm ngành có thể là các loại hình nhƣ:
- Thể tổng hợp công nghiệp.
- Liên hiệp các xí nghiệp công nghiệp.
- Trung tâm công nghiệp.
- Thể tổng hợp nông công nghiệp.
1.1.1.2. Quan điểm của các nhà Địa lý Phương Tây
Ở các nƣớc đã sớm đi vào kinh tế thị trƣờng, từ thế kỷ XIX tổ chức lãnh thổ đã trở
thành khoa học quản lý. Tổ chức lãnh thổ đƣợc hiểu là: ''Nghệ thuật sử dụng lãnh thổ một
cách đúng đắn và có hiệu quả'''' (Jean Paul De Gaudemar, 1992). Nhiệm vụ của nó là tìm
kiếm một tỷ lệ và quan hệ hợp lý về phát triển kinh tế - xã hội giữa các ngành trong một
những bề mặt, với tất cả hoạt động diễn ra ở đó, trong một hệ thống các quan hệ chức năng có
thang bậc, tạo thành một hệ thống tổ chức
12
không gian.
Cơ cấu hay cấu trúc không gian: là hình thức phân bố trật tự sắp đặt trong không gian
các nút, dải, bề mặt, cùng với những tập đoàn ngƣời và những hoạt động ở đó, liên hệ ảnh
hƣởng lẫn nhau. Đó là bộ khung cơ bản tổ chức không gian, mà mạng lƣới, nút dải là bộ
xƣơng sống.
1.1.2. Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp là một hình thức của việc tổ chức nền sản xuất xã hội
theo lãnh thổ.
Một trong những chuyên gia Xô viết hàng đầu nghiên cứu và tổ chức lãnh thổ nông
nghiệp là giáo sƣ tiến sĩ địa lý K.I.Ivanov. Trong luận án tiến sĩ với đề tài: "Tổ chức lãnh thổ
sản xuất các sản phẩm nông nghiệp và việc tính toán điều kiện của địa phương'' (1967), ông
đã phát triển tƣ tƣởng của N.N.Kôlôxôvaki về các thể tổng hợp lãnh thổ sản xuất và đƣa nó
vào lĩnh vực nông nghiệp. Về phƣơng diện lý thuyết, K.I.Ivanov xây dựng cơ sở cho phƣơng
pháp dòng (băng chuyền) trong việc tổ chức sản xuất của nhiều phân ngành nông nghiệp.
Nhiều tƣ tƣởng và quan niệm mới của ông đã đƣợc ứng dụng trong lĩnh vực lập mô hình các
hệ thống lãnh thổ.
Lần đầu tiên, giáo trình chuyên ngành "Tổ chức lãnh thổ sản xuất nông nghiệp" đƣợc
giảng dạy tại trƣờng tổng hợp quốc gia Matxcơva vào năm học 1967 - 1968 và đƣợc xuất bản
năm 1974 sau khi ông mất (1972).
Ngoài công trình quan trọng nói trên, K.I.Ivanov còn hàng loạt các công trình khác
liên quan tới việc tổ chức lãnh thổ nông nghiệp nhƣ "Tiến bộ khoa học kỹ thuật và các hình
thức mới về tổ chức lãnh thổ nông nghiệp gắn liền với sự tiến bộ này" (1969); "Một số vấn đề
về phương pháp luận và phương pháp tiếp cận hệ thống trong việc nghiên cứu tổ chức lãnh
thổ nông nghiệp" (1971). "Hệ thống lãnh thổ sản xuất nông nghiệp" (1971) v.v
13
mặt cấu trúc, có thể ví nông nghiệp nhƣ một tòa nhà đồ sộ. Các cấu kiện theo chiều thẳng
đứng của tòa nhà giống nhƣ các mối liên hệ nội ngành hoặc giữa các phân ngành giống nhau;
còn cấu kiện theo chiều ngang giống nhƣ các mối liến hệ hình thành giữa các phân ngành
khác nhau.
Việc đề cập tới khái niệm tổ chức lãnh thổ nông nghiệp tất yếu nảy sinh vấn đề mối
quan hệ giữa các ngành và các kết hợp lãnh thổ sản xuất, bởi vì đó là vấn đề mang tính chất
nguyên tắc.
Mỗi một ngành đều có sự thống nhất về mặt kỹ thuật sản xuất. Đó là tập hợp của các
xí nghiệp giống nhau về giá trị của sản phẩm sản xuất ra, về các yếu tố phân bố và về các dấu
hiệu khác. Tuy nhiên, các xí nghiệp cũng có thể tách rời nhau về mặt lãnh thổ. Đồng thời, các
xí nghiệp thuộc các ngành khác nhƣ nằm trên cùng một lãnh thổ lại tạo nên các kết hợp sản
xuất lãnh thổ.
Trong điều kiện hiện nay, vấn đề tổ chức lãnh thổ nông nghiệp gắn liền mật thiết với
cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, một cuộc cách mạng đang phát triển mạnh mẽ và trở
thành lực lƣợng sản xuất trực tiếp. Nhờ thành tựu của cuộc cách mạng này, nhiều hình thức tổ
chức lãnh thổ nông nghiệp đã và đang xuất hiện và mang lại hiệu quả kinh tế cao.
1.2. Ý nghĩa của việc nghiên cứu tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
15 Việc nghiên cứu tổ chức lãnh thổ sản xuất nông nghiệp có ý nghĩa to lớn không chỉ về
mặt lý luận, mà còn cả về mặt thực tiễn.
Việc xem xét tổ chức lãnh thổ nông nghiệp nói chung và việc vạch ra các hình thức tổ
chức của nó theo lãnh thổ nói riêng trƣớc hết tạo ra những tiền đề cần thiết nhằm sử dụng hợp
lý các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của cả nƣớc cũng nhƣ của từng địa phƣơng.
Trên thực tế, nhiều hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp có mối liên hệ chặt chẽ
với nhau. Cùng với sự phát triển của nền sản xuất xã hội đã hình thành các hình thức mới về
tổ chức lãnh thổ nông nghiệp. Việc nhận thức chúng một cách đúng đắn là chiếc chìa khóa để
sử dụng hợp lý hơn các điều kiện hiện có của đất nƣớc.
Sản xuất nông nghiệp phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên nhiều hơn các ngành sản xuất
dụng tối ƣu nguồn lao động tăng số lƣợng nông phẩm trên một đơn vị diện tích với chi phí ít
nhất trên một đơn vị sản phẩm là việc xác định một cách khoa học các hình thức tổ chức lãnh
thổ nông nghiệp.
• Việc nghiên cứu các hình thức tổ chức nông nghiệp theo lãnh thổ góp phần vào
công tác lập kế hoạch theo lãnh thổ.
Trong hoàn cảnh hiện nay, việc lập kế hoạch phải linh hoạt. Tránh sự cứng nhắc, áp
đặt. Thực chất đây là việc xác định một cách có căn cứ khoa học những mối quan hệ cần thiết
giữa các ngành trong nền sản xuất xã hội, là việc đảm bảo sự cân đối giữa các yếu tố sản xuất
(đất đai, máy móc,
17
sức lao động ) và đƣa ra hệ thống các giải pháp nhằm thực hiện các mục tiêu đã đề ra trong
điều kiện nền kinh tế thị trƣờng.
Trên cơ sở các hình thức tổ chức lãnh thổ nông nghiệp, từng đơn vị sản xuất tiến hành
xây dựng kế hoạch sao cho phù hợp với các điều kiện cụ thể của mình, đồng thời thỏa mãn sự
cân đối nhất định giữa các ngành, giữa các yếu tố của sản xuất, giữa tích lũy và tiêu dùng.
• Việc nghiên cứu tổ chức lãnh thổ nông nghiệp gắn liền với việc giải quyết có hiệu
quả vấn đề phân bổ lực lượng sản xuất theo lãnh thổ trong cả nước nói chung và trong
từng vùng nói riêng.
1.3. Một số hình thức của tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp có nhiều hình thái từ thấp đến cao, từ đơn giản đến
phức tạp. Trong phạm vi phần này, đề tài chỉ đƣa ra một vài hình thức tổ chức lãnh thổ nông
nghiệp quan trọng nhất
1.3.1. Xí nghiệp nông nghiệp
1.3.1.1. Quan niệm
Xí nghiệp nông nghiệp là một trong nhiều hình thức của tổ chức lãnh thổ nông nghiệp
trong đó có sự thống nhất giữa lực lƣợng lao động với công cụ và đối tƣợng lao động để sản
xuất ra của cải vật chất cho xã hội. Mỗi xí nghiệp đều có tính độc lập về pháp lý và có thể có
quan hệ với các xí nghiệp khác.
1.3.1.2. Hình thức biểu hiện
Theo quan niệm của I.F.Mukômel, đó là sự kết hợp (hợp nhất) theo lãnh thổ các xí
nghiệp giống nhau về tính chất của cùng một kiểu, tất nhiên, quan niệm này không thể hiện
đƣợc các mối liên hệ kỹ thuật sản
Copyright: Tài liệu đại học ©