Bộ giáo dục và Đào tạo
Trường Đại Học sư phạm Hà Nội.
------***-----
LUẬN VĂN
THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Đề tài:
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TỪ LIÊM - THÀNH PHỐ
HÀ NỘI
Bộ giáo dục và Đào tạo
Trường Đại Học sư phạm Hà Nội.
------***-----
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
CỦA HIỆU TRƯỞNG CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC
CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TỪ LIÊM -
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
CHUYÊN NGÀNH : QUẢN LÝ GIÁO DỤC
MÃ SỐ : 60.14.05
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Lời cảm ơn
- Để hoàn thành luận văn thạc sỹ quản lý giáo dục này, tôi đã được sự giúp
đỡ của nhiều tập thể và cá nhân thầy giáo, cô giáo.
- Quá trình học tập nghiên cứu là quá trình bản thân tôi được sự quan tâm
giúp đỡ của tập thể các thầy cô giáo khoa quản lý giáo dục, các phòng ban, các
cấp quản lý giáo dục. Với tình cảm chân thành của mình, tôi xin được bày tỏ
lòng biết ơn chân thành đến các thầy giáo, cô giáo trong ban giám hiệu, khoa
quản lý giáo dục, phòng quản lý khoa học, thư viện trường đại học sư phạm Hà
Nội, đã tận tình giúp đỡ tôi trong học tập, nhất là trong quá trình tiến hành làm
đề tài khoa học này.

11
1.2.2.2. Khái niệm biện pháp quản lý giáo dục
.....................................................................................................................
12
1.2.2.3. Quản lý trường học
.....................................................................................................................
14
1.2.2.4. Khái niệm biện pháp quản lý hoạt động dạy học.............. 18
1.3 Quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng trường THCS ............ 21
1.3.1. Vị trí, nhiệm vụ và quyền hạn trường THCS trong điều lệ
nhà trường hiện nay
........................................................................................................
.
22
1.3.2. Mục tiêu quản lý trường THCS
........................................................................................................
23
1.3.3. Những đặc điểm của HĐDH ở trường THCS
........................................................................................................
23
1.3.4. Vị trí, vai trò, nhiệm vụ của hiệu trưởng trường THCS
........................................................................................................
24
1.3.5. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc quản lý hoạt động dạy học
của người hiệu trưởng trường THCS trong gia đoạn hiện nay
........................................................................................................
........................................................................................................
25
1.3.6. Hiệu trưởng THCS với vấn đề quản lý hoạt động dạy học
........................................................................................................

...........................................................................................................
58
2.2.6. Thực trạng quản lý về các điều kiện cơ sở vật chất trang
thiết bị dạy học.
...........................................................................................................
64
2.2.7. Điều tra và đánh giá của hiệu trưởng trường THCS về quản
lý hoạt động dạy và học
...........................................................................................................
67
2.2.8. Nhận thức và đánh giá của chuyên viên, cán bộ quản lý cấp
dưới (tổ trưởng, nhóm trưởng) và giáo viên về biện pháp quản lý
HĐDH của hiệu trưởng
...........................................................................................................
76
2.2.9. Đánh giá kết quả nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân thực
trạng các biện pháp quản lý HĐDH của hiệu trưởng các trường
THCS trên địa bàn huyện Từ Liêm.
...........................................................................................................
2.3. Một số vấn đề cấp thiết đặt ra trong quản lý hoạt động dạy học
của hiệu trưởng các trường THCS huyện Từ Liêm.....................................
81
83
Kết luận chương 2:.........................................................................................
84
Chương III: Một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng
trường trung học cơ sở huyện từ liêm thành phố Hà Nội............................................
85
3.1. Những căn cứ đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học của
hiệu trưởng các trường THCS trên địa bàn huyện Từ Liêm............... 85

học sinh giỏi , phụ đạo học sinh yếu kém.
............................................................................................................
106
3.2.6. Biện pháp 6: Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, quản lý sử
dụng có hiệu quả trang thiết bị dạy học cho giáo viên và học sinh,
tập trung sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học
............................................................................................................
109
3.2.7. Biện pháp 7: Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục, phát
huy các tiềm năng từ xã hội hoá giáo dục cho hoạt động dạy học
............................................................................................................
113
3.3.Mối quan hệ giữa các biện pháp
............................................................................................................
114
3.4. Khảo sát tính khả thi và tính cần thiết của các biện pháp
quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các trường THCS
huyện Từ Liêm – Thành phố Hà Nội
............................................................................................................
115
Kết luận chương 3
............................................................................................................
118
KếT LUậN Và KHUYếN NGHị
............................................................................................................
119

DANH MỤC NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN
VĂN
Viết tắt

Hiện đại hoá
Uỷ ban nhân dân
Sáng kiến kinh nghiệm
Ban giám hiệu
Hoạt động dạy học
Thể dục thể thao
Văn hoá thể thao
Giáo viên
Khoa học xã hội
Quản lý
Thiết bị dạy học
Xã hội chủ nghĩa
Cơ sở vật chất
Đổi mới giáo dục
Đổi mới phương pháp dạy học
Mở đầu
1. Lý do chọn đề tài
Dân tộc ta cùng với toàn thể nhân loại đã bước sang những năm đầu của
thế kỷ XXI, thiên niên kỷ thứ III. Đây là thời kỳ mà khoa học công nghệ, đặc
biệt là công nghệ thông tin và truyền thông mới tiếp tục phát triển với những
bước tiến nhảy vọt. Thúc đẩy hình thành nền kinh tế tri thức và làm biến đổi
nhanh chóng, sâu sắc, đời sống vật chất và tinh thần của xã hội.
Đại hội Đảng lần thứ IX đã đặt ra mục tiêu đến năm 2010 là “… Đưa
nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, nâng cao rõ rệt đời sống vật chất và
tinh thần của nhân dân, tạo nền tảng để đến năm 2020 nước ta cơ bản trở thành
một nước công nghiệp theo hướng hiện đại …”. Đại hội Đảng cũng đã khẳng
định “phát triển giáo dục đào tạo là một trong những động lực quan trọng thúc
đẩy sự nghiệp cộng nghiệp hoá - hiện đại hoá, là điều kiện để phát triển nguồn
lực con người, yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và
bền vững”.

.
Những thay đổi quan trọng về nội dung và phương pháp dạy học nhằm đạt
tới mục tiêu của chương trình. Đây là vấn đề then chốt của giáo dục trung học cơ
sở
.
Những đổi mới trong công tác quản lý được xem là khâu đột phá để
nâng cao chất lượng học tập của người học. Bởi vì, mọi sự thành công hay thất
bại trong giáo dục đều bắt nguồn và có một phần nguyên nhân từ quản lý.
Từ Liêm là một huyện ngoại thành Hà Nội, từng bước đang được đô thị
hoá nhanh chóng. Những cánh đồng xanh đang nhường chỗ cho những công
trình văn hoá quốc gia, các trường Đại học, những khu công nghiệp vừa và nhỏ,
những khu đô thị tập trung dân cư lớn, các trường THCS của huyện Từ Liêm đã
có nhiều cố gắng nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn cũng như đại trà, có
nhiều trường đã đạt là trường chuẩn quốc gia. Tuy nhiên cương vị là một cán bộ
quản lý trực tiếp chỉ đạo công tác chuyên môn, từ thực tiễn công tác của mình
với góc nhìn khoa học quản lý tôi nhận thấy:
Công tác quản lý dạy học của hiệu trưởng các trường Trung học cơ sở ở
huyện Từ Liêm vẫn còn những vấn đề bất cập, các biện pháp quản lý của Hiệu
trưởng chưa được khoa học, đồng bộ, còn nhiều lúng túng, chưa đáp ứng được
với sự phát triển chung, cần phải trao đổi, bổ sung, rút kinh nghiệm kịp thời để
đáp ứng với yêu cầu, đòi hỏi sự phát triển của kinh tế, văn hoá, giáo dục.
Từ những lý do nêu trên tôi lựa chọn đề tài:
2
“Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường
THCS trên địa bàn huyện Từ Liêm – Thành phố Hà Nội”.
3
2.Mục đích nghiên cứu:
Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng các trường
trung học cơ sở trên địa bàn huyện Từ Liêm – Thành phố Hà Nội.
3. Khách thể, đối tượng nghiên cứu:

THCS. Nghiên cứu tìm tài liệu, sách, báo… về quản lý hoạt động dạy học ở
trường THCS.
7.2 Phương pháp quan sát:
Quan sát hoạt động dạy học và thái độ của giáo viên trước các biện
pháp quản lý của hiệu trưởng
7.3 Phương pháp điều tra:
Xây dựng bảng hỏi, nghiên cứu về biện pháp quản lý hoạt động dạy học
của hiệu trưởng các trường trung học cơ sở
Phỏng vấn, tham khảo ý kiến chuyên viên, cán bộ quản lý phòng giáo
dục và Đào tạo huyện Từ Liêm.
7.4 Phương pháp thực nghiệm:
Thực nghiệm một số biện pháp quản lý dạy học của hiệu trưởng các
trường trung học cơ sở huyện từ liêm – thành phố Hà Nội.
7.5 Phương pháp toán thống kê:
Sử dụng phương pháp toán học thống kê giúp ta xử lý các dữ liệu, các
thông tin trong quá trình nghiên cứu, điều tra thu thập được. Nhờ đó ta xác định
được kết quả một cách khách quan các biện pháp quản lý dạy học của hiệu
trưởng theo chương trình Trung học cơ sở.
cấu trúc luận văn
Phần mở đầu: Đề cập đến một số vấn đề chung của đề tài
Kết quả nghiên cứu bố trí thành 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học của hiệu trưởng các
trường THCS.
Chương II: Thực trạng quản lý dạy học của hiệu trưởng các trường THCS trên
địa bàn huyện Từ Liêm – TP Hà Nội.
Chương III: Biện pháp quản lý dạy học của hiệu trưởng các trường THCS trên
địa bàn huyện Từ Liêm – TP Hà Nội.
Kết luận – khuyến nghị:
5
Chương 1

ở Việt Nam nhiều nhà sư phạm đã đi sâu nghiên cứu một cách toàn diện về
vai trò, vị trí, nhiệm vụ, tổ chức quá trình dạy học, thấy được việc nâng cao chất
lượng dạy học trên lớp sẽ quyết định chất lượng dạy học. Những ưu điểm và
6
nhược điểm của quá trình tổ chức dạy học trên lớp và nhận thức đúng về bản
chất của quá trình dạy học, mối quan hệ giữa hoạt động dạy và hoạt động học,
vai trò của người dạy và người học, và sự đổi mới hiện nay về giáo dục, đổi mới
nội dung và những biện pháp tổ chức dạy học trên lớp, trang thiết bị cơ sở vật
chất phục vụ cho dạy học. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học trên lớp. Các
tác giả tiêu biểu như Nguyễn Cảnh Toàn, Trần Kiểm, Hồ Ngọc Đại, Hà Thế
Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Đặng Quốc Bảo, , Bùi Minh Hiền, Nguyễn Ngọc Bảo ….
Phan Viết Vượng, Đặng Thành Hưng…v.v.
Để giải quyết từng bước cho chất lượng thực chất của giáo dục nước ta,
ngành giáo dục và đào tạo đã triển khai cuộc vận động lớn về việc “Nói không
với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục”. Nhằm lập lại kỷ
cương trong dạy học, phát huy niềm tự hào và tự trọng nghề nghiệp của mỗi
thầy cô giáo, khẳng định trách nhiệm và sứ mạng vẻ vang của ngành giáo dục
của mỗi nhà trường, các thầy cô giáo trong việc tạo ra nguồn nhân lực cho đất
nước.
Nâng cao chất lượng giáo dục có rất nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan
trọng không thể thiếu được nó quyết định tới chất lượng giáo dục và sự phát
triển giáo dục đó chính là quá trình quản lý chất lượng dạy học, nó được nhiều
nhà nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản lý trong việc
nâng cao chất lượng dạy học. Nnghị quyết phát triển giáo dục của Đảng ta trong
văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X đã ghi rõ “Đổi mới tư duy giáo dục
một cách nhất quán, từ mục tiêu chương trìnhị, nội dung, phương pháp đến cơ
cấu và hệ thống tổ chức cơ chế quản lý để tạo ra sự chuyển biến cơ bản và toàn
diện của nền giáo dục nước nhà, ưu tiên hàng đầu cho chất lượng dạy và học”.
Như vậy quản lý hoạt động dạy học được xem là khâu đột phát để nâng
cao chất lượng học tập của người học, là vấn đề bức xúc đã được quan tâm

tiến bộ. Vậy quản lý là một dạng lao động xã hội gắn liền và phát triển cùng với
lịch sử phát triển của loài người. Quản lý là một dạng lao động đặc biệt điều
khiểu các hoạt động lao động, nó có tính khoa học và nghệ thuật cao, nhưng
đồng thời nó là sản phẩm có tính lịch sử, tính đặc thù của xã hội.
Theo yếu tố chính trị xã hội: Quản lý còn là sự kết hợp giữa tri thức với
lao động, quản lý còn được xem là tổ hợp các cách thức, phương pháp tác động
vào đối tượng để phát huy khả năng của đổi tượng nhằm thúc đẩy sự phát triển
của xã hội.
- Theo yếu tố hành động: Quản lý là quá trình điều khiển, Chủ thể quản lý
điều khiển đối tượng quản lý để đạt tới mục tiêu đặt ra.
- Thuật ngữ quản lý (từ Hán Việt) nêu rõ bản chất của hoạt động này trong
thực tiễn, nó gồm hai mặt tích hợp vào khâu từ “Quản” và từ “Lý”.
- “Quản” là sự trông coi, chăm sóc, giữ gìn, duy trì ở trong thái ổn định.
“Lý” là sự sửa sang, sắp xếp, làm cho nó phát triển. Như vậy “Quản lý” là sự
trông coi, chăm sóc, sửa sang làm cho nó ổn định và phát triển.
8
- Có nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học về nội dung, thuật
ngữ “quản lý” có thể nêu một số định nghĩa như sau:
Theo lý luận của chủ nghĩa Mác về quản lý “Quản lý xã hội một cách
khoa học là sự tác động có ý thức của chủ thể quản lý đối với toàn bộ hay
những hệ thống khác nhau của hệ thống xã hội trên cơ sở nhận thức và vận
dụng đúng đắn những quy luật khách quan vốn có của nó nhằm đảm bảo
cho nó hoạt động và phát triển tối ưu theo mục đích đặt ra” [9]
Theo Harold Koontz – Cyric Odonnell - Heinz Weihrich trong cuốn
“Những vấn đề cốt yếu của quản lý” cho rằng “Quản lý là hoạt động đảm
bảo sự nỗ lực của cá nhân để đạt được mục tiêu quan trọng điều kiện chi
phí thời gian, công sức, tài liệu, vật liệu, ít nhất và đạt được kết quả cao
nhất” [18]
Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang trường cán bộ quản lý giáo dục và
đào tạo “Quản lý là những tác động có định hướng, có kế hoạch của chủ thể

xã hội luôn luôn vận động và phát triển không ngừng nên các chức năng quản lý
cũng không ngừng được cải tiến phù hợp theo.
Sau đây là những chức năng quản lý cơ bản mà bất cứ chủ thể quản lý nào,
ở bất cứ lĩnh vực hay ngành nào, ở bất cứ cấp quản lý nào đều phải thực hiện
chúng ta gọi là chức năng quản lý cơ bản.
Có 4 chức năng quản lý cơ bản.
+ Kế hoạch
+ Tổ chức
+ Chỉ đạo
+ Kiểm tra
4 chức năng đó quan hệ với nhau tạo thành một chu trình quản lý chủ thể
quản lý sử dụng thông tin như một công cụ quản lý.
Công c qu n lýụ ả
Ch th qu n ủ ể ả
lý
Khách th qu n lýể ả M c tiêu qu n lýụ ả
Ph ng pháp qu n lýươ ả
K ho chế ạ
Ki m traể Thông tin T ch cổ ứ
Ch o ỉ đạ
Môi tr ngườ
10
Sơ đổ 1.2: Mô hình chu trình quản lý
* Chức năng kế hoạch
Kế hoạch hóa là chức năng hoạch định cơ bản nhất trong số các chức năng
quản lý là xác định mục đích, mục tiêu của tổ chức, là biện pháp chương trình
hành động, các bước đi đề đạt được mục tiêu, mục đích quản lý đó.
Xây dựng được mục tiêu là khâu đầu tiên của kế hoạch hóa, mục đích của
kế hoạch hóa là hướng mọi hoạt động của hệ thống vào các mục tiêu để tạo khả
năng đạt mục tiêu một cách tốt nhất, việc xác định chắc chắn sát thực về nguồn

hệ thống giúp hệ thống đạt đến mục tiêu nhanh nhất, kết quả cao nhất đúng kế
hoạch đã đề ra.
Trong quá trình lãnh đạo phải luôn luôn liên kết, liên hệ với mọi thành
viên trong hệ thống và động viên họ hoàn thành những nhiệm vụ nhất định để
đạt tới mục tiêu của kế hoạch, đồng thời đúc kết lại những thành công thất bại
giúp nhà quản lý rút ra bài học kinh nghiệm để thực hiện quá trình quản lý sau
này.
* Chức năng kiểm tra
Trong tiến trình quản lý cần phải chú ý đến công tác kiểm tra bao gồm
kiểm tra đột xuất, kiểm tra định kỳ và kiểm tra thường xuyên. Kiểm tra để phát
hiện cái đúng, cái sai trong quá trình thực hiện và kịp thời điều chỉnh hoặc có
biện pháp để thực hiện tốt những mục tiêu đã để ra trong kế hoạch.
Khi tiến hành kiểm tra nhà quản lý thông qua 4 bước sau:
Bước 1: Xác định chuẩn để đánh giá đối với công việc cần kiểm tra.
Bước 2: Đánh giá theo chuẩn đã định
Bước 3: Khẳng định điều làm được hoặc chưa được theo kế hoạch dựa
trên chuẩn đánh giá.
Bước 4: Xử lý kết quả để quyết định chỉ đạo tiếp hoặc điều chỉnh một
phần kế hoạch.
Kiểm tra là chức năng của người quản lý, nhằm mục đích kiểm tra thực
hiện tốt nhất ba công việc phát hiện điều chỉnh và khuyến khích. Kiểm tra nhằm
xác định kết quả thực hiện kế hoạch kịp thời, kiểm tra không hẳn là giai đoạn
cuối kỳ khi công việc đã hoàn thành có kết quả mà nó diễn ra trong suốt quá
trình thực hiện kế hoạch. Vậy kiểm tra là chức năng thực sự quan trọng của nhà
quản lý (lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo) nó là khâu đặc
biệt quan trọng của chu trình quản lý, giúp người quản lý điều chỉnh theo hướng
đích.
Vậy muốn cho hệ thống quản lý vận hành có kết quả thì quá trình quản lý
thường diễn ra theo một chu kỳ gọi là chu trình quản lý. Quá trình quản lý là
một thể thống nhất trọn vẹn nhiều tác giả thống nhất chia quá trình quản lý thành

cán bộ kế hoạch hóa, tài chính, cung tiêu nhằm đảm bảo vận hành bình thường
của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, để tiếp tục phát triển và mở rộng hệ
thống cả về mặt chất lượng lẫn số lượng”. Cơ sở lý luận khoa học về quản lý
giáo dục – Viện khoa học giáo dục. Hà Nội.
Từ ý kiến, của các nhà khoa học quản lý trên ta có thể quan niệm quản lý
giáo dục là: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có hướng đích của chủ thể
quản lý đến đối tượng quản lý ở các cơ sở giáo dục khác nhau trong toàn bộ hệ
thống giáo dục, nhằm phát triển quy mô cả về số lượng và chất lượng để đạt tới
mục tiêu giáo dục”.
1.2.2.2. Khái niệm biện pháp quản lý giáo dục
Biện pháp là “các cách tiến hành thực hiện giải quyết vấn đề”
13
Biện pháp quản lý giáo dục là tổ hợp các tác động có định hướng của chủ
thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục ở từng cơ sở và
toàn bộ hệ thống giáo dục đạt đến mục tiêu.
Quản lý giáo dục là một nghệ thuật, bởi vì đối tượng quản lý giáo dục rất
phức tạp và phong phú đòi hỏi các biện pháp quản lý của chủ thể quản lý cũng
phải đa dạng phong phú với đối tượng quản lý giáo dục. Biện pháp quản lý giáo
dục phải được xây dựng trên cơ sở trí thức khoa học giáo dục, biện pháp quản lý
giáo dục quan hệ chặt chẽ với nhau tạo thành một hệ thống các biện pháp quản
lý. Hệ thống các biện pháp quản lý giúp nhà quản lý thực hiện tốt các phương
pháp quản lý đến đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu giáo dục.
* Xét theo nội dung quản lý nhà nước về giáo dục thì các biện pháp quản
lý giáo dục bao gồm các biện pháp cơ bản sau:
Xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chính
sách phát triển giáo dục.
Ban hành và tổ chức thực hiện văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục,
ban hành điều lệ nhà trường ban hành quy định về tổ chức và hoạt động của các
cơ sở giáo dục khác.
Quy định mục tiêu, chương trình nội dung giáo dục tiêu chuẩn nhà giáo,

- Biện pháp: điều khiển trong quản lý giáo dục gồm các biện pháp tác động
đến các đối tượng bị quản lý một cách có chủ định nhằm phát huy hết tiềm năng
của họ để đạt được mục tiêu.
- Biện pháp: Kiểm tra trong quản lý giáo dục gồm các bước theo một chu
trình quản lý sau:
Xây dựng các tiêu chuẩn
Đo đạc việc thực hiện
Điều chỉnh các so lệch nhằm làm cho toàn bộ hệ thống đạt mục tiêu
đã định. [22]
1.2.2.3. Quản lý trường học
1) Khái niệm quản lý trường học: Trên cơ sở khái niệm về trường học (cơ
sở giáo dục), chúng ta đi sâu vào quản lý trường học (một phần của quản lý giáo
dục)
Nhà trường là bộ phận quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân. Nhà
trường là một hoạt động xã hội một thiết chế chuyên biệt của xã hội, nơi truyền
bá những kinh nghiệm lịch sử của xã hội loài người, nền văn hóa nhân loại cho
một nhóm dân cư nhất định của xã hội đó.
Nhà trường là nơi tổ chức thực hiện và quản lý quá trình giáo dục. Quá
trình này được thực hiện bởi hai chủ thể, người được giáo dục (người học) và
người giáo dục (người dạy). Trong quá trình giáo dục hoạt động của người học
và hoạt động của người dạy luôn gắn bó tương tác hỗ trợ nhau tựa vào nhau để
thực hiện mục tiêu giáo dục theo yêu cầu xã hội.
Theo tác giả Phạm Minh Hạc: Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối
của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành
theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với
ngành giáo dục với thệ hệ trẻ và từng học sinh. [16]
15
Quản lý là những tác động của chủ thể quản lý trong việc huy động, phát
huy, kết hợp, sử dụng, điều chỉnh, điều phối nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài
lực) trong và ngoài tổ chức (chủ yếu trong tổ chức) một cách tối ưu nhằm đạt

bộ công tác giáo dục trong nhà trường như: chuyên môn, chính trị, đạo đức, văn
thể và lao động hướng nghiệp…
16
Nguyên tắc này là một trong những nguyên tắc quan trọng nhất vì xuất phát
từ bản chất của nền giáo dục mang tính đấu tranh giai cấp, giáo dục là công vụ
của chuyên chính vô sản, có vai trò quan trọng trong tư tưởng văn hóa.
Đảm bảo tính khoa học, tính kế hoạch và tính thực tiễn quản lý trường học.
Nguyên tắc này xuất phát từ tính chất của công tác giáo dục trong trường học là
một trong công tác phức tạp nhất, hình thành nhân cách cho học sinh không phải
là một việc làm gọn trong thời gian ngắn mà là kết quả hoạt động liên tục có kế
hoạch, có cơ sở khoa học và phương pháp khoa học, kết quả hoạt động phối hợp
đồng bộ nhiều mặt, nhiều lực lượng trong không gian và thời gian.
Đảm bảo nguyên tắc tập trung dân chủ trong lãnh đạo các công việc của
nhà trường.
Đây là nguyên tắc quan trọng nhất của quản lý, việc thực hiện nguyên tắc
này đảm bảo sự thống nhất tổ chức và trình độ tổ chức cao của nhà trường, đồng
thời phát huy cao độ tiềm tàng trí tuệ tập thể và thể hiện sự kết hợp chế độ hiệu
trưởng phụ trách chịu tráchh nhiệm cuối cùng với chế độ dân chủ, tập thể trong
quản lý, nó động viên phối hợp các tổ chức, tập thể giáo viên, cán bộ công nhân
viên cùng tham gia vào công tác quản lý nhà trường, nó đảm bảo sự đoàn kết
nhất trí trong tập thể sư phạm, phát huy vai trò tích cực chủ động của các lực
lượng giáo dục vào sự nghiệp giáo dục. Đó là chế độ dân chủ, tập thể rộng rãi
dưới sự lãnh đạo tập trung của hiệu trưởng trên cơ sở dân chủ tập thể.
Nguyên tắc kết hợp hài hòa các lợi ích, coi trọng sự kích thích, động viên
về tinh thần kết hợp với sự chú ý thích đáng, tới các lợi ích vật chất và chăm lo
đời sống.
Trong quản lý việc chú ý đến lợi ích, coi trọng sự kích thích , động viên về
tinh thần kết hợp sự chú ý thích đáng tới các lợi ích vật chất và chăm lo đời
sống.
Trong quản lý việc chú ý đến lợi ích của nhà trường và xã hội và lợi ích của

Công cụ quản lý có vai trò để nhà quản lý sử dụng tổ chức, phối hợp động
viên, định hướng hoạt động của đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu đã
đặt ra.

Công cụ quản lý còn là phương tiện đo lường, kiểm tra đánh giá kết quả, hiệu
quả của quá trình quản lý trong các lĩnh vực hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội.
c) Các loại công cụ trong quản lý giáo dục
Công cụ quản lý có tính chất pháp lý, pháp luật, pháp lệnh, nghị quyết các
chính sách, các văn bản của các cơ quan có chức năng và thẩm quyền Nhà nước
ban hành như: luật giáo dục, nghị quyết của quốc hội, chỉ thị của chính phủ…
Người quản lý nắm vững văn bản đường lối chủ trương chính sách của Đảng và
Nhà nước để sử dụng một cách phù hợp khoa học với điều kiện và tình hình
thực tế ở đơn vị nhà trường mình quản lý.
Nhà trường THCS là một cơ sở giáo dục vì vậy nhà trường cũng là một sơ
quan Nhà nước. Do đó mọi hoạt động của nhà trường đều tuân thủ theo các
quyết định, các chủ trương chính sách pháp luật Nhà nước, mà người quản lý
phải nắm vững điều hành các hoạt động trong ngoài nhà trường
Công cụ quản lý tổ chức bộ máy:
18