SỬ DỤNG TRÒ CHƠI
TRONG DẠY NGỮ PHÁP TIẾNG NGA
Cao Thị Thùy Lương
1

ạy và học ngữ pháp tiếng Nga có thể làm cho cả thầy và trò cảm thấy
mệt mỏi. Các khái niệm của phạm trù ngữ pháp như từ loại, cấu trúc câu,
loại câu và cấu tạo từ có thể rất khó hiểu đối với sinh viên. Họ có thể bị
mệt mỏi và mất hết niềm say mê cũng như động lực học tập. Họ học mà không ý thức
rõ ràng về việc học. Chính vì vậy cách tốt nhất để dạy và học khối lượng ngữ pháp
tiếng Nga này là sử dụng các trò chơi. Trong một giờ học có tổ chức trò chơi thì trò
chơi đó tạo điều kiện cho thầy giúp trò lĩnh hội được các cấu trúc và từ vựng có hiệu
quả. Việc chơi các trò chơi trong giờ học ngữ pháp giúp người học thực hành những
kiến thức ngữ pháp đã học trong khi vẫn giữ được không khí lớp học vui vẻ và cuốn
hút người học.

1. MỞ ĐẦU
Hiện nay vấn đề “trò chơi” trong xã hội đang thu hút sự chú ý của các nhà khoa học ở
mọi lĩnh vực. Các trò chơi trong quá trình dạy học rất cần thiết. Nhờ các trò chơi này mà
người học học được cách tin vào chính bản thân mình, tin vào những người xung quanh, họ
biết được điều gì có thể học và điều gì phải tránh trong thế giới xung quanh họ.
Về khả năng dạy học của các trò chơi, chúng ta đã được biết đến từ lâu. Nhiều nhà sư
phạm đã chú ý đề cập đến tính hiệu quả của việc sử dụng các trò chơi trong quá trình dạy
học. Thông qua các trò chơi các khả năng tiền ẩn của con người được bộc lộ.
Trò chơi có một đặc tính tuyệt vời, đó là bản thân trò chơi tự tổ chức việc dạy học.
Không nhất thiết ngay từ đầu phải dạy theo một phương pháp mới nào đó và sau đó mới tiến
hành chơi trò chơi. Có thể làm ngược lại - đầu tiên hãy chơi trò chơi, chính bản thân trò chơi
không cho phép giáo viên ép buộc, giảng lý thuyết suông hay ép sinh viên học gạo. Trong khi
chơi, bức tường khoảng cách giữa giáo viên và sinh viên biến mất thay vào đó là một bầu
không khí mới, một mối quan hệ mới. Chính tự trò chơi dạy người học, trong trò chơi nảy
sinh ra thực tế sống động của một quá trình dạy học tự do, thoải mái, sáng tạo, vui vẻ và hiệu

dụng kiến thức chắc chắn.
Trò chơi có tính phân tích - là các trò chơi phát triển tư duy phân tích, giúp người học có
được kỹ năng phân tích thoải mái, tự do nhưng lại đúng đắn và lôgic, nó dạy người học nhìn
ra được tính quy luật, cái chung và cái riêng, nguyên nhân và hậu quả.
Trò chơi liên tưởng (liên hệ) - là các trò chơi đòi hỏi người chơi phải có sự tư duy liên
tưởng, phải có sự so sánh, đoán biết sự vật hiện tượng, qua những lời mô tả, gợi ý.
Trò chơi dựa vào ngữ cảnh - là các trò chơi hướng sự chú ý đến các mối liên hệ phức tạp
về nghĩa trong bài khoá. Các trò chơi này phát triển khả năng suy luận, khả năng hiểu những
điều không được thể hiện trực tiếp và ngược lại - truyền đạt thông tin bằng các phương pháp
khác nhau nhất.
Trò chơi có tính sáng tạo - loại bài tập này một mặt phát triển trí tưởng tượng và tính
sáng tạo trong việc sử dụng phương tiện ngôn ngữ, mặt khác nó phát triển khả năng kiểm tra
và đánh giá sự sáng tạo của người học.
2.3. Các trò chơi
2.3.1. Trò chơi giáo dục
Trò chơi giáo dục là các trò chơi giúp người học nhận biết được điều gì quan trọng hơn,
củng cố cho người học những kiến thức đã được học trên lớp. Trong tình huống của trò chơi,
trong đầu người chơi thường xuất hiện câu nói: “Tôi còn không biết rằng tôi đang biết điều
đó”. Nếu như chơi theo đội thì chính quá trình thảo luận bàn bạc nhiệm vụ một cách sôi nổi,
quá trình loại bỏ các phương án chưa chính xác có thể sẽ mang đến cho người chơi sự giải
thích có hệ thống hơn là sự giảng giải của thầy giáo trên lớp.
Những trò chơi dạng ngược lại với những bài tập quen thuộc như: không viết đúng
những từ đã gặp trong bài khoá mà cho thêm vào bài khoá những từ khó về chính tả, không
lấy những câu có sẵn mà tự nghĩ ra những câu riêng của mình theo mẫu đã có thì đặc biệt có
nhiều ưu điểm. Trò chơi dạng này cho phép người chơi tư duy lại những kiến thức đã học,
xem xét vấn đề từ góc độ khác, bổ túc thêm những thiếu sót trong kiến thức. Chính là vì
người học luôn bị yêu cầu phải phân tích, “chia nhỏ” thành các thành tố của hiện tượng ngôn
ngữ, trong trường hợp này, dựa vào những kiến thức của mình người học phải thực hiện các
năng lực có trong ngôn ngữ.
2.3.1.1. Trò chơi “Kiểm tra - Проверки”

Mục đích: Trò chơi này tương đối phổ biến rộng rãi nhưng chính trong giờ học tiếng Nga
thì sinh viên bắt đầu chơi có ý thức, có tư duy hơn.
Cách chơi: Đội trưởng liên tục đưa ra các câu hỏi: Кто (Ai)? Когда (Khi nào)? Что
делал (Đã làm gì)?… Mỗi người chơi sẽ viết câu trả lời của mình vào giấy, sau đó gấp mép
của tờ giấy đó lại sao cho để câu trả lời trong giấy đó không được biết và chuyển nó cho
người bên cạnh theo lệnh của người chỉ huy, ví dụ có thể chuyển nó theo chiều kim đồng hồ.
Người chỉ huy đưa ra 5 - 8 câu hỏi, các câu trả lời thu được là câu đúng cú pháp. Trò
chơi kết thúc bằng việc tất cả mọi người nói về mẩu giấy mình nhận được và đọc to trước lớp
câu trả lời trong mẩu giấy đó trong tiếng cười vui vẻ của tất cả người chơi.
Trò chơi này không có người thua cuộc. Có thể nói rằng, trò chơi này không phải là một
cuộc thi đua, tất cả những người chơi đều hào hứng tham gia là trò chơi đã có hiệu quả.

Thời điểm thành công nhất của trò chơi này là khi giải thích về cú pháp. Trò chơi giúp
người chơi ghi nhớ hơn về những kiến thức đã được học trước, nhạy cảm hơn với linh cảm về
cú pháp.
2.3.2. Các trò chơi có tính phân tích
Các trò chơi này phát triển khả năng tự phân tích các dữ kiện, các quy luật, khả năng
phát hiện những cái chung và cái riêng, ngoài ra nó còn dạy người chơi cách lập luận một
cách lôgic.
Việc sử dụng phương pháp phân tích trong trò chơi hoàn toàn khác với việc “bổ dọc” vấn
đề một cách cơ học như ở phổ thông thường gọi là phân tích. Các trò chơi phân tích này
không đòi hỏi người chơi phải hành động theo một mẫu cho sẵn mà nó yêu cầu người chơi tự
tìm phương pháp phân tích và kiểm chứng tính hiệu quả của nó.
“Cái gì chung - Что общего”
Mỗi đội cần không quá 7 - 9 người chơi, số lựơng đội chơi phụ thược vào số lượng người
chơi. Thời gian cho trò chơi là khoảng 20 phút, với bốn đội chơi trở lên thì thời gian phải là
trên nửa tiếng. Các đội cần phải có chỗ để thảo luận, hội ý sao cho thành viên của các đội
khác không nghe thấy nhau. Người chỉ huy điều hành trò chơi và cộng điểm cho các đội.
Mục đích: Trò chơi giải phóng tư duy, phát triển khả năng phát triển khả năng thay đổi
góc nhìn một cách linh hoạt, thay đổi tư duy về những dữ kiện đã có sẵn từ trước. Trò chơi

chơi. Người chiến thắng là người trả lời câu hỏi cuối cùng.
2.3.4. Trò chơi dựa vào ngữ cảnh
Trò chơi này hướng người chơi tới cấu trúc ngữ nghĩa của bài khoá, đến những mối quan
hệ phức tạp giữa bài khoá và ngữ cảnh, hướng đến nghĩa đen và nghĩa bóng của các đơn vị
ngôn ngữ. Trò chơi dạng này phát triển khả năng diễn giải bài khoá và các ý kiến một cách
sâu sắc và đa diện, khả năng hiểu tường tận các thông tin đưa ra.
Nhiệm vụ của trò chơi này là phải hiểu được bài khoá, khôi phục những đoạn chưa đạt,
cũng có thể là ngược lại: tạo ra một văn cảnh phù hợp với điều kiện xác định. Để sử dụng trò
chơi dựa vào ngữ cảnh này có hiệu quả, tốt nhất là đưa ra cho người chơi cả hai dạng trò
chơi.
2.3.4.1. “Đặt câu hỏi theo bài khoá - Вопросы по тексту”
Số lượng người chơi có thể bất kỳ, trò chơi diễn ra theo vòng tròn, cho nên người chơi
cần phải biết mình sẽ chơi sau ai. Người chỉ huy chuẩn bị trước một bài khoá mà tất cả người
chơi phải có (có thể sử dụng ngay quyển sách mà tất cả đều có - cuốn giáo trình học hàng
ngay chẳng hạn).
Mục đích: Trò chơi này mang lại một kỹ năng rất có ích “tát cạn” thông tin, kinh nghiệm
tiếp nhận bài khoá một cách thận trọng, tập trung cao độ. Trò chơi này còn phát triển cả tính
sáng tạo và khả năng tìm kiếm các hướng xử lý thông tin trong bài khoá không theo cách đã
được học trên lớp.
Cách chơi: Người chơi nhận bài khoá và làm quen với nó trong vòng vài phút. Sau đó tất
cả theo vòng tròn bắt đầu đặt ra các câu hỏi bất kỳ liên quan đến bài khoá này. Người chơi
sau không được lặp lại những câu hỏi của người chơi trước hoặc những câu hỏi tương tự, ví
dụ: một người hỏi: Какое первое слово в тексте? (Từ đầu tiên trong bài khoá là từ gì?) - thì
câu hỏi tiếp theo không nên là: Какое второе слово в тексте? (Từ thứ hai trong bài khoá là
gì?). Ai không biết đặt câu hỏi khi đến lượt mình thì bị loại ra khỏi vòng chơi. Người thắng
cuộc là người hỏi cuối cùng.
2.3.4.2. “Gợi ý - Подсказка”
Số lượng người chơi tuỳ ý, thời gian 15 - 20 phút, cần phải có người chỉ huy.
Mục đích: Trò chơi phát triển khả năng diễn giải thông tin nhận được một cách đúng đắn,
khả năng phân tích, kết nối các thông tin rời rạc. Những người tham gia gợi ý có thể cảm

Мальчик быстро идет в кино.(Cậu bé đi nhanh đến rạp chiếu phim). Có thể bổ sung thêm
vào bất cứ vị trí nào trong câu, các tiểu từ khồng được tính. Người chơi nào khi đọc câu lên
mà bỏ quên từ nào hoặc đảo lại vị trí của từ trong câu thì bị loại ra khỏi cuộc chơi. Người
chiến thắng là người ở lại cuối cùng.
Có thể tăng mức độ khó của trò chơi lên bằng cách thêm các điều kiện: không được sử
dụng tính động từ, không sử dụng liên từ, chỉ thêm vào những từ bắt đầu bằng một chữ cái
nhất định …
2.3.5.2 “Kể chuyện theo vòng tròn - Рассказ по кругу”
Thời gian chơi phụ thuộc vào số lượng người chơi. Người chơi ngồi thành vòng tròn, và
phải biết mình tiếp sau ai.
Mục đích: Trước hết trò chơi này giúp người chơi thêm phấn chấn, trút bỏ những căng
thẳng, mệt mỏi.
Trò chơi này phát triển óc sáng tạo trong hoạt động lời nói, nó dạy người chơi không
phải là thò tay vào túi lấy từ ra, dạy cho người chơi phải biết suy nghĩ nhanh. Trong khi chơi,
điều quan trọng là, mỗi phát ngôn của người chơi phải liên quan đến những câu của những
người còn lại. Trò chơi này còn rèn luyện kỹ năng chú ý lắng nghe, biết điều chỉnh lời nói
của mình phù hợp với chủ đề chính của tập thể.
Cách chơi: Người chơi đầu tiên nghĩ và nói thành tiếng một câu, ví dụ: Однажды,
зимним вечером вся семья сидела за столом.(Một lần trong một buổi chiều đông, cả gia
đình đang ngồi quây quần xung quanh bàn). Người thứ hai nói một câu tiếp tục câu chuyện
trên Tuỳ thuộc vào số lượng người chơi mà có thể tổ chức thành một hoặc một số vòng tròn
để làm sao có thể được khoảng ít nhất mười câu.
3. KẾT LUẬN
Giờ học ngữ pháp đơn thuần là rất nặng nề và tẻ nhạt đối với sinh viên. Những cấu trúc
câu khô khan, những bài tập cấu tạo từ đơn điệu… Tuy nhiên, khi đưa vào các trò chơi, sự
khô khan và đơn điệu này biến mất, thay vào đó là môi trường học tập vui vẻ và thư giãn giúp
tăng cường và duy trì hứng thú học tập cho họ. Đồng thời làm tăng động cơ học tập, khiến
sinh viên tham gia tích cực vào các hoạt động học tập.
Thời gian thực hiện trò chơi là một trong những khó khăn mà hầu hết các giáo viên dạy
ngoại ngữ nói chung, và dạy tiếng Nga nói riêng gặp phải trong khi sử dụng trò chơi. Thông

grammar, such as parts of speech, sentence structure, types of sentences and word composition can
be difficult for students to understand. Students can be bored and tired, they can lose their interest
and motivation. They learn without being aware of it. Therefore, the best way to direct this capacity in
grammar teaching and learning is using games. When a lesson includes a game, the game gives a
chance to the teacher to help students acquire new forms and lexis in an effective way. Playing
grammar games in the classroom provides valuable practice while keeping the atmosphere fun and
engaging.