Chuyến tàu không số đầu tiên và Thuyền trưởng Lê Văn Một
QĐND - Thứ Ba, 04/10/2011, 18:52 (GMT+7)
QĐND - Chiếc com-măng-ca chở cả tiểu đội chạy từ Hà Nội về hướng Hải Phòng.
22 giờ 30 phút đêm 11-10-1962, tại Bến Đồ Sơn, thay mặt Chính phủ, Quân ủy Trung ương, đồng chí Phạm
Hùng và các đồng chí trong Quân ủy đặt cả niềm tin trong ánh mắt tiễn đưa những chiến sĩ cảm tử đi chuyến
tàu đầu tiên, Tàu Phương Đông I .
Bông Văn Dĩa giơ tay:
- Chúng tôi xin hứa: Hoàn thành nhiệm vụ hoặc hy sinh. Dũng cảm quyết tử với địch, bình tĩnh khi gặp khó
khăn.
Lê Văn Một hứa:
- Quyết tâm và quyết tử trong công tác! Không để địch bắt, kịp thời thủ tiêu hàng cũng là hoàn thành nhiệm
vụ, tích cực cùng anh em lái thuyền về đến miền Nam. Chúc Bác, Đảng mạnh.
Ông Bông Văn Dĩa, người đã được Bác Hồ khen “Đi biển kiểu ấy thì xưa nay chỉ có Cri-xtốp Cô-lông và chú!”
được nghe lời Bác dặn: "Miền Nam đang rất cần các chú mang vũ khí vào để đánh giặc! Bác tin tưởng ở các
chú!”. Nay chuyến tàu đầu tiên vận chuyển vũ khí vào Nam, Đoàn 759 đã cử hai người chỉ huy là Lê Văn Một
- Thuyền trưởng và Bông Văn Dĩa - Chính trị viên.
Tượng đài kỷ niệm Đoàn tàu không số tại Cà Mau.
Tàu vừa chạy qua đảo Bạch Long Vĩ thì tiếng máy bắt đầu ậm ạch rồi tắt ngấm luôn. Tàu thả trôi, liên lạc
bằng điện đài đánh đi không nhận được tin trả lời. Mọi người trên tàu say sóng và mệt lử vì lo lắng. Bác Sao,
thợ máy chính, người Trà Vinh và hai thợ máy phụ là Bé và Luông, luôn tay vật lộn với máy móc. Cái máy của
Mỹ này đã cũ quá rồi.
Bác Sao kêu trời:
- Biết tính sao bây giờ? Không có phụ tùng để mở máy có chết không!
Thuyền trưởng Lê Văn Một lo lắng không rời mắt khỏi bác Sao:
- Lục hết thùng phụ tùng lên! Kiếm kỹ lại coi.
Bông Văn Dĩa mặt đanh lại vì căng thẳng, anh động viên:
- Máy đã cũ, lại không đủ phụ tùng! Nhưng tôi tin, anh không chịu thua nó!
Bác Sao, một thời đã là thợ máy giỏi của Nhà máy đóng tàu Ba Son. Bác lật tung từng cái mỏ lết, lấy giẻ đệm
khóa cho vừa và dùng búa gõ mãi. May mà tháo được một cái bù-loong, bác luồn cả cánh tay vào trong máy.
Kỹ thuật đóng tàu gỗ này chỉ phù hợp với đi trong vịnh hay gần bờ thôi, còn ra ngoài khơi thì sẽ gặp khó
khăn. Tàu và máy lại không đồng bộ, máy có mã lực quá lớn so với trọng lượng của tàu nên có lúc máy rung

một trách nhiệm lớn lao, có nhiệm vụ mở luồng cho con đường vận chuyển vũ khí vào Nam, bước vào một
giai đoạn gian lao với những thử thách mới.
Một phen hú vía cho cả tàu. Anh Thanh vội lấy tấm hình nhỏ của Bác Hồ đã giấu thật kỹ, phải mang ra nhai
nuốt chửng, nhìn theo chiếc tàu buôn kia, anh hậm hụi, tiếc nuối.
Trên khoang tàu kia, người ta đứng ngó sang, chắc lấy làm lạ, không hiểu bọn buôn lậu này gan tày trời, tàu
cây nhỏ xíu mà dám ra khơi xa như vậy.
Tác giả (bên phải) tặng sách cho chị Ba (vợ Anh hùng Bông Văn Dĩa). Ảnh:
TĐ.
Đang giữa trưa, lại một sự cố nữa, cái máy vẫn không chịu buông tha cho anh em đã mệt nhoài vì lo lắng hồi
hộp. 30 tấn hàng, những thùng vũ khí nặng, những bọc vải dầu cho những nòng súng đại và trọng liên, đã
gần đến bờ biển Nam Bộ rồi mà máy còn hư nữa. Sâu quá không neo được, tàu thả trôi, gặp sóng lớn, anh
em càng say sóng hơn. Ai còn tỉnh phải thay nhau tát nước. Anh em thử kéo buồm lên chạy, buồm đã nặng,
lại bị mưa nên quá nặng. Khi buồm căng rồi lại bẻ lái không được vì bánh lái này chỉ chạy máy nhỏ, chạy
buồm khó khăn. Còn lo một nỗi tàu thả trôi như vậy biết tới đâu, lỡ nó dạt vào ngay cạnh một căn cứ của
địch thì chúng chẳng cần phải tốn công săn đuổi. Dù ta có thuốc nổ phá tàu thì ít ra chúng cũng tìm thấy
tang vật về con đường vận chuyển vũ khí trên biển.
Sau hơn hai tiếng đồng hồ, máy nổ lại, tàu chỉ dám chạy chậm trên ngọn sóng lướt dài. Thuyền chở nặng,
phía sau lái có thể với tay khoát nước được.
Đêm hôm đó sóng khá to, xa xa lại thấy có ánh đèn thấp thoáng. Nó chạy loanh quanh, đang bắt theo tàu ta.
Để giữ bí mật, tàu né sang hướng đông và cho tắt hết đèn. Lần này thì đúng là tàu địch vì nó quần thảo một
hồi, thấy mất mục tiêu nên quay vào hướng tây.
Vận chuyển vũ khí vào Nam trên biển, phải hứng chịu giông bão và địch. Phải đối phó làm sao để bảo vệ
mình và con tàu đầy ắp vũ khí. Giữa mênh mông biển trời xanh biếc ấy, con thuyền thật bé nhỏ mỏng manh
yếu ớt, nó đã phải chịu quá nhiều thử thách gian nan, giá đoạn cuối cuộc hành trình này được trời yên bể
lặng thì tốt biết bao nhiêu. Nhưng xa xa phía chân trời đã xuất hiện vài khối mây đen. Lái thuyền nói:
- Điềm không lành rồi, nếu khối mây đen kia lớn dần và di chuyển về hướng tây, kết thành đường đen từ mặt
nước lên trời, thì ắt có giông rồi!
Bông Văn Dĩa nói:
- Đúng rồi, phải cho quay mũi thuyền vào bờ để kịp xử trí, tình hình này không lâu nữa sẽ xảy ra sóng to gió
lớn, thuyền ta nhỏ, chở nặng, rất nguy hiểm.