BỘ GIÁO DỤC VÀ ðÀO TẠO
TRƯỜNG ðẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

NGUYỄN MẠNH CƯỜNG NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA NGƯỜI DÂN TRONG
XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ðỊA BÀN
HUYỆN YÊN DŨNG TỈNH BẮC GIANG LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ
Chuyên ngành : KINH TẾ NÔNG NGHIỆP
Mã số : 60.31.10

Người hướng dẫn khoa học: P.GS. TS. QUYỀN ðÌNH HÀ Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

ii
LỜI CẢM ƠN
ðể thực hiện và hoàn thành luận văn này, tôi ñã nhận ñược sự quan tâm
giúp ñỡ tận tình, sự ñóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể.
Trước tiên, tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban Giám ñốc trường ðại học
Nông nghiệp Hà Nội, Viện ðào tạo sau ðại học, Khoa Kinh tế và Phát triển
Nông thôn ñã tạo mọi ñiều kiện thuận lợi cho tôi học tập , nghiên cứu và hoàn
thành luận văn.
ðặc biệt, tôi xin bày tỏ biết ơn sâu sắc ñến PGS.TS.Quyền ðình Hà ñã
tận tình hướng dẫn, chỉ bảo và giúp ñỡ tôi trong suốt thời gian tôi thực hiện
luận văn.
Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn UBND huyện Yên Dũng- tỉnh Bắc Giang
ñã tạo ñiều kiện, giúp ñỡ, cung cấp số liệu, tư liệu khách quan giúp tôi hoàn
thành luận văn này.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn các bạn ñồng nghiệp, người thân
ñã ñộng viên, giúp ñỡ và tạo ñiều kiện về mọi mặt cho tôi trong quá trình thực
hiện ñề tài nghiên cứu.
Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! TÁC GIẢ LUẬN VĂN
2.1.3 Sự cần thiết nâng cao vai trò của người dân trong xây dựng nông
thôn……………………………………….………………………. 9
2.1.4 Dân trong tham gia xây dựng nông thôn mới 10
2.1.5 Sự tham gia 23
2.2 Cơ sở thực tiễn 26
2.2.1 Kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về sự tham gia của
người dân trong việc xây dựng nông thôn mới 26
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

iv
2.2.1 Nhật với phong trào người dân tham gia xây dựng tổ HTX nông
nghiệp, góp phần làm tăng hiệu quả của việc tiêu thụ nông sản
phẩm 26
2.2.1 Vai trò của nông dân, trong xây dựng phong trào xây dựng làng
mới 29
2.2.1 Kinh nghiệm của một ñịa phương ở nước ta về sự tham gia của
người dân trong việc xây dựng nông thôn mới 33
3. ðẶC ðIỂM ðỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 37
3.1. ðặc ñiểm ñịa bàn nghiên cứu 37
3.1.1. ðặc ñiểm tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Yên Dũng tỉnh
Bắc Giang 37
3.2. Phương pháp nghiên cứu 50
3.2.1 Phương pháp nghiên cứu cụ thể 50
3.2.1.3 Phương pháp xử lý số liệu 54
3.2.1.4 Phương pháp thống kê kinh tế 54
3.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 56
3.3.1 Các chỉ tiêu ñánh giá vai trò của người dân trong tham gia xây
dựng nông thôn mới 56
3.3.3 Chỉ tiêu phản ảnh nguyên nhân ảnh hưởng 56
4. THỰC TRẠNG VÀ VAI TRÒ CỦA NGƯỜI DÂN TRONG XÂY

dân trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới 96
4.3.1 Hạn chế do cơ chế tài chính 96
4.3.2 Nguồn kinh phí cho hoạt ñộng của BPTT còn hạn chế 97
4.3.3 Trình ñộ chuyên môn của cán bộ ñịa phương còn hạn chế 97
4.3.4 Trình ñộ chuyên môn của người dân còn thấp, người dân còn
mang tính chông chờ, ỉ lại chưa quen với việc làm chủ trong
cộng ñồng 98
4.3.5 Xuất phát ñiểm ñể xây dựng nông thôn mới của ñịa phương còn
hạn chế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông thôn còn chậm 101
4.3.6 Thiếu sự quan tâm của các cấp chính quyền, ñơn vị chức năng 101
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

vi
4.4 ðề xuất một số giải pháp nâng cao vai trò của người dân trong
xây dựng nông thôn mới 101
4.4.1 Nâng cao vai trò chủ thể của người dân trong xây dựng NTM 101
Error! Bookmark not defined.
4.4.2 ðào tạo nghề cho người dân 104
4.4.3 Khuyến khích người dân tham gia lập kế hoạch, quy hoạch phát triển
thôn 109
4.4.4 Huy ñộng nguồn lực từ dân 111
4.4.5 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, duy tu, bảo dưỡng công
trình của người dân 112
4.4.6 Phát triển cơ sở vật chất cho hoạt ñộng văn hoá, phát huy bản sắc
dân tộc ở nông thôn trong xây dựng nông thôn mới 114
4.4.7 Giải pháp ñẩy mạnh vai trò của ñội ngũ cán bộ lãnh ñạo ñịa
phương và các tổ chức xã hội trong xây dựng nông thôn mới 115
5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 118
5.1 Kết luận 118
5.2 Kiến nghị 120

Bảng 4.11 Kết quả nâng cao vai trò của người dân xây dựng nông thôn
mới ở 3 xã ñiểm nghiên cứu 91
Bảng 4.12 Sự công bằng trong cộng ñồng cư dân nông thôn 95
Bảng 4.13: Tổng hợp trình ñộ văn hóa cán bộ cơ sở của các xã ñiểm
nghiên cứu 97
Bảng 4.14: Trình ñộ chuyên môn của các hộ dân ñược phát phiếu ñiều tra 99
Bảng 4.15: Số người tham gia vào các lớp dạy nghề năm 2011 108

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

viii
DANH MỤC HÌNH VÀ BIỂU ðỒ

Hình 2.1: Các lực lượng chính tham gia vào hệ thống phát triển nông thôn 11
Hình 2.2: Vai trò của người dân tham gia xây dựng và PTNT 12
Hình 2.3: Tam giác phối kết hợp 3 nguồn lực trong phát triển nông thôn 13
Hình 2.4: Nội dung nâng cao vai trò của người dân trong việc tham gia
xây dựng mô hình nông thôn mới 20
Hình 4.1: Các mức ñộ tham gia khác nhau của người dân vào mô hình
nông thôn mới 26
Hình 4.2: Mối quan hệ giữa BTTNT với các ñơn vị tổ chức …………… 59
Biểu ñồ 4.1: Cơ cấu trình ñộ chuyên môn của các cán bộ ở các xã ñiểm
nghiên cứu 98
Biểu ñồ 4.2: Cơ cấu trình ñộ chuyên môn của 150 chủ hộ ñược ñiều tra ở
các xã ñiểm nghiên cứu 100
MTTQ Mặt trận tổ quốc
NN Nông nghiệp
NN&PTNT Nông nghiệp và phát triển nông thôn
NN-TS Nông nghiệp - thủy sản
NQ-CP Nghị quyết-Chính phủ
NQ-TW Nghị quyết - Trung ương
NTTS Nuôi trồng thủy sản
SL Sản lượng
SP Sản phẩm
SXNN Sản xuất nông nghiệp
TNBQ Thu nhập bình quân
Trñ Triệu ñồng
TTCN Tiểu thủ công nghiệp
UBND Uỷ ban nhân dân
XD Xây dựng
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

1

I ðẶT VẤN ðỀ

1.1 Tính cấp thiết của ñề tài nghiên cứu
Nông nghiệp, nông dân là những vấn ñề quan trọng trong quá trình phát
triển ñất nước. Tại ñại hội ñại biểu toàn quốc lần thứ X xác ñịnh: “Hiện nay
và nhiều năm tới, vấn ñề nông nghiệp, nông dân và nông thôn có tầm chiến
lược ñặc biệt quan trọng” là vấn ñề chiến lược trong quá trình phát triển kinh
tế - xã hội, góp phần quan trọng thúc ñẩy tăng trưởng kinh tế, là cơ sở ổn ñịnh
chính trị và an ninh quốc phòng; là yếu tố quan trọng ñảm bảo sự phát triển
bền vững của ñất nước trong quá trình công nghiệp hoá, hiện ñại hoá theo
ñịnh hướng xã hội chủ nghĩa; phát triển nông nghiệp, nông thôn hướng tới

kinh nghiệm của một số nước trên thế giới nhằm huy ñộng sự tham gia của
người dân. Vấn ñề nâng cao vai trò của người dân trong xây dựng nông thôn mới
vẫn chưa ñược cụ thể hoá một cách chi tiết, chưa mô phỏng nó thành phương
pháp ñể thực hiện có tính ñồng bộ, thống nhất, phù hợp với tình hình thực tế.
Huyện Yên Dũng là huyện Miền núi với 20 xã và 1 thị trấn, kinh tế của
huyện còn nhiều khó khăn. Tuy nhiên, trong những năm qua, thực hiện
chương trình xây dựng nông thôn mới theo chủ trương của ðảng ñề ra ñã và
ñang tạo ra những bước phát triển kinh tế cho huyện, bộ mặt nông nghiệp,
nông thôn có sự thay ñổi vượt bậc. ðặc biệt là chính quyền và người dân ñịa
phương nơi ñây ñã nhận thức ñược tầm quan trọng của việc xây dựng chương
trình nông thôn mới ñối với sự phát triển bộ mặt nông nghiệp, nông thôn của
ñịa phương. Chính vì vậy, khi triển khai xây dựng chương trình nông thôn
mới ñã ñược người dân hưởng ứng thực hiện, người dân ñã ñóng góp sức
người, sức của cho việc xây dựng chương trình nông thôn mới trên ñịa bàn.
Xây dựng nông thôn mới là chương trình lớn ñược tiến hành trên tất cả
các mặt của ñịa phương vì vậy ñể chương trình xây dựng nông thôn mới ñược
triển khai thực hiện và ñạt ñược kết quả cao thì ngoài việc huy ñộng các
nguồn lực của Nhà nước, chính quyền cơ sở thì vai trò của người dân là hết
sức quan trọng. Trong quá trình xây dựng nông thôn mới, người dân ñã ñóng
góp sức lao ñộng, vốn và kiến thức ñể xây dựng nông thôn mới. Nhờ có sự
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

3

tham gia tích cực của người dân mà chương trình xây dựng nông thôn mới ñã
ñạt ñược những kết quả cao. Tuy nhiên trong quá trình triển khai xây dựng
chương trình do nhận thức của người dân còn có hạn, nguồn vốn huy ñộng
ñóng góp là rất lớn nên sự ñóng góp còn khó khăn và hạn chế. Mặt khác, trên
thực tế nhiều ñịa phương chưa phát huy ñược vai trò của người dân trong việc
xây dựng nông thôn. Có rất nhiều lý do và lực cản như trình ñộ hiểu biết của

Nghiên cứu những vấn ñề có tính lý luận và thực tiễn về vai trò của
người dân trong việc tham gia xây dựng nông thôn mới trên ñịa bàn huyện
Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu.
− Phạm vi không gian trên ñịa bàn huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.
− Phạm vi thời gian: Thời gian nghiên cứu thực trạng, từ năm 2010-2012.
Nội dung: Tập trung nghiên cứu các vấn ñề về vai trò của người dân
trong việc tham gia chương trình xây dựng nông thôn mới trên ñịa bàn huyện
Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

5

II CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA
NGƯỜI DÂN TRONG PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

2.1 Cơ sở lý luận
2.1.1 Một số khái niệm
- Nông thôn
Nông thôn ñược coi như là khu vực ñịa lý, nơi ñó sinh kế cộng ñồng gắn
bó, có quan hệ trực tiếp ñến khai thác, sử dụng môi trường và tài nguyên thiên
nhiên cho hoạt ñộng sản xuất nông nghiệp.
Khái niệm nông thôn chỉ có tính chất tương ñối và luôn biến ñộng theo
thời gian ñể phản ánh biến ñổi về kinh tế- xã hội của mỗi quốc gia trên thế
giới. Trong ñiều kiện Việt Nam có thể hiểu:
“Nông thôn là vùng sinh sống của tập hợp dân cư, trong ñó có nhiều
nông dân. Tập hợp cư dân này tham gia vào các hoạt ñộng kinh tế, văn hóa-xã
hội và môi trường trong một thể chế chính trị nhất ñịnh và chịu ảnh hưởng
của các tổ chức khác” (Giáo trình Phát triển nông thôn, trường ðHNN Hà

“Phát triển nông thôn là một quá trình cải thiện có chủ ý một cách bền
vững về kinh tế, xã hội, văn hóa và môi trường, nhằm nâng cao chất lượng cuộc
sống của người dân nông thôn. Qúa trình này, trước hết là do chính người dân
nông thôn và có sự hỗ trợ tích cực của Nhà nước và các tổ chức khác” (Giáo
trình Phát triển nông thôn, Trường ðHNN Hà Nội, trang 20, 2005).
- Phát triển nông thôn bền vững là sự phát triển kinh tế - xã hội nông thôn
với tốc ñộ cao, là quá trình làm tăng mức sống của người dân nông thôn. Phát
triển nông thôn phù hợp với nhu cầu của con người, ñảm bảo sự tồn tại bền vững
và sự tiến bộ lâu dài trong nông thôn. Sự phát triển ñó dựa trên việc sử dụng hiệu
quả tài nguyên thiên nhiên mà vẫn bảo ñảm giữ gìn môi trường sinh thái nông
thôn. Phát triển nông thôn ñáp ứng nhu cầu xã hội hiện nay nhưng không làm
cạn kiệt tài nguyên, không ñể lại hậu quả cho thế hệ tương lai. [13]
-Vai trò của nông dân trong xây dựng NTM là quá trình người dân thể
hiện sự tham gia của mình trong các hoạt ñộng xây dựng nông thôn mới, ñược
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

7

thể hiện là: (1) chủ thể tích cực tham gia vào quá trình xây dựng quy hoạch và
thực hiện quy hoạch xây dựng NTM; (2) chủ thể chủ ñộng và sáng tạo trong
xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn; (3) chủ thể trực tiếp
trong phát triển kinh tế và tổ chức sản xuất CNH- HðH nông nghiệp, nông
thôn; (4) chủ thể tích cực, sáng tạo trong xây dựng và gìn giữ ñời sống văn hoá
– xã hội, môi trường ở nông thôn; (5) là nhân tố góp phần quan trọng vào xây
dựng hệ thống chính trị - xã hội vững mạnh, bảo ñảm ANTT xã hội ở cơ sở.
- Nâng cao vai trò của người dân là thực hiện ñồng bộ, có hệ thống
các biện pháp về kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục, y tế, môi trường…
nhằm khơi dậy, sử dụng, phát triển trên tất cả các yếu tố cấu thành: số lượng,
chất lượng, cơ cấu ñội ngũ nông dân, ñáp ứng yêu cầu xây dựng nông thôn
hiện nay, góp phần to lớn vào công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt

- Cuộc sống nông nghiệp phụ thuộc vào thiên nhiên. Do vậy, người
nông dân phải dựa vào nhau ñể chống chọi lại với thiên tai. Hơn nữa, nền
nông nghiệp lúa nước lại mang tính thời vụ rất cao, ñiều ñó có nghĩa là mọi
người phải liên kết lại với nhau, hỗ trợ nhau cho kịp thời vụ. Do ñó, tính cộng
ñồng là một ñặc ñiểm tâm lý ñặc trưng của người Việt Nam trong văn hóa
làng xã. Ở Việt Nam, làng xã và gia tộc (họ) nhiều khi ñồng nhất với nhau.
Bởi vậy, gia tộc trở thành một cộng ñồng gắn bó và có vai trò quan trọng ñối
với người Việt. Sức mạnh của gia tộc thể hiện ở tinh thần ñùm bọc, thương
yêu nhau. Người trong họ có trách nhiệm cưu mang, hỗ trợ nhau về vật chất,
tinh thần và dìu dắt, làm chỗ dựa cho nhau về chính trị (Một người làm quan
cả họ ñược nhờ). Quan hệ huyết thống là cơ sở của tính tôn ti: người sinh ra
trước là bậc trên, người sinh ra sau là bậc dưới. Tính tôn ti trong trật tự của
các dòng tộc ñã dẫn ñến mặt trái của nó là tâm lý gia trưởng, trọng nam khinh
nữ và ñặc biệt là tâm lý ñịa phương, cục bộ. ðây là một rào cản rất lớn trong
quá trình hội nhập của người nông dân Việt. Làng xã Việt Nam như một
vương quốc thu nhỏ với luật pháp riêng (hương ước) tạo nên một sự gắn kết,
bền vững của làng xã và cũng ñã tạo nên tâm lý bè phái, ñịa phương, ích kỷ.
Hương ước của làng xã chính là hệ thống giá trị, chuẩn mực của làng xã, nó
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

9

quy ñịnh cung cách ứng xử, lối sống của cá nhân trong làng, tạo nên sự ñồng
nhất, mà trước hết là trong dòng họ. Sự ñồng nhất mà cơ sở là tính cộng ñồng
có mặt tích cực là làm cho mọi người luôn ñoàn kết, tương trợ giúp ñỡ lẫn
nhau (trong dòng họ trước hết) như: Chị ngã em nâng (tục ngữ). Nhưng mặt
trái của tính ñồng nhất là ý thức về cá nhân bị thủ tiêu.
- Sự ñồng nhất (giống nhau) dẫn ñến chỗ người nông dân Việt Nam
hiện nay nhiều khi có thói quen dựa dẫm, ỷ lại vào tập thể, vào số ñông: Nước
nổi thì thuyền nổi hoặc Cha chung không ai khóc (tục ngữ). Cũng từ ñó, một

tự nâng cao cơ sở hạ tầng của ñịa phương mình, tạo môi trường thu hút sự ñầu
tư của các ñơn vị, tổ chức kinh doanh về phát triển ñịa phương mình.
- Người dân là chủ thể của khu vực nông thôn, người dân hiểu ñược ñịa
phương mình. Chính vì vậy khi có sự ñầu tư các dự án vào khu vực nông thôn có
sự tham gia của người dân vào trong các dự án có thể tăng hiệu quả của dự án.
2.1.4 Dân trong tham gia xây dựng nông thôn mới
2.1.4.1 Những quan ñiểm về nâng cao vai trò của người dân
Phát triển nông thôn mới ñược thực hiện trên cơ sở ñộng viên toàn thể
nhân dân phát huy nội lực theo phương châm: Dân biết, dân bàn, dân ñóng
góp, dân làm, dân kiểm tra, dân quản lý và dân hưởng lợi thành quả. Bên cạnh
ñó, cần ñược hỗ trợ tích cực, có hiệu quả từ các ngành, các cấp từ trung ương
ñến ñịa phương về vốn, kỹ thuật và cơ chế chính sách.
Nâng cao vai trò của người dân là nâng cao thể chế quản lý, tự quản của
cộng ñồng người dân như xây dựng và thực hiện các hương ước, quy ước, nội
quy,…. Phát huy vai trò của trưởng làng, trưởng bản, trưởng dòng họ và các
tổ chức tôn giáo tại ñịa phương; thực hiện ñoàn kết trong toàn dân, xây dựng
các mối quan hệ tốt trong thôn, xóm, làng, bản. Phát huy tinh thần thương yêu
ñùm bọc, giúp ñỡ nhau trong phát triển kinh tế, phòng chống và ñấu tranh
chống lại các tệ nạn xã hội; ðào tạo việc lập và thực hiện các dự án phát triển,
cũng như việc vận hành và bảo dưỡng các công trình cơ sở hạ tầng nông thôn
quy mô nhỏ; ðào tạo quản lý nguồn tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

11
trường; Thiết lập các tổ, nhóm quản lý, vận hành và duy tu, bảo dưỡng các
công trình cơ sở hạ tầng nông thôn quy mô nhỏ, hình thành các tổ nhóm tiết
kiệm, tín dụng nông thôn. [3]
Việc xây dựng mô hình nông thôn mới dựa vào nội lực và do người dân
làm chủ xuất phát từ:
Nhu cầu thực tế ñòi hỏi phải có mô hình phát triển nông thôn.

vấn
Cấp thực hiện:
Người dân ñóng vai
trò chính trong phát
triển nông thôn (làng,
bản, thôn, ấp)

Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

12
bên ngoài cộng ñồng dân cư và (2) Cấp thực hiện là các cộng ñồng dân cư
(Làng, bản, thôn, ấp) mà người dân tại ñó chính là tác nhân chính của sự phát
triển nông thôn. Vai trò của cấp hỗ trợ là xây dựng khung pháp luật, hoạch
ñịnh chính sách hỗ trợ cho PTNT, hỗ trợ về phương pháp PTNT và chuyển
giao khoa học kỹ thuật tiên tiến, cung cấp thông tin phù hợp, kịp thời, giúp ñỡ
hỗ trợ người dân nông thôn, khơi dậy phát huy nội lực của người dân ñể tăng
cường và huy ñộng làm người dân có ñủ tự tin và năng lực tận dụng và sử
dụng các cơ hội phát triển và nguồn hỗ trợ tài chính cho các hoạt ñộng phát
triển một cách có hiệu quả. Cấp xã là cấp ñóng vai trò cầu nối và là ñiểm giao
thoa của các hỗ trợ từ trên xuống và các nhu cầu về phát triển từ các cộng
ñồng của cấp thực hiện lên.
ðể nâng cao vai trò của người dân trong xây dựng PTNT, người dân
cần ñược hỗ trợ từ các cán bộ hỗ trợ phát triển cộng ñồng hay cán bộ hỗ trợ
phát triển nông thôn giúp họ nâng cao tính tự chủ, tự lực và tạo ñộng lực ban
ñầu. Vai trò của cán bộ phát triển là giúp ñỡ và tư vấn cho người dân nông
thôn xác ñịnh các mục tiêu phát triển và xây dựng kế hoạch phát triển nông
thôn. Như vậy mọi người dân ñều có thể trở thành nhân viên phát triển nếu
hội tụ các tiêu chuẩn: có kiến thức về phát triển, có kỹ năng và am hiểu công
tác xã hội, có sức khoẻ tốt và có lòng nhiệt thành với công tác phát triển.


xướng từ người dân, do dân ñề xuất, bên ngoài chỉ hỗ trợ và tư vấn khi cần
thiết thì sự nghiệp phát triển nông thôn mới mang lại hiệu quả thiết thực và
bền vững.
Hình 2.3: Tam giác phối kết hợp 3 nguồn lực trong phát triển nông thôn
Như vậy, nâng cao vai trò của người dân trong sự nghiệp CNH, HðH
nông nghiệp, nông thôn theo tư tưởng Hồ Chí Minh, trong ñó nông dân là một
lực lượng sản xuất, là lực lượng lớn gìn giữ, bảo lưu và phát triển nền văn hoá
dân tộc. Với vai trò ñó, nông dân là người trực tiếp tham gia, ñồng thời là ñối
tượng trực tiếp thụ hưởng thành quả. Phát huy vai trò của người dân là “một
quá trình ñộng”, các yếu tố quyết ñịnh quá trình ñó không thể tách rời sự quản
lý của Nhà nước.
2.1.4.2 Vai trò của người dân trong tham gia xây dựng NTM
* Vai trò của người dân trong việc tham gia thành lập BPTT
ðể các nội dung hoạt ñộng của chương trình ñược sử dụng và phát triển
1) ðộng lực của người dân
trong c
ộng ñồng nông thôn

2)
Ủ
ng h

thôn, bản của mình. Nhằm xác ñịnh các vấn ñề ưu tiên, trình tự giải quyết và
phương án thực hiện các mối quan tâm ñược tiến hành một cách hợp lý.
Lãnh ñạo xã ra quyết ñịnh thành lập Ban phát triển thôn dựa trên danh
sách người dân bầu lên. BPTT sẽ ñứng ra ñại diện cho thôn tổ chức việc thực
hiện các kế hoạch phát triển của cộng ñồng, tổ chức các cuộc họp dân, tổng
hợp ý kiến của người dân và xây dựng thành khung kế hoạch cụ thể, huy ñộng
sự tham gia của người dân, làm cầu nối với các cá nhân, tổ chức bên ngoài
cộng ñồng, BPTT có vai trò quan trọng trong việc thực hiện các nội dung hoạt
ñộng của mô hình. Song song với các hoạt ñộng của mô hình, các văn bản cam
kết, các hợp ñồng ñã ñược ký kết giữa người dân và BPTT nhằm nâng cao vai
trò và trách nhiệm của người dân trong những công việc chung của thôn.
ðể quyết ñịnh các công việc chung của thôn người dân tiến hành các
buổi họp dân ñể bàn bạc, xây dựng lên các thể chế của thôn. Các cuộc họp ñã
ñược tổ chức, trên quan ñiểm phát huy tinh thần dân chủ và sự tham gia của
người dân. Từ các buổi họp dân, người dân ñã bàn bạc và ñưa ra các văn bản
Trường ðại học Nông nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học kinh tế …………………………

15
cam kết, hương ước….Mặt khác, việc xây dựng các hạng mục công trình
trong mô hình, người dân ñã tự ñứng ra mua vật liệu xây dựng như gạch, cát,
sỏi, xi măng, từ chính những người dân trong thôn khai thác, sản xuất ra và
việc mua bán này ñược thực hiện thông qua giấy biên nhận có xác nhận của
xã ñể làm chứng từ thanh toán. Chính ñiều này ñã tiết kiệm ñược khoản tiền
không nhỏ khi người dân không phải chịu thuế. ðiều ñó cũng chính là sự ủng
hộ của các cấp chính quyền về việc khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên
của ñịa phương, giúp việc khai thác ñược thực hiện theo quy hoạch của ñịa
phương mà không khai thác bừa bãi. Như vậy, người dân ñã thực sự tham gia
trong việc ra quyết ñịnh liên quan ñến cuộc sống của mình.
Thông qua chương trình, người dân và cộng ñồng ñã chủ ñộng xây dựng
kế hoạch phát triển cho chính nhu cầu mà mình quan tâm. Vai trò của người dân