A. ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước hiện nay,
nghành giáo dục – Đào tạo đóng vai trò cực kì quan trọng trong chiến lược
con người và thực sự được Đảng, Nhà nước ta coi là : “Quốc sách hàng đầu”
trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội. Để đáp ứng được yêu cầu công
nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, để hoà nhập ,sánh vai với các cường quốc
năm châu thì việc đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam thành người lao động mới, có
trình độ học vấn, có đủ phẩm chất năng lực lao động, để xây dựng đất nước là
vấn đề cấp bách quan trọng. Hiện nay, được sự quan tâm của Đảng và Nhà
nước, đặc biệt là của ngành giáo dục, chất lượng dạy học đã từng bước nâng
cao hơn, phong phú, đa dạng, tiên tiến hơn.Gia đình, nhà trường, xã hội cũng
không ngừng tiếp thu những phương pháp giáo dục tốt nhất nhằm không chỉ
trang bị cho học sinh vốn kiến thức mà còn rèn luyện cho các em mọi kỹ năng
đáp ứng được yêu cầu thực tiễn của đất nước.
Ở trường THCS, kiến thức của học sinh là nền tảng, là chiếc cầu nối của
các cấp học trên, là khâu quan trọng để học sinh học tiếp hoặc bước vào nghề.
Nhìn chung các em học sinh nắm bắt được ý nghĩa vấn đề này, đã cố gắng nỗ
lực trong học tập, rèn luyện, đã gặt hái được nhiều thành công tốt.
Bên cạnh đó lại nảy sinh nhiều vấn đề nan giải, đặt biệt là tình trạng học
yếu kém của học sinh. Làm ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng giáo dục cũng
như sự phát triển của đất nước. Đây là mối lo, một nỗi đau nhức nhối của từng
gia đình, nhà trường và xã hội.
Qua một thời gian công tác, giảng dạy, vừa làm, vừa rút kinh nghiệm,
tôi đã tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh học sa sút, yếu kém,
để từ đó có những biện pháp khắc phục tình trạng này nhằm nâng cao hiệu quả
học tập của học sinh. Tôi đã thu được kết quả đáng khích lệ. Hy vọng sẽ giúp
được một phần nhỏ để giúp các em học sinh hoàn thiện mình hơn và trở thành
con người trò giỏi cho toàn xã hội.
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
- 1 -
I. Cơ sở lí luận:
của các em cũng klhác nhau. Nhìn chung các em ý thức được tầm quan trọng
của việc học nên rất tích cực học tập, một số erm thờ ơ, thiếu trách nhiệm hoặc
có tư tưởng coi trọng môn này, xem nhẹ môn kia, hoặc do khả năng nhận thức
có hạn sẽ làm ảnh hưởng đến chất clượng học tập.
b) Gia đình:
Gia đình là tế bào, là nền tảng của xã hội. Ở đó mọi thành viên đều gắn
bó mật thiết với nhau, ràng buộc nhau bởi tình yêu thương ruột thịt. Gia đình
là trường học đầu tiên của các em hộc sinh. Ở đó cha mẹ thường xuyên nhắc
nhở, giáo dục con cái. Vì thế mọi sinh hoạt trong gia đình đều có ảnh hưởng
đến sự hình thành đạo đức, nhân cách học sinh. Đặc biệt trong nền kinh tế thị
trường hiện nay, vai trò, trách nhiệm gia đình càng có ý nghĩa quan trọng đối
với sự hình thành, phát triển nhân cách học sinh.
Nguyên nhân làm cho các em học sa sút một phần xuất phát từ gia đình.
Gia đình không hoà thuận, cha mẹ ít quan tâm đến việc học của con, cũng như
đời sống tinh thần của các em. Gia đình tan vỡ, bố mẹ bỏ bê việc dạy dỗ con
cái. Cha mẹ chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt, không quan tâm đến việc học
của con. Hoặc chiều chuộng, đáp ứng yêu cầu hoan phí tiền của mà không biết
rằng các em đang thiếu thốn tình cảm. Từ đó các em dễ sa ngã vào con đường
hư hỏng. Nguyên nhân khác làm ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh
đó là gia đình không tạo điều kiệncho các em tiếp xúc với môi trường xã hội
một cách phù hợp. Ngoài ra, do hoàn cảnh gia đình khó khăn, không có đủ
điều kiện, cơ sở vật chất cho cac em học tập, các em phải làm thêm quá nhiều
ngoài giờ học nên thời gian học tập còn quá ít.
c) Nhà trường:
Nhà trường là nhân tố cơ bản quyết định rất lớn đến chất lượng học tập
học sinh. Đặc biệt là vai trò cả người thầy, người trực tiếp thực hiện và giáo
dục học sinh theo quan điểm và đường lối của Đảng. Thầy giáo là lực lượng
- 3 -
cốt cán trong sự nghiệp giáo dục, là cầu nối giữa nền văn hoá nhân loại với
việc tái tạo nền văn hoá đó trong chính thế hệ trẻ.
vật chất mà thiếu sự quan tâm đến việc học cho các em. Một số gia đình thì bố
mẹ chỉ biết chạy theo lợi ích kinh tế trước mắt, bỏ bê việc dạy dỗ con cái,
không quan tâm đến việc học của các con.
Một số gia đình chưa có sự đầu tư xứng đáng cho các em về tài liệu,
dụng cụ, thời giaan học tập. Đây là những nguyên nhân ảnh hưởng đến chất
lượng học tập của các em.
Xã hội luôn vận động và phát triển, luôn có những đều mới lạ hấp dẫn
tác động đến các em. Những trò chơi game mới lạ, phim ảnh tác động đến
tâm lí lứa tuổi, gợi sự tò mò nên các em thích khám phá, ham chơi mà bỏ bê
việc học hành. Nhiều em theo bạn bè xấu rủ rê mãi mê vui chơi, sao nhãng
việc học tập.
Tóm lại, học sinh bậc THCS đang trong độ tuổi phát triển tâm lí dễ bị
ngoại cảnh tác động. Nếu thiếu sự giáo dục đúng cách, kịp thời thì các em dễ
bị ảnh hưởng của các tác động tiêu cực trong xã hội dẫn đến nhận thức sai
lầm, dễ sa vào các tệ nạn xã hội mà không ý thức được hậu quả.
Chính vì vậy mà hơn bao giờ hết trách nhiệm của gia đình, nhà trường
và xã hội, đặc biệt là trách nhiệm của người giáo viên ngày càng nặng nề. Làm
thế nào để làm tốt công tác nâng cao chất lượng học tập cho học sinh luôn là
câu hỏi mà mỗi giáo viên trăn trở suy nghĩ. Là một giáo viên được phân công
công tác, giảng dạy, trong nhiều năm công tác, tôi cũng rút ra được một số
biện pháp nhằm khắc phục tình trạng học sinh học sa sút, yếu kém và nâng cao
kết quả học tập cho học sinh mà theo đánh giá chủ quan cá nhân là đã mang
lại hiệu quả thiết thực. Sau đây là những việc mà tôi đã tiến hành.
III. NHỮNG BIỆN PHÁP NHẰM KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG
HỌC SINH HỌC SA SÚT, YẾU KÉM:
Thứ nhất: Tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí và hoàn cảnh gia đình của học
sinh. Phải gần gũi, cùng tâm sự để thấy được tâm tư nguyện ọng của các em.
- 5 -
Đặc biệt là các em học sinh người dân tộc thiểu số, do sống trong môi trường
phải giao tiếp bằng “Ngoại ngữ” cho nên đa số các em chưa được chuẩn bị
giáo viên phải làm tốt công tác tìm hiểu đặc điểm lớp dạy.
Thứ ba: Trong quá trình giảng dạy giáo viên luôn phải tỉnh táo, làm chủ
bài dạy phải chú ý kiên nhẫn lắng nghe câu trả lời của học sinh, không được tỏ
ra khó chịu, cho dù có bị mất thời gian, khuyến khích các em trả lời câu hỏi
đầy đủ bằng những câu gợi ý hướng đến vấn đề mà câu hỏi đặt ra. Nhiều giáo
viên vì sợ hết giờ, vì chán nản trước cách trả lời của các em yếu kém nên ít gọi
các em, đây là một trong những nguyên cơ bản dẫn đến tâm lý tự ty của các
em, do tâm lý này kéo dài mà đa số các em không bao giờ dám tham gia phát
biểu ý kiến xây dựng bài, không hiểu bài các em cũng không giám hỏi, ngày
này qua ngày khác đã tiếp thu bài chậm lại không hiểu bài, về nhà các em
không biết hỏi ai nên rất chán học. Chính vì thế dẫn đến kết quả học tập thấp.
Thứ tư: Với các bài kiểm tra 15 phút, kiểm tra định kỳ, trong khi chấm
bài giáo viên phải chấm và chữa bài thật kỹ càng. Riêng khi kiểm tra miệng
giáo viên chỉ nên ra những câu hỏi thật dễ, rồi sau đó khi các em đã trả lời
được thì có thể hỏi thêm câu hỏi khó hơn.
Thứ năm: Ngoài thời gian dạy chình khóa trên lớp giáo viên cần phụ
đạo cho các em yếu, kém. Trong khi phụ đạo điều quan trọng nhất là nâng cao
khả năng diễn đạt, nghe và trình bày những điều đã biết bằng lời nói và bằng
cả viết đoạn văn, tiếp đến mới phụ đạo về kiến thức.
Thứ sáu: Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm trích quỹ lớp để khen
thưởng những em học sinh có tiến bộ dù sự tiến bộ ấy là rất nhỏ. Được khuyến
khích kịp thời các em sẽ thấy sự cố gắng của mình đã đạt kết quả từ đó các em
tự tin để vươn lên.
Thứ bảy: Tổ chức các nhóm bạn học tốt. Giáo viên sẽ phân nhóm trong
đó có ba đối tượng học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu kém. Các nhóm sẽ chấm
điểm thi đua lẫn nhau. Nếu tất cả các bạn trong nhóm đều học bài và làm bài
đầy đủ, chuẩn bị bài chu đáo nhóm ấy sẽ được công 10 điểm / ngày, nếu một
- 7 -
bạn vi phạm một lỗi sẽ bị trừ một điểm. Phát biểu xây dựng bài bạn học khá
được cộng một điểm, bạn học yếu kém được cộng hai điểm. Bài kiểm tra mỗi
sinh của lớp tôi chủ nhiệm và của bộ môn do tôi phụ trách luôn đạt 80
% trên trung bình, có thể kết quả ấy là chưa cao nhưng đó đã là một sự nổ lực
cố gắn của giáo viên và học sinh huy vọng rằng các em sẽ tự tin để cùng với
những các bạnđồng trang lứa chiếm lĩnh tin thức mới để trở thành con ngoan
trò giỏi, cháu ngoan Bác Hồ.
II/. Kết luận
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu” đúng như vậy, ngày nay xã hội loaìu
người ngày một phát triển, con người không ngừng lao động sáng tạo để có
nhiều phát minh mới cho khoa học. Đặc biệt nước ta đang ở trong thời kỳ
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, vì vậy cần đào tạo ra những con
người có đủ tài – đức để đáp ứng mong muốn của xã hội nhìn chung nhiều gia
đình đã có ý thức tốt về vấn đề này, đã có nhiều hướng tích cực cho sự nghiệp
giáo dục, đa số học sinh có ý thức tự giác, phấn đấu ntrở thành con ngoan, trò
giỏi. Bên cạnh đó vẫn còn một số gia đình bị con lốc thị trường cuốn đi để lại
những vấn đề nan giải, đạo đức học sinh xuống cấp, học sinh bỏ học, học yếu
kém…
Từ thực tế tôi nhận thấy để nâng cao kết quả học tập cho học sinh đòi
hỏi người giáo viên phải có sự đam mê với nghề nghiệp, có tinh thần trách
nhiệm cao, hết lòng vì học sinh, cảm nhận và chia sẽ với những tâm tư,
nguyện vọng và hoàn cảnh của các em, người làm nghề dạy học ngoài chữ
“Tâm” còn phải có chữ “Nhẫn”. Dạy học sinh khồng phải chế bằng những nội
quy, mà còn phải bằng sự thiết phục, cảm hóa, động viên, khích lệ. Muốn
chinh phục được học sinh có hiệu quả, bản thân người thầy phải có tấm gương
sáng cho học sinh noi theo.
Đối xử với học sinh phải công bằng, khách quan, tế nhị. Điềy quan
trọng nhất là phải giúp các em nhận thức được mục đích của việc học tập
trong các em đối với bản thân, gia đình, người thân và xã hội.
- 9 -
Tuy nhiên để có một nền giáo dục phát triển, không phải chỉ là nhiệm
vụ của nhà trường mà còn phải có sự phối hộp chặt chẽ với các cấp, các